RynekInstalacyjny.pl

Transformacja energetyczna w budynkach gwałtownie przyspiesza

Rozmowa z Pawłem Lachmanem, koordynatorem POBE i prezesem PORT PC

Rozmowa z Pawłem Lachmanem, koordynatorem POBE i prezesem PORT PC

Rozmowa z Pawłem Lachmanem, koordynatorem POBE i prezesem PORT PC

Stawianie na rozwój poszczególnych elementów energetyki bez podejścia systemowego, integracji sektorów i dużego rozwoju OZE w produkcji energii elektrycznej jest kluczowym błędem. Dostrzegło to już wiele krajów i obserwujemy w tej chwili w Europie bardzo duży „zielony zwrot”, a w przypadku Niemiec można wręcz mówić o planowanej rewolucji w energetyce i w gospodarce.

Zobacz także

Waldemar Joniec news AFL na rynku europejskim

AFL na rynku europejskim AFL na rynku europejskim

Rozmowa z Grzegorzem Perestajem, CEO AFL Europe

Rozmowa z Grzegorzem Perestajem, CEO AFL Europe

Waldemar Joniec Technologie wodorowe w ogrzewnictwie

Technologie wodorowe w ogrzewnictwie Technologie wodorowe w ogrzewnictwie

Rozmowa z Pawłem Wróblem, ekspertem ds. regulacji UE dot. polityki energetycznej, klimatycznej, środowiskowej oraz budżetu.

Rozmowa z Pawłem Wróblem, ekspertem ds. regulacji UE dot. polityki energetycznej, klimatycznej, środowiskowej oraz budżetu.

Waldemar Joniec Systemy wentylacji budynków muszą być znacznie lepsze

Systemy wentylacji budynków muszą być znacznie lepsze Systemy wentylacji budynków muszą być znacznie lepsze

Rozmowa z: prof. Lidią Morawską (Queensland University of Technology, Australia), prof. Anetą Wierzbicką (Lund University, Szwecja) i prof. Pawłem Wargockim (Technical University of Denmark).

Rozmowa z: prof. Lidią Morawską (Queensland University of Technology, Australia), prof. Anetą Wierzbicką (Lund University, Szwecja) i prof. Pawłem Wargockim (Technical University of Denmark).

Jaki jest cel programu „Moje Ciepło”?

Początkowo jego celem było promowanie nowych budynków o standardzie energetycznym lepszym niż minimalny wymagany przepisami, niepowodujących emisji zanieczyszczeń powietrza i zużywających w przeważającym stopniu energię odnawialną. Jednak rzeczywistość energetyczna przyspieszyła i nastąpiło pewne przewartościowanie planów w kontekście projektu zmienionej dyrektywy EPBD z grudnia 2021 r., promującej efektywność energetyczną budynków w standardach zeroemisyjnych (w skrócie ZEB), które zastąpiły niemal zeroenergetyczne (NZEB). Wprowadzenie tych standardów dla nowych budynków mieszkalnych zaplanowano najpóźniej na 2030 rok, a dla publicznych na rok 2027. Myślę, że obecnie (czyli po napaści Rosji na Ukrainę) Komisja Europejska bardzo poważnie rozważa znaczne przyspieszenie tych działań, nawet o 3–5 lat. Program „Moje Ciepło” rusza w kwietniu 2022 r. i wprost realizuje nowy standard budynków zeroemisyjnych (ZEB) z dyrektywy EPBD, czyli takich, w których nie występuje emisja CO2 w miejscu ich lokalizacji, a zużycie energii pierwotnej jest mniejsze niż 65 kWh/m2 na rok. W programie „Moje Ciepło” wartość ta w pierwszym roku nie może być wyższa niż 63, a w kolejnych latach niż 55 kWh/m2 na rok. Program jest skierowany do osób fizycznych budujących domy jednorodzinne i oferuje dofinansowanie do efektywnych pomp ciepła wykorzystywanych do ogrzewania domu i przygotowania ciepłej wody.

Czy nowy program „Mój Prąd” to droga do energetyki prosumenckiej?

Nowy „Mój Prąd” będzie wspierał fotowoltaikę ze zwiększoną autokonsumpcją. Nie obejmuje pomp ciepła, które są premiowane w „Moim Cieple”. Te dwa programy idealnie współgrają – mamy lepszy standard energetyczny budynku, zmierzający do tzw. budynku pasywnego lub ultraenergooszczędnego, w którym stosujemy fotowoltaikę, magazyn energii oraz pompę ciepła. Poziom autarkii, czyli samowystarczalności energetycznej, będzie mógł sięgać nawet powyżej 70% w skali roku. Warto tu odróżnić autokonsumpcję od samowystarczalności – ta pierwsza oznacza zużycie energii z fotowoltaiki w stosunku do wyprodukowanej przez fotowoltaikę w ciągu roku, a druga to ilość energii wykorzystanej w budynku, pochodzącej z fotowoltaiki i zmagazynowanej w stosunku do całej energii elektrycznej pobranej przez użytkownika w skali roku. Wysoka samowystarczalność to nie tylko niższe koszty eksploatacji, ale także niższa emisja CO2 i zanieczyszczeń powietrza oraz wyższe bezpieczeństwo energetyczne.

Tym, czego nam jeszcze brakuje, jest szybki rozwój rynku domowych magazynów energii w Polsce. Myślę, że największe przyspieszenie nastąpi wraz ze zwiększaniem się liczby samochodów elektrycznych, które mogą realizować technologię V2G, czyli vehicle-to-grid. Taki samochód może być bardzo dobrym elementem stabilizacyjnym sieci energetycznej – może akumulować cykliczne nadwyżki taniej energii elektrycznej produkowanej z fotowoltaiki i oddawać ją, gdy jest ona droga. Jestem przekonany, że obok domowych magazynów energii to właśnie samochody V2G będą najistotniejszym elementem nadchodzącej przemiany energetycznej w energetyce prosumenckiej.

Czyli oba programy można łączyć?

Tak, „Moje Ciepło” kierowane jest do nowych budynków jednorodzinnych, a „Mój Prąd” dotyczy wszystkich obiektów, nie tylko jednorodzinnych i nowych. Jednak w przypadku nowych budynków jednorodzinnych mamy do czynienia z wysoką synergią efektów energetycznych tych dwóch programów.

Ale jak w praktyce połączyć instalacje PV z pompami ciepła? W którym kierunku iść, jeśli jeszcze nie mamy inteligentnych sieci i powszechnie dostępnych samochodów elektrycznych? Gdzie magazynować energię – w zasobnikach z ciepłą wodą czy w magazynach energii elektrycznej?

Istotnym magazynem ciepła w skali dobowej jest sam budynek. Dobrze zaprojektowany i zbudowany ma sporą akumulację cieplną i niewielkie spadki temperatury, rzędu 0,1–0,2°C w ciągu np. 3 godz. Nawet przy braku zasilania ciepłem instalacji ogrzewania przez 8 godz. temperatura powietrza spada o nie więcej niż 1°C. Można zatem podnosić chwilowo temperaturę o 0,5–1°C dzięki nadwyżce energii własnej lub dostępności taniej z sieci. A w przypadku występowania drogiej energii ograniczyć jej zużycie na cele ogrzewania. Oczywiście wymaga to odpowiedniego zaprojektowania źródła ciepła i uwzględnienia okresowo zwiększonych ilości ciepła w krótszym czasie pracy w cyklu dobowym. Ale jest zasadne z energetycznego i ekonomicznego punktu widzenia i gwarantuje utrzymanie wysokiego komfortu cieplnego.

A co do wspomnianych dwóch możliwości magazynowania, oba te kierunki są dobre. Warto instalować fotowoltaikę i pompy ciepła, a już niedługo, w perspektywie 2–3 lat, bardziej dostępne staną się samochody elektryczne V2G. Sądzę, że w krótkim czasie wszystkie koncerny samochodowe przejdą na tę technologię. Postępować też będzie krzywa uczenia się magazynów energii, a spadać ich cena.

Krzywa uczenia się technologii to pojęcie dobrze znane w energetyce i na potencjalnych skutkach tego zjawiska opiera się transformacja energetyczna. Taką drogę przeszła np. fotowoltaika, gdzie w ciągu 10 lat dziesięciokrotnie obniżono koszt 1 kWp. Jej krzywa uczenia wynosiła 20–30%, w tej chwili jest to bliżej 20%, podobnie jak w przypadku pomp ciepła. Co to znaczy? Każde podwojenie zasobu danego typu, np. liczby pomp ciepła czy mocy zainstalowanej w fotowoltaice, powoduje spadek cen na poziomie wartości krzywej uczenia. Krzywa dla magazynów energii elektrycznej wynosi również ok. 20%, a to znaczy, że po dwukrotnym zwiększeniu zasobów zamontowanych magazynów energii w świecie (w MWh) cena spada o 20%. Krzywa uczenia się samochodów spalinowych wynosi obecnie ok. 7% przy 1 mld pojazdów będących w użytkowaniu, a elektrycznych trochę poniżej 20% przy zasobie raptem ok. 10 mln i o kosztach ich produkcji decydują w dużej mierze akumulatory. Zatem wzrost liczby samochodów elektrycznych przyspieszy spadek cen magazynów energii, a ten wpłynie na rozwój i dalszy spadek cen samochodów elektrycznych. To z kolei bardzo mocno przyspieszy integrację sektora energetycznego, czyli główny kierunek, który zakłada Komisja Europejska: elektryfikację i zwiększenie udziału OZE w produkcji energii elektrycznej. Zwiększenie pojemności magazynów energii powoduje też zwiększenie zużycia i udziału energii odnawialnej. Co więcej, zwiększenie udziałów OZE może być realizowane bez dużych magazynów energii elektrycznej – widać to dobrze w Danii, gdzie obecnie produkcja OZE zaczyna przekraczać 100% zapotrzebowania mocy elektrycznej. A Dania stawia na dalszy rozwój energetyki wiatrowej, małych i dużych pomp ciepła oraz magazynów ciepła.

W duńskiej energetyce bardzo wysoki udział mają OZE i ciepłownictwo.

Dania pokazuje, że należy też pójść w kierunku elektryfikacji ogrzewania w systemach ciepłowniczych, czyli taniego ogrzewania za pomocą pomp ciepła i magazynów ciepła w tych systemach oraz wykorzystania wodoru w układach kogeneracyjnych. Wodoru uzyskanego z okresowych nadwyżek w produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, bo tylko taki może być opłacalny i ekologiczny, a patrząc na polskie strategie energetyczne dot. produkcji wodoru mam wrażenie, że po prostu się o tym zapomina. Stawianie na rozwój poszczególnych elementów energetyki bez podejścia systemowego, integracji sektorów i dużego rozwoju OZE w produkcji energii elektrycznej jest kluczowym błędem. Dostrzegło to już wiele krajów i obserwujemy w tej chwili w Europie bardzo duży „zielony zwrot”, a w przypadku Niemiec można wręcz mówić o planowanej rewolucji w energetyce i w gospodarce.

Czyli inwestorzy nie powinni się kierować obecnymi cenami gazu czy węgla, ale planować budowy w perspektywie zmian czekających nas za kilka lat?

Już dzisiaj koszty ogrzewania i przygotowania ciepłej wody za pomocą pompy ciepła przy instalacji ogrzewania płaszczyznowego są dwa razy niższe od rozwiązań z kotłem gazowym czy peletowym i wyraźnie tańsze nawet od ogrzewania węglem. Z drugiej strony warto wykorzystać wsparcie programu „Moje Ciepło” i osiągnąć lepszy standard energetyczny i komfort. Z trzeciej – „Mój Prąd” to dodatkowe kilka tysięcy złotych dotacji do instalacji i perspektywa, że nowy system rozliczeń energii elektrycznej po dodaniu taryfy dwustrefowej G12w będzie opłacalny. Za parę lat dojdą do tego dużo tańsze magazyny energii i możliwa jest tylko jedna perspektywa – atrakcyjna wygrana pod każdym względem: inwestycyjnym, eksploatacyjnym, wartości budynku, komfortu, ekologii, w tym czystego powietrza, i całego łańcucha korzyści dla gospodarki i bezpieczeństwa.

Bezpieczeństwa w dostępie do energii, co nabiera znaczenia w obliczu wojny w Ukrainie i konieczności wprowadzenia zmian w gospodarce i energetyce.

Pamiętajmy, że pompa ciepła korzysta tylko z energii wyprodukowanej w Polsce, nie z importowanego gazu czy węgla lub ropy. Ponadto 70–80% ciepła pobiera z otoczenia – powietrza, gruntu czy wody, a energia do jego pozyskania wynosi tylko 20–30% i w przyszłości pochodzić może z energii odnawialnej – z promieniowania słońca, z siły wiatru i z energetyki wodnej, a w dalszej perspektywie także z wodoru zmagazynowanego z nadwyżek OZE do zasilania elektrowni szczytowych.

Wielu inwestorów, projektantów i architektów zastanawia się, o ile więcej kosztować będzie budowa, by możliwe było obniżenie EP budynku poniżej 55 kWh/m2/rok. Myślą raczej w kategoriach „tu i teraz”.

Będziemy przygotowywać takie symulacje dla domów jednorodzinnych. Wiele wskazuje, że zwrot inwestycyjny będzie tu bardzo krótki – ok. 7–10 lat – a do tego jeszcze stale się skraca. Ponadto inwestycja w pompy ciepła, PV i lepszy standard nie jest o wiele wyższa, jeśli policzymy, z jakich wydatków rezygnujemy w porównaniu np. do kotła gazowego – odpada koszt projektu i wykonania przyłącza, instalacji gazowej i kominów oraz samego kotła. Są to środki porównywalne z kosztami pompy ciepła, przyłącze elektryczne i tak trzeba wykonać, a pompą ciepła możemy grzać i chłodzić. Podobnie wypada porównanie z inwestycją w kocioł na biomasę – na stronie dombezrachunkow.com (kampanii informacyjnej PORT PC wspieranej przez Porozumienie Branżowe na rzecz Efektywności Energetycznej) można znaleźć wyniki takich analiz.

Panuje jednak przekonanie, że pompy ciepła są drogie i warto także móc palić drewnem w kominkach, nawet dla poczucia bezpieczeństwa.

To stereotyp. Stosunkowo często inwestorzy patrzą tylko na cenę urządzenia, a nie całej instalacji. Z paleniem drewnem wiążą się spore koszty dodatkowe – kominów, wkładów kominkowych i ich zabudowy, dodatkowej wentylacji, składowania opału itd. A przecież energia z własnej instalacji fotowoltaicznej jest w czasach kryzysowych właśnie bardziej dostępna. Niepokój, jaki wywołuje w nas wojna w Ukrainie, powinien przede wszystkim dopingować do szybszej transformacji energetycznej, decentralizacji systemu energetycznego oraz elektrycznych systemów rozproszonych i rozwoju energetyki prosumenckiej.

W gotowych projektach domów jednorodzinnych uderza precyzja, z jaką osiągany jest poziom EP – wynosi on zwykle dokładnie 69 kWh/m2/rok. Jak przekonywać architektów, żeby projektowali bardziej ambitnie i w perspektywie co najmniej 30–40 lat, a nie tylko tak, by nie przekroczyć aktualnych wymagań przepisów?

Myślę, że program „Moje Ciepło” zmieni podejście architektów, ponadto sami inwestorzy będą ich do tego przekonywać. Dodatkowo obliczenia te powinny być przeprowadzane w sposób rzetelny, zgodnie ze sztuką. Także metodologia sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej wymaga w przyszłości bardzo dużych zamian.

Planujemy wydać poradnik na temat programu „Moje Ciepło”, skierowany do instalatorów, projektantów, architektów, a także inwestorów. W analizach wyraźnie wskazujemy na korzyści, jakie daje budynek z pompą ciepła i fotowoltaiką. „Moje Ciepło” z założenia spełniać będzie wymogi docelowe dla budynku wg standardów taksonomii zrównoważonego finansowania. A to oznacza, że bank będzie mógł zakwalifikować taką inwestycję jako „zieloną”, z czym wiąże się niższe oprocentowanie kredytu. Mądre państwo, do czego zachęcam rząd, może wspomagać takie działania, dodając nawet niewielkie dofinansowanie do kredytu lub kosztów jego uzyskania dla tzw. zielonych budynków. W strefie euro takie tanie zielone kredyty zgodne z taksonomią zrównoważonego finansowania będą odgrywać istotną rolę w nowym budownictwie oraz w Fali renowacji.

Trzeba tu podkreślić, że członkostwo w strefie euro będzie przysparzać krajom wielu korzyści w realizacji transformacji energetycznej budynków poprzez przewidywalne koszty kredytów. Pozostawanie poza nią – jak pokazuje obecny kryzys – nie przynosi profitów.

Nie ma obecnie w Europie ani jednego think tanku, który by wskazywał inną drogę rozwoju budownictwa niż elektryfikacja ogrzewania i powszechne stosowanie pomp ciepła. Tak samo nie ma niezależnych opracowań, w których zalecano by spalanie innego wodoru niż zielony, czyli pochodzący z elektrolizy przy nadmiarze odnawialnej energii elektrycznej.

Jednak nasi politycy twierdzą co innego.

Mówię o opracowaniach niezależnych od lobbystów i producentów jakichkolwiek urządzeń, jak np. pochodzący z grudnia 2021 r. dokument JRC, czyli Wspólnego Centrum Badawczego, będącego wewnętrznym działem naukowym Komisji Europejskiej. Każda z analiz wskazuje na konieczność elektryfikacji. Do tych samych wniosków doszły think tanki działające w Polsce, jak np. Forum Energii, Instytut Jagielloński, WiseEuropa, czy też McKinsey & Company – amerykańska spółka zajmująca się doradztwem w zakresie zarządzania strategicznego. W niektórych analizach, może jednej na dziesięć, pojawia się postulat zwiększania udziału biomasy, ale nie leśnej, drzewnej.

Wspominałem, że po wybuchu wojny w Ukrainie mamy do czynienia z niezwykle dużym przyspieszeniem, co szczególnie widać u naszych zachodnich sąsiadów. Jeśli chodzi o spalanie gazu, Niemcy potrzebują go 2,5 razy więcej do ogrzewania domów niż dla energetyki, bo połowę budynków ogrzewają gazem ziemnym (a np. na Węgrzech gazem ogrzewanych jest 90% budynków mieszkalnych). Nowy rząd zapisał w umowie koalicyjnej, że w 2025 roku w budynkach nie tylko nowych, ale i remontowanych udział OZE będzie wynosił 65%, a pod koniec marca okazało się, iż termin ten został skrócony do 1 stycznia 2024 r. Ponadto w 2023 roku zupełnie zakazane ma być stosowanie kotłów gazowych w nowych budynkach, w tej chwili ich udział w nowych budynkach stanowi ok. 20%. Tym samym najczęściej montowane będą pompy ciepła, będzie też trochę kotłów na biomasę, ale prognozuje się ograniczenie dostępności podaży peletu, co wpłynie na dalszą sprzedaż kotłów. Niemieckie Ministerstwo Gospodarki i Ochrony Klimatu dąży do maksymalnego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, w tym CO2, co wpłynie na redukcję procesów spalania na cele grzewcze. Jestem przekonany, że to, co się dzieje w Niemczech, będzie mocno oddziaływać także na inne rynki – to firmy niemieckie produkują i sprzedają najwięcej kotłów gazowych w Europie.

We Francji także odchodzi się od kotłów gazowych i to w szybkim tempie. Od tego roku obowiązuje w praktyce zakaz montażu kotłów gazowych. Z kolei w Wielkiej Brytanii zapowiadane jest wprowadzenie od 2035 roku zakazu sprzedaży kotłów gazowych, a z powodu wojny rozpętanej przez Rosję nastąpi to prawdopodobnie jeszcze szybciej. Brytyjczycy prognozują, że za 5 lat będą sprzedawać co najmniej 600 tys. pomp ciepła rocznie, i stawiają na własną produkcję tych urządzeń. Niemcy i Wielka Brytania to obecnie dwa największe rynki sprzedaży kotłów gazowych, z dużo mniejszą sprzedażą pomp ciepła na mieszkańca niż w Polsce. W UK rocznie sprzedaje się 1,7 mln kotłów gazowych i 70 tys. pomp ciepła, a w Polsce samych pomp ciepła do c.o. i c.w.u. (bez VRF) 93 tys., podczas gdy w Niemczech 154 tys. Oznacza to, że już teraz w Polsce sprzedaje się 2,5 raza więcej pomp ciepła na mieszkańca niż w Wielkiej Brytanii i o 30% więcej niż w Niemczech.

Czy wynika to z naszej wysokiej świadomości inwestycyjnej i dbałości o ekologię, czy z czegoś innego?

Powiem wprost: część producentów blokowała rozwój pomp ciepła w Niemczech i preferowała sprzedaż kotłów gazowych. Było to wyraźnie widoczne w niemieckim programie BAFA – gdzie powszechnie dofinansowywano wymianę kotłów gazowych z termicznymi kolektorami słonecznymi w miejsce wymienianych kotłów olejowych. W przypadku modernizacji dopuszczano kotły gazowe z kolektorami słonecznymi, ale rzeczywisty udział OZE w przekazywanym cieple był stosunkowo mały, natomiast udział spalania gazu przekraczał 60%. Ta narracja „zielonego wyboru” w Niemczech zniknęła, nie mówi się też już tyle o kotłach wodorowych, które zastąpią kotły na gaz ziemny w kontekście ogrzewania mieszkań. Zielony wodór może wypełnić sieci gazowe dopiero za ok. 20 lat. Teoretycznie możliwa jest mieszanka 20% wodoru i 80% gazu ziemnego, jednak w Polsce eksperci mówią jednoznacznie, że sieci gazowe nie są na to gotowe i nie będą do 2030 roku. A nawet jeśli byłoby to możliwe, analizy przeprowadzane w Niemczech jednoznacznie wskazują, że miks wodoru i gazu w proporcji 20%/80% daje zaledwie 7% redukcji emisji dwutlenku węgla, a dzięki zastosowaniu pomp ciepła zasilanych energią elektryczną wytworzoną z gazu ziemnego zamiast spalania tego gazu w kotłach gazowych redukcja ta jest trzykrotnie większa w przypadku powietrznych pomp ciepła i czterokrotnie dla gruntowych. Za 10 lat emisja CO2 z tych samych pomp ciepła będzie 10–12-krotnie niższa niż gazu. Unikamy też kosztów dostosowania sieci i instalacji gazowych oraz dublowania systemów dostarczających energię do ogrzewania. W niemieckiej sieci stale przybywa energii odnawialnej – obecnie jest jej ok. 45%, za 10 lat będzie ponad 80%.

To mocne argumenty, ale cele klimatyczne ONZ i zmiany klimatu nie do każdego rządu przemawiają. Politykom brakuje odwagi, aby zaproponować wizję i cel, do którego trzeba dążyć nawet za cenę poświęceń.

Myślę, że obecne działania związane ze wsparciem pomp ciepła w Niemczech są przełomowe i są również „game changerem” dla dotychczasowego trendu, także w produkcji urządzeń OZE i magazynów energii. Potrzebne są bardzo duże zmiany strukturalne, w tym skrócenie łańcucha dostaw oraz produkcja wszystkich komponentów w Europie.

Jakie zatem rozwiązania dla budynków planowane są w ramach Fali renowacji?

Na terenach zurbanizowanych dużą rolę do odegrania będzie miało ciepłownictwo. Obecna sytuacja podpowiada, że nie będzie etapu przejściowego od węgla do gazu, a następnie wodoru dla ciepłownictwa, jak planowano wcześniej. Trzeba przeprojektować te strategie, przykładem może być tu Dania, która mocno postawiła na duże pompy ciepła. Już w 2020 roku zamontowano pompy ciepła o mocy ponad 200 megawatów. Technologia ta wymaga jednak przyspieszenia, a producenci dużych pomp ciepła mają wypełniony portfel zamówień na 2–3 lata. Z drugiej strony inwestycje te mają bardzo szybki okres zwrotu, rzędu nawet 3 lat.

W Polsce zostaliśmy zaskoczeni nową rzeczywistością, podczas gdy unijna strategia integracji sektora energetycznego dużo wcześniej pokazywała kierunek, w którym należy iść. Krytykowano nasz krajowy plan na rzecz energii i klimatu, ale nie zwracaliśmy na to większej uwagi i dzisiaj mamy lekcję do odrobienia. Ministerstwo Klimatu i Środowiska uważa jednak, że dziania Rosji i wojna w Ukrainie to argument za zatrzymaniem transformacji energetycznej i skupieniem się na bezpieczeństwie dostaw gazu, węgla i ropy. A należy przyspieszyć tę transformację właśnie po to, by zapewnić nam bezpieczeństwo energetyczne. Import paliw kopalnych jest zawsze obarczony ryzykiem, niezależnie od kierunku dostaw, a słońca i wiatru nikt nas nie pozbawi. Ponadto nasza gospodarka będzie miała coraz większe problemy, jeśli będziemy się trzymać paliw kopalnych.

Mam nadzieję, że to tylko taka gra pozorów w celu osiągnięcia doraźnych celów, a nie strategia rozwoju. Wszystkie dokumenty, akty prawne w Unii prowadzą do dekarbonizacji i podjęcie w Polsce innych działań sprawi, że wypadniemy z obiegu gospodarczego Wspólnoty, będzie nas to też dużo kosztować. Warto zwrócić tu szczególną uwagę na kilka aspektów. Pierwszym jest ślad węglowy wszystkiego, co produkujemy – jeśli będzie za duży, koniec z eksportem na wspólnym rynku, wysoki ślad węglowy to także droższa energia i tym samym niższa konkurencyjność. Ponadto, co widać chociażby w inwestycjach Intela czy Tesli, duże firmy idą tam, gdzie jest zielona energia i jasny kierunek rozwoju. Niemcy robią „zielony zwrot” w kierunku dużego przyspieszenia gospodarczego. Możemy też z niego skorzystać, dołączając, a nie udawać, że nas zmiany nie dotyczą.

Ale jeśli wszyscy będą chcieli mieć pompy ciepła, to czy na rynku ich nie zabraknie i, przede wszystkim, kto je zamontuje?

Każda liczba pomp ciepła wyprodukowana przez polskich producentów się sprzeda, wyzwaniem jest wkroczenie na etap produkcji masowej, a nie kilkudziesięciu sztuk rocznie. Taka masowa produkcja wymaga umiejętności dogadania się producentów w kwestii przyjęcia pewnych standardów w odniesieniu do komponentów i części oraz unifikacji konstrukcji. Ekspert Fraunhofer ISE, a zarazem członek PORT PC dr Marek Miara jest pomysłodawcą tzw. akceleratora pomp ciepła, programu, który ma w krótkim czasie umożliwić masową produkcję europejskich pomp ciepła.

Nie możemy czekać, aż rząd czy Bruksela zapyta nas o bariery wzrostu. To my powinniśmy te bariery zidentyfikować, znaleźć rozwiązania i zacząć je wdrażać. Taką barierą jest też brak licznej wykwalifikowanej siły roboczej i zadaniem dla branży i producentów jest dokonanie transformacji kadr instalacyjnych od kotła węglowego do pomp ciepła. Szacujemy, że obecnie 20% instalatorów zajmujących się instalacjami grzewczymi montuje także pompy ciepła. Najtrudniejsze jest zwykle zamontowanie pierwszej pompy, później idzie już dużo łatwiej. Trzeba w ramach branży, nie czekając na pomoc z zewnątrz, określić, co możemy zrobić, aby instalatorzy nie obawiali się montować pomp ciepła, i jak sprawić, by montaż ten był łatwy, ustandaryzowany i trwał np. jeden dzień.

Na drodze do upowszechnienia pomp ciepła potrzebujemy także realnego wsparcia ze strony rządu. Bez modernizacji i wzmocnienia sieci elektroenergetycznych, bez magazynów energii i zwiększania udziału produkcji energii elektrycznej z OZE czy bez integracji sektora energetycznego nie zdziałamy wiele. Dlaczego mamy teraz produkować drogi wodór, skoro cele efektywności energetycznej, bezpieczeństwa energetycznego i klimatyczne można osiągać taniej i szybciej za pomocą integracji sektorów energetycznych i inteligentnych sieci elektrycznych? Jeżeli nie zmieni się polityka energetyczna Polski, będziemy mieć do czynienia z bardzo silnym hamulcem rozwoju energetyki, ogrzewnictwa, komunikacji i przemysłu.

Spójrzmy też, co się dzieje z cenami energii elektrycznej – wzrosły w tym roku o ok. 24%, ale zastosowana obniżka VAT dała w efekcie wzrost trochę powyżej 6%. Z kolei gaz podrożał o blisko 40% pomimo obniżki VAT. Przekłada się to m.in. na wyniki „Czystego Powietrza” – w lutym br. pompy ciepła miały 33% udziału we wnioskach o wymianę źródeł ciepła w tym programie i spodziewam się, że ten trend się wzmocni. Natomiast udział kotłów gazowych w urządzeniach montowanych w ramach programu spadnie w mojej ocenie z 40% do poniżej 20%. W 2021 roku 60–70% tych urządzeń w programie montowano z nowymi przyłączami gazowymi, na które obecnie brakuje środków.

Jako ciekawostkę dodam, że mamy 60 GW mocy w systemach ciepłowniczych i 20 GW w energii elektrycznej. Jeżeli systemy ciepłownicze pracowałyby jako kogeneracyjne, szczytowe, jesteśmy w stanie rozwiązać problem braków energii elektrycznej, ale wymaga to też dużego wzrostu udziału energii z OZE. Niemcy zakładają, że w 2030 roku będą mieć 80% odnawialnej energii elektrycznej, a w 2035 roku blisko 100%. Przełoży się to także na ciepło i transport i w latach 2040–2045 cała gospodarka niemiecka stanie się bezemisyjna – to bardzo opłacalny kierunek.

Chciałbym zwrócić uwagę na dostępną także w języku polskim mapę drogową dojścia do neutralności klimatycznej, opracowaną przez Międzynarodową Agencję Energii. Jeżeli chcielibyśmy pójść w kierunku neutralności klimatycznej, to po pierwsze – jest to możliwe, po drugie – jest to opłacalne, a po trzecie – żeby to dobrze zrealizować, trzeba postawić na integrację sektorów. I jest to opracowanie najbardziej konserwatywnej agencji, która przez ostatnie 20 lat w swoich prognozach wieszczyła stagnację lub spadki w fotowoltaice i preferowała tradycyjną energetykę. Teraz agencja ta prognozuje, że w 2050 roku na globalnym rynku będzie prawie 2 mld pomp ciepła, które pokryją 55% zapotrzebowania na ciepło, a w krajach OECD (do których należy Polska) nawet 2/3.

PORT PC co roku dolewa oliwy do ognia podczas swoich kongresów w dyskusjach o tym, w jakim kierunku mamy się rozwijać. Co tym razem przygotowujecie dla branży instalacyjnej i grzewczej?

Jubileuszowy X Kongres odbędzie 2 czerwca pod hasłem „Nowe wyzwania i szanse rynku pomp ciepła w Polsce” – zapraszam na niego do Krakowa, będzie też transmisja online. Chcemy przede wszystkim zaprezentować wytyczne w zakresie stosowania palnych czynników chłodniczych – poradnik opracowany wspólnie z niemieckim BWP, bo to ważny i na czasie temat. Tłumaczymy też na język polski interesujące opracowanie European Climate Foundation na temat kierunków rozwoju ogrzewania.

Planujemy premierę poradnika „Moje Ciepło”, o którym wspominałem wcześniej. Będziemy mówić o potrzebie zmian w programie „Czyste Powietrze”, poruszymy też kwestie termomodernizacji budynków i konieczności zmian zasad dofinansowania takich inwestycji – zwiększenia zarówno intensywności, jak i kwoty, co wynika z dużych podwyżek cen energii. Zwrócimy uwagą na potrzebę prowadzenia kompleksowych działań, aby koszty były niskie, a efekt wysoki.

Pokażemy też efekty wspólnej inicjatywy PORT PC, SPIUG i firmy KAN dotyczącej nowego typowego roku meteorologicznego z ostatnich 20 lat, co jest bardzo ważne z punktu widzenia liczenia energii pierwotnej, końcowej i użytkowej – zapowiada się tu bardzo ważna zmiana. Poinformujemy także o kolejnej inicjatywie w sprawie temperatur projektowych zewnętrznych – wstępne analizy wskazują, że powinny być one wyższe nawet o 3–5°C.

Może to wpłynąć na zmianę przepisów, co będzie miało duże znaczenie dla architektów i projektantów oraz audytorów.

Zmiany są konieczne. Wielu architektów projektuje nowe budynki w taki sposób, że zaraz po budowie nadają się one do dużej termomodernizacji. Ich wskaźniki energetyczne są przyjmowane po linii najmniejszego oporu, tylko tak, by projekt spełniał wymagania prawne. A życie je potem weryfikuje i eksploatacja jest droższa, niż zakładano, nie ma komfortu, brakuje wentylacji itd. Bo jak żyć dzisiaj w doskonale zaizolowanym budynku bez efektywnie pracującej wentylacji? To się praktycznie wyklucza.

 

Rozmawiał Waldemar Joniec

Komentarze

Powiązane

Redakcja RI news Poradnik „Dom bez rachunków”

Poradnik „Dom bez rachunków” Poradnik „Dom bez rachunków”

28 lutego 2019 r. w ramach Targów Enex w Kielcach odbył się VII Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORTPC) pod hasłem „Dom bez rachunków”. W trakcie Kongresu miała miejsce premiera...

28 lutego 2019 r. w ramach Targów Enex w Kielcach odbył się VII Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORTPC) pod hasłem „Dom bez rachunków”. W trakcie Kongresu miała miejsce premiera poradnika o tym samym tytule. Powstał on przy współdziałaniu siedmiu organizacji działających w Porozumieniu Branżowym na rzecz Efektywności Energetycznej (POBE).

Waldemar Joniec news Dom bez rachunków

Dom bez rachunków Dom bez rachunków

Pod takim hasłem odbył się 28 lutego w Kielcach VII Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła, zorganizowany w ramach Targów Enex. Wzięło w nim udział ponad 300 osób. Spotkanie miało...

Pod takim hasłem odbył się 28 lutego w Kielcach VII Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła, zorganizowany w ramach Targów Enex. Wzięło w nim udział ponad 300 osób. Spotkanie miało na celu integrację branży, a także wymianę wiedzy i doświadczeń pomiędzy specjalistami.

Waldemar Joniec news Jak młodzi inżynierowie mają zdobywać wiedzę?

Jak młodzi inżynierowie mają zdobywać wiedzę? Jak młodzi inżynierowie mają zdobywać wiedzę?

Rozmowa ze studentami, młodymi członkami gdańskiego oddziału PZITS: inż. Mateuszem Bistroniem, inż. Dominiką Kędziorą i inż. Agatą Korczak, przeprowadzona po Kongresie PORT PC w Kielcach.

Rozmowa ze studentami, młodymi członkami gdańskiego oddziału PZITS: inż. Mateuszem Bistroniem, inż. Dominiką Kędziorą i inż. Agatą Korczak, przeprowadzona po Kongresie PORT PC w Kielcach.

Redakcja RI news VII Kongres PORT PC „Dom bez rachunków” już za nami

VII Kongres PORT PC „Dom bez rachunków” już za nami VII Kongres PORT PC „Dom bez rachunków” już za nami

28 lutego 2019 r. w ramach Targów Enex w Kielcach odbył się VII Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORTPC) pod hasłem „Dom bez rachunków”. Głównym tematem VII Kongresu PORTPC...

28 lutego 2019 r. w ramach Targów Enex w Kielcach odbył się VII Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORTPC) pod hasłem „Dom bez rachunków”. Głównym tematem VII Kongresu PORTPC był „Dom bez rachunków” z pompami ciepła, fotowoltaiką i wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła. Oprócz tego ważnymi tematami były zastosowanie i znaczenie pomp ciepła w przemyśle oraz efektywna elektryfikacja ogrzewania jako najskuteczniejszy kierunek dekarbonizacji w Unii Europejskiej.

wj news 7. Kongres PORT PC

7. Kongres PORT PC 7. Kongres PORT PC

W dniu 28 lutego 2019 r. w ramach Targów Enex w Kielcach odbył się VII Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORTPC) pod hasłem „Dom bez rachunków”. Patronat Honorowy nad VII Kongresem...

W dniu 28 lutego 2019 r. w ramach Targów Enex w Kielcach odbył się VII Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORTPC) pod hasłem „Dom bez rachunków”. Patronat Honorowy nad VII Kongresem PORT PC objęło Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii.

wj news Trwa Kongres PORT PC "Dom bez rachunków"

Trwa Kongres PORT PC "Dom bez rachunków" Trwa Kongres PORT PC "Dom bez rachunków"

Redakcja Rynku Instalacyjnego bierze udział w kongresie PORT PC „Dom bez Rachunków”.

Redakcja Rynku Instalacyjnego bierze udział w kongresie PORT PC „Dom bez Rachunków”.

Redakcja RI news Program Kongresu PORT PC „Dom bez Rachunków”

Program Kongresu PORT PC „Dom bez Rachunków” Program Kongresu PORT PC „Dom bez Rachunków”

Już 28 lutego 2019 roku odbędzie się VII Kongres PORT PC „Dom bez rachunków”. Wydarzenie będzie mieć miejsce w Kielcach w Centrum Kongresowym Targów Kielce (Sala Omega). Głównym tematem kongresu będzie...

Już 28 lutego 2019 roku odbędzie się VII Kongres PORT PC „Dom bez rachunków”. Wydarzenie będzie mieć miejsce w Kielcach w Centrum Kongresowym Targów Kielce (Sala Omega). Głównym tematem kongresu będzie „budynek bez rachunków” z pompami ciepła i fotowoltaiką.

Redakcja RI news PORT PC i PZITS współpracują z kołami naukowymi

PORT PC i PZITS współpracują z kołami naukowymi PORT PC i PZITS współpracują z kołami naukowymi

Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych PZITS oraz Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła PORT PC współpracują z kołami naukowymi specjalizującymi się w ogrzewnictwie, wentylacji...

Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych PZITS oraz Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła PORT PC współpracują z kołami naukowymi specjalizującymi się w ogrzewnictwie, wentylacji i klimatyzacji oraz Kołami Młodych PZITS z następujących uczelni: Politechnika Białostocka, Politechnika Gdańska, Politechnika Lubelska, Politechnika Poznańska, Politechnika Śląska w Gliwicach oraz Politechnika Warszawska.

Redakcja RI news Program „Czyste Powietrze” powinien mocniej wspierać odnawialne źródła energii

Program „Czyste Powietrze” powinien mocniej wspierać odnawialne źródła energii Program „Czyste Powietrze” powinien mocniej wspierać odnawialne źródła energii

Program „Czyste Powietrze” wzbudza wątpliwości Komisji Europejskiej. Chodzi o to, że KE chciałaby się włączyć w jego finansowanie, ale nie chce sponsorować źródeł opartych na paliwach kopalnych.

Program „Czyste Powietrze” wzbudza wątpliwości Komisji Europejskiej. Chodzi o to, że KE chciałaby się włączyć w jego finansowanie, ale nie chce sponsorować źródeł opartych na paliwach kopalnych.

Redakcja RI Geotermalne pompy ciepła w komunikacji publicznej w Krakowie

Geotermalne pompy ciepła w komunikacji publicznej w Krakowie Geotermalne pompy ciepła w komunikacji publicznej w Krakowie

W dn. 22.12.2018 - 04.01.2019, w środkach komunikacji publicznej Krakowa (autobusach i tramwajach) emitowany będzie krótki film poświęcony wykorzystaniu ciepła Ziemi w Krakowie. Film jest jednym z elementów szerszej...

W dn. 22.12.2018 - 04.01.2019, w środkach komunikacji publicznej Krakowa (autobusach i tramwajach) emitowany będzie krótki film poświęcony wykorzystaniu ciepła Ziemi w Krakowie. Film jest jednym z elementów szerszej kampanii reklamującej wykorzystanie zasobów tzw. płytkiej geotermii, która prowadzona jest w ramach realizacji projektu GeoPLASMA-CE w 6 krajach Europy Środkowej, w tym w: Niemczech, Austrii, Czechach, Słowacji, Słowenii oraz oczywiście w Polsce.

Redakcja RI Kongres PORT PC - Dom bez rachunków

Kongres PORT PC - Dom bez rachunków Kongres PORT PC - Dom bez rachunków

28 lutego 2019 r. w ramach Targów Enex w Kielcach odbędzie się VII Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORTPC) pod hasłem „Dom bez rachunków”.

28 lutego 2019 r. w ramach Targów Enex w Kielcach odbędzie się VII Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORTPC) pod hasłem „Dom bez rachunków”.

Redakcja RI Weź udział w konkursie i pokaż przykład zastosowania pomp ciepła w przemyśle 2019

Weź udział w konkursie i pokaż przykład zastosowania pomp ciepła w przemyśle 2019 Weź udział w konkursie i pokaż przykład zastosowania pomp ciepła w przemyśle 2019

Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) ogłasza konkurs na najlepszy przykład zastosowania pomp ciepła w przemyśle. Zgłoszenia konkursowe można przesyłać do 15 lutego 2019 roku.

Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) ogłasza konkurs na najlepszy przykład zastosowania pomp ciepła w przemyśle. Zgłoszenia konkursowe można przesyłać do 15 lutego 2019 roku.

Redakcja RI Wspólna deklaracja EHPA i PORT PC dotycząca walki o jakość powietrza

Wspólna deklaracja EHPA i PORT PC dotycząca walki o jakość powietrza Wspólna deklaracja EHPA i PORT PC dotycząca walki o jakość powietrza

11 grudnia 2018 r. podczas konferencji zorganizowanej przez polski rząd na COP24 pt. "Działania, finanse i technologia dla czystego powietrza", Europejskie Stowarzyszenie Pomp Ciepła (EHPA) i Polska Organizacja...

11 grudnia 2018 r. podczas konferencji zorganizowanej przez polski rząd na COP24 pt. "Działania, finanse i technologia dla czystego powietrza", Europejskie Stowarzyszenie Pomp Ciepła (EHPA) i Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORTPC) wydały wspólną deklarację.

Redakcja RI PORT PC wyróżnione za działania w kierunku realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju przez UN Global Compact Poland

PORT PC wyróżnione za działania w kierunku realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju przez UN Global Compact Poland PORT PC wyróżnione za działania w kierunku realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju przez UN Global Compact Poland

6 grudnia br. na Szczycie Klimatycznym ONZ COP 24, prezes zarządu PORT PC Pan Paweł Lachman odebrał wyróżnienie dla Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła PORT PC za wkład i działania na...

6 grudnia br. na Szczycie Klimatycznym ONZ COP 24, prezes zarządu PORT PC Pan Paweł Lachman odebrał wyróżnienie dla Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła PORT PC za wkład i działania na rzecz realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju.

Redakcja RI Stowarzyszenia branżowe rozpoczynają wspólne działania na rzecz likwidacji niskiej emisji i efektywności energetycznej

Stowarzyszenia branżowe rozpoczynają wspólne działania na rzecz likwidacji niskiej emisji i efektywności energetycznej Stowarzyszenia branżowe rozpoczynają wspólne działania na rzecz likwidacji niskiej emisji i efektywności energetycznej

22 listopada w Krakowie podpisano porozumienie w celu zadbania o zdrowie i bezpieczeństwo energetyczne mieszkańców Polski. Stowarzyszenia branżowe chcą zawalczyć o poprawę jakości środowiska naturalnego...

22 listopada w Krakowie podpisano porozumienie w celu zadbania o zdrowie i bezpieczeństwo energetyczne mieszkańców Polski. Stowarzyszenia branżowe chcą zawalczyć o poprawę jakości środowiska naturalnego oraz wspólnie zmagać się ze wdrażaniem ambitnej polityki klimatycznej w Polsce.

Redakcja RI Konferencja PORT PC - „Standardy jutra w technice grzewczej”

Konferencja PORT PC - „Standardy jutra w technice grzewczej” Konferencja PORT PC - „Standardy jutra w technice grzewczej”

24 kwietnia br. podczas targów Instalacje 2018 obędzie się konferencja PORT PC pod tytułem „Standardy jutra w technice grzewczej”, prowadzona przez czołowych specjalistów branży pomp ciepła i równoważenia...

24 kwietnia br. podczas targów Instalacje 2018 obędzie się konferencja PORT PC pod tytułem „Standardy jutra w technice grzewczej”, prowadzona przez czołowych specjalistów branży pomp ciepła i równoważenia hydraulicznego.

PORT PC Ministerstwo Energii manipuluje kosztami taryf antysmogowych

Ministerstwo Energii manipuluje kosztami taryf antysmogowych Ministerstwo Energii manipuluje kosztami taryf antysmogowych

Wbrew zapewnieniom rządu nowe taryfy antysmogowe w żaden sposób nie będą promować ogrzewania elektrycznego. Według wyliczeń Polskiej Organizacji Rozwoju Pomp Ciepła oraz Stowarzyszenia Producentów i Importerów...

Wbrew zapewnieniom rządu nowe taryfy antysmogowe w żaden sposób nie będą promować ogrzewania elektrycznego. Według wyliczeń Polskiej Organizacji Rozwoju Pomp Ciepła oraz Stowarzyszenia Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych taryfy antysmogowe mogą być nawet o 20% droższe od tych, które już istnieją na rynku.

PORT PC 10 milionów pomp ciepła w Europie

10 milionów pomp ciepła w Europie 10 milionów pomp ciepła w Europie

Według szacunków Europejskiego Stowarzyszenia Pomp Ciepła EHPA, na początku grudnia 2017 dniach została zainstalowana w Europie 10-milionowa pompa ciepła.

Według szacunków Europejskiego Stowarzyszenia Pomp Ciepła EHPA, na początku grudnia 2017 dniach została zainstalowana w Europie 10-milionowa pompa ciepła.

PORT PC Specjalna taryfa elektryczna pomoże ograniczyć smog?

Specjalna taryfa elektryczna pomoże ograniczyć smog? Specjalna taryfa elektryczna pomoże ograniczyć smog?

PORT PC przeanalizował projekt rozporządzenia Ministerstwa Energii w sprawie wprowadzenia specjalnej taryfy elektrycznej służącej do taniego ogrzewania elektrycznego. Zdaniem ekspertów nowa taryfa nie...

PORT PC przeanalizował projekt rozporządzenia Ministerstwa Energii w sprawie wprowadzenia specjalnej taryfy elektrycznej służącej do taniego ogrzewania elektrycznego. Zdaniem ekspertów nowa taryfa nie stwarza podstaw do uzyskania taniego ogrzewania, a tym samym nie wpłynie na ograniczenie smogu w Polsce.

Redakcja RI Ćwierć miliona pomp ciepła do 2020 roku

Ćwierć miliona pomp ciepła do 2020 roku Ćwierć miliona pomp ciepła do 2020 roku

Organizacja PORT PC przygotowała szczegółowy raport o rynku pomp ciepła w Polsce. Powstał on jako wynik prowadzonych regularnie od ponad 6 lat badań i szczegółowych analiz sprzedaży pomp ciepła w Polsce...

Organizacja PORT PC przygotowała szczegółowy raport o rynku pomp ciepła w Polsce. Powstał on jako wynik prowadzonych regularnie od ponad 6 lat badań i szczegółowych analiz sprzedaży pomp ciepła w Polsce i w Europie.

Redakcja RI Czy specjalne taryfy elektryczne zmienią polski rynek urządzeń grzewczych?

Czy specjalne taryfy elektryczne zmienią polski rynek urządzeń grzewczych? Czy specjalne taryfy elektryczne zmienią polski rynek urządzeń grzewczych?

Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów (KERM) rekomenduje wprowadzenie taryf elektrycznych dla urządzeń grzewczych w ramach działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza w Polsce.

Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów (KERM) rekomenduje wprowadzenie taryf elektrycznych dla urządzeń grzewczych w ramach działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza w Polsce.

Redakcja RI Pompy ciepła i smart grid – system ciepłowniczy przyszłości

Pompy ciepła i smart grid – system ciepłowniczy przyszłości Pompy ciepła i smart grid – system ciepłowniczy przyszłości

VI Kongres PORT PC "Pompy ciepła i smart grid – system ciepłowniczy przyszłości" odbędzie się 26 października 2017 r. w Warszawie - tradycyjnie jako jedno z wydarzeń towarzyszących Międzynarodowym Targom...

VI Kongres PORT PC "Pompy ciepła i smart grid – system ciepłowniczy przyszłości" odbędzie się 26 października 2017 r. w Warszawie - tradycyjnie jako jedno z wydarzeń towarzyszących Międzynarodowym Targom Energii Odnawialnej i Efektywności Energetycznej RENEXPO 2017.

Redakcja RI Rynek powietrznych pomp ciepła w 2016 r.

Rynek powietrznych pomp ciepła w 2016 r. Rynek powietrznych pomp ciepła w 2016 r.

W 2016 r. rynek pomp ciepła odnotował znaczny wzrost. Prognozy dla dalszego rozwoju branży w Polsce są optymistyczne.

W 2016 r. rynek pomp ciepła odnotował znaczny wzrost. Prognozy dla dalszego rozwoju branży w Polsce są optymistyczne.

Redakcja RI VI Kongres PORT PC - sesja "Transfer wiedzy do przemysłu"

VI Kongres PORT PC - sesja "Transfer wiedzy do przemysłu" VI Kongres PORT PC - sesja "Transfer wiedzy do przemysłu"

Sesja podczas VI Kongresu PORT PC (26.10 br.) będzie pierwszą konferencją o tematyce pomp ciepła organizowaną przez Polską Organizację Rozwoju Technologii Pomp Ciepła.

Sesja podczas VI Kongresu PORT PC (26.10 br.) będzie pierwszą konferencją o tematyce pomp ciepła organizowaną przez Polską Organizację Rozwoju Technologii Pomp Ciepła.

Wybrane dla Ciebie

Czy wiesz, jakie urządzenie jest najbardziej efektywne energetycznie?

Czy wiesz, jakie urządzenie jest najbardziej efektywne energetycznie? Czy wiesz, jakie urządzenie jest najbardziej efektywne energetycznie?

Dołącz do grona elektro - wykonawców

Dołącz do grona elektro - wykonawców Dołącz do grona elektro - wykonawców

Co powinieneś zrobić zanim położysz kostkę

Co powinieneś zrobić zanim położysz kostkę Co powinieneś zrobić zanim położysz kostkę

Jak uprościć pomiary stężenia spalin?

Jak uprościć pomiary stężenia spalin? Jak uprościć pomiary stężenia spalin?

Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych »

Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych » Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych »

Jaki wybrać płyn do instalacji w przemyśle spożywczym »

Jaki wybrać płyn do instalacji w przemyśle spożywczym » Jaki wybrać płyn do instalacji w przemyśle spożywczym »

Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem »

Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem » Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem »

Weź udział w Sympozjum „Razem dla OZE- szanse rozwoju branży PV” "

Weź udział w Sympozjum „Razem dla OZE- szanse rozwoju branży PV” " Weź udział w Sympozjum „Razem dla OZE- szanse rozwoju branży PV” "

Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości »

Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości » Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości »

Jak poprawnie zaizolować instalacje przemysłowe

Jak poprawnie zaizolować instalacje przemysłowe Jak poprawnie zaizolować instalacje przemysłowe

Jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego »

Jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego » Jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego »

Jakie urządzenia pomogą w kontrolowaniu przepływu energii

Jakie urządzenia pomogą w kontrolowaniu przepływu energii Jakie urządzenia pomogą w kontrolowaniu przepływu energii

Co ułatwi i usprawni montaż ogrzewania podłogowego?

Co ułatwi i usprawni montaż ogrzewania podłogowego? Co ułatwi i usprawni montaż ogrzewania podłogowego?

Jak skutecznie oczyścić instalację C.O.

Jak skutecznie oczyścić instalację C.O. Jak skutecznie oczyścić instalację C.O.

Jak skutecznie nawilżyć powietrze na dużych metrażach

Jak skutecznie nawilżyć powietrze na dużych metrażach Jak skutecznie nawilżyć powietrze na dużych metrażach

Pomagamy dobrać inwerter do systemu fotowoltaicznego

Pomagamy dobrać inwerter do systemu fotowoltaicznego Pomagamy dobrać inwerter do systemu fotowoltaicznego

Który grzejnik wybrać? Aluminiowy czy stalowy

Który grzejnik wybrać? Aluminiowy czy stalowy Który grzejnik wybrać? Aluminiowy czy stalowy

Jak ogrzać dom ekologicznie i oszczędnie

Jak ogrzać dom ekologicznie i oszczędnie Jak ogrzać dom ekologicznie i oszczędnie

Wybierz sposób na poprawną instalację pompy ciepła

Wybierz sposób na poprawną instalację pompy ciepła Wybierz sposób na poprawną instalację pompy ciepła

Jak układać maty grzewcze pod panele

Jak układać maty grzewcze pod panele Jak układać maty grzewcze pod panele

Najnowsze produkty i technologie

Panasonic Marketing Europe GmbH Sp. z o.o. news Webinar „Agregaty transkrytyczne z naturalnym czynnikiem chłodniczym CO2 do średniej wielkości obiektów komercyjnych”

Webinar „Agregaty transkrytyczne z naturalnym czynnikiem chłodniczym CO2 do średniej wielkości obiektów komercyjnych” Webinar „Agregaty transkrytyczne z naturalnym czynnikiem chłodniczym CO2 do średniej wielkości obiektów komercyjnych”

Panasonic zaprasza na webinar pt. „Agregaty transkrytyczne z naturalnym czynnikiem chłodniczym CO2 do średniej wielkości obiektów komercyjnych”. Wydarzenie online rozpocznie się już w najbliższy wtorek,...

Panasonic zaprasza na webinar pt. „Agregaty transkrytyczne z naturalnym czynnikiem chłodniczym CO2 do średniej wielkości obiektów komercyjnych”. Wydarzenie online rozpocznie się już w najbliższy wtorek, 13 grudnia 2022 r., o godz. 10:00.

FLOWAIR, Aleksandra Gołąbek LEO HP ready – nagrzewnice współpracujące z pompami ciepła

LEO HP ready – nagrzewnice współpracujące z pompami ciepła LEO HP ready – nagrzewnice współpracujące z pompami ciepła

Wykorzystywanie niskotemperaturowych źródeł ciepła do ogrzewania obiektów jest rozwiązaniem, które w obecnych czasach coraz bardziej zyskuje na popularności – zarówno w Polsce, jak i w pozostałych krajach...

Wykorzystywanie niskotemperaturowych źródeł ciepła do ogrzewania obiektów jest rozwiązaniem, które w obecnych czasach coraz bardziej zyskuje na popularności – zarówno w Polsce, jak i w pozostałych krajach europejskich. Wiąże się z tym wzrost sprzedaży między innymi pomp ciepła typu powietrze-woda, które w takim przypadku stanowią serce instalacji centralnego ogrzewania budynków.

TIM Przewody instalacyjne i sposoby ich łączenia: szybkie, bezpieczne i trwałe

Przewody instalacyjne i sposoby ich łączenia: szybkie, bezpieczne i trwałe Przewody instalacyjne i sposoby ich łączenia: szybkie, bezpieczne i trwałe

Czasem zdarza się, że wybrany przez Ciebie przewód elektryczny okazuje się zbyt krótki. Co robić w takiej sytuacji? Przewody instalacyjne możesz ze sobą połączyć, łatwo je w ten sposób wydłużając. Zainwestuj...

Czasem zdarza się, że wybrany przez Ciebie przewód elektryczny okazuje się zbyt krótki. Co robić w takiej sytuacji? Przewody instalacyjne możesz ze sobą połączyć, łatwo je w ten sposób wydłużając. Zainwestuj w podstawowe narzędzia i zrób to samodzielnie!

e-instalator.pl Gdzie kupić pompę ciepła i urządzenia do jej instalacji? Nowy e-sklep dla instalatorów

Gdzie kupić pompę ciepła i urządzenia do jej instalacji? Nowy e-sklep dla instalatorów Gdzie kupić pompę ciepła i urządzenia do jej instalacji? Nowy e-sklep dla instalatorów

Pompa ciepła to coraz bardziej popularny na polskim rynku wydajny sposób zarządzania i kontrolowania temperatury w pomieszczeniach i systemie wodnym. Jest to jednak stosunkowo nowy system w branży ogrzewania,...

Pompa ciepła to coraz bardziej popularny na polskim rynku wydajny sposób zarządzania i kontrolowania temperatury w pomieszczeniach i systemie wodnym. Jest to jednak stosunkowo nowy system w branży ogrzewania, dlatego może być trudno dostępny. Gdzie można kupić pompę ciepła w Internecie i urządzenia do instalacji całego systemu?

Bricoman Rozliczanie fotowoltaiki 2022 – system net-billingu

Rozliczanie fotowoltaiki 2022 – system net-billingu Rozliczanie fotowoltaiki 2022 – system net-billingu

Od kilku lat rynek fotowoltaiki dynamicznie się rozwija. Instalacje fotowoltaiczne są nie tylko ekologicznym źródłem energii elektrycznej, ale stanowią również sposób na ograniczenie rachunków za prąd....

Od kilku lat rynek fotowoltaiki dynamicznie się rozwija. Instalacje fotowoltaiczne są nie tylko ekologicznym źródłem energii elektrycznej, ale stanowią również sposób na ograniczenie rachunków za prąd. Rosnące ceny energii elektrycznej stanowią jeden z powodów, dla których inwestycja w tego typu technologie staje się coraz bardziej atrakcyjna. Nowy system rozliczeń instalacji fotowoltaicznych stwarza kolejne możliwości. W jaki sposób właściciel instalacji rozlicza się z nadwyżki produkcji? Czym jest...

BH-Res Mędrek i Wspólnicy Sp. J. Nowe tłumiki SILENTVER z płyt Climaver

Nowe tłumiki SILENTVER z płyt Climaver Nowe tłumiki SILENTVER z płyt Climaver

Kolejne badania naukowe dowodzą negatywnego wpływu hałasu na ludzki organizm. Regularne wystawianie się na działanie tego czynnika prowadzi do pogorszenia ogólnego stanu zdrowia, powoduje rozdrażnienie,...

Kolejne badania naukowe dowodzą negatywnego wpływu hałasu na ludzki organizm. Regularne wystawianie się na działanie tego czynnika prowadzi do pogorszenia ogólnego stanu zdrowia, powoduje rozdrażnienie, zdenerwowanie, agresję, a nawet zaburzenia psychiczne, dlatego coraz więcej uwagi przykłada się do ochrony mieszkań, domów i miejsc pracy właśnie przed hałasem. W rozporządzeniach i normach wprowadzane są coraz niższe dopuszczalne poziomy dźwięku dla budynków w zależności od ich przeznaczenia.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.