Pompy ciepła wciąż są liderem taniego i czystego ogrzewania budynków

Analizy kosztów ogrzewania budynków są prowadzone przez POBE w cyklu kwartalnym – tak, aby odzwierciedlać zmienność cen nośników energii, w tym ich sezonowość, a także realne koszty zaopatrzenia w ciepło budynków o różnym standardzie energetycznym i przy wykorzystaniu dostępnych na rynku rozwiązań grzewczych. W tej analizie POBE wprost odnosi się do nowych wskaźników efektywności energetycznej budynków w „Czystym Powietrzu”.

Dane dotyczące II kwartału 2025 r. pokazują utrzymujące się wysokie koszty ogrzewania gazem ziemnym, propanem i olejem opałowym, choć w dwóch ostatnich przypadkach odnotowano lekką obniżkę cen. Najwyższe koszty tradycyjnie generuje bezpośrednie ogrzewanie elektryczne realizowane np. przez kotły elektryczne (ale też maty czy grzejniki elektryczne). Wśród relatywnie tanich w eksploatacji rozwiązań grzewczych nadal są kotły na węgiel, drewno czy pellet, jednak w większości przypadków nie są one najtańszą opcją i to pomimo obniżki cen rynkowych części tych paliw. Zwykle mniej zapłacimy za ciepło dla domu, dobierając odpowiedni układ z pompą ciepła, przy czym – co warto zaznaczyć − będzie to zdecydowanie bardziej komfortowe i czyste rozwiązanie grzewcze niż kocioł na paliwa stałe.  

Cztery wykresy, cztery typy budynków – pełen obraz kosztów ogrzewania

W najnowszej analizie wzięto pod uwagę cztery charakterystyczne typy budynków, sprawdzając, jak obecnie kształtują się w nich koszty zaopatrzenia w ciepło. Pierwsze dwa to istniejące domy jednorodzinne o różnym zapotrzebowaniu na ciepło, odniesionym do nowych progów dofinansowań w „Czystym Powietrzu” (rys. i 2.). Kolejny to nowo budowany dom jednorodzinny o podwyższonym standardzie energetycznym, zgodnym z wymogami programu „Moje Ciepło”. Aby ułatwić porównanie wyników, założono, że wszystkie te budynki mają powierzchnię ogrzewaną 150 m², a z ciepłej wody na stałe korzystają cztery osoby.

Dopełnieniem obrazu i pewną nowością, którą POBE na stałe wprowadza do analiz, jest zestawienie kosztów ogrzewania przy wykorzystaniu indywidualnego źródła ciepła dla mieszkania czy lokalu wyodrębnionego w większym budynku. W tym przypadku, w odróżnieniu od budynków jednorodzinnych, są liczone wyłącznie koszty ogrzewania pomieszczeń (bez przygotowania c.w.u.), a w zestawieniu, oprócz różnego typu kotłów, uwzględniono ciepło sieciowe oraz doskonale znane na rynku mieszkaniowym pompy ciepła typu powietrze-powietrze w klasach energetycznych od A do A+++ (tu: klimatyzatory z funkcją grzania). Pompy ciepła tego typu są powszechnie dostępne w sprzedaży detalicznej, stosunkowo proste w montażu i relatywnie tanie pod względem nakładów inwestycyjnych, stanowiąc atrakcyjną alternatywę dla kotłów gazowych czy ciepła systemowego. Podane koszty dotyczą przykładowego mieszkania o powierzchni 50 m², znajdującego się w istniejącym budynku o średniej izolacyjności.

Wnioski z analizy są następujące:

• Istniejące domy jednorodzinne po termomodernizacji w „Czystym Powietrzu” (EU = 80 kWh/(m² • rok)) – zestawienie potwierdza, że technologia pomp ciepła jest bardziej konkurencyjna niż większość innych rozwiązań grzewczych, w tym kotły elektryczne, gazowe, olejowe czy na pellet drzewny, zapewniając jedne z najniższych kosztów ogrzewania pomieszczeń i przygotowania ciepłej wody. W analizowanym budynku mieszczą się one w zakresie 3200–4850 zł rocznie, zależnie od typu pompy ciepła (solanka-woda lub powietrze-woda) i rodzaju instalacji odbiorczej. 
• Istniejące domy jednorodzinne przed termomodernizacją (EU = 140 kWh/(m² • rok)) − koszty ogrzewania dla wszystkich źródeł ciepła są tu wyższe o ponad 50% niż w poprzednim wariancie. Warto jednak zauważyć, że nawet przy stosunkowo słabej izolacyjności domu, pompy ciepła, zarówno solanka-woda, jak i powietrze-woda, mogą dostarczać znacznie tańsze ciepło niż większość kotłów. W analizowanym budynku koszty ogrzewania pompą ciepła wynoszą (zależnie od opcji) od 4970 do 7760 zł rocznie.
• Nowe domy jednorodzinne o podwyższonym standardzie energetycznym, zgodnym z wymogami programu „Moje Ciepło” (EU = 40 kWh/(m² • rok)) − w takich budynkach pompy ciepła, zwłaszcza w połączeniu z fotowoltaiką, oferują zdecydowanie najniższe koszty ogrzewania i przygotowania ciepłej wody. Przy instalacji PV o mocy 3 kW jest to poniżej 1300 zł rocznie dla pompy ciepła solanka-woda i poniżej 1600 zł dla pompy ciepła powietrze-woda dla analizowanego budynku. 
• Mieszkania w istniejących budynkach wielorodzinnych o średniej izolacyjności (EU = 80 kWh/(m² • rok)) – najniższe koszty ogrzewania pomieszczeń zapewniają pompy ciepła typu powietrze-powietrze klasy A++ i A+++. Rachunki za ciepło są wówczas ponad pięciokrotnie niższe niż przy kotłach elektrycznych oraz ponad dwukrotnie niższe niż za ciepło systemowe czy przy eksploatacji kotła gazowego. Dla mieszkania o powierzchni 50 m2 mogą wynosić zaledwie 900 zł rocznie.

Pełen tekst obszernej analizy POBE, wraz z omówieniem progów efektywności w programie „Czyste Powietrze” i wnioskami dla osób planujących inwestycję, jest dostępny pod linkiem.

Arkusz kalkulacyjny jest dostępny na stronie internetowej POBE: https://pobe.pl/kalkulator-pobe-koszty-ogrzewania-w-typowych-budynkach/.

Źródło: informacja prasowa