Grupy pompowe i zestawy mieszające

Zacznijmy od tego, że każda instalacja grzewcza jest inna i można zbudować ją na wiele sposobów. Pomijając te najprostsze, gdzie kocioł bezpośrednio grzeje układ w niewielkich mieszkaniach, będziemy zazwyczaj potrzebować właśnie grup pompowych, by ciepło sensownie rozdystrybuować. Same grupy pompowe to nic innego jak zbiór różnych, niezbędnych komponentów, najczęściej już skręconych fabrycznie przez producenta, który umożliwia transfer medium grzewczego od źródła ciepła do jego odbiorników. A kiedy je stosujemy? Wtedy, gdy nasza instalacja ma przynajmniej dwa obiegi grzewcze, lub gdy jeden z nich jest na tyle duży, że dla optymalizacji działania wymaga jego rozdzielenia. Czy zatem nigdy nie wykorzystujemy pojedynczych grup pompowych? O tym w dalszej części artykułu.

Typy grup pompowych

Oczywiście każdy producent sam decyduje, jakie rozwiązania będzie oferował swoim klientom, niemniej jednak na rynku utrwalił się dość powszechnie stosowany podział na trzy kategorie:

Grupy pompowe uniwersalne lub bezpośrednie (rys. A), które charakteryzuje najprostsza konstrukcja, jak również brak podmieszania pomiędzy częścią zasilającą instalację oraz powrotną. Ten typ rozwiązań wykorzystywany jest w nieskomplikowanych układach, niewymagających dodatkowego sterowania temperaturą czynnika grzewczego. Ma to miejsce często w starszych instalacjach z kotłem na paliwo stałe lub w przypadku, gdy chcemy uzyskać wysoki parametr wody w instalacji, np. do ładowania zasobnika c.w.u., bądź bufora.

Grupy pompowe mieszające z trójdrogowym zaworem termostatycznym (rys. B), których głównym zadaniem jest zapewnienie, by do instalacji docierało medium grzewcze o temperaturze nieprzekraczającej nastawę na zaworze. Gdy źródło ciepła dostarcza chwilowo parametr o większej od zadanej wartości, zawór przekierowuje wodę do części powrotnej grupy pompowej, dając jednocześnie sygnał o zmniejszeniu mocy grzewczej lub wyłączeniu urządzenia. Stosowane są one w układach ogrzewania podłogowego, gdzie podanie zbyt wysokiej temperatury może skutkować uszkodzeniem instalacji. W naszej ofercie dostępne są dwa typy zaworów termostatycznych, VTA322 o mniejszym maksymalnym przepływie do mniejszych powierzchni (do 60 m²) oraz jego większa wersja VTA372  (do 140 m²).

Grupy pompowe mieszające z trójdrogowym zaworem obrotowym z siłownikiem (rys. C), czyli najbardziej rozbudowana wersja umożliwiająca płynne sterowanie strumieniem wody zależnie od zadanych parametrów. Najczęściej to samo źródło ciepła decyduje o stopniu otwarcia zaworu, choć może to także realizować zewnętrzny, dodatkowy sterownik. W wielu nowoczesnych kotłowniach jest to najbardziej popularna grupa pompowa, z racji najbardziej precyzyjnego działania powodującego optymalizację pracy układu, wykorzystywana zarówno do instalacji grzejnikowych, jak i podłogówkowych. W naszej ofercie znajduje najbardziej zaawansowany zawór VRG432 o progresywnej charakterystyce pracy sparowany z siłownikiem ARA 661.

Dostępne na rynku grupy pompowe występują dodatkowo w przeróżnych wariantach wyposażenia, z zaworami zwrotnymi lub bez, w izolacji EPP lub nieocieplone, a nawet w wersji dostosowanej do samodzielnego zakupu pomp, tworząc ciekawy twór, jakim są grupy pompowe bez pomp. Z racji upowszechniania się pomp ciepła wymagających większych od standardowych przepływów, na znaczeniu obecnie zyskują wersje o średnicach przyłączy DN32. 

Typy zestawów mieszających

Poza samym wyborem grup pompowych, bardzo istotnym jest ich odpowiedni montaż, zależny od typu naszej instalacji oraz zamontowanego źródła ciepła. Mając na uwadze oszczędność miejsca, najczęściej klienci decydują się połączyć grupy pompowe bezpośrednio ze sprzęgłem (rys. D), sprzęgłem i rozdzielaczem hydraulicznym (rys. E), kompaktowym sprzęgło-rozdzielaczem (rys. F) lub z samym rozdzielaczem bez funkcji sprzęgła (rys. G). Ostatnie rozwiązanie spotykane jest najczęściej w instalacjach, w których występuje już bufor ciepła z pompą ciepła, z kolei układy oparte na sprzęgle występują we pozostałych typach kotłowni, niezależnie od zastosowanego kotła. Wszystkie poniższe konfiguracje to właśnie zestawy mieszające.

Najprostszy Pluton wykorzystujemy w niewielkich instalacjach, chcąc zautomatyzować nieco dystrybucję ciepła. Układy oparte na naszym sprzęgle i rozdzielaczu (np. SHE PRO + KRE PRO lub SHE-OC + RGP) umożliwają z kolei budowę dużo bardziej rozbudowanych wariantów, składających się z kilku oddzielnych obiegów i obsługujących źródła ciepła o mocy nawet kilkuset kW. Nie dziwi zatem fakt, że najpopularniejsze są warianty pośrednie, czyli zestawy na dwa lub trzy obiegi grzewcze. W ofercie firmy Elterm mamy blisko 500 gotowych rozwiązań, które w intuicyjny sposób można odpowiednio dobrać za pomocą intuicyjnego konfiguratora na naszej stronie www. Kompania i Brygada dostępne są w wersji 2- i 3-drogowej (rys H), standardowej lub PRO, a ich odpowiednikami w wersji zabudowanej w metalową szafkę są Szwadron i Eskadra (rys. I, rys. J). Wszystkie nasze zestawy mogą być także zamontowane w pionie lub poziomie.