Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Wentylacja mechaniczna pomieszczeń zagrożonych wybuchem

Wentylator przeciwwybuchowy
Wentylator przeciwwybuchowy
Venture Industries

Zagrożenie wybuchem to możliwość tworzenia przez palne gazy, pary palnych cieczy, pyły lub włókna palnych ciał stałych – w różnych warunkach – mieszanin z powietrzem, które pod wpływem czynnika inicjującego zapłon wybuchają, czyli ulegają gwałtownemu spalaniu połączonemu ze wzrostem ciśnienia. Atmosferę wybuchową mogą zatem tworzyć z powietrzem gazy, pary, mgły, włókna i pyły substancji emitowanych w pomieszczeniach. Miejscami zagrożonymi wybuchem zgromadzonego pyłu są np.: szyby wydobywcze, młyny, komory lakiernicze, laboratoria chemiczne oraz pomieszczenia przemysłu chemicznego i petrochemicznego.

Zapoczątkowanie spalania wymaga czynnika inicjującego, a paliwo musi mieć kontakt z utleniaczem. Trudniej zainicjować wybuch pyłowy niż gazowy, co spowodowane jest tym, że gaz miesza się samoistnie z powietrzem dzięki procesom dyfuzji, natomiast do wytworzenia chmury pyłowej niezbędne jest wymieszanie. Warunkiem niezbędnym do zaistnienia wybuchu jest jednoczesne występowanie następujących czynników: w przypadku wybuchu gazowego – gaz, powietrze i zapłon, a w przypadku wybuchu pyłowego – pył, powietrze, zapłon, mieszanie i ograniczona przestrzeń.

Granice wybuchowości

Warunkiem wywołania reakcji wybuchowej jest obecność w powietrzu substancji palnej o stężeniu równym co najmniej dolnej granicy wybuchowości oraz źródła zapłonu inicjującego wybuch. Dolna granica wybuchowości oznacza taką wartość stężenia składnika palnego w mieszaninie z powietrzem lub tlenem, powyżej której pod wpływem impulsu energetycznego może wystąpić wybuch (tab. 1). Dolna granica wybuchowości pyłów wynosi np.:

  • dla mąki – 40 g/m3,
  • dla pyłu drzewnego – 50 g/m3,
  • dla węgla kamiennego – 60 g/m3.

Istnieje jeszcze pojęcie górnej granicy wybuchowości, które oznacza taką wartość stężenia składnika palnego w mieszaninie z powietrzem lub tlenem, poniżej której pod wpływem impulsu energetycznego może wystąpić wybuch. Poza stężeniem danej substancji w powietrzu ważnym czynnikiem decydującym o możliwości wybuchu jest temperatura zapłonu. Istnieje również możliwość powstania samozapłonu. Temperatury samozapłonu mieszanin gazowo-powietrznych pod ciśnieniem atmosferycznym mieszczą się na ogół w zakresie 320–670°C, a mieszanin pyłowo-powietrznych w przedziale 260–820°C.`

Gwałtowności wybuchu sprzyja ograniczenie przestrzeni. W przypadku pyłów uważa się, że ograniczona przestrzeń jest do zaistnienia wybuchu niezbędna. Na ogół eksplozja atmosfery wybuchowej prowadzi do poważnych strat materialnych, może też spowodować śmierć osób przebywających w zasięgu wybuchu.

Ochrona przed wybuchem

Jeżeli atmosfera wybuchowa zawiera różne rodzaje palnych gazów, par, mgieł lub pyłów, stosuje się środki ochronne odpowiadające największemu potencjalnemu zagrożeniu [4]. Jednym ze sposobów wyeliminowania atmosfery wybuchowej jest stosowanie skutecznej i wydajnej wentylacji. Zadaniem wentylacji pomieszczeń zamkniętych jest zmniejszenie zagrożenia wybuchem, a od jej skuteczności zależy zasięg stref zagrożonych. Celem wentylacji jest więc wyeliminowanie zagrożenia lub przynajmniej, jeśli eliminacja nie jest możliwa, zmniejszenie zasięgu strefy zagrożenia.

Równoczesne stosowanie inertyzacji, tj wprowadzanie do mieszaniny powietrza z substancją palną m.in. gazów obojętnych i pary wodnej, dodatkowo zwiększa bezpieczeństwo. Przykładowo w celu zapobieżenia samozapłonom w silosach zastępuje się powietrze azotem, a w kopalniach węgla kamiennego zagrożenie wybuchem obniżane jest poprzez posypywanie krzemionką pyłu węglowego osiadłego na chodnikach.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych dla budynków [5, 6] w pomieszczeniu zagrożonym wydzieleniem się lub przenikaniem z zewnątrz substancji szkodliwej dla zdrowia bądź substancji palnej w ilościach mogących stworzyć zagrożenie wybuchem należy stosować dodatkową, awaryjną wentylację wywiewną, uruchamianą od wewnątrz i z zewnątrz pomieszczenia, zapewniającą wymianę powietrza dostosowaną do jego przeznaczenia, zgodnie z przepisami o bezpieczeństwie i higienie pracy.

Jako zagrożone wybuchem (według zapisów rozporządzenia o bhp [4]) należy rozumieć przestrzenie, w których może wystąpić atmosfera wybuchowa w ilościach wymagających podjęcia specjalnych środków w celu zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy. Z kolei strefa zagrożenia wybuchem to przestrzeń, w której może występować mieszanina wybuchowa substancji palnych z powietrzem lub innymi gazami utleniającymi, o stężeniu zawartym pomiędzy dolną i górną granicą wybuchowości [7]. Więcej informacji na  temat obliczania wpływu wentylacji na stężenie zanieczyszczeń powietrza w pomieszczeniach znaleźć można w publikacji [2].

Pomieszczenie, w którym może się wytworzyć mieszanina wybuchowa powstała z wydzielającej się takiej ilości palnych gazów, par, mgieł lub pyłów, której wybuch mógłby spowodować przyrost ciśnienia w tym pomieszczeniu przekraczający 5 kPa, określa się jako pomieszczenie zagrożone wybuchem. Wytyczne w zakresie określania przyrostu ciśnienia w pomieszczeniu, jaki mógłby zostać spowodowany przez wybuch, określa załącznik do rozporządzenia MSWiA [7]. Należy zauważyć, że masa palnych par wydzielających się w pomieszczeniu wskutek parowania cieczy z otwartej powierzchni zależy od temperatury w pomieszczeniu oraz prędkości przepływu powietrza nad powierzchnią parowania.

   24.11.2011

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Zdradzamy sposób na projektowanie instalacji najwyższej jakości »

projektowanie

 



Z jakiego powodu tworzywa sztuczne zdominowały rynek wod-kan » Jak bez problemowo przeprowadzić iniekcję mikropali, kotew i gwoździ gruntowych »
bezpieczeństwo instalatora pomoc w projektowaniu
czytam więcej » poznaj go dziś »

 


Czy można dobrze odseparować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

innowacyjne projektowanie

 



Poznaj bezpieczne systemy do dezynfekcji wody pitnej i basenowej » Jak zabezpieczyć wentylatory dachowe »
czysta woda wentylator dachowy
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Przedłuż certyfikat HVAC bez wychodzenia z firmy »

szkolenia hvac

 



Czy łatwo zainstalować podwieszaną toaletę » Z jakego powodu ta pompa wyprzedza przyszłość »
podwieszana toaleta pompy ciepła
wiem więcej » wiem więcej »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
9/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 9/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Dofinansowanie ogrzewania i fotowoltaiki
  • - Eksploatacja gruntowych pomp ciepła
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl