Jak uzdatnić wodę w domu?

Woda wymaga poprawy

Sens spożywania wody butelkowanej wydaje się wątpliwy. Parametry tej, którą uważamy zgodnie z przekazem reklamowym za nadzwyczajnie wartościową, bo źródlaną, są często identyczne, jak zwykłej wody wodociągowej, albowiem dzieje się tak z powodu chemicznego skażenia wód mineralnych, jakie ma dzisiaj miejsce z powodu zanieczyszczenia środowiska naturalnego.

Dopóki wody mineralne spoczywały w głębi skorupy ziemskiej, ich właściwości rzeczywiście były nieporównywalnie lepsze niż obecnie. Odkąd zaczęto używać wiertniczych technik do ich wydobycia, nastąpiło sukcesywne przenikanie skażonych wód powierzchniowych w głąb ziemi, co z biegiem lat doprowadziło do obecności w wodach mineralnych tych samych chorobotwórczych związków, co w wodzie ze studni czy kranu. W ślad za tym poszła zmiana przepisów dopuszczających warunki, jakim powinna odpowiadać woda pitna oraz woda mineralna.

W praktyce więc woda mineralna butelkowana nie musi się różnić niczym od nienajlepszej jakości wody wodociągowej. Poza tym opróżnione plastikowe butelki po wodzie mineralnej ponownie wykorzystywane są w znikomym stopniu, znakomita większość z nich zalegać będzie na dnie oceanów lub zostanie spalona, emitując toksyczne spaliny.

Zobacz też: Sposoby uzdatniania wody

Czysta woda – czy to możliwe?

Wynika z tego, że warto przyjrzeć się wodzie doprowadzonej do budynku, zwłaszcza jeśli jest to woda z wodociągu, za którą i tak płacimy.

Chcąc wybrać odpowiedni system jej uzdatnienia, dobrze jest wykonać analizę fizykochemiczną i bakteriologiczną. Można ją zlecić w najbliższej stacji Sanepidu lub prywatnym laboratorium. Wyniki takiego badania porównuje się z parametrami, jakim powinna odpowiadać woda pitna określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.

Na tej podstawie łatwiej podjąć decyzję o tym, w jakie urządzenia warto się zaopatrzyć, które cechy wody wymagają poprawy. Należy jednak pamiętać, że o przydatności wody do spożycia nie decydują jedynie wskaźniki fizykochemiczne i mikrobiologiczne.

Coraz częściej naukowcy badający wodę zwracają uwagę na jej sześciokątną strukturę, mającą decydujący wpływ na transportowanie substancji odżywczych, tlenu i minerałów.

Zauważono, że zanieczyszczenia, sterylizacja, ciśnienie w rurach, a nawet prosty tor ruchu strumienia wody nadany kształtem rurociągów (przeciwny do naturalnego, występującego w naturze ruchu wirowego) pozbawiają wodę naturalnej, odżywczej energii, życia.

Na celowość informacji zawartej w cząsteczkach materii zwraca się coraz większą uwagę, między innymi w medycynie (homeopatia) czy przemyśle spożywczym (rolnictwo biodynamiczne). To coraz bardziej doceniane spojrzenie na zależność zdrowie człowieka – środowisko znajduje odzwierciedlenie także w technologiach oczyszczania wody.

Urządzenie Grandera

Jednym ze sposobów podniesienia jakości wody w domowej instalacji jest metoda Grandera całkowicie oparta na prawach natury. Nie korzysta się tu z magnesów, elektromagnesów, prądu, naświetlania ani żadnych dodatków chemicznych. Przywrócenie wodzie pierwotnej siły i zdolności samooczyszczenia odbywa się poprzez przekazanie jej informacji w postaci drgań o wysokiej częstotliwości (około 100 000 Hz).

W urządzeniu Grandera, montowanym na wejściu wody do budynku, znajduje się woda o odpowiednim potencjale. Woda wodociągowa, przepływająca pomiędzy komorami zawierającymi wodę Grandera, nie wchodząc z nią w bezpośredni kontakt, przyjmuje od niej informację jedynie poprzez rezonans, zmieniając w ten sposób swoje właściwości na wzorcowe, narzucone i wymuszone dzięki działaniu wymienionych drgań. Według badań WHO, technologia Grandera jako jedyna zmniejsza mutagenność wody i to aż o 80%, a ponadto obniża o 12% ewentualną radioaktywność wody.

W codziennym użyciu daje się odczuć silne zmiękczenie wody ograniczające zużycie domowych środków chemicznych, poprawę jej smaku, a także dodatni wpływ na samopoczucie i zdrowie użytkowników.

Urządzenie Grandera dopasowuje się do średnicy rury i natężenia przepływu. Nie wymaga żadnej konserwacji ani napraw. Jego koszt waha się od 9500 do 11 000 zł.

Ceramika EM

O wiele tańszym i prostszym sposobem na podniesienie jakości wody pitnej jest zastosowanie technologii EM, mającej szerokie zastosowanie w oczyszczaniu wody i ścieków, na szczególnie dużą skalę w Japonii, skąd się wywodzi. EM to tzw. efektywne mikroorganizmy, których specjalna kompozycja po wprowadzeniu do środowiska nadaje mu potencjał naturalnej samoodnowy i regeneracji, zgodnie z tendencją, że zasiedlenie środowiska pożytecznymi organizmami redukuje obecność organizmów szkodliwych, na zasadzie dominacji.

W Polsce EM-y najczęściej stosowane są w weterynarii i rolnictwie ekologicznym. Nośnikiem dla informacji przenoszonej z EM na wodę może być glina ceramiczna w postaci kulek, pierścieni czy rureczek wrzucanych do czajnika. Do czajnika lub dzbanka z wodą o pojemności około 2 l wsypuje się około 10 rurek.

Rurki ceramiczne EM można kupić w cenie około 26 zł za 50 g.

Filtry mechaniczne

Popularnym sposobem na wstępne oczyszczenie wody są filtry sedymentacyjne, zatrzymujące zanieczyszczenia stałe wynikające z niedokładnego oczyszczenia w zakładzie wodociągowym, częstych awarii czy kamienia odrywającego się od rur.

W domach montuje się filtry centralne lub kuchenne. Do najczęściej spotykanych należą filtry porcelanowe, siatkowe, włókniowe lub sznurowe.

Niestety, na tego typu filtrach dosyć szybko rozwijają się bakterie, dla których doskonałą pożywką jest brud gromadzący się na ich powierzchni. Dotyczy to w szczególności filtrów nakranowych, mających bezpośredni kontakt z kuchennymi nieczystościami.

Filtry mechaniczne nie usuwają żelaza, wapnia i magnezu zwiększających twardość wody i prowadzących do tworzenia się kamienia.

Za trzyczęściowy filtr nakranowy trzeba zapłacić od 60 do 100 zł. Wkład, wymieniany co trzy miesiące, kosztuje około 50 zł.

Filtry z węglem aktywnym zatrzymują jedynie chlor, dzięki czemu poprawiają zapach i smak wody, przepuszczają jednak wszystkie inne zanieczyszczenia.

Często stosuje się kombinację filtrów węglowych z mechanicznymi. Im większe porowatość i powierzchnia wkładu filtra, tym jest on skuteczniejszy. Ważne jest systematyczne wymienianie wkładu – gromadzący się w nim brud jest doskonałą pożywką dla szkodliwych bakterii. Oprócz tego dobrze jest raz na jakiś czas przepłukać filtr wstecznie.

Filtry węglowe kosztują już od około 100 zł, wkład – około 30 zł.

Odżelazianie, odmanganianie i zmiękczanie

Wysokie stężenie żelaza i manganu dotyczy przede wszystkim wody z głębokich studni. Eliminacja tych pierwiastków polega na ich utlenieniu; żelazo zatrzymywane jest na filtrze żwirowym z napowietrzaniem, zaś mangan na katalitycznym złożu kwarcowo-dolomitowym. Filtry te są regularnie automatycznie płukane wstecznie. Oprócz tego odmanganiacze regeneruje się systematycznie nadmanganianem potasu.

Zmiękczacze wody zamieniają jony wapnia i magnezu powodujące twardość wody na jony sodu, przez co chronią urządzenia AGD przed szkodliwym kamieniem. Filtry zmiękczające mogą mieć postać wymiennych wkładów montowanych bezpośrednio przed urządzeniami AGD bądź kolumn z wymiennym złożem. Bardzo często woda, która przepłynęła przez odżelaziacze i zmiękczacze, nie nadaje się do picia ze względu na zbyt wysoką zawartość sodu i wymaga dalszego uzdatnienia.

Istotną kwestią jest odprowadzenie ścieków po płukaniu odżelaziacza i odmanganiacza, albowiem bezpośrednie oddanie ich do kanalizacji jest dużym błędem, gdyż rury mogą szybko ulec zamuleniu, bądź pokryć się trudnymi do usunięcia osadami. Z kolei nadmanganian potasu jest szkodliwy dla procesu biologicznego oczyszczania w przypadku przydomowej oczyszczalni. Najlepiej odprowadzać ściek do odrębnego osadnika, sukcesywnie oczyszczanego przez wóz asenizacyjny. Oczywiście dotyczy to jedynie domów jednorodzinnych. W budownictwie wielorodzinnym obciążenie kanalizacji jest nieuniknione.

Koszt kompletnego filtra chemicznego (odżelaziającego, odmanganiającego i zmiękczającego) wynosi 2300–2600 zł (plus około 500 zł za montaż).

Odwrócona osmoza

W filtrach z odwróconą osmozą ciśnienie wody płynącej w rurociągu powoduje przepychanie cząsteczek wody przez półprzepuszczalną membranę. Wszystkie substancje zawarte w wodzie pozostają na błonie i są odprowadzane do kanalizacji. Osmoza polega na przenikaniu cząsteczek z roztworu o mniejszym stężeniu do roztworu o stężeniu większym, aż do osiągnięcia równowagi osmotycznej.

W ten sposób likwidowane są już zanieczyszczenia o wymiarach 0,001 mikrometra. Dlatego w filtrach z odwróconą osmozą wypłukiwane są wprawdzie bakterie, wirusy, pierwiastki promieniotwórcze i metale ciężkie, ale przy okazji pierwiastki i sole mineralne pożyteczne i niezbędne dla zdrowia. Konsekwencją stosowania takich filtrów jest więc konieczność dodatkowego instalowania mineralizatorów wody. Koszt filtra z odwróconą osmozą wynosi od 400 zł wzwyż.

Koszt filtra zżeniu do roztworu o stężeniu większym, aż do osiągnięcia równowagi osmotycznej. W ten sposób likwidowane są już zanieczyszczenia o wymiarach 0,001 mikrometra. Dlatego w filtrach z odwróconą osmozą wypłukiwane są wprawdzie bakterie, wirusy, pierwiastki promieniotwórcze i metale ciężkie, ale przy okazji pierwiastki i sole mineralne pożyteczne i niezbędne dla zdrowia.

Konsekwencją stosowania takich filtrów jest więc konieczność dodatkowego instalowania mineralizatorów wody.

Koszt filtra z odwróconą osmozą wynosi od 400 zł wzwyż. na przenikaniu cząsteczek z roztworu o mniejszym stężeniu do roztworu o stężeniu większym, aż do osiągnięcia równowagi osmotycznej. W ten sposób likwidowane są już zanieczyszczenia o wymiarach 0,001 mikrometra. Dlatego w filtrach z odwróconą osmozą wypłukiwane są wprawdzie bakterie, wirusy, pierwiastki promieniotwórcze i metale ciężkie, ale przy okazji pierwiastki i sole mineralne pożyteczne i niezbędne dla zdrowia. Konsekwencją stosowania takich filtrów jest więc konieczność dodatkowego instalowania mineralizatorów wody. Koszt filtra z odwróconą osmozą wynosi od 400 zł wzwyż.

Mineralizatory

Uzupełnienie substancji odżywczych, których woda została pozbawiona w procesie oczyszczania, stosunkowo łatwo można zapewnić, montując na instalacji wodnej tzw. mineralizatory. Wymienia się je średnio raz w roku. Najczęściej są to dolomitowe złoża bogate głównie w potas, sód, wapń i magnez.

Istotną wadą mineralizatorów jest niewielki przepływ wody; średnio deklarowany przez producentów – 250 l/dobę pozwala na uzyskanie szklanki zmineralizowanego płynu w czasie około 1,5 minuty, co może stanowić niedogodność. Chcąc uzyskać lepszy przepływ, można zaopatrzyć się w większą ilość dolomitu i przefiltrowywać przez niego wodę za pośrednictwem specjalnie przeznaczonej do tego wylewki.

Gotowe mineralizatory kosztują od 10 do 30 zł.