Rola pomp obiegowych i cyrkulacyjnych w energooszczędności budynku

Pompy obiegowe
Pompy obiegowe
Foto: archiwum redakcji RI

Ostatnie miesiące obfitują w informacje nt. inicjatyw wspomagających walkę ze smogiem. Mamy programy gminne, rządowe i międzynarodowe, które mają poprawiać jakość powietrza i zmniejszać zużycie energii. Ogromną rolę odgrywają tu instalacje budowlane, w których do osiągnięcia efektu ekologicznego konieczna jest współpraca i synergia wszystkich, choćby najdrobniejszych elementów. W przypadku instalacji grzewczej istotna jest też rola pomp obiegowych i cyrkulacyjnych.

W artykule:

• Sfinansować pompę obiegową i cyrkulacyjną
• Nowoczesna pompa jest energooszczędna
• Jak pompa zwiększa energooszczędność całej instalacji
• Pompa, która się dostosuje
• Energooszczędność – wielkie zadanie dla instalatorów

Polscy inwestorzy – zarówno indywidualni, jak i instytucjonalni – coraz bardziej świadomie angażują się w przedsięwzięcia mające poprawić efektywność energetyczną ich obiektów, zarówno tych dopiero powstających, jak i przeznaczonych do remontu. Sprzyja im europejskie i krajowe otoczenie prawne. Zgodnie z opublikowaną niedawno i przeznaczoną do dalszej debaty strategią „Czysta planeta dla wszystkich” [2] Unia Europejska będzie dążyć do dekarbonizacji gospodarki w 2050 roku. Jednym z filarów tej strategii jest efektywność energetyczna budynków i ich instalacji. 

Z kolei w Polsce powstają instrumenty prawne i finansowe prowadzące do poprawy jakości powietrza. Ostatnie działania rządu sprzyjają właścicielom domów jednorodzinnych – remontowanych i nowych. Dzięki nowelizacji ustawy o podatkach od osób fizycznych [10] i programowi „Czyste Powietrze” mogą oni liczyć na wsparcie zadań termomodernizacyjnych. Ich efektem ma być zarówno eliminacja przestarzałych kotłów na paliwo stałe, jak i zmniejszenie zużycia energii. 

Coraz więcej inwestorów rozumie też, że zadania termomodernizacyjne powinny być kompleksowe i dotyczyć całego systemu, a ograniczenie termomodernizacji do wymiany kotłów i docieplenia budynku jest poważnym błędem. Brak spojrzenia całościowego skutkuje często albo niepowodzeniem termomodernizacji (rachunki za energię są nadal wysokie), albo obniżeniem komfortu życia, kiedy „nowa” instalacja działa nieprawidłowo.

Przykładem urządzeń mających istotne znaczenie dla powodzenia termomodernizacji, a często traktowanych przez inwestorów po macoszemu, są pompy obiegowe i cyrkulacyjne. Ich właściwy dobór, montaż i eksploatacja są niezbędne i dla prawidłowej pracy instalacji, i dla jej energooszczędności.

Czytaj też: Program priorytetowy „Czyste Powietrze” po zmianach >>

Przyjęta w listopadzie 2018 nowelizacja ustawy o podatkach od osób fizycznych [10] wprowadza od 2019 roku nową termomodernizacyjną ulgę podatkową. Przez najbliższe 3 lata umożliwi ona odliczenie od dochodu 53 tys. zł wydanych na termomodernizację domu jednorodzinnego. Wedle szacunków Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju taką ulgą mogą być zainteresowane 2 mln osób. 

Zakres wydatków, które można odliczyć od dochodu, określa rozporządzenie [5], w którym wśród rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych wymieniono m.in. węzeł cieplny, kotły, wykonanie instalacji wewnętrznej ogrzewania i c.w.u. Pompy obiegowe i cyrkulacyjne nie zostały wymienione na tej liście wprost, stanowią jednak część osprzętu kotła albo wyposażenia węzła cieplnego.

Właściciele domów jednorodzinnych i osoby posiadające pozwolenie na ich budowę mogą też skorzystać ze wsparcia finansowego w ramach programu „Czyste Powietrze”. Jego efektem mają być: 4 mln domów o poprawionej efektywności energetycznej, 3 mln wymienionych źródeł ciepła, 1 mln nowych źródeł ciepła oraz zmniejszenie zużycia energii końcowej o 21,8 mln MWh/rok. Program obejmuje m.in. wymianę starych źródeł ciepła (pieców i kotłów na paliwa stałe), zakup i montaż nowych źródeł ciepła spełniających odpowiednie wymagania oraz montaż lub modernizację instalacji c.o. i c.w.u. ze wsparciem w formie dotacji (do 90% kosztów kwalifikowanych) i pożyczek.

Podobnie jak w przypadku ulgi termomodernizacyjnej, tak określony zakres wydatków pozwala uwzględnić także nowe pompy.

Staranny dobór pomp obiegowej i cyrkulacyjnej do danej instalacji jest jednym z czynników prawdziwie efektywnej termomodernizacji – takiej, po której instalacja pracuje optymalnie, zapewniając komfort cieplny i wykorzystując w pełni potencjał energooszczędności. Co na to wpływa? 


Nowoczesna pompa jest energooszczędna

Już sama pompa może zużywać mniej prądu. O energooszczędności mówi EEI (Energy Efficiency Index) – współczynnik efektywności energetycznej. Wymagania wobec tego parametru dla pomp określone są w tzw. ekoprojekcie (dyrektywie ErP) [1] i rozporządzeniach unijnych do tej dyrektywy [7, 8, 9].

Od 2015 roku współczynnik EEI dla bezdławnicowych pomp obiegowych musi wynosić co najwyżej 0,23 [9]. Jeszcze do końca 2019 roku przepis ten nie dotyczy pomp przeznaczonych do serwisowania wprowadzonych na rynek przed rokiem 2015. Ale już od 2020 roku dla wszystkich pomp, również przeznaczonych do serwisu, EEI nie będzie mógł przekraczać wartości 0,23. Producenci pracują nad urządzeniami o jak najniższym wskaźniku EEI, bez strat dla wydajności i funkcjonalności pompy. Kryterium odniesienia dla najbardziej energooszczędnych pomp cyrkulacyjnych wynosi EEI ≤ 0,20 [8]. Dostępne na rynku pompy obiegowe i cyrkulacyjne mają wskaźniki EEI wynoszące 0,17, a nawet 0,15 i mniej. 

Podstawą wysokiej efektywności energetycznej pompy jest jej konstrukcja, szczególnie rozwiązania zastosowane w silniku. Reguluje to również rozporządzenie powiązanie z ekoprojektem [6] – silniki elektryczne pomp dławnicowych o mocy znamionowej od 0,75 do 375 kW muszą osiągać poziom sprawności IE3 lub odpowiadać poziomowi sprawności IE2 i zostać wyposażone w płynną regulację obrotów.Standardem staje się stosowanie silników synchronicznych z magnesem trwałym (PM) i komutacją elektroniczną (EC) – wyposażone są w nie np. pompy Grundfos Alpha, Wilo-Yonos PICO, DAB Evoplus, GPA II Ferro czy WITA Delta (Hel-Wita). Silnik taki pozwala nie tylko obniżyć straty podczas eksploatacji, ale jest także bardzo podatny na regulację automatyczną opartą na przetworniku częstotliwości (falowniku). Producenci wciąż doskonalą detale – np. nowe materiały na osłonę wirnika albo redukcja strat w uzwojeniu. Pompy obiegowe wyposażone w taki silnik zużywają o 70–80% energii mniej niż pompy obiegowe o stałej prędkości obrotowej.

Jak pompa zwiększa energooszczędność całej instalacji

Nawet najbardziej energooszczędna pompa obiegowa czy cyrkulacyjna nie wykorzysta w pełni swoich możliwości, jeśli umieści się ją w przypadkowej instalacji. Pompa powinna być zawsze dobrana do konkretnego systemu i ustawiona na punkt pracy, który pozwoli dokładnie pokonać projektowe straty ciśnienia. 

Pompa źle dobrana albo niewymieniona np. przy wymianie kotła może zniweczyć korzyści z termomodernizacji. Instalacja z nowym kotłem pracuje już inaczej, ma chociażby inne opory przepływu, zatem pompa działa poza punktem pracy. Instalacja nie będzie efektywna energetycznie, a wręcz w ogóle może przestać pracować stabilnie. Przykładowo przepływy przez odbiorniki (grzejniki) zostaną źle rozdzielone, przez co te położone dalej będą niedogrzane. Za wymianą pompy przemawia też fakt, że urządzenia pracujące w instalacjach starszych bywają przewymiarowane, przez co nie osiągają największej sprawności. Zdarza się, że podczas termomodernizacji pompy wymieniane są na mniejsze. 

W prawidłowym doborze urządzenia projektantom pomagają narzędzia cyfrowe – programy doboru pomp lub aplikacje mobilne (np. Doradca Wilo) oferowane przez producentów. Warunkiem odpowiedniego doboru jest jednak wprowadzenie prawidłowej charakterystyki instalacji grzewczej. Wzajemny wpływ zmian w instalacji i zamiany pompy na inną, niż wpisano do projektu, najlepiej widać w symulacjach przeprowadzanych w programach do projektowania zintegrowanego BIM (Building Information Modeling). Programy te są coraz chętniej – a np. w Wielkiej Brytanii już standardowo – używane przez zespoły projektowe. Na etapie projektu pozwalają symulować dowolne zmiany w instalacji i oceniać, jak zachowa się cały system. W przypadku pomp można symulować zmiany (np. zastosowanie zamiennika) i poprawiać projekt bez kosztów, które pojawiłyby się w przypadku wprowadzania korekt na budowie. Niektórzy producenci pomp zapewniają nakładki (biblioteki produktów) do popularnych programów BIM. Dzięki temu projektanci mogą łatwo dobrać najlepszą pompę i symulować zachowanie konkretnego modelu dla różnych parametrów instalacji.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[pompy, pompy obiegowe, pompy cyrkulacyjne, instalacje grzewcze, energooszczędność, program czyste powietrze]

   14.02.2019

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

 



Poznaj nowe zastosowanie pomp w pralniach przemysłowych »

Skorzystaj z najtańszego programu do sporządzania świadectw energetycznych budynku »
wentylacja klatki schodwej program do rozliczeń
jestem na bieżąco »  korzystam z udogodnień »

 


Jak działają i czym różnią się względem siebie zawory sterowane pneumatycznie »

zawory sterowane pneumatycznie

 



Poznaj technikę skutecznego oddymiania klatki schodowej »

Czy są nowe technologie w systemach ogrzewania podłogowego »
wentylacja klatki schodwej ogrzewanie podłogowe
umiem więcej »   wiem więcej »

 


Poznaj najważniejsze cechy użytkowe centrali rekuperacyjnej »

centrale rekuperacyjne

 



Dowiedz się więcej o działaniu sterownika do pompy wodnej » Jak zabezpieczyć kocioł po sezonie grzewczym »
sterownik do pompy wodnej inwentaryzacja kotla grzewczego
wiem więcej » poznaj dziś »

 


Jak działa nowoczesna studnia wodomierzowa »

studnia wodomierzowa zastosowanie

 



"Less waste" pod kątem instalatora - na co zwrócić uwagę » Na którą pompę ciepła otrzymasz dotację z programu "czyste powietrze"»
grzejnik armatura pompa ciepła
wiem więcej » spróbuj już dziś »

 


Co zmieniła unijna strategia na rzecz tworzyw sztucznych »

tworzywa sztuczne

 


 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Co Szperacz wyszperał ;-)

źle wykonana instalacja

Sztywniactwo i niechlujstwo - zobacz i skomentuj »

Dla tych, którzy szukają bardziej elektryzujących wrażeń Szperacz ma dziś coś specjalnego - rozdzielnia w toalecie.

zaślepka


3/2020

Aktualny numer:

Rynek Instalacyjny 3/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Hybrydowa wentylacja pożarowa
  • - Wytwornice wody lodowej
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl