Apel o zdrowe budynki dla wszystkich

Występujące w ramach nieformalnej inicjatywy Indoor Environmental Quality (IEQ) stowarzyszenia podkreślają, że zdrowe budynki muszą cechować się zdrowym środowiskiem wewnętrznym. Zdrowe środowisko zapewniane jest dzięki odpowiedniej jakości powietrza wewnętrznego, oświetleniu dostosowanemu do potrzeb użytkowników (m.in. dostęp do wystarczającej ilości światła naturalnego i widoków za oknem) oraz prawidłowo działającej wentylacji mechanicznej lub hybrydowej. Na zdrowie budynku wpływają także: komfort cieplny, wilgotność, zawartość pyłów, mikroorganizmy, jakość wody i hałas.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że ludzie spędzają ok. 90% czasu w budynkach, a 26 mln europejskich dzieci mieszka w chorych domach. W Europie z powodu złej jakości powietrza wewnętrznego co roku umiera przedwcześnie 120 tys. osób, co generuje straty dla gospodarki rzędu 260 mld euro. Zyski ekonomiczne wynikające z „uzdrowienia” europejskich budynków dzięki ich modernizacji szacowane są na 42 mld euro rocznie w przypadku zapewnienia niskiej efektywności energetycznej i aż 88 mld euro przy wysokiej efektywności energetycznej.

Wyzwanie jest duże, gdyż 97% budynków w UE wymaga remontów. Unijna Fala renowacji i prowadzona rewizja dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD) są szansą na poprawę zarówno efektywności energetycznej, jak i jakości środowiska w pomieszczeniach.

Sygnatariusze apelu wzywają do:

• Ustalenia obowiązkowych minimalnych wymagań wobec jakości środowiska wewnętrznego w nowej wersji dyrektywy EPBD i przyspieszenia wymiany starych systemów na rozwiązania zgodne z tymi wymaganiami. Można je będzie spełnić poprzez wdrożenie dostępnych technologii z zakresu wentylacji, chłodzenia, ogrzewania, klimatyzacji, oświetlenia naturalnego i elektrycznego, osuszania, wod-kan oraz automatyki i sterowania budynkami.
• Wdrażania rozwiązań zmniejszających ryzyko infekcji dróg oddechowych przez transmisję aerozoli w pomieszczeniach zamkniętych. Ustanowienie minimalnych wymagań dotyczących jakości środowiska w dyrektywie EPBD przyczyniłoby się również do upowszechnienia systemów wentylacji mechanicznej, klimatyzacji i uzdatniania powietrza, co poprawiłoby wymianę powietrza i ograniczyło ryzyko rozprzestrzeniania się w budynkach aerozoli zawierających wirusy.
• Wprowadzenia do dyrektywy EPBD standardu głębokiej renowacji, który będzie zawierał minimalne wymagania dotyczące jakości powietrza wewnętrznego.
• Uwzględnienia jakości powietrza wewnętrznego w zaktualizowanych wytycznych dot. świadectw charakterystyki energetycznej w planowanej rewizji dyrektywy EPBD.
• Określenia wymagań dotyczących kontroli systemów technicznych w budynku: wymogi te w dyrektywie EPBD powinny zostać rozszerzone na wszystkie systemy wpływające na parametry jakości środowiska wewnętrznego, w szczególności na jakość powietrza w pomieszczeniach i oświetlenie oraz komfort cieplny. W tym zakresie należy uwzględnić autonomiczne systemy wentylacji mechanicznej, systemy oświetlenia oraz systemy sterowania automatyką budynkową.
• Określenia wymagań zapewniających wdrażanie inteligentnych technologii dla zdrowych budynków i zmodyfikowanego wskaźnika gotowości budynków do obsługi inteligentnych rozwiązań (SRI). Wskaźnik SRI powinien odzwierciedlać znaczenie jakości środowiska wewnętrznego, dlatego powinien uwzględniać aspekty zdrowotne na równi z innymi czynnikami, jak np. oszczędność energii i i dostosowanie jej zużycia do faktycznego zapotrzebowania.
• Uwzględnienia wskaźników jakości środowiska wewnętrznego w Obserwatorium Zasobów Budowlanych UE. Należy uwzględnić wszystkie czynniki wpływające na jakość środowiska wewnętrznego, tj. automatyka, wentylacja, oświetlenie elektryczne, światło naturalne i widok, jakość powietrza w pomieszczeniach, komfort termiczny, wilgoć, kurz i mikroorganizmy, jakość wody, hałas oraz bezpieczeństwo.
• Zachęcania do szkoleń i certyfikacji osób zaangażowanych w budowę i utrzymanie budynków, zarówno projektantów i wykonawców, jak i zarządców nieruchomości. Projektowanie, wdrażanie i eksploatacja technologii niezbędnych do osiągnięcia i utrzymania odpowiedniej jakości środowiska wewnętrznego wymaga zaawansowanego projektowania i prawidłowego przygotowania. Odpowiedzialni za to specjaliści pracują głównie w małych i średnich firmach, które obecnie starają się sprostać rosnącemu popytowi na usługi przy ograniczonych, często niewystarczająco wykwalifikowanych i starzejących się zasobach ludzkich. Potrzebne są zatem działania zachęcające do kształcenia technicznego, przyuczania do zawodu oraz podnoszenia kwalifikacji i przekwalifikowywania się.
• Zapewnienia egzekwowania długoterminowych strategii renowacji przyjmowanych w państwach członkowskich. Podstawą monitorowania zasobu budowlanego, informacji dla administracji państwowej oraz doskonalenia najlepszych praktyk stałyby się oceny budynków dokonywane przez wykwalifikowanych rzeczoznawców.
• Ustalenia obowiązkowych od 2025 roku minimalnych wymagań dla nowych i istniejących budynków w zakresie monitorowania, oceny i raportowania parametrów jakości środowiska wewnętrznego, w tym zapewnienia sposobów skutecznego informowania mieszkańców o tych wartościach i różnicach między wartościami osiąganymi a wymaganymi.

* * *

Apel podpisały: APPLiA – Home Appliance Europe; AREA – Air conditioning and Refrigeration European Association; RACHP – European Aassociation of Refrigeration, Air Conditioning and Heat Pump; EHPA – European Heat Pump Association; EIHA – European Infrared Heating Alliance; EPEE – European Partnership for Energy and the Environment; eu.bac – European Building Automation Controls Association; EUHA – Electric Underfloor Heating Alliance; Eurovent – European Association for Indoor Climate, Process Cooling and Food Cold Chain Technologies; EVIA – European Ventilation Industry Association; GCP Europe (stowarzyszenie inżynierskich usług budynkowych); LightingEurope (stowarzyszenie branży oświetleniowej) i REHVA – Federation of European Heating, Ventilation and Air Conditioning Associations.

mat. REHVA