Pobierz pełny numer miesięcznika Rynku Instalacyjnego 7-8/2017

WYDANIE BEZPŁATNE - ZAREJESTRUJ konto w portalu 

Energooszczędność w budownictwie mieszkaniowym – punkt widzenia

Publikacja traktuje o ograniczeniach zużycia energii na ogrzewanie i wentylację w bilansie energetycznym w aspekcie finansowym i społecznym oraz zwraca uwagę na kwestie realnego czasu pracy urządzeń z zakresu instalacji sanitarnych i ochronę środowiska.
Publikacja traktuje o ograniczeniach zużycia energii na ogrzewanie i wentylację w bilansie energetycznym w aspekcie finansowym i społecznym oraz zwraca uwagę na kwestie realnego czasu pracy urządzeń z zakresu instalacji sanitarnych i ochronę środowiska.
Fot. J. Sawicki

Od 1 stycznia 2019 r. mają zacząć obowiązywać wyższe wymagania dotyczące energooszczędności nowych i poddawanych przebudowie budynków użyteczności publicznej, a od 31 grudnia 2020 r. wymagania te mają objąć również budynki mieszkalne [1]. Ograniczenie zużycia energii na potrzeby ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody użytkowej dla tych pierwszych budynków nie wzbudza wątpliwości, mimo że uzyskanie wartości wskaźnika EPH+W poniżej 45 kWh/(m2 rok) będzie sporym wyzwaniem architektonicznym i infrastrukturalnym. Jednak przyjęcie maksymalnych wartości EPH+W = 65 i 70 kWh/(m2 rok) dla budynków mieszkalnych wywoła konsekwencje, które nie zostały jeszcze poddane szerszej i dogłębnej analizie.

W artykule:

• Ograniczenie zużycia energii na ogrzewanie i wentylację w bilansie energetycznym oraz w aspekcie finansowym i społecznym
• Realny czas pracy urządzeń z zakresu instalacji sanitarnych
• Ochrona zasobów paliw nieodnawialnych oraz środowiska

Celem artykułu nie jest podważanie słusznego kierunku dążenia do ograniczenia zużycia energii, której produkcja w Polsce oparta jest obecnie na paliwach kopalnych (rys. 1).

Rys. 1. Pozyskiwanie energii pierwotnej [16]
Rys. 1. Pozyskiwanie energii pierwotnej [16]

Do ograniczenia zużycia energii i paliw kopalnych jesteśmy zobowiązani ze względu na ochronę środowiska oraz przyszłość następnych pokoleń. Zmniejszenie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i wentylacji budynków mieszkalnych jest elementem kluczowym ze względu na jej znaczny udział w całkowitym zużyciu energii w Polsce. Nie poznamy jednak granicy opłacalności ograniczenia zużycia ciepła na etapie eksploatacji bez uwzględnienia energetycznych kosztów życia systemów i urządzeń oraz kosztów ekonomicznych i społecznych. Wprowadzenie wymagania szerokiego stosowania rozwiązań w zamyśle ograniczających zużycie energii powinno zostać poprzedzone dogłębną analizą bilansu energetycznego, ekonomicznego i społecznego proponowanych zmian.

Bilans energetyczny

W poszczególnych analizach energetycznej opłacalności ograniczania zużycia (np. [3–7]) nie uwzględniono dotychczas pełnego bilansu energetycznego. Analizy te przedstawiają systemy i rozwiązania techniczne, które pozwalają na uzyskanie konkretnego wymogu (granicznej wartości nieodnawialnej energii pierwotnej EP), oraz korzyści energetyczne i finansowe uzyskane dzięki zastosowaniu tych rozwiązań. Niestety żadne z tych opracowań nie uwzględnia „energetycznego cyklu życia” systemów i urządzeń.

Energetyczny cykl życia to ilość energii, którą należy dostarczyć, aby wyprodukować, przetransportować, serwisować, a następnie zutylizować dane urządzenie czy system. Zużycie energii na ten cel rozpoczyna się wraz z wydobyciem czy uzyskaniem surowców (np. rudy żelaza, ropy naftowej, żwiru, kauczuku itd.).

Surowce są następnie przetwarzane w zakładach produkcyjnych (także tych bardzo energochłonnych, jak np. huty), transportowane (zużycie paliwa), montowane, poddawane pracom serwisowym, a na końcu użytkowania także utylizowane. Procesom tym towarzyszą także inne etapy związane z dystrybucją i sprzedażą (chociażby utrzymanie biur, magazynów).

Patrząc na złożoność systemów i urządzeń stosowanych w nowoczesnych budynkach (termoizolacja przegród i okien, instalacje i źródła ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej, wentylacja), ich wartość energetycznego cyklu życia może być w całkowitym bilansie energetycznym budynku zauważalna.

W istniejących opracowaniach trudno znaleźć również oszacowanie wpływu produkcji i transportu elementów budowlanych związanych z ograniczeniem zużycia ciepła na środowisko.

Produkcji, oprócz zanieczyszczenia gazami cieplarnianymi, może towarzyszyć również zanieczyszczenie wód czy ziemi.

Aspekt finansowy

Ograniczenie zużycia energii na ogrzewanie i wentylację wiąże się ze zwiększeniem kosztów budowy domów jedno- i wielorodzinnych. Duży udział we wzroście kosztów inwestycyjnych będą miały instalacje wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła z powietrza wywiewanego. Spełnienie obowiązującej od 2021 roku maksymalnej wartości wskaźnika EPH+W praktycznie zmusi nas do stosowania tego rodzaju wentylacji.

Polski Związek Firm Deweloperskich w piśmie do resortu budownictwa [2] szacuje wzrost kosztów inwestycyjnych dla budynków wielorodzinnych na 4%. Natomiast w przypadku budynków jednorodzinnych może on być jeszcze wyższy, szczególnie tych o małym metrażu [20].

Analizując oszczędności energetyczne i finansowe uzyskane dzięki stosowaniu wentylacji mechanicznej, warto także wziąć pod uwagę koszty eksploatacyjne. Pomijając zużycie prądu do zasilania silników wentylatorów (niski udział), koszty serwisu i wymiany filtrów, a także czyszczenia instalacji oraz w końcu wymiany urządzeń co 10–15 lat będą znaczące.

Ciekawe porównanie finansowe przedstawione zostało w opracowaniu pt. Wskaźnik zapotrzebowania na nieodwracalną energię pierwotną a optymalizacja kosztów (RI 12/2015) [3]. Z analizy tej wynika, że „wymagania dotyczące wartości wskaźnika zapotrzebowania na nieodwracalną energię pierwotną EPCO+W nie są optymalne kosztowo”.

Warto także zwrócić uwagę, że do analizy przyjęto 30 lat. Obecny standard wykonania urządzeń nie gwarantuje ich efektywnej pracy przez tak długi okres. Podobny wniosek na temat opłacalności stosowania systemów i rozwiązań zapewniających wyższą energooszczędność można wysnuć z artykułu [20]. Autorzy porównują w nim także wymagania polskie i innych krajów europejskich.

Pojawia się zatem pytanie, dlaczego wymagać od współobywateli stosowania systemów nieopłacalnych finansowo? A jeżeli wymagać, to czy nie należałoby ich bardziej zachęcić poprzez odpowiednie wsparcie ekonomiczne i informacyjno-edukacyjne.

Realny czas pracy urządzeń z zakresu instalacji sanitarnych

Jak wspomniano, w analizach i w nowym projekcie rozporządzenia w sprawie metody kalkulacji kosztów cyklu życia budynków oraz sposobu przedstawiania informacji o tych kosztach [10] wskazywany jest okres 30 lat. W tak długim czasie należy się liczyć przynajmniej z koniecznością wymiany urządzeń z zakresu instalacji sanitarnych, co zresztą zostało uwzględnione w tabeli 1 („kosztów utrzymania”) powyższego rozporządzenia. Zatem do analizy opłacalności energetycznej i finansowej należy przyjmować czas krótszy (realnie: 15 lat). Autor odnosi się tu do projektu rozporządzenia, który poddano analizie w ramach pracy Głównej Komisji Legislacyjnej PZITS [11] i niestety w dużym stopniu skrytykowano.

Aspekt społeczny

Dla społeczeństwa polskiego, wciąż rozwijającego się gospodarczo i odstającego pod względem liczby mieszkań od krajów Unii Europejskiej (średnia liczba osób w gospodarstwie domowym w Polsce wynosi 2,8, a średnia europejska to 2,3 [14]), wzrost cen inwestycyjnych nawet o 4% jest znaczący.

Z przykrością trzeba zauważyć, że świadomość i kultura techniczna naszego społeczeństwa są niewystarczające, co przy konieczności stałego nadzoru i odpowiedniej eksploatacji nowoczesnych systemów budzi wątpliwość wobec zasadności wymagania stosowania zaawansowanych technologii. Jaki procent naszych rodaków będzie systematycznie serwisować np. urządzenia i instalacje wentylacyjne? Ilu będzie wymieniać wkłady filtracyjne, czyścić kanały wentylacyjne?

Problem pogłębiają niejasne zapisy wykonawcze w Prawie budowlanym, szczególnie w rozporządzeniu [1].

Przykładem jest brak definicji pomieszczenia wentylatorowni, dla której np. w przypadku budynków wielorodzinnych obowiązują konkretne wymagania ochrony przeciwpożarowej (§ 268.1.5).
Czy nie pojawi się pomysł takiej interpretacji powyższego zapisu, aby w układach zdecentralizowanych wentylacji mechanicznej w budynku wielorodzinnym średniowysokim nie było wymagane wydzielenie pożarowe pomieszczenia ze zlokalizowaną w nim centralką nawiewno-wywiewną?
Będziemy wtedy obudowywać przegrodami i drzwiami o odporności ogniowej np. kuchnie w mieszkaniach, a na kanałach w obrębie mieszkania montować klapy przeciwpożarowe odcinające?

Kolejny przykład sprzeczności przepisów. Metodyka wyznaczania zapotrzebowania na ciepło na cele wentylacji, określona w rozporządzeniu o charakterystyce energetycznej [12], jest niezgodna z wymaganiami polskich przepisów, tj. warunków technicznych [1] i przywoływanych przez nie rozwiązań z normy [19]. Metodyka ta opiera się na określonym strumieniu wentylacji odniesionym do m2 powierzchni lokalu.

Poprawna wentylacja w budynkach mieszkalnych bazuje na strumieniach powietrza określonych dla poszczególnych pomieszczeń (łazienka, kuchnia itd.) [19] oraz, co ważniejsze, na minimalnym strumieniu powietrza zewnętrznego (§ 149 [1]), który ma zostać zapewniony każdej osobie przebywającej w budynku.

Główna Komisja Legislacyjna PZITS swoje spostrzeżenia i propozycje dotyczące planowanych zmian przepisów przedstawiła w piśmie [11] i innych pismach opracowanych w ramach Zrzeszenia. Niestety nie zostały one uwzględnione przy ostatniej nowelizacji.

Czytaj też: Etykietowanie energetyczne w praktyce projektowania i budowy budynków >>>

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[prawo, warunki techniczne, energooszczędność, budownictwo mieszkaniowe]

   05.07.2018

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 


Nowoczesne rozwiązania dla oczyszczalni ścieków  »

 oczyszczanie ścieków

Dowiedz się więcej »


 



Czy wiesz, w jaki sposób obniżyć koszty zużycia energii? » Wybierz właściwy system wentylacji do budynku, domu, mieszkania »
oszczedzanie energii oprogramowanie
Niskie zużycie energii jest ważne zarówno ze względów ekonomicznych jak i ochrony środowiska. W systemie grzewczym jest wiele czynników, które wpływają na całkowitą wydajność. (...) czytam więcej »  czytam więcej »

 


Co zrobić aby ocieplić dom jeszcze lepiej »

ocieplanie domu

 

Dowiedz się więcej »


 



Dobierz klimatyzator do swojego mieszkania » Jesteś Instalatorem? Odbierz kod na darmową kawę »
program lojalnościowy dla instalatorów kawa dla instalatora
czytam więcej » spróbuj już dziś »

 



Poznaj nowe style w kolekcji sanitarnej » Zdradzamy błędy przy projektowaniu systemów tłocznych kanalizacji ściekowej »
kolekcja sanitarna  klimatyzator
czytam więcej » Na system tłoczny składają się przepompownie (pompy), współpracujące z nimi rurociągi tłoczne oraz studnie rozprężne. Najprostszym układem jest współpraca jednej przepompowni z rurociągiem tłocznym bez bocznych dopływów ciśnieniowych (...) czytam więcej »

 


 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


TV Rynek Instalacyjny


 tv rynek instalacyjny
11/2018

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 11/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - O programie Czyste Powietrze
  • - Narzędzia do modelowania budynku
Zobacz szczegóły
DAB PUMPS POLAND Sp. z o.o. DAB PUMPS POLAND Sp. z o.o.
DAB oferuje innowacyjne rozwiązania technologiczne , zapewniające niezawodność, efektywność oraz optymalizację zużycia energii w...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl