RynekInstalacyjny.pl

Zamarzanie rekuperacyjnych wymienników ciepła – cz. 2

Freezing of recuperator heat exchangers. Part 2

Wymienniki rekuperacyjne: a) wymiennik krzyżowy, b) wymiennik przeciwprądowy; 1 – wlot powietrza wywiewanego, 2 – siłownik przepustnicy by-passu, 3 – otwory wlotowe powietrza zewnętrznego, 4 – wymiennik, 5 – by-pass, Fot. autorów

Wymienniki rekuperacyjne: a) wymiennik krzyżowy, b) wymiennik przeciwprądowy; 1 – wlot powietrza wywiewanego, 2 – siłownik przepustnicy by-passu, 3 – otwory wlotowe powietrza zewnętrznego, 4 – wymiennik, 5 – by-pass, Fot. autorów

Na powstawanie szronu w kanałach powietrza wywiewanego rekuperacyjnych wymienników ciepła wpływa wiele czynników, m.in. temperatura i wilgotność powietrza nawiewanego oraz sprawność wymiennika.

By-pass nie zawsze jest skutecznym zabezpieczeniem – konieczne bywa zastosowanie nagrzewnicy wstępnej.

Uzasadnione może też być zastosowanie wymiennika o niższej sprawności w celu obniżenia kosztów eksploatacyjnych systemu poprzez redukcję mocy nagrzewnicy wstępnej.

Zobacz także

Heatpex Sp. z o.o. NOWOŚĆ – Izolowany system rozprowadzania powietrza do rekuperacji HEATPEX ARIA ADURO

NOWOŚĆ – Izolowany system rozprowadzania powietrza do rekuperacji HEATPEX ARIA ADURO NOWOŚĆ – Izolowany system rozprowadzania powietrza do rekuperacji HEATPEX ARIA ADURO

Szybki montaż, wysoka izolacyjność oraz szczelność systemu to tylko niektóre zalety naszego rozwiązania. Poznaj je wszystkie!

Szybki montaż, wysoka izolacyjność oraz szczelność systemu to tylko niektóre zalety naszego rozwiązania. Poznaj je wszystkie!

Ventia Sp. z o.o. Optymalny rekuperator do domu jednorodzinnego w Polsce?

Optymalny rekuperator do domu jednorodzinnego w Polsce? Optymalny rekuperator do domu jednorodzinnego w Polsce?

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, czyli popularna rekuperacja, zyskuje coraz większą popularność w budownictwie jednorodzinnym. Szeroki wachlarz urządzeń dostępnych na rynku, ogrom możliwości,...

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, czyli popularna rekuperacja, zyskuje coraz większą popularność w budownictwie jednorodzinnym. Szeroki wachlarz urządzeń dostępnych na rynku, ogrom możliwości, dodatkowych funkcji oraz bardzo zróżnicowane potrzeby użytkowników końcowych, powodują, że to na nas, jako ekspertach, ciąży odpowiedzialne doradzenie klientowi centrali wentylacyjnej, która spełni jego oczekiwania.

EcoComfort Rekuperacja – czy warto inwestować w wentylację mechaniczną?

Rekuperacja – czy warto inwestować w wentylację mechaniczną? Rekuperacja – czy warto inwestować w wentylację mechaniczną?

Wielu inwestorów zastanawia się nad rekuperacją. Czy warto instalować rekuperator? Wentylacje mechaniczna z odzyskiem ciepła jest coraz częściej wybieraną instalacją w przypadku nowoczesnego budownictwa....

Wielu inwestorów zastanawia się nad rekuperacją. Czy warto instalować rekuperator? Wentylacje mechaniczna z odzyskiem ciepła jest coraz częściej wybieraną instalacją w przypadku nowoczesnego budownictwa. Wszystko dlatego, że rekuperacja zapewnia stały dostęp do świeżego, przefiltrowanego i wstępnie ogrzanego powietrza, bez konieczności otwierania okien, robienia przeciągów i tym samym wychładzania wnętrza, co z kolei przekłada się na oszczędności na rachunkach za ogrzewanie.

Coraz większy nacisk kładzie się na obniżanie energochłonności systemów HVAC.

W klimacie zbliżonym do występującego w naszym kraju większość energii w budynkach wykorzystywana jest na pokrycie potrzeb związanych z ogrzewaniem i wentylacją pomieszczeń. Jednym z najbardziej rozpowszechnionych sposobów obniżenia zużycia energii jest stosowanie wymienników do odzysku ciepła z powietrza wywiewanego.

Coraz większą popularność w Polsce zdobywają płytowe wymienniki rekuperacyjne. Najważniejszym problemem w ich eksploatacji jest powstawanie w okresie zimowym szronu w kanałach powietrza wywiewanego.

Długotrwała praca w warunkach zaszronienia grozi zniszczeniem wymiennika, a zapewnienie bezpiecznych warunków pracy przy ujemnych temperaturach powietrza zewnętrznego wiąże się często z koniecznością obniżenia sprawności urządzenia.

W artykule omówiono problem zamarzania wymienników rekuperacyjnych na przykładzie wymiennika krzyżowego i przeciwprądowego (rys. 1).

wymienniki rekuperacyjne

Rys. 1. Najpopularniejsze wymienniki rekuperacyjne: a) wymiennik krzyżowy, b) wymiennik przeciwprądowy; 1 – wlot powietrza wywiewanego, 2 – siłownik przepustnicy by-passu, 3 – otwory wlotowe powietrza zewnętrznego, 4 – wymiennik, 5 – by-pass

Szronienie wymienników rekuperacyjnych

Podczas całorocznej eksploatacji wymienniki ciepła poddawane są zmiennym warunkom klimatycznym. Przy niskich temperaturach okresu zimowego istnieje możliwość wystąpienia kondensacji oraz powstawania szronu.

Utworzona na powierzchniach przegród wymiennika ciecz przyczynia się do zwiększenia odzysku ciepła na skutek dodatkowego wytworzenia ciepła utajonego.

Zmiana sprawności wymiennika krzyżowego

Rys. 2. Zmiana sprawności wymiennika krzyżowego w funkcji wilgotności względnej powietrza wywiewanego; rys. autorów

Na rys. 2 pokazano, jak zwiększanie wilgotności względnej powietrza wywiewanego przyczynia się do istotnej poprawy sprawności odzysku ciepła. W tym przypadku poprawa efektywności wynosi ok. 20%, ale w innych może sięgnąć nawet 30% [1–3].

Niestety, przy bardzo niskich temperaturach zewnętrznych często istnieje ryzyko powstawania szronu, a także zamarzania powstałych skroplin (rys. 3a).

Utworzony szron stanowi główny problem w eksploatacji rekuperacyjnych wymienników ciepła. Powoduje wzrost oporów przepływu i zakłóca procesy wymiany ciepła. Brak odpowiednich działań może skutkować zablokowaniem przepływu powietrza oraz uszkodzeniem wymiennika.

by-passu

Rys. 3. a) zamarznięte kanaliki wymiennika krzyżowego; b) zasada działania wymiennika z by-passem

W centralach wentylacyjnych wprowadzane są zabezpieczenia wymienników (by-passy, nagrzewnice wstępne), którym jednak zawsze towarzyszy obniżenie skuteczności odzysku ciepła [1–3]. Zadaniem by-passu jest ograniczenie przepływu zimnego powietrza przez wymiennik, co pozwala na zwiększenie temperatury ścianek kanałów (rys. 3b).

Układ automatycznej regulacji steruje przepustnicą obejściową w funkcji temperatury zewnętrznej. Przez wymiennik przepływa tylko część powietrza zewnętrznego, a pozostały strumień powietrza kierowany jest obejściem. Skutkiem jest obniżenie temperatury powietrza nawiewanego za wymiennikiem, która jest mieszaniną strumieni przepływającego powietrza przez rekuperator oraz przez jego obejście.

Inną metodą ochrony wypełnienia wymiennika jest wstępne podgrzewanie powietrza. Wiąże się to niestety ze zwiększeniem wymiarów centrali wentylacyjnej ze względu na umieszczenie dodatkowej sekcji z nagrzewnicą wstępną. Ponadto wymagane jest zapewnienie odpowiedniej mocy takiego urządzenia, określonej w oparciu o konkretną bezpieczną wartość temperatury, do której należy podgrzewać powietrze zewnętrzne.

Niestety jak dotąd tego typu kwestie rozwiązywane są poprzez umowne określanie bezpiecznych warunków pracy [1–3].

Problem szronienia pojawia się w instalacjach klimatyzacyjnych z nawilżaniem powietrza w okresie zimowym.

W tym przypadku usuwane powietrze jest wilgotne, a temperatura jego punktu rosy relatywnie wysoka i woda łatwo i intensywnie wykrapla się na powierzchni wymiennika ciepła. Niezbędne staje się wówczas określenie warunków bezpiecznej pracy urządzenia.

W praktyce nie ma możliwości uniknięcia powstawania szronu w wymiennikach rekuperacyjnych bez zastosowania dodatkowych elementów zabezpieczających urządzenie, tj. by-passu lub nagrzewnicy wstępnej. Obie metody zapobiegające szronieniu wiążą się z koniecznością obniżenia efektywności energetycznej systemu: w przypadku by-passu powietrze za wymiennikiem jest mieszaniną zimnego powietrza płynącego przez obejście z ciepłym powietrzem płynącym przez wymiennik, którą należy podgrzać na nagrzewnicy. W przypadku zastosowania nagrzewnicy wstępnej strumień podgrzewany jest na wejściu do wymiennika.

Na rys. 4a widać pole temperatur powietrza wywiewanego w wymienniku krzyżowym w warunkach występowania szronu, uzyskane na podstawie modelu matematycznego [1–3]. Widoczne są trzy strefy aktywnej wymiany ciepła i masy:

  • strefa sucha – brak kondensacji wody pod postacią cieczy (prawy dolny róg),
  • strefa mokra – zachodzi kondensacja wody pod postacią cieczy (środek),
  • strefa szronu – zachodzi kondensacja wody pod postacią szronu (lewy górny róg).
  •  
 Analiza wymiennika krzyżowego

Rys. 4. Analiza wymiennika krzyżowego: a) pole temperatur powietrza wywiewanego w warunkach powstawania szronu; b) pole temperatur powietrza wywiewanego z zaznaczonymi wartościami podobnych temperatur w różnych strefach wymiany ciepła i masy; c) pola temperatur (od góry: powietrze zewnętrzne, ścianka, powietrze wywiewane) w wymienniku krzyżowym; d) wpływ zastosowania by-passu na wartość temperatur progowych dla różnych sprawności wymiennika; e) niebezpieczne ustawienie wymiennika krzyżowego w warunkach szronienia; f) bezpieczniejsze ustawienie wymiennika krzyżowego w warunkach szronienia; rys. autorów

Należy odnotować, że w tym przypadku średnia wyjściowa temperatura powietrza wywiewanego wynosi 3,2°C (ujemne temperatury występują tylko w strefie szronu). Na rys. 4b widać, że w całym wymienniku temperatura powietrza wywiewanego jest dodatnia i mimo tego powstaje szron (średnia temperatura wyjściowa wynosi aż 7,2°C).

Nasuwa się zatem pierwszy ważny wniosek: dodatnia temperatura powietrza wywiewanego nie chroni wymienników ciepła przed zamarzaniem.

Dodatkowo widać, że punkty, w których powietrze wywiewane ma taką samą temperaturę, mogą się znajdować w różnych strefach wymiany ciepła i masy, np. powietrze wywiewane ma temperaturę ok. 6,6°C nad strefą mokrą i strefą szronu, a równą 25°C w strefie suchej i mokrej (rys. 4b).

Wszystkie powyższe rozbieżności wynikają z faktu, że na charakter procesów wymiany ciepła i masy zachodzących w kanałach omawianego rekuperatora zasadniczy wpływ ma temperatura ścianki, z którą kontaktuje się powietrze.

Na rys. 4c widoczne są temperatury powietrza zewnętrznego, wywiewanego i ścianki wymiennika ciepła. Jeśli temperatura ścianki wymiennika jest niższa od temperatury punktu rosy powietrza wywiewanego, woda zacznie się na niej wykraplać.

Jeśli dodatkowo temperatura ścianki będzie niższa od 0°C, powstanie na niej szron.

Powstawanie szronu zależy w bardzo dużym stopniu od wilgotności względnej powietrza wywiewanego i sprawności wymiennika (która z kolei zależy od liczby NTU, czyli powierzchni wymiany ciepła).

Na rys. 4d pokazano, jak wykorzystanie by-passu wpływa na temperatury progowe. Kiedy coraz większy strumień powietrza zewnętrznego kierowany jest do by-passu, stosunek pojemności cieplnych powietrza zewnętrznego do wywiewanego (oznaczanych jako CZ/CW) staje się coraz mniejszy. Wyniki przedstawiono dla CZ/CW = 0,05–1 (czyli od 0 do 95% powietrza zewnętrznego skierowanego do by-passu).

Paradoksalnie wpływ by-passu na temperatury progowe jest bardzo mały, ponadto tym mniejszy, im bardziej sprawny jest analizowany wymiennik. W przypadku jednostki o sprawności 65% skierowanie 95% powietrza zewnętrznego do by-passu obniża temperaturę progową tylko o 2,5°C. W związku z tym gdy omawiany wymiennik pracuje w warunkach, w których ryzyko szronienia jest największe, należy zabezpieczyć go nagrzewnicą wstępną lub zastosować inną formę odzysku ciepła.

Istotnym aspektem, na który należy zwrócić uwagę przy projektowaniu systemu z wymiennikiem krzyżowym w warunkach ryzyka szronienia, jest jego usytuowanie w centrali wentylacyjnej (rys. 4e i rys. 4f).

W przypadku ustawienia widocznego na rys. 4e szron powstaje na dole wymiennika. W to samo miejsce spływa woda powstała w wyniku kondensacji, co może spowodować szybkie oblodzenie kanałów rekuperatora, a w konsekwencji nawet uszkodzenie wymiennika.

Lepszym rozwiązaniem jest ustawienie widoczne na rys. 4f – w tym przypadku szron nie stoi na drodze spływającej cieczy i ryzyko oblodzenia kanałów jest mniejsze.

Na podstawie powyższej analizy nasuwają się dwa zasadnicze pytania: jak prawidłowo określić temperaturę bezpieczną oraz który wymiennik (krzyżowy czy przeciwprądowy) jest bardziej podatny na szronienie?

Odpowiedź na pierwsze pytanie nie jest prosta: uzyskanie takich wyników możliwe jest przy zastosowaniu modelowania matematycznego, jest to jednak zbyt skomplikowane narzędzie dla zagadnień typowo inżynierskich.

temperatury progowe a wymiennik krzyżowy

Tabela 1. Bezpieczne temperatury progowe dla wymiennika krzyżowego

Progowe temperatury powietrza zewnętrznego, dla których nie wystąpi szronienie wymiennika krzyżowego i przeciwprądowego, zestawiono w tab. 1 i tab. 2.

temperatury dla wymiennika przeciwpradowego

Tabela 2. Bezpieczne temperatury progowe dla wymiennika przeciwprądowego

Na tej podstawie można wnioskować, że nie da się przyjąć stałej wartości temperatury bezpiecznej, przy której praca rekuperatora przebiegać będzie bez przeszkód. Warto odnotować, że parametry powietrza, przy których ryzyko szronienia jest największe, zawierają się w zakresie parametrów komfortu cieplnego w okresie zimowym (t2 = 20°C, RH2 = 30–40%). Dla wymiennika krzyżowego o sprawności 65% temperatura progowa to tylko –1,3°C, znacznie wyższa od przyjmowanej zazwyczaj temperatury –5°C.

W tabelach zaznaczono także parametry powietrza wywiewanego, przy których ryzyko szronienia jest największe. Dla powietrza wywiewanego o temperaturze 20°C najbardziej niebezpieczną wartością wilgotności względnej jest ok. 26%, ponieważ w tym przypadku jego temperatura punktu rosy wynosi 0°C. W takiej sytuacji woda w wymienniku kondensuje tylko pod postacią szronu (brak kondensacji w postaci cieczy). Jest to szczególnie niekorzystne, ponieważ kondensująca ciecz zwiększa temperaturę ścianki wymiennika, co skutkuje bardziej bezpieczną pracą przy niższych parametrach powietrza zewnętrznego.

Na drugie pytanie (który wymiennik jest bardziej podatny na powstawanie szronu) równie ciężko jednoznacznie odpowiedzieć. Obydwa wymienniki zazwyczaj zasadniczo różnią się powierzchnią wymiany ciepła oraz sprawnością. W zależności od konkretnej aplikacji mogą zatem występować różnice w wymaganej dla nich temperaturze bezpiecznej.

Jeśli poddać analizie porównawczej wymiennik przeciwprądowy i krzyżowy o identycznych wymiarach (identyczna droga do pokonania dla powietrza nawiewanego i wywiewanego, identyczna powierzchnia wymiany ciepła, takie same strumienie i zbliżona sprawność temperaturowa), to paradoksalnie wymiennikiem bardziej odpornym na szronienie okazuje się ten pierwszy.

Powyższe wynika z istoty przepływu przeciwprądowego (rys. 5).

wymienniki krzyżowe i przeciwprądowe

Rys. 5. Analiza szronienia wymienników krzyżowych i przeciwprądowych: a) wymiennik krzyżowy – kanał powietrza wywiewanego, b) wymiennik krzyżowy – kanał powietrza zewnętrznego, c) wymiennik przeciwprądowy – kanał powietrza wywiewanego, d) wymiennik przeciwprądowy – kanał powietrza zewnętrznego; rys. autorów

W wymienniku krzyżowym strumień powietrza wywiewanego kontaktuje się z bardzo zimnym powietrzem zewnętrznym przez całą długość kanału, powoduje to szybkie obniżenie temperatury powietrza wywiewanego i ścianki wymiennika. W najchłodniejszej strefie (tzw. zimny róg) formuje się warstwa szronu.

Natomiast w wymienniku przeciwprądowym kontakt z najzimniejszym powietrzem następuje na samym końcu kanału powietrza wywiewanego (rys. 5b), a przez większą część kanału strumień wywiewany kontaktuje się z powietrzem częściowo podgrzanym, dzięki czemu większa część wymiennika przeciwprądowego jest mokra (kondensacja wilgoci), natomiast zjawisko powstawania szronu występuje przy niższych temperaturach.

Jednak przepływ przeciwprądowy ma także swoją wadę: powierzchnia pokryta szronem jest w nim większa niż w przypadku jednostki krzyżowej („zimny prostokąt” zamiast „zimnego rogu”).

W praktyce w wymiennikach przeciwprądowych prawdziwy przepływ przeciwprądowy występuje na bardzo krótkim dystansie, przez większą część wymiennika wymiana ciepła następuje w przepływie krzyżowym.

Ponadto wymienniki przeciwprądowe cechują się zazwyczaj znacznie wyższą sprawnością niż krzyżowe, a ryzyko szronienia rośnie proporcjonalnie wraz ze sprawnością wymiennika [1–3]. Bezpieczne temperatury progowe dla wymiennika przeciwprądowego i krzyżowego zestawiono w tab. 1 i tab. 2.

Kwestią dotychczas dobrze nie zbadaną jest zamarzanie wymienników innych niż rekuperacyjne – np. wymiennika obrotowego (wymiennik regeneracyjny). Autorzy opracowują obecnie model wymiany ciepła i masy w wymienniku obrotowym, który pozwoli na precyzyjne określenie wartości temperatur bezpiecznych dla tego wymiennika. Do prostej analizy można posłużyć się np. wykresem uzyskanym na podstawie badań Bilodeau  (rys. 6) [4].

szron w wymiennikach obrotowych

Rys. 6. Analiza powstawania szronu w wymiennikach obrotowych wg Bilodeau [4]

Niestety zaprezentowane tam dane eksperymentalne dotyczą jednego rozwiązania i uwzględniają zależność czasową. Można jednak zaobserwować, że w przypadku wilgotności względnej powietrza wywiewanego na poziomie 30–40% ryzyko powstania szronu występuje już od temperatury –9°C.

Praca w warunkach bezpiecznych a efektywność energetyczna

Kolejnym istotnym zagadnieniem jest kwestia wpływu zabezpieczania wymiennika przed szronieniem w kontekście obliczania efektywności energetycznej systemów wentylacji i klimatyzacji. Ze względu na coraz bardziej restrykcyjne wymagania w prawodawstwie polskim i europejskim producenci proponują stosowanie wymienników do odzysku ciepła cechujących się coraz wyższą sprawnością.

Niestety, ale wyższa sprawność wiąże się ze znacznie większym ryzykiem występowania szronienia w wymienniku, a co za tym idzie ze zwiększeniem kosztów związanych z koniecznością wstępnego lub wtórnego podgrzewania powietrza zewnętrznego. Przykładowo dla wymiennika krzyżowego poprawa sprawności o 10–15% wiąże się ze wzrostem wymaganej temperatury zewnętrznej nawet o 4°C.

analiza pracy w warunkach bezpiecznych

Rys. 7. Analiza pracy w warunkach bezpiecznych: a) zależność temperatury bezpiecznej od sprawności dla wymiennika krzyżowego; b) sprawność ekwiwalentna wymiennika krzyżowego w funkcji temperatury powietrza wywiewanego

Na rys. 7a przedstawiono zależność temperatury bezpiecznej wymiennika krzyżowego od jego sprawności temperaturowej. Widać, że przy bardzo wysokich sprawnościach temperaturowych praca wymiennika jest bezpieczna dopiero przy temperaturach zewnętrznych bliskich 0°C. Zasadne zatem staje się pytanie, czy w polskich warunkach klimatycznych, gdzie przez wiele dni roku utrzymują się temperatury ujemne, konieczne jest stosowanie rekuperatorów o tak wysokiej sprawności.

Kolejnym istotnym problemem jest nominalna wartość odzyskanego ciepła przy temperaturze bezpiecznej. Wielu producentów, szczególnie dotyczy to mniejszych firm produkujących urządzenia przeznaczone do budownictwa jednorodzinnego, reklamuje swoje urządzenia, pokazując całoroczne oszczędności energetyczne wynikające z ich zastosowania przy maksymalnej sprawności odzysku ciepła. Jak wynika z analizy przedstawionej w poprzedniej części artykułu, jest to niemożliwe ze względu na bezpieczeństwo pracy wymienników ciepła.

Z pracą wymiennika w warunkach bezpiecznych wiąże się istotny problem: nominalna wartość odzyskanej mocy grzewczej spada, ponieważ różnica temperatur na wejściu do wymiennika po stronie zewnętrznej i wewnętrznej jest mniejsza. Jeśli strumień zewnętrzny zostanie podgrzany do wartości bezpiecznej, różnica temperatury pomiędzy strumieniem zewnętrznym a wywiewanym spada z ok. 40 do ok. 20°C. Przy zachowaniu stałej efektywności wymiennika możliwy jest zatem odzysk 50–80% z powstałej różnicy (ok. 10–16°C zamiast 20–32°C).

Prostym wskaźnikiem pozwalającym na analizę realnego odzysku ciepła w warunkach bezpiecznych jest zaproponowana przez autorów sprawność ekwiwalentna (2), definiowana jako różnica temperatury uzyskana przy temperaturze bezpiecznej do różnicy temperatury uzyskanej dla temperatury zewnętrznej na wejściu do wymiennika, przy założeniu stałej sprawności urządzenia. Jest to szczególnie istotne w przypadku domów jednorodzinnych oraz w małych aplikacjach biurowych, gdzie do podgrzewania powietrza w centralach stosuje się nagrzewnice elektryczne.

Zastosowanie zbyt sprawnego wymiennika do odzysku ciepła może powodować więcej strat niż korzyści. Niektórzy producenci udostępniają projektantom dane tego typu, dzięki czemu możliwa jest precyzyjna analiza zużycia energii w okresie całorocznym.

  (1)

Podsumowanie

Odzysk ciepła jest obecnie koniecznością, zarówno ze względów na oszczędności energetyczne, jak i wymogi prawne. Jednak zastosowanie konkretnego rozwiązania odzysku ciepła musi być poprzedzone odkładaną analiza techniczno-ekonomiczną.

Bardzo istotnym czynnikiem mającym wpływ na pracę wymienników rekuperacyjnych jest problem powstawania szronu w kanałach powietrza wywiewanego.

Na szronienie wymienników rekuperacyjnych wpływ ma przede wszystkim temperatura i wilgotność powietrza nawiewanego oraz sprawność wymiennika. Jak wykazano w przedstawionej analizie, nie jest możliwe wprowadzenie uniwersalnej wartości bezpiecznej temperatury progowej.

Najwyższe ryzyko szronienia występuje dla warunków komfortu cieplnego w okresie zimowym, a niskie dla suchego lub bardzo wilgotnego powietrza.

Jak wykazano, by-pass nie jest skutecznym zabezpieczeniem przed szronieniem wymiennika, zwłaszcza w warunkach, przy których ryzyko szronienia jest największe – w takich sytuacjach niezbędne jest zastosowanie nagrzewnicy wstępnej.

Czasami uzasadnione może być też zastosowanie wymiennika o niższej sprawności w celu obniżenia kosztów eksploatacyjnych systemu (mniejsza moc nagrzewnicy wstępnej).

Przy pracy w warunkach wysokiego ryzyka szronienia bardzo istotne staje się odpowiednie ustawienie króćców wlotowych i wylotowych wymiennika ciepła w centrali wentylacyjnej.

Literatura

  1. Anisimov S., Pandelidis D., Odzysk ciepła w instalacjach wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Cz. 1, „Chłodnictwo & Klimatyzacja” nr 7/2013.
  2. Anisimov S., Jedlikowski A., Pandelidis D., Performance analysis and safe operating conditions for the cross-flow heat exchanger used for energy recovery from exhaust air in ventilation systems, „International Journal of Heat and mass Transfer”, 2015, in press.
  3. Anisimov S., Jedlikowski A., Pandelidis D., Energooszczędność w systemach wentylacji i klimatyzacji, materiały seminaryjne Forum Wentylacja – Salon Klimatyzacja 2014, Stowarzyszenie Polska Wentylacja, Warszawa 2014.
  4. Bilodeau S., Brousseau P., Lacroix M., Mercadier Y., Frost formation in rotary heat and moisture exchangers, „International Journal of Heat and Mass Transfer” No. 42, 1999.5. Materiały firmy IV Produkt.

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

  • glomar glomar, 19.08.2015r., 17:55:33 "By-pass nie zawsze jest skutecznym zabezpieczeniem – konieczne bywa zastosowanie nagrzewnicy wstępnej." Co za totalna bzdura. Czy autor może wyjaśnić swoją tezę ? A na szronienie wpływa temperatura powietrza nawiewanego temperatura i wilgotność powietrza wywiewanego oraz oczywiście sprawność wymiennika.
  • Barth3z Barth3z, 30.03.2016r., 22:51:44 "By-pass nie zawsze jest skutecznym zabezpieczeniem – konieczne bywa zastosowanie nagrzewnicy wstępnej." Skutecznym zabezpieczeniem przed czym ? Przez szronieniem, czy zamrożeniem wymiennika ? W jakich warunkach (temp. zewnętrzna) dojdzie do zamrożenia wymiennika krzyżowego przy pełnym otwarciu bypassu ? Czy może uważacie, że pojawienie się szronu jest tożsame z zamrożeniem wymiennika ?
  • Barth3z Barth3z, 30.03.2016r., 23:01:34 glomar napisał: "A na szronienie wpływa temperatura powietrza nawiewanego temperatura i wilgotność powietrza wywiewanego oraz oczywiście sprawność wymiennika." i autorzy zarzucili glomarowi " znowu nie ma Pan racji. Na szronienie akurat parametry powietrza nawiewanego nie wpływają." Autorzy, w innym opracowaniu piszą: "Na szronienie wymienników rekuperacyjnych wpływ ma wiele istotnych czyn­ników, przede wszystkim temperatura i wilgotność powietrza nawiewanego oraz sprawność wymiennika. - http://www.inzynierbudownictwa.pl/drukuj,8594 Proszę się zdecydować.

Powiązane

KFA Armatura Innowacje w grzejniku? Hydroniczność dzięki wsparciu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego

Innowacje w grzejniku? Hydroniczność dzięki wsparciu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Innowacje w grzejniku? Hydroniczność dzięki wsparciu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego

W tym roku marka KFA Armatura świętuje swoje setne urodziny. Wydawać by się mogło, że w tak podeszłym wieku nie ma się już sił na zmiany i rozwój. Nic bardziej mylnego! Okrągły jubileusz to doskonały moment...

W tym roku marka KFA Armatura świętuje swoje setne urodziny. Wydawać by się mogło, że w tak podeszłym wieku nie ma się już sił na zmiany i rozwój. Nic bardziej mylnego! Okrągły jubileusz to doskonały moment na innowacje. Firma stawia na nowoczesne technologie i nowe produkty. Aby móc realizować swoje plany sięgnęła do sprawdzonego źródła wsparcia czyli do Funduszy Europejskich, a konkretnie do Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój.

GWF Sp. z o.o., Łukasz Kubiak Nowa precyzja pomiaru ścieków

Nowa precyzja pomiaru ścieków Nowa precyzja pomiaru ścieków

Pomiar ścieków, zarówno w pełnych i niepełnych rurach, jak i w kanałach otwartych, jest domeną i jednym z głównych filarów sukcesów i portfolio szwajcarskiej firmy GWF. Wsłuchując się w różnorodne potrzeby...

Pomiar ścieków, zarówno w pełnych i niepełnych rurach, jak i w kanałach otwartych, jest domeną i jednym z głównych filarów sukcesów i portfolio szwajcarskiej firmy GWF. Wsłuchując się w różnorodne potrzeby klientów z 86 krajów obsługiwanych przez GWF, stale udoskonalamy produkty, a o naszych najnowszych wdrożeniach mogą Państwo przeczytać poniżej. Szczegółową prezentację oferty będzie można także zobaczyć na stoisku firmy w trakcie targów IFAT 2022, które odbędą się w Monachium w dniach 30 maja–3...

BayWa r.e. Solar Systems AGRI-PV – Wszystko co musisz wiedzieć!

AGRI-PV – Wszystko co musisz wiedzieć! AGRI-PV – Wszystko co musisz wiedzieć!

Temat wykorzystania fotowoltaiki w rolnictwie jest bardzo ciekawy, ale przede wszystkim ważny i potrzebny dla naszego klimatu. Ta gałąź fotowoltaiki daje szansę na podwójne wykorzystanie przestrzeni: chroniąc...

Temat wykorzystania fotowoltaiki w rolnictwie jest bardzo ciekawy, ale przede wszystkim ważny i potrzebny dla naszego klimatu. Ta gałąź fotowoltaiki daje szansę na podwójne wykorzystanie przestrzeni: chroniąc ją przed ekstremalnymi warunkami pogodowymi, a jednocześnie produkując zieloną energię z tej samej ziemi.

Redakcja RI news Kredyt Czyste Powietrze w banku Santander

Kredyt Czyste Powietrze w banku Santander Kredyt Czyste Powietrze w banku Santander

Santander Consumer Bank proponuje kredyt Czyste Powietrze, w ramach którego klienci mogą skorzystać z pożyczki w wysokości od 10 tys. do 100 tys. zł – z dopłatą do 37 tys. z rządowego programu dopłat do...

Santander Consumer Bank proponuje kredyt Czyste Powietrze, w ramach którego klienci mogą skorzystać z pożyczki w wysokości od 10 tys. do 100 tys. zł – z dopłatą do 37 tys. z rządowego programu dopłat do wymiany źródła ogrzewania.

podnosnikikoszowe.pl Podnośniki koszowe i funkcje ułatwiające pracę instalatorów!

Podnośniki koszowe i funkcje ułatwiające pracę instalatorów! Podnośniki koszowe i funkcje ułatwiające pracę instalatorów!

Podnośniki koszowe kompleksowo wspierają instalatorów w pracach na wysokości. Co może zaoferować im nowoczesny sprzęt podnośnikowy? Sprawdzamy jego możliwości razem z wypożyczalnią podnośników AA HERKULES.

Podnośniki koszowe kompleksowo wspierają instalatorów w pracach na wysokości. Co może zaoferować im nowoczesny sprzęt podnośnikowy? Sprawdzamy jego możliwości razem z wypożyczalnią podnośników AA HERKULES.

PRO-VENT SYSTEMY WENTYLACYJNE Komfortowa wentylacja dla budynku z czystym powietrzem

Komfortowa wentylacja dla budynku z czystym powietrzem Komfortowa wentylacja dla budynku z czystym powietrzem

Komfortowa wentylacja pozwala ograniczyć koszty ogrzewania, a latem naturalnie i zdrowo schłodzić powietrze. Co więcej, pomaga zapobiegać uczuciu duszności w okresie upałów, a zimą dowilżać suche powietrze...

Komfortowa wentylacja pozwala ograniczyć koszty ogrzewania, a latem naturalnie i zdrowo schłodzić powietrze. Co więcej, pomaga zapobiegać uczuciu duszności w okresie upałów, a zimą dowilżać suche powietrze w budynku. Dobrze, jeśli działa także prozdrowotnie, redukując stężenie bakterii i grzybów w powietrzu wentylacyjnym.

BayWa r.e. Solar Systems Maraton szkoleniowy – uzyskaj certyfikat instalatora!

Maraton szkoleniowy – uzyskaj certyfikat instalatora! Maraton szkoleniowy – uzyskaj certyfikat instalatora!

Mamy przyjemność ogłosić, że już 1 czerwca 2022 firma BayWa r.e. Solar Systems organizuje maraton szkoleniowy dla instalatorów PV, czyli cały dzień wypełniony ciekawymi oraz przydatnymi panelami spotkań.

Mamy przyjemność ogłosić, że już 1 czerwca 2022 firma BayWa r.e. Solar Systems organizuje maraton szkoleniowy dla instalatorów PV, czyli cały dzień wypełniony ciekawymi oraz przydatnymi panelami spotkań.

Redakcja RI news Nowa odsłona programu doboru wymienników Cairo

Nowa odsłona programu doboru wymienników Cairo Nowa odsłona programu doboru wymienników Cairo

Wybór optymalnego wymiennika ciepła może być nie lada wyzwaniem, dlatego inżynierowie SECEPOL postanowili to maksymalnie uprościć. Nowa wersja programu doboru Cairo umożliwia dobór właściwego wymiennika...

Wybór optymalnego wymiennika ciepła może być nie lada wyzwaniem, dlatego inżynierowie SECEPOL postanowili to maksymalnie uprościć. Nowa wersja programu doboru Cairo umożliwia dobór właściwego wymiennika już w niespełna minutę. Użytkownicy, oprócz wielu nowości, mogą też liczyć na techniczne wsparcie w czasie rzeczywistym.

Redakcja RI news Lepsza wydajność CHP dzięki technologii gazu ciekłego

Lepsza wydajność CHP dzięki technologii gazu ciekłego Lepsza wydajność CHP dzięki technologii gazu ciekłego

Firma Hubert Tippkötter GmbH jest innowacyjnym projektantem i producentem kompletnych systemów kogeneracyjnych (CHP), działającym od 1970 roku. Firma konstruuje elastyczne rozwiązania, które generują od...

Firma Hubert Tippkötter GmbH jest innowacyjnym projektantem i producentem kompletnych systemów kogeneracyjnych (CHP), działającym od 1970 roku. Firma konstruuje elastyczne rozwiązania, które generują od 30 do 2100 kW mocy elektrycznej i są zawsze w pełni dostosowane do specyficznych warunków klienta.

Redakcja RI news Wysokowydajne i energooszczędne wymienniki ciepła Alfa Laval

Wysokowydajne i energooszczędne wymienniki ciepła Alfa Laval Wysokowydajne i energooszczędne wymienniki ciepła Alfa Laval

Po zakończeniu prac budowlanych w 2022 roku, Varso Tower będzie najwyższym budynkiem w Unii Europejskiej o zdumiewającej wysokości 310 metrów. Aby sprostać wymaganiom związanym z systemami ogrzewania,...

Po zakończeniu prac budowlanych w 2022 roku, Varso Tower będzie najwyższym budynkiem w Unii Europejskiej o zdumiewającej wysokości 310 metrów. Aby sprostać wymaganiom związanym z systemami ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji (HVAC) zamontowanymi w całym kompleksie, spółka Alfa Laval dostarczyła 30 wymienników ciepła, które zapewnią oszczędność energii, redukcję emisji CO2, minimalizację negatywnego wpływu na środowisko naturalne, a także wysoką wydajność i trwałość.

Alfa Laval Efektywna wymiana ciepła to kwestia nowoczesnych rozwiązań w wymienniku ciepła a nie tylko powierzchni grzewczej

Efektywna wymiana ciepła to kwestia nowoczesnych rozwiązań w wymienniku ciepła a nie tylko powierzchni grzewczej Efektywna wymiana ciepła to kwestia nowoczesnych rozwiązań w wymienniku ciepła a nie tylko powierzchni grzewczej

Światowe zapotrzebowanie na energię nie staje się coraz mniejsze – wręcz przeciwnie. W nadchodzących latach coraz trudniej będzie utrzymać konkurencyjność, ponieważ firmy na każdym rynku i w każdej branży...

Światowe zapotrzebowanie na energię nie staje się coraz mniejsze – wręcz przeciwnie. W nadchodzących latach coraz trudniej będzie utrzymać konkurencyjność, ponieważ firmy na każdym rynku i w każdej branży poszukują nowych sposobów maksymalizacji wydajności przy jednoczesnym obniżeniu kosztów energii i udoskonaleniu swojego wizerunku w zakresie ochrony środowiska. Wyzwania te będą złożone i wieloaspektowe.

Joanna Ryńska Wymienniki ciepła – tłoczenia i materiały

Wymienniki ciepła – tłoczenia i materiały Wymienniki ciepła – tłoczenia i materiały

Płytowe wymienniki ciepła to urządzenia o stosunkowo prostej konstrukcji, w których ważne są detale i sprawdzone rozwiązania technologiczne. Muszą bowiem pracować w coraz bardziej wymagających instalacjach,...

Płytowe wymienniki ciepła to urządzenia o stosunkowo prostej konstrukcji, w których ważne są detale i sprawdzone rozwiązania technologiczne. Muszą bowiem pracować w coraz bardziej wymagających instalacjach, ze zmiennym przepływem i temperaturami oraz przy zastosowaniu różnych mediów – od wody po ciecze agresywne.

Joanna Ryńska Wymienniki płytowe w instalacjach HVAC

Wymienniki płytowe w instalacjach HVAC Wymienniki płytowe w instalacjach HVAC

W publikacji omówiono wymienniki skręcane i lutowane: ich konstrukcje, znaczenie w systemach ogrzewania i chłodzenia oraz przemyśle, rola tłoczeń, żłobień i dróg przepływów. Ponadto zwrócono uwagę na ich...

W publikacji omówiono wymienniki skręcane i lutowane: ich konstrukcje, znaczenie w systemach ogrzewania i chłodzenia oraz przemyśle, rola tłoczeń, żłobień i dróg przepływów. Ponadto zwrócono uwagę na ich dobór.

Redakcja RI Sprawna wentylacja i odzysk ciepła oraz chłodu

Sprawna wentylacja i odzysk ciepła oraz chłodu Sprawna wentylacja i odzysk ciepła oraz chłodu

Wentylacja budynków mieszkalnych wpływa na poziom komfortu i samopoczucie mieszkańców. Kwestie te zyskują coraz większe znaczenie dla inwestorów i projektantów i tym samym rośnie jakość samych urządzeń...

Wentylacja budynków mieszkalnych wpływa na poziom komfortu i samopoczucie mieszkańców. Kwestie te zyskują coraz większe znaczenie dla inwestorów i projektantów i tym samym rośnie jakość samych urządzeń wentylacyjnych oraz dokładność i jakość wykonania instalacji.

TRANTER, Jakub Szałwiński Wpływ parametrów pracy wymiennika chłodu na jego wielkość i cenę

Wpływ parametrów pracy wymiennika chłodu na jego wielkość i cenę Wpływ parametrów pracy  wymiennika chłodu  na jego wielkość i cenę

Wymienniki płytowe uszczelkowe stosowane są w instalacjach chłodu od wielu lat i nie mają konkurencji wśród innych typów wymienników ciepła. Co prawda dla małych przepływów i mocy istnieje możliwość zastosowania...

Wymienniki płytowe uszczelkowe stosowane są w instalacjach chłodu od wielu lat i nie mają konkurencji wśród innych typów wymienników ciepła. Co prawda dla małych przepływów i mocy istnieje możliwość zastosowania wymienników płytowych lutowanych, lecz od pewnych wartości przepływów wymienniki lutowane wymagają stosowania układów wielowymiennikowych.

Joanna Ryńska Wymienniki płytowe we współczesnych instalacjach

Wymienniki płytowe we współczesnych instalacjach Wymienniki płytowe we współczesnych instalacjach

Wymagania prawne i rachunek ekonomiczny stawiają projektantów instalacji nie tyle przed pytaniem „czy”, lecz „jak” odzyskiwać ciepło, by proces ten był wydajny, efektywny i zoptymalizowany pod względem...

Wymagania prawne i rachunek ekonomiczny stawiają projektantów instalacji nie tyle przed pytaniem „czy”, lecz „jak” odzyskiwać ciepło, by proces ten był wydajny, efektywny i zoptymalizowany pod względem kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych.

Waldemar Joniec Efektywna wymiana ciepła i chłodu – wymienniki płytowe

Efektywna wymiana ciepła i chłodu – wymienniki płytowe Efektywna wymiana ciepła i chłodu – wymienniki płytowe

Aktualne wymagania dla instalacji i obiektów w zakresie efektywności energetycznej wymagają od projektantów stosowania wysokoefektywnych i energooszczędnych rozwiązań. Raz wprowadzona do instalacji lub...

Aktualne wymagania dla instalacji i obiektów w zakresie efektywności energetycznej wymagają od projektantów stosowania wysokoefektywnych i energooszczędnych rozwiązań. Raz wprowadzona do instalacji lub obiektu energia nie może być marnowana – powinna być przekazywana prawie bez strat i odzyskiwana tam, gdzie to tylko możliwe. Rola wymienników w instalacjach stale rośnie, zwłaszcza że współczesne instalacje są zasilane z wielu źródeł i wymagają precyzyjnego transportu energii.

mgr inż. Katarzyna Rybka Obszary zastosowania płytowych wymienników ciepła

Obszary zastosowania płytowych wymienników ciepła Obszary zastosowania płytowych wymienników ciepła

Płytowe wymienniki ciepła są powszechnie stosowane w systemach ogrzewania, chłodzenia oraz wentylacji. Obecnie wszystko, co budujemy, musi być możliwie energooszczędne, zatem rola odzysku ciepła w instalacjach...

Płytowe wymienniki ciepła są powszechnie stosowane w systemach ogrzewania, chłodzenia oraz wentylacji. Obecnie wszystko, co budujemy, musi być możliwie energooszczędne, zatem rola odzysku ciepła w instalacjach stale wzrasta.

mgr inż. Katarzyna Rybka Wymienniki ciepła

Wymienniki ciepła Wymienniki ciepła

Wysoka efektywność działania systemu grzewczego lub chłodniczego to cel, do którego każdy projektant czy instalator powinien dążyć. Wymiennik ciepła jest urządzeniem, bez którego znaczna większość instalacji...

Wysoka efektywność działania systemu grzewczego lub chłodniczego to cel, do którego każdy projektant czy instalator powinien dążyć. Wymiennik ciepła jest urządzeniem, bez którego znaczna większość instalacji różnego rodzaju, w tym wodnych, nie miałaby prawa działać. Mimo że są to dość proste w obsłudze urządzenia, nawet pozornie nieistotne szczegóły i niedociągnięcia wpływają na spadek ich efektywności.

Redakcja RI Wentylacja energooszczędnych budynków

Wentylacja energooszczędnych budynków Wentylacja energooszczędnych budynków

Nowoczesne budownictwo musi być niskoenergetyczne, a urządzenia, które są stosowane w budynkach – efektywne. Nie może być to jednak okupione pogorszeniem parametrów mikroklimatu w pomieszczeniach, ponieważ...

Nowoczesne budownictwo musi być niskoenergetyczne, a urządzenia, które są stosowane w budynkach – efektywne. Nie może być to jednak okupione pogorszeniem parametrów mikroklimatu w pomieszczeniach, ponieważ równie istotne jak efektywność energetyczna jest zapewnienie komfortu i zdrowia.

dr inż. Dariusz Kwiecień Moce nagrzewnicy i chłodnicy powietrza wyznaczane w oparciu o dane klimatyczne

Moce nagrzewnicy i chłodnicy powietrza wyznaczane w oparciu o dane klimatyczne Moce nagrzewnicy i chłodnicy powietrza wyznaczane w oparciu o dane klimatyczne

Utrzymanie przez okres całego roku odpowiedniej temperatury powietrza w pomieszczeniach wentylowanych wymaga zastosowania właściwych urządzeń do uzdatniania powietrza.

Utrzymanie przez okres całego roku odpowiedniej temperatury powietrza w pomieszczeniach wentylowanych wymaga zastosowania właściwych urządzeń do uzdatniania powietrza.

George Flick Aluminiowe wymienniki ciepła w kotłach kondensacyjnych

Aluminiowe wymienniki ciepła w kotłach kondensacyjnych Aluminiowe wymienniki ciepła w kotłach kondensacyjnych

Aluminium ma pięć razy lepszy współczynnik przewodzenia ciepła niż stal i aż siedem razy lepszy niż stal nierdzewna. Stosując ten metal, można zmniejszyć powierzchnię wymiany przy takiej samej wydajności...

Aluminium ma pięć razy lepszy współczynnik przewodzenia ciepła niż stal i aż siedem razy lepszy niż stal nierdzewna. Stosując ten metal, można zmniejszyć powierzchnię wymiany przy takiej samej wydajności przenoszenia ciepła do obiegu grzewczego. Korpusy grzewcze z aluminium mogą być zatem znacznie mniejsze niż wykonywane z innych materiałów.

Jerzy Kosieradzki Odzysk ciepła − możliwości i zasady

Odzysk ciepła − możliwości i zasady Odzysk ciepła − możliwości i zasady

Wzrost wymagań dotyczących jakości powietrza w zakładach przemysłowych jest przyczyną zwiększenia ilości energii koniecznej do przygotowania powietrza wentylacyjnego. W większości procesów technologicznych...

Wzrost wymagań dotyczących jakości powietrza w zakładach przemysłowych jest przyczyną zwiększenia ilości energii koniecznej do przygotowania powietrza wentylacyjnego. W większości procesów technologicznych stosowanie recyrkulacji jest niemożliwe ze względu na występujące zanieczyszczenia powietrza i całe powietrze nawiewane pobierane jest z zewnątrz. Problem oszczędności energii cieplnej zużywanej przez urządzenia centralnego ogrzewania został częściowo rozwiązany poprzez zwiększenie izolacyjności...

Materiały PR Wszystkie źródła ciepła łączcie się

Wszystkie źródła ciepła łączcie się Wszystkie źródła ciepła łączcie się

Rosnące ceny gazu, oleju czy energii elektrycznej powodują, że coraz więcej osób decyduje się na zamontowanie kilku źródeł ciepła do ogrzania domu.

Rosnące ceny gazu, oleju czy energii elektrycznej powodują, że coraz więcej osób decyduje się na zamontowanie kilku źródeł ciepła do ogrzania domu.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.