Pełny numer Rynku Instalacyjnego 7-8/2020 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu »

Zapobieganie rozprzestrzenianiu się wirusów SARS-CoV-2 w pomieszczeniach. Zalecenia eksploatacyjne i urządzenia do uzdatniania powietrza wentylacyjnego

Prevention of SARS-CoV-2 indoor transmission. Exploitation guidance and solutions for ventilation air treatment
Optymalna konfiguracja wentylatorów w centrali z obrotowym wymiennikiem ciepła [15]
Optymalna konfiguracja wentylatorów w centrali z obrotowym wymiennikiem ciepła [15]
rys. Autorka

W powietrzu wewnętrznym, którym oddychamy w pomieszczeniach, nie brakuje patogenów – m.in. zarodników grzybów, bakterii i wirusów. W dobie pandemii choroby COVID-19, kiedy cały świat szuka odpowiedzi na pytanie, jak radzić sobie z rozprzestrzenianiem powodującego ją wirusa SARS-CoV-2, ze zdwojoną siłą powraca dyskusja o znaczeniu prawidłowej wentylacji, klimatyzacji i uzdatniania powietrza wewnętrznego dla czystości mikrobiologicznej pomieszczeń.

Zanieczyszczenia mikrobiologiczne w pomieszczeniach

Bioaerozol (w tym zarodniki grzybów o wielkości 1–100 μm, bakterie o wielkości 0,1–2 μm i wirusy o wielkości 0,01–1 μm) towarzyszy przebywaniu człowieka w pomieszczeniach. Napływa do nich wraz z powietrzem zewnętrznym oraz jest przynoszony (np. na ubraniach, butach czy rękach) i emitowany (np. podczas mówienia) przez użytkowników, a w domach – także przez zwierzęta domowe. Szczególne zagrożenie stanowią cząstki o rozmiarach mniejszych niż 5–7 μm, które mogą pozostawać zawieszone w powietrzu, ale też osiadać na powierzchniach i być unoszone wraz z ruchem powietrza podczas użytkowania pomieszczeń. Cząstki o tych rozmiarach stanowią tzw. frakcję respirabilną, czyli łatwo dostającą się do układu oddechowego podczas oddychania. Najbardziej niebezpieczne – co wielu osobom znane jest z wiedzy nt. smogu – są cząstki mniejsze niż 2,5 μm, ponieważ przenikają do oskrzeli i płuc [5]. Wdychany bioaerozol może powodować astmę i alergię oraz stanowić źródło chorób przenoszonych drogą powietrzną, takich jak grypa, ospa wietrzna, różyczka czy COVID-19 (choroby wirusowe), zapalenie płuc i oskrzeli (np. bakteria Legionella), gruźlica, zapalenie opon mózgowych (bakteryjne) czy grzybicze choroby oskrzeli i płuc. Stężenie bioaerozolu, który pochodzi z powietrza zewnętrznego (np. zarodniki grzybów), jest w pomieszczeniach wyższe niż w powietrzu zewnętrznym.

Kierunki napływu szkodliwego bioaerozolu, w tym SARS-CoV-2

Pandemia choroby powodowanej przez SARS-CoV-2 wynika z wysokiej zaraźliwości tego wirusa [16]. Większość zakażeń tym patogenem następuje drogą kropelkową (bezpośredni kontakt między ludźmi w odległości mniejszej niż 2 m), a także przez dotknięcie powierzchni lub przedmiotów, na których znajduje się wirus, i przeniesienie go na błony śluzowe ust, nosa lub oka [4]. Badane jest też zjawisko przenoszenia go drogą fekalno-oralną [33] oraz wodną [19]. Natomiast napływające do pomieszczeń powietrze zewnętrzne nie jest znaczącym źródłem tych wirusów! Jak wskazuje REHVA, ryzyko zagrożenia wirusem SARS-CoV-2 poprzez napływ powietrza zewnętrznego ogranicza się do sytuacji, kiedy czerpnia umieszczona jest zbyt blisko wyrzutni i do pomieszczenia napływa powietrze, które właśnie zostało z niego usunięte [15]. Głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza wirusem, podobnie jak i innymi patogenami, są osoby wchodzące i przebywające w pomieszczeniu [12]. Mogą one być bezpośrednim, „aktywnym” źródłem emisji, poprzez mówienie, kaszel i kichanie, co dotyczy także osób zakażonych bez- lub skąpoobjawowych. Patogeny mogą się też pojawić w pomieszczeniu, ponieważ osoby wchodzące do niego bezwiednie przeniosą je na ubraniu, butach lub rękach i nie zachowają podwyższonego reżimu sanitarnego.

Jakie znaczenie ma ten wektor w przypadku wirusa SARS-CoV-2? Kwestia ta wciąż pozostaje przedmiotem licznych badań naukowych dotyczących zachowania przez wirusa zjadliwości poza organizmem człowieka – w powietrzu czy na powierzchniach w pomieszczeniu. Z dotychczasowych badań i doświadczeń wynika, że nie można lekceważyć tych dróg [6, 8, 20, 32]. Należy zwrócić uwagę na dwie kwestie.

Po pierwsze, jak długo wirus SARS-CoV-2 utrzymuje się w powietrzu? Zgodnie z badaniami dotyczącymi koronawirusów poznanych wcześniej, zachowują one zjadliwość dłużej, nawet do kilkunastu godzin, jeśli wilgotność względna jest bardzo niska (poniżej 20–30%) lub bardzo wysoka (powyżej 80%). Wiąże się to z własnościami aerozolu wodnego, czyli zawieszonych w powietrzu kropli, w których zamknięte są wirusy emitowane z dróg oddechowych. Przy niskiej wilgotności krople odparowują, pozostawiając tzw. jądra kondensacji o średnicy poniżej 5 mm, które mogą utrzymywać się w powietrzu i migrować, tworząc zagrożenie wtórnego zakażenia drogą kropelkową [11]. Dostępne dla SARS-CoV-2 badania wskazują, że wilgotność względna z optimum wskazywanego przez normę PN-B-03421 [23] powołaną w Warunkach Technicznych [27] – tj. 40–60% zimą i latem przy wysokim poziomie metabolizmu (a przy niskim i średnim 40–55%) – przyczynia się do ograniczenia obecności wirusów w powietrzu [8, 17]. Krople aerozolu łączą się w większe grupy i opadają pod wpływem grawitacji na powierzchnie [11]. Dodatkowo środowiska medyczne zwracają uwagę na pozytywny wpływ wilgotności z tego zakresu na odporność użytkowników pomieszczeń, związaną z mechanizmami ochronnymi zapewnianymi przez błony śluzowe [2, 10, 11, 14]. Nieco bardziej sceptyczne jest stowarzyszenie REHVA, które nie przypisuje wilgotności względnej aż takiego znaczenia. Organizacja ta wskazuje, że zimą wilgotność względna nie powinna spadać poniżej 20–30% ze względu na wyraźny związek między niską wilgotnością a podatnością błon śluzowych i górnych dróg oddechowych na infekcje [15].

Czytaj też: Osuszanie budynków podczas budowy lub w przypadku awarii >>

---

Literatura

  1. About UV-C, http://en.gla-uvc.nl/pagina/about_uvc (dostęp: 2.11.2020).
  2. Arundel A.V., Sterling E.M., Biggin J.H., Sterling T.D., Indirect health effects of relative humidity in indoor environments, „Environmental Health Perspectives” No. 65, 1986, p. 351–61, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1474709/pdf/envhper00436-0331.pdf, (dostęp: 4.11.2020).
  3. ASHRAE Position Document on Infectious Aerosols (zatwierdzony przez Radę Nadzorczą ASHRAE), Atlanta, April 14, 2020.
  4. Brooks J., Global epidemiology and prevention of COVID-19, Conference on Retroviruses and Opportunistic Infections, abstract 2007, March 2020.
  5. Chmiel M.J. i in., Problemy monitoringu zanieczyszczeń mikrobiologicznych powietrza, „Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie” tom 15, nr 1 (4), s. 17–27, Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach, 2015.
  6. Chin A., Chu J., Perera M., Hui K., Yen H-L., Chan M., Peiris M., Poon L., Stability of SARS-CoV-2 in diffe­rent environmental conditions (praca przed oficjalną publikacją), DOI: 10.1101/2020.03.15.20036673.
  7. COVID-19: Regular and correct maintenance of ventilation systems (General Document GEN -1105.00), Eurovent, Bruksela, 9.04.2020, https://eurovent.eu/?q=articles/covid-19-regular-and-correct-maintenance-ventilation-systems-gen-110500 (dostęp: 4.11.2020).
  8. van Doremalen N., Bushmaker T., Morris D., Holbrook M., Gamble A., Williamson B., Tamin A., Harcourt J., Thornburg N., Gerber S., Lloyd-Smith J., de Wit E., Munster V., Aerosol and surface stability of HCoV-19 (SARS-CoV-6 2) compared to SARS-CoV-1 (praca przed oficjalną publikacją), DOI: 10.1101/2020.03.09.20033217.
  9. Dyda M., Zagrożenia mikrobiologiczne zbiorów muzealnych, Szkolenia Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów 13/2020, Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, Warszawa 2020.
  10. Fang L., Wyon D.P., Clausen G., Fanger O.P., Impact of indoor air temperatureand humidity in an office on per-ceived air quality, SBS symptoms and performance, „Indoor Air” Tom 14, No. s7, p. 74-81, Wiley 2004, DOI: 10.1111/j.1600-0668.2004.00276.x.
  11. Hugentobler W., Our noses are our climate control units, https://www.condair.com.ro/opinion-doctor-air-humidification.
  12. Juszczyk G., Zalecenia dot. działań mających na celu ograniczenie ryzyka związanego z przenoszeniem się wirusa SARS-CoV-2 za pośrednictwem systemów wentylacyjno-klimatyzacyjnych wewnątrz budynków użyteczności publicznej oraz wielkopowierzchniowych obiektów handlowych, pismo Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-547-66/20, Warszawa, 8 maja 2020.
  13. Karlicek R. Jr., Germicidal UVC radiation: Fact and fiction about killing pathogens, webinarium (szkolenie online) przygotowane przez Center Lighting Enabled Systems & Applications (LESA), Rensselaer Polytechnic Institute, 18 czerwca 2020.
  14. Kim S.W., Ramakrishnan M.A., Raynor P.C. et al., Effects of humidity and other factors on the generation and sampling of a coronavirus aerosol, „Aerobiologia” No. 23, p. 239–248, Springer Nature 2007, DOI: 10.1007/s10453-007-9068-9.
  15. Kurnitski J. et al., How to operate and use building services in order to prevent the spread of the coronavirus disease (COVID-19) virus (SARS-CoV-2) in workplaces. COVID-19 guidance document, REHVA, August 3 2020.
  16. Laurel S.A. et al., The Incubation Period of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Publicly Reported Confirmed Cases: Estimation and Application, Annals of Internal Medicine, 2020 March 10:M20-0504, DOI: 10.7326/M20-0504.
  17. Lovelace Jr. B., Higgins-Dunn N., Feuer W., WHO considers ‘airborne precautions’ for medical staff after study shows coronavirus can survive in air, CNBC, 16.03.2020.
  18. Materiały techniczne firm: Carel, Carrier, Condair, GLA, Klingenburg, Panasonic, Rectroseal, Signify, Smay, Swegon, Trotec, Venture Industries, Wigmors.
  19. Naddeo V., Liu H., Editorial Perspectives: 2019 novel coronavirus (SARS-CoV-2): what is its fate in urban water cycle and how can the water research community respond?, „Environmental Science: Water Research & Technology” No. 5, 2020, DOI: 10.1039/d0ew90015j.
  20. New coronavirus stable for hours on surfaces, National Institutes of Health, March 17 2020, https://www.nih.gov/news-events/news-releases/new-coronavirus-stable-hours-surfaces (dostęp: 4.11.2020).
  21. Pastuszak-Lewandoska D., SARS-CoV-2, COVID-19, Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej, Łódź 2020.
  22. PN-B-03430:1983 Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej. Wymagania.
  23. PN-B-03421:1978 Wentylacja i klimatyzacja. Parametry obliczeniowe powietrza wewnętrznego w pomieszczeniach przeznaczonych do stałego przebywania ludzi.
  24. PN-EN 15251:2012 Parametry wejściowe środowiska wewnętrznego dotyczące projektowania i oceny charakterystyki energetycznej budynków, obejmujące jakość powietrza wewnętrznego, środowisko cieplne, oświetlenie i akustykę.
  25. PN-EN 16798-1:2019-06 (wersja angielska) Charakterystyka energetyczna budynków. Wentylacja budynków. Część 1: Parametry wejściowe środowiska wewnętrznego do projektowania i oceny charakterystyki energetycznej budynków w odniesieniu do jakości powietrza wewnętrznego, środowiska cieplnego, oświetlenia i akustyki. Moduł M1-6.
  26. PN-EN 1822:2009 Wysokoskuteczne filtry powietrza (EPA, HEPA i ULPA)
  27. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2019, poz. 1065).
  28. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych (Dz.Urz. UE L 167/1, 27.06.2012).
  29. Signify and Boston University validate effectiveness of Signify’s UV-C light sources on inactivating the virus that causes COVID-19, https://www.signify.com/global/our-company/news/press-releases/2020/20200616-signify-boston-university-validate-effectiveness-signify-uvc-light-sources-on-inactivating-virus-that-causes-covid19 (dostęp: 3.11.2020).
  30. Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o produktach biobójczych (tj. DzU 2017, poz. 122).
  31. Wojtas K., Możliwość okresowego zwiększania skuteczności filtracji w instalacjach wentylacji mechanicznej dzięki zastosowaniu autonomicznych modułów filtracyjnych na przykładzie PARTICLE+, materiały konferencyjne XV Konferencji „Problemy jakości powietrza wewnętrznego w Polsce”, Politechnika Warszawska, Warszawa 2019.
  32. World Health Organization: First data on stability and resistance of SARS coronavirus compiled by members of WHO laboratory network, World Health Organization, Geneva 2003, http://www.who.int/csr/sars/survival_2003_05_04/en/index.html (dostęp: 4.11.2020).
  33. Xiao F., Tang M., Zheng X., Liu Y., Li X., Shan H., Evidence for gastrointestinal infection of SARS-CoV-2, „Gastroenterology” No. 2, 2020.
  34. ASHRAE: Filtration and Disinfection FAQ, www.ashrae.org. (dostęp: 6.11.2020).

W artykule:

• Zanieczyszczenia mikrobiologiczne w pomieszczeniach
• Kierunki napływu szkodliwego bioaerozolu, w tym SARS-CoV-2
• Więcej świeżego powietrza

streszczenie

W artykule przedstawiono informacje o warunkach sprzyjających przetrwaniu i rozprzestrzenianiu się wirusów w pomieszczeniach budynków. Napływające do pomieszczeń powietrze zewnętrzne nie jest znaczącym źródłem wirusów SARS-CoV-2. Tym samym w czasie pandemii rośnie znaczenie skutecznej i wydajnej wentylacji. Przestawiono najważniejsze wytyczne stowarzyszeń branżowych dot. eksploatacji systemów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych podczas pandemii. Opisano technologie i urządzenia do uzdatniania powietrza wentylacyjnego.



abstract

In this paper there were presented indoor conditions faciliating virus survival and transimission inside the buildings. Supply air is not a significant source of SARS-CoV-2 virus. Thus during pandemia the significance of effective and efficient ventilation is even higher. There were presented crucial exploitation guidance by sector associations refering to ventilation and air conditioining systems. There were described technologies and devices for ventilation air treatment.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[wentylacja, klimatyzacja, uzdatnianie powietrza, pandemia, sars-cov-2]

   07.12.2020
Dostęp do pełnej treści tego artykułu jest BEZPŁATNY, wymaga jednak zalogowania.
Logowanie
zapomniałem hasła
Załóż konto
Jeśli nie masz jeszcze Konta Użytkownika - prosimy o wypełnienie formularza rejestracyjnego. Czas potrzebny na założenie Konta Użytkownika to max. 1 minuta.
Chcę założyć konto użytkownika
Dlaczego warto założyć konto użytkownika?
otrzymujesz bezpłatny dostęp do wielu przydatnych informacji: artykułów znanych ekspertów, przeglądów produktów, porad i raportów
co tydzień otrzymasz bezpłatny Newsletter informujący o nowych artykułach, produktach i wydarzeniach związanych z izolacjami i rynkiem budowlanym
będziesz miał możliość brania udziału w konkursach z cennymi nagrodami
utworzysz swój Profil, dzięki któremu będziesz mógł brać udział w dyskusjach na Forum, wymieniać się poglądami z innymi użytkownikami oraz pisać opinie i komentarze
będziesz otrzymywać powiadomienia o promocjach i rabatach w naszej Księgarni Technicznej oraz zniżkach w sklepach naszych partnerów biznesowych.
Jednocześnie zapewniamy Cię, iż podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możesz zmienić swoje dane lub zażądać usunięcia konta.
Przed założeniem Konta sugerujemy zapoznać się z regulaminem.

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Dobierz płyn do instalacji »

webinar

 


Dołącz do platformy dla Projektanta start 16.03 »

Instalujesz kotły? Weź udział w webinarze 12.03 »
nowy program webinar
jestem na bieżąco » korzystam z wiedzy »

 


Jak działa klimatyzator który oszczędza do 77% zużycia energii »

wentylacja

 


 


Co zamontować na kominie » Nowoczesne krany - jak działają »
wiem więcej » poznaj dziś »

 


Jak obniżyć koszty eksploatacji gazu? »

eco pompy ciepła

 



10 błędów w instalacji kanalizacji w domu jednorodzinnym » Energooszczędne źródła ciepła - zaprojektuj i wybuduj »
kanalizacja pompy ciepła
wiem więcej » poznaj dziś »

 


Przyszłość elektryka na polskim rynku pracy w ocenie badanych »


 



Zdradzamy sposób na szybką naprawę usterki w wentylatorze »

Nowatorski sposób na wentylację pomieszczeń pracowniczych »
wentylator klimatyzacja
doceniam jakość » korzystam z udogodnień »

 


 


Jak zapewnić skuteczny monitoring parametrów środowiskowych w pomieszczeniach medycznych »

Na czym polega automatyzacja w technice budowlnej »
wymienniki ciepła systemy kanalizacyjne
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Skorzystaj z kalkulatora doboru i wyceny grzejników »

ogrzewanie hybrydowe

 



Jak prawidłowo odizolować wodę kanalizacyjną od gruntowej »

Czy może być jeszcze lepszy system do odzysku ciepła? »
produkcja studni wodomierzowych film o pompowni ppoz
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Poznaj tajemnice niezawodnej armatury »

wentylatory do łazienke

 



1 sposób na optymalizację strat energii »

Jakie są korzyści płynące ze stosowania pomp wodnych »
pompy cyrkulacyjne pompy wodne
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Zaprojektuj niezawodne instalacje w budynku »

innowacyjne projektowanie instalacji

 



Pompy ciepła w przemyśle - poznaj ich zastosowanie »

Dobierz wielogazowy detektor podtynkowy »
wentylatory detektor gazów
jestem na bieżąco » korzystam z udogodnień »

 


Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
1-2/2021

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 1-2/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - Wentylacja budynków szkolnych
  • - Powszechna elektryfikacja ogrzewania
Zobacz szczegóły

Bezpłatny newsletter

Mamy dla Ciebie prezent 


Wystarczy,

że zapiszesz się na newsletter,
a otrzymasz link do

webinaru

"Grzejniki w pomieszczeniach
niskotemperaturowych"

Zapisuję się »

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl