Armaflex Protect – Izolacja termiczna przepustów instalacyjnych

W odniesieniu do budynków mieszkalnych przyjęta w Polsce metoda klas odporności pożarowej rozróżnia przeznaczenie budynku ze względu na przebywanie w nim osób (tzw. kategoria zagrożenia ludzi ZL) oraz wysokość budynku.

W zależności od tych dwóch parametrów każdy budynek można przyporządkować do określonej klasy: A, B, C i D, zgodnie z odpowiednimi tabelami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Przykładowo:

• hotel wysokościowy będzie miał wymagania zgodne z klasą odporności pożarowej A,
• średniowysoki szpital – zgodne z klasą B,
• domek jednorodzinny – z klasą D.

Sprawdź, jak dobrać izolację przepustu instalacyjnego >>

Budynki o dużej powierzchni wymagają dodatkowego podzielenia na strefy pożarowe oddzielone tzw. elementami oddzielenia pożarowego. Odnośnie do budynków produkcyjno-magazynowych nie bierze się pod uwagę zagrożenia ludzi, lecz gęstość obciążenia ogniowego w MJ/m2, czyli energię cieplną, która może powstać przy spaleniu materiałów palnych zgromadzonych w pomieszczeniu, a także – podobnie jak w przypadku budynków mieszkalnych – wysokość budynku.

Jeżeli strop lub ściana są elementami oddzielenia pożarowego budynku, to wymagania klasy odporności ogniowej są na ogół wyższe (z jednym wyjątkiem) – do klasy REI 120.

Wymagania i klasa odporności ogniowej – dwa różne zagadnienia

Wymagania odporności ogniowej (np. EI 60) wyrażone są w klasach opisanych w jednolitej europejskiej normie klasyfikacji odporności ogniowej EN 13501-2.

Przyjęta w normie nomenklatura jest prosta: wartość liczbowa wyraża odporność ogniową liczoną w minutach, natomiast symbole R, E oraz I oznaczają tzw. charakterystyki skuteczności działania w założonym czasie odporności ogniowej:

• R – nośność ogniową, tzn. wytrzymałość przegrody bez utraty stabilności konstrukcyjnej,
• E – szczelność ogniową przegrody uniemożliwiającą przeniknięcie na drugą stronę płomieni lub gorących gazów,
• I – izolacyjność ogniową przegrody zapewniającą ograniczenie nadmiernego nagrzania (punktowo nie więcej niż o 180 K) powierzchni po drugiej stronie (nienagrzewanej, chronionej od skutku pożaru).

Klasa odporności ogniowej służy do opisania proponowanego rozwiązania konstrukcyjnego ściany, stropu bądź przepustu instalacyjnego i umożliwia dokonanie szybkiej oceny, czy proponowane rozwiązanie spełnia postawione wymaganie.

Zastosowanie jednolitej klasyfikacji europejskiej ułatwia stosowanie różnych dostępnych w Europie rozwiązań bez nadmiernych formalności i konieczności przeprowadzenia dodatkowych kosztownych badań ogniowych. Natomiast postawienie formalnych wymagań odnośnie do klasy odporności ogniowej przegrody znajdującej się w konkretnym miejscu w budynku lub odnośnie do przepustu instalacyjnego przechodzącego przez tę przegrodę pozostawione jest do decyzji poszczególnych krajów członkowskich i nie podlega ujednoliceniu w ramach Unii Europejskiej.

Przeczytaj także: Oszczędność i bezpieczeństwo ogniowe z SH/Armaflex >>

Należy nadmienić, że zawarte w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych wymagania odnośnie do ścian i sufitów, a tym samym przepustów instalacyjnych są wymaganiami minimalnymi, które muszą zostać zawarte w projekcie, a następnie spełnione w realizacji, aby budynek mógł zostać odebrany w zakresie technicznym i prawnym.

Inwestor lub projektant mogą jednak postawić wyższe wymagania wynikające np. z przyjętej polityki inwestora, zamiaru zapewnienia większego bezpieczeństwa pożarowego, umożliwienia łatwej zmiany użytkowania budynku w przyszłości bez konieczności znacznych przeróbek, wymagań ubezpieczyciela itp.

Odporność ogniowa przepustów instalacyjnych

Nawet bez posiadania specjalnej wiedzy w zakresie odporności ogniowej łatwo można dojść do wniosku, że otwory wykonane w ścianie lub stropie w celu przeprowadzenia przez przegrodę instalacji rurowych stanowią zawsze potencjalne osłabienie przegrody i mogą punktowo obniżyć jej odporność ogniową w tym miejscu, nawet jeżeli zostaną całkowicie wypełnione i uszczelnione odpowiednimi materiałami.

Można zadać pytanie, czy wykonanie takich otworów jest dopuszczalne i czy obowiązują w tym zakresie odpowiednie przepisy budowlane. I rzeczywiście, rozporządzenie w sprawie warunków technicznych reguluje również sprawę przepustów instalacyjnych.

Ogólnie, z pewnymi mało istotnymi wyjątkami, przepusty instalacyjne w elementach budynku powinny mieć taką samą klasę odporności ogniowej (EI), jaka jest wymagana dla tych elementów. Tak sformułowana zasada oznacza, że odporność ogniowa ściany lub stropu nie może być osłabiona w żadnym miejscu.

Należy tu zaznaczyć, że odnośnie do samych przepustów wymagana jest szczelność (E) i izolacyjność ogniowa (I), nie jest natomiast wymagana nośność ogniowa (R), co jest oczywiste, gdyż przepust jako taki nie jest elementem konstrukcyjnym budynku.

Właściwości izolacji Armaflex Protect

Na rynku dostępne są pewne rozwiązania służące zabezpieczaniu przepustów instalacyjnych, np. specjalne kołnierze, jednakże nie spełniają one żadnej funkcji izolacyjnej. Jednocześnie standardowa izolacja kauczukowa, np. AF/Armaflex, potrzebna zwłaszcza na instalacjach chłodniczych i klimatyzacyjnych, może zapewnić odporność ogniową przepustu jedynie w ograniczonym zakresie rur o małych średnicach i tylko na krótki czas.

W tych zastosowaniach sprawdzi się Armaflex Protect. Izolacja ta zachowuje podstawowe parametry termiczne izolacji kauczukowej i jednocześnie zapewnia wykonanie przepustu instalacyjnego o odporności ogniowej do EI 120 na rurach stalowych i miedzianych do średnicy 326 mm oraz na rurach plastikowych do średnicy 75 mm w stropach oraz ścianach o konstrukcji sztywnej (murowanych, betonowych) i konstrukcji podatnej (np. w zabudowie lekkiej z płyt gipsowo-kartonowych).

Armaflex Protect to izolacja z elastycznej pianki elastomerycznej na bazie kauczuku syntetycznego zawierająca specjalne składniki ogniochronne pęczniejące pod wpływem temperatury.

Z uwagi na swoje właściwości termiczne, wysoki współczynnik oporu na dyfuzję pary wodnej oraz doskonałe i szczelne połączenia klejone z innymi izolacjami kauczukowymi z grupy Armaflex nadaje się do stosowania na rurowych instalacjach chłodniczych i klimatyzacyjnych o temperaturze czynnika do –50°C.

Pozostałe obszary zastosowania to instalacje wodne i grzewcze o temperaturze czynnika do 85°C. Instalacje rurowe mogą również obejmować dodatkowe kable elektryczne prowadzone wzdłuż rur lub na powierzchni izolacji.

Specjalne składniki ogniochronne wchodzące w zakres receptury wyrobu Armaflex Protect powodują, że pod wpływem wzrostu temperatury w wyniku pożaru izolacja lekko pęcznieje, dzięki czemu nawet po upływie 120 min pozostaje stabilna na rurze w obszarze przepustu oraz doszczelnia otwór przepustu przez cały ten czas.

Badanie odporności ogniowej Armaflex Protect

Właściwości izolacji Armaflex Protect zgodnie z procedurą musiały zostać potwierdzone w testach odporności ogniowej podczas badania w skali 1:1 według normy EN 1366-3.

Polega ono na zabudowaniu specjalnie zaprojektowanego pieca ścianą i stropem z wywierconymi otworami (łącznie wykonano ponad 50 otworów), przez które przechodzą rury stalowe, miedziane i plastikowe o różnych średnicach zaizolowane Armafleksem Protect i odpowiednio uszczelnione w przepustach.

Następnie w piecu symulowany jest pożar w taki sposób, aby wzrost temperatury do ponad 1000°C w przeciągu 120 min przebiegał według ściśle określonej normatywnej funkcji logarytmicznej.

Zadaną odporność ogniową uznaje się za uzyskaną, jeżeli tampony bawełniane przykładane do powierzchni nienagrzewanej nie ulegną zapaleniu w czasie 30 s (szczelność ogniowa E) oraz jeżeli temperatura tej powierzchni nie nagrzeje się punktowo o więcej niż 180 K powyżej temperatury początkowej (izolacyjność ogniowa I), przy czym niespełnienie wymagań szczelności ogniowej automatycznie wyklucza izolacyjność ogniową.

Badania odporności ogniowej są bardzo szczegółowe, dokładne i obszernie udokumentowane. Raport z badania liczy 185 stron zawierających również dokumentację otograficzną. Europejska Aprobata Techniczna Oczywiście sam raport z badania nie wystarcza.

Dokumentem formalnym opracowanym na podstawie wyników badań jest Europejska Aprobata Techniczna nr ETA-11/0454, wystawiona w oparciu o Wytyczne do Europejskiej Aprobaty Technicznej nr 26 „Wyroby do zatrzymywania ognia i uszczelniania ognia” Część 2 „Uszczelnienia przejść instalacji”, opracowane przez EOTA – Europejską Organizację Zatwierdzeń Technicznych.

Europejska Aprobata Techniczna spełnia dwa bardzo ważne zadania: prezentuje i objaśnia wyrób w sposób wyczerpujący i zrozumiały dla użytkownika aprobaty, czyli projektanta i instalatora, oraz stanowi formalny dokument odniesienia, czyli zharmonizowaną specyfikację techniczną wyrobu budowlanego.

Na podstawie Europejskiej Aprobaty Technicznej jednostka notyfikowana dokonuje oceny zgodności wyrobu i wystawia certyfikat zgodności, producent natomiast wystawia odpowiednią deklarację zgodności i umieszcza znak CE na etykiecie wyrobu wraz ze wszystkimi niezbędnymi informacjami towarzyszącymi.

Instrukcja montażu

Oprócz wymienionych dokumentów formalnych Armacell przygotował dla instalatorów specjalną instrukcję montażu omawiającą nie tylko sam sposób klejenia izolacji Armaflex Protect, ale podającą także niezbędne minimalne długości otulin, wielkości szczelin oraz inne wymagane warunki montażu.

Prawidłowe zamontowanie izolacji Armaflex Protect oraz właściwe uszczelnienie przepustu jest konieczne w celu zapewnienia rzeczywistej odporności ogniowej przegrody, a także w celu bezproblemowego przeprowadzenia odbiorów przeciwpożarowych budynku.

Przeczytaj także: Nowy wymiar mocowania – Armafix X firmy Armacell >>

Do uszczelnienia przepustów Armacell oferuje specjalną zaprawę (pastę) Armaprotect 1000, gotową do użycia, o najwyższej klasie reakcji na ogień A1. Pasta Armaprotect 1000 jest bardzo wygodna w zastosowaniu i, z uwagi na swoją wysoką klasę ogniową, może być stosowana również z innymi wyrobami biernej ochrony pożarowej.

Należy nadmienić, że instrukcja montażu izolacji Armaflex Protect została skonsultowana z jednostką upoważnioną, która wystawiła Europejską Aprobatę Techniczną: Austriackim Instytutem Techniki Budowlanej w Wiedniu.