Załóż konto na portalu i bezpłatnie pobierz wydanie Rynku Instalacyjnego 7-8/2018

Optymalizacja energetyczna istniejących budynków do poziomu nZEB

Energy optimization of existing buildings to nZEB
Budynek nZEB (niemal zeroenergetyczny) to obiekt, który spełnia wymagania w zakresie izolacji termicznej.
Budynek nZEB (niemal zeroenergetyczny) to obiekt, który spełnia wymagania w zakresie izolacji termicznej.
Fot. www.freeimages.com

Efektywność energetyczna to obecnie priorytet globalny. Także we wszystkich krajach UE realizowana jest polityka poprawy efektywności energetycznej w każdej dziedzinie życia. W UE budownictwo odpowiada za zużycie 41% energii. Możliwości techniczne pozwalają radykalnie ograniczyć zużycie energii w istniejących budynkach, niezależnie od okresu, w którym były one wznoszone. Różne są jednak koszty poprawy efektywności energetycznej i różne ograniczenia techniczne i prawne dla budynków, zwłaszcza objętych ochroną konserwatorską. Stajemy przed dylematem, czy dostosowywać istniejące budynki do standardu nZEB i ratować stare centra miast przed wyludnieniem i za jaką cenę.

W artykule:

• Wymagania prawne a głęboka termomodernizacja
• Przebudowa i remonty w istniejących budynkach
• Zasoby budynków i ich efektywność energetyczna
• Energochłonność budynków w zależności od roku wznoszenia

Wymagania prawne a głęboka termomodernizacja

Regulacje na poziomie UE i ich wdrożenia do prawa krajowego zmierzają do tego, aby nowe budynki były zeroenergetyczne. Także istniejące budynki mają być objęte wymaganiami w zakresie poprawy efektywności energetycznej przy modernizacji i remontach – przewiduje się dla nich głęboką termomodernizację. Optymalizowanie energetyczne budynków ma istotne znaczenie dla energetyki oraz dla samych użytkowników.

Pierwsza dyrektywa dotycząca poprawy efektywności energetycznej i etykietowania energetycznego to dyrektywa 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Zastąpiła ją 1 stycznia 2013 r. dyrektywa 2010/31/UE Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD) [1].

  • Promuje ona poprawę charakterystyki energetycznej budynków, o ile jest to uzasadnione ekonomicznie, do poziomu niemal zeroenergetycznego.
  • Ustanawia konieczność określenia minimalnych wymagań charakterystyki energetycznej dla nowych budynków oraz istniejących, podlegających ważniejszej renowacji.
  • Jej celem jest osiągnięcie poziomów efektywności energetycznej, które byłyby opłacalne ekonomicznie lub optymalne pod względem kosztów.

Mechanizm etykietowania energetycznego budynków powinien być prosty i zrozumiały dla każdego uczestnika rynku nieruchomości.

Dyrektywa stanowi, że świadectwa energetyczne budynków powinny się stać elementem marketingu.

RYS. 1. Historia zmian charakterystyki energetycznej budynków w odniesieniu do nieodnawialnej energii pierwotnej EP [kWh m2·rok]; rys.: archiwum autora (J. Żurawski)
RYS. 1. Historia zmian charakterystyki energetycznej budynków w odniesieniu do nieodnawialnej energii pierwotnej EP [kWh m2·rok]; rys.: archiwum autora (J. Żurawski)

Wdrożenie dyrektywy EPBD do polskiego prawa odbyło się poprzez przyjęcie ustawy o charakterystyce energetycznej [4] oraz zmianę rozporządzeń w sprawie warunków technicznych, a także w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku [9].

Stopniowo od stycznia 2014, 2017 i 2019 (2021) wartości dopuszczalnych wskaźników nieodnawialnej energii pierwotnej (EP, kWh/(m2 · rok)) dla nowo budowanych budynków oraz niektórych współczynników U dla przegród zewnętrznych budynków ulegają zmianie.

Nowelizacja rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2014 r. wprowadziła stopniowe ograniczanie zużycia energii przez budynki aż do roku 2021.

Minimalne wymagania to zapewnienie wartości wskaźnika EP, określającego roczne obliczeniowe zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej, a w przypadku budynków użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, gospodarczych i magazynowych – również do oświetlenia wbudowanego.

Konieczne jest, by przegrody oraz wyposażenie techniczne budynku odpowiadały przynajmniej wymaganiom izolacyjności cieplnej określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia WT [9].

W skład dokumentacji projektowej budynku wchodzi jego projektowana charakterystyka energetyczna, która zawiera zestawienie projektowanych rozwiązań z wymaganiami minimalnymi, jakie musi spełnić dany budynek, określonymi w przepisach techniczno-budowlanych. Dotyczy to zarówno izolacyjności cieplnej przegród zewnętrznych, jak i wskaźnika EP.

TABELA 1. Wymagania stawiane budynkom nowoprojektowanym zgodnie z [6] dla budynków ogrzewanych
TABELA 1. Wymagania stawiane budynkom nowoprojektowanym zgodnie z [6] dla budynków ogrzewanych

Przebudowa i remonty w istniejących budynkach

Budynki istniejące mogą być poddane remontom, przebudowie lub rozbudowie – istotne jest zdefiniowanie tych działań. Budynki podlegające nadzorowi konserwatorskiemu stanowią ok. 30% wszystkich budynków i ich liczba stale rośnie.

Zdarza się, że budynki z lat 70. XX wieku mają wartość historyczną i podlegają ochronie konserwatorskiej, co w wielu wypadkach oznacza dla nich wyrok skazujący na „śmierć techniczną”.

Kwestie ochrony zabytków określa ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami [1]. Reguluje ona przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków i opieki nad nimi oraz finansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytkach

Czym zatem jest zabytek?

Według art. 3 tej ustawy jest to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części albo zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową [2].

Budynki te mogą podlegać rewitalizacji. Rewitalizacja to zespół działań urbanistycznych i planistycznych, których celem jest społeczne, architektoniczne, planistyczne i ekonomicznie korzystne przekształcenie wyodrębnionego obszaru gminy będącego w stanie kryzysu wynikającego z czynników ekonomicznych i społecznych.

Ustawa o rewitalizacji [8] stanowi, że działaniom rewitalizacyjnym może zostać poddany obszar gminy znajdujący się w stanie kryzysowym z powodu koncentracji negatywnych zjawisk społecznych, w szczególności bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, niskiego poziomu edukacji lub kapitału społecznego, a także niewystarczającego poziomu uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym w przypadku występowania na nim ponadto negatywnych zjawisk w sferze gospodarczej, środowiskowej, przestrzenno-funkcjonalnej lub technicznej.

Takie działania są aktualnie podejmowane w całym kraju.

W Prawie budowlanym [3] występuje jeszcze pojęcie remont, które obejmuje wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.

Utrzymanie (konserwacja) to zespół działań zapobiegających i innych podejmowanych po to, aby umożliwić spełnianie przez obiekt przypisanych mu funkcji przez okres użytkowania, takich jak: drobne naprawy, czyszczenie, roboty malarskie, a także wymiana niektórych części konstrukcji. Do bieżącego utrzymania konstrukcji nie zalicza się remontu.

Poprawa efektywności energetycznej budynku wiąże się najczęściej wprost z jego przebudową.

Przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Zgodnie z ustawą o wspieraniu termomodernizacji i remontów [5] zabiegi mające na celu poprawę efektywności energetycznej nazwane zostały termomodernizacją budynków.

Z kolei kompleksowa przebudowa budynku do standardu niemal zeroenergetycznego (nZEB) nazwana została głęboką termomodernizacją.

Zgodnie z obowiązującym prawem niemal zeroenergetyczny budynek to budynek, który spełnia wymagania w zakresie izolacji termicznej.

Nie ustanowiono wymagań dla instalacji grzewczych w  budynkach podlegających przebudowie. Kwestie te są regulowane jedynie pośrednio przez etykietowanie energetyczne urządzeń grzewczych i wprowadzone tam ograniczenia, które obowiązują od września 2015 roku.

W Polsce, zwłaszcza w budynkach powstałych przed 1970 rokiem, spora część instalacji grzewczych wyposażona jest w stare, niskosprawne i wysokoemisyjne kotły grzewcze.

Głównym celem etykietowania energetycznego urządzeń grzewczych jest osiągnięcie wysokiego poziomu efektywności energetycznej i w konsekwencji ochrona środowiska. Nieefektywne energetycznie kotły, jak np. niekondensacyjne kotły gazowe o mocy do 400 kW, zostały wyeliminowane z rynku.

Jednak w ustawie Prawo budowlane nie ma wskazań co do stosowania rozwiązań o określonej efektywności energetycznej. Oznacza to, że budynki poddane termomodernizacji w zakresie izolacji termicznej i wentylacji mogą ze względu na nieefektywne źródło energii charakteryzować się wysoką wartością wskaźnika energii końcowej EK i energii pierwotnej EP.

Zdarza się, i to nierzadko, że sprawność systemu c.o. wynosi ok. 50%, a sprawność c.w.u. 30%.

Dla budynku np. pasywnego, w którym EU = 15 kWh/(m2 · rok), energia końcowa wyniesie odpowiednio: EKH+W > 100 kWh/(m2 · rok), EP > 120 kWh/(m2 · rok).

Trudno uznać takie rozwiązania za efektywne energetycznie.

Co zatem oznacza, że budynek jest nZEB?

Dyrektywa 2010/31/UE stanowi, że państwa członkowskie zapewnią, aby:

  • od 31 grudnia 2020 r. wszystkie nowe budynki były budynkami o niemal zerowym zużyciu energii oraz
  • po 31 grudnia 2018 r. nowe budynki zajmowane przez władze publiczne oraz będące ich własnością były budynkami o niemal zerowym zużyciu energii.

Już niedługo będziemy musieli się zmierzyć z tymi wymaganiami. Definicja budynku niemal netto zeroenergetycznego zgodnie z normą PN‑EN 15603:2008 [12] oznacza energię netto będącą różnicą energii dostarczonej do budynku i wyeksportowanej odniesioną do danego nośnika energii. Budynek nZEB to budynek:

  • w którym zużycie energii pierwotnej budynku wynosi 0 kWh/(m2 · rok),
  • o bardzo wysokiej efektywności energetycznej podłączony do systemu elektroenergetycznego,
  • w którym roczny bilans energii pierwotnej na poziomie 0 kWh/(m2 · rok) prowadzi do sytuacji, że znaczna część energii wyprodukowanej na miejscu będzie dostarczana do zewnętrznej sieci elektroenergetycznej,
  • którego granica bilansowa stanowi przyłączenie budynku do sieci energetycznej. Energia dostarczona netto stanowi różnicę między energią dostarczaną do budynku Edel,i a energią wyeksportowaną do systemu Eexp,i, przy czym uwzględniany jest każdy nośnik energii.

Polska definicja nZEB określona została w Krajowym planie mającym na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii [11]. Przez „budynek o niskim zużyciu energii” należy rozumieć budynek spełniający wymagania związane z oszczędnością energii i izolacyjnością cieplną zawarte w przepisach techniczno-budowlanych (tj. WT [9]) obowiązujące od 1 stycznia 2021, a dla budynków zajmowanych przez władze publiczne oraz będących ich własnością – od 1 stycznia 2019 roku.

Czytaj też: Modernizacja budynków użyteczności publicznej do standardu niemal zeroenergetycznego – przykłady obiektów norweskich >>>

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

 


[energia, termomodernizacja, budynki zeroenergetyczne, energochłonność budynków]

   23.04.2018

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Konkurs dla małych projektantów! Spraw prezent swojemu dziecku »

wentylacja

 



Obejrzyj film o bezinwazyjnej renowacji rur » Jakich zabezpieczeń wentylacyjnych potrzebujesz »
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Jakie są korzyści z montażu stropów z rekuperacją w salach operacyjnych »

rekuperacja w salioperacyjnej

 



10 pytań o sterowanie ogrzewaniem grzejnikowym » Oszczędzaj nawet do 63% na zużyciu wody »
sterownik do pompy wodnej
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 


Czy automatyzacja klimatyzacji musi być droga »

automatyzacja klimatyzacji

 



Poznaj zalety pomp nowej generacji » 5 powodów, dla których warto zainwestować w pompę ciepła »
pompy woda powietrze pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Polecamy sprawdzone metody na pomiar spalin w zamkniętym pomieszczeniu »

pomiar spalin

 



Jakie produkty pomogą ci w walce o czyste powietrze » Serwis pompy ciepła bez problemów - jak to zrobić »
program czyste powietrze serwis pompy ciepła
czytam więcej » czytam więcej »

 


Jak działa technologia klimatyzacji bez przeciągów »

wentylacja

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
6/2019

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 6/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Mikrokogeneracja w budownictwie mieszkaniowym
  • - Modernizacja budynków wielorodzinnych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl