RynekInstalacyjny.pl

Dobór systemu kominowego – zagadnienia montażowe

Dobór systemu kominowego – zagadnienia montażowe
fot. freeimages.com

Dobór systemu kominowego – zagadnienia montażowe


fot. freeimages.com

Jednym z najważniejszych zagadnień przy projektowaniu budynków mieszkalnych jest właściwe zaprojektowanie systemów kominowych i wentylacyjnych. Wynika to m.in. z przepisów prawnych obowiązujących w Polsce, które kwalifikują kominy jako elementy budynku lub budowli podlegające szczególnemu nadzorowi [8]. W artykule opisano kryteria doboru systemu kominowego, sposoby zabudowy kominów oraz prawidłowy montaż systemów metalowych.

Zobacz także

JEREMIAS Sp. z o.o. Odprowadzanie spalin w technice kondensacyjnej

Odprowadzanie spalin w technice kondensacyjnej Odprowadzanie spalin w technice kondensacyjnej

Oferta kominowa firmy Jeremias została poszerzona o nowoczesne polipropylenowe systemy odprowadzania spalin. Przeznaczona jest do współpracy z urządzeniami grzewczymi o stosunkowo niskiej temperaturze...

Oferta kominowa firmy Jeremias została poszerzona o nowoczesne polipropylenowe systemy odprowadzania spalin. Przeznaczona jest do współpracy z urządzeniami grzewczymi o stosunkowo niskiej temperaturze spalin nieprzekraczającej 120°C.

MK Żary Renowacja kotłowni – wkłady kominowe

Renowacja kotłowni – wkłady kominowe Renowacja kotłowni – wkłady kominowe

Wygoda, utrata sprawności systemu, awaria. Niezależnie od powodu wymiany kotła, modernizacja kotłowi wiążę się z koniecznością dostosowania przewodów dymowych lub spalinowych do pracy nowego urządzenia....

Wygoda, utrata sprawności systemu, awaria. Niezależnie od powodu wymiany kotła, modernizacja kotłowi wiążę się z koniecznością dostosowania przewodów dymowych lub spalinowych do pracy nowego urządzenia. W wielu przypadkach sposobem na bezproblemową renowację jest zastosowanie wkładów kominowych.

Komin-Flex Kominy stalowe dla kotłów 5 klasy - wydajność i niska emisja zanieczyszczeń

Kominy stalowe dla kotłów 5 klasy - wydajność i niska emisja zanieczyszczeń Kominy stalowe dla kotłów 5 klasy - wydajność i niska emisja zanieczyszczeń

Kominy stalowe od Komin-Flex to wydajność, sprawność i niska emisja zanieczyszczeń.

Kominy stalowe od Komin-Flex to wydajność, sprawność i niska emisja zanieczyszczeń.

Prawidłowo dobrany komin ma wpływ na efektywność energetyczną urządzeń grzewczych, a przede wszystkim decyduje o bezpieczeństwie użytkowania instalacji ogrzewczych. Nie bez znaczenia są także pozytywne efekty ekologiczne i ekonomiczne związane z kosztami ogrzewania budynków. Z kolei źle zaprojektowany system grzewczy w budynku lub niewłaściwy rodzaj systemu kominowego może być przyczyną wielu nieszczęśliwych wypadków. Jak pokazują statystyki, w Polsce liczne są przypadki zatruć tlenkiem węgla, a straż pożarna odnotowuje rocznie kilkaset przypadków pożarów odkominowych, co powoduje wielomilionowe straty. 

Właściwy dobór systemu kominowego zależy od wielu czynników, takich jak: rodzaj stosowanego paliwa, moc cieplna urządzenia grzewczego, konstrukcja budynku itp. W tab. 1 podano kryteria doboru systemu kominowego w zależności od rodzaju paliwa oraz systemu odprowadzania spalin i doprowadzania powietrza. Podstawowym parametrem projektowym przy doborze komina jest obliczenie właściwej średnicy przewodu kominowego (F). W tym przypadku można posłużyć się ogólnym wzorem:

gdzie:
m – strumień masy spalin [kg/s],
ρsm – średnia gęstość spalin [kg/m3],
W – prędkość spalin w kominie [m/s].

Statyczny ciąg kominowy (Ps) oblicza się ze wzoru:

gdzie:
h – wysokość komina [m],
g – przyspieszenie ziemskie 9,81 [m/s2],
ρe – gęstość powietrza zewnętrznego dla temperatury
t = 15°C: 1,16 [kg/m3],
ρs – średnia gęstość spalin dla danego rodzaju paliwa.

Kominy i instalacje spalinowe muszą być odporne nie tylko na działanie szkodliwych składników spalin oraz zanieczyszczeń chemicznych w nich zawartych. Ważnym elementem jest, by kominy pracujące w trybie mokrym były odporne na działanie kondensatu, który wydziela się w czasie normalnej eksploatacji komina z urządzeń o niskich temperaturach spalin wylotowych. 

Ze względów bezpieczeństwa istotne jest, aby system kominowy wykazywał właściwą szczelność, dotyczy to zarówno kominów pracujących w nadciśnieniu, jak i podciśnieniu. Ze względów eksploatacyjnych kominy powinny być podatne na zmienną wydajność pracy urządzeń grzewczych, szczególnie w przypadku urządzeń pracujących z modulowaną mocą cieplną.

Kolejnym parametrem przy doborze systemu kominowego jest trwałość i niezawodność przewodu kominowego, przy czym trwałość konstrukcji komina powinna być taka jak budynków i budowli. Wynika to z okresów międzyremontowych i kapitalnych remontów budynków i budowli.

 



Systemy kominowe

Właściwie zaprojektowane i wykonane instalacje kominowe przynoszą wymierny zysk energetyczny, a co za tym idzie mają wpływ na koszty ogrzewania budynku i ochronę środowiska naturalnego. Na rys. 1 przedstawiono izolowany metalowy system kominowy zamontowany jako samodzielna konstrukcja na elewacji budynku. Na rys. 2 przedstawiono system wkładów kominowych z wykorzystaniem konstrukcji komina murowanego. Systemy wkładów kominowych stosuje się przy remontach kapitalnych kominów lub w budynkach, w których ze względów eksploatacyjnych murowany system kominowy uległ uszkodzeniu (np. budynki na terenach szkód górniczych).

Trzecim rodzajem systemów kominowych, znajdującym obecnie coraz szersze zastosowanie, są kominowe systemy powietrzno-spalinowe (SPS). Na rys. 3 przedstawiono możliwości konstrukcyjne zastosowania systemów powietrzno-spalinowych i wspólnych systemów powietrzno-spalinowych (WSPS) w budynkach wielokondygnacyjnych. W przypadku zastosowania SPS lub WSPS następuje wyraźna poprawa efektywności energetycznej poprzez znaczne polepszenie sprawności cieplnej urządzeń z zamkniętą komorą spalania, a także obniżenie kosztów inwestycyjnych budowy kominów w nowo wznoszonych budynkach.

Dobór komina

Systemy kominowe i spalinowe można sklasyfikować według różnych kryteriów (np. konstrukcyjnych, osiąganych parametrów czy przeznaczenia). Właściwy dobór komina zaczynamy zawsze od sklasyfikowania podłączonych do nich urządzeń grzewczych. Poniżej przeanalizowano rozwiązania konstrukcyjne kominów wewnętrznych na przykładzie gazowych urządzeń grzewczych. Gazowe urządzenia grzewcze sklasyfikowane są w trzech grupach (typ: A, B, C) ze względu na sposób odprowadzania spalin i doprowadzania powietrza.

Typ A to urządzenia energetyczne o małej mocy, gdzie nie ma konieczności odprowadzania spalin do komina. Typ B to urządzenia grzewcze, w przypadku których powietrze pobierane jest z pomieszczenia, w którym są zamontowane, a spaliny odprowadzane poprzez indywidualne systemy kominowe. Typ C to urządzenia z zamkniętą komorą spalania, które samoczynnie, poprzez niezależny kanał, pobierają powietrze niezbędne do spalania bezpośrednio z atmosfery, a produkty spalania odprowadzane są oddzielnymi przewodami spalinowymi lub przewodami koncentrycznymi.

Duża różnorodność rozwiązań umożliwia dobór i dostosowanie systemów kominowych w każdym przypadku zabudowy i do każdego urządzenia grzewczego. Należy jednak przy tym uwzględnić następujące kryteria:

  • ciśnienie w przewodzie kominowym: 
    - kominy pracujące w podciśnieniu to powszechnie stosowane systemy kominowe służące do odprowadzania spalin z urządzeń grzewczych typu B, 
    - kominy pracujące w nadciśnieniu (potocznie zwane nadciśnieniowymi instalacjami spalinowymi) odprowadzające spaliny z urządzeń z zamkniętą komorą spalania, tzn. urządzeń typu TURBO lub urządzeń kondensacyjnych;
  • temperatura pracy komina:
    - kominy niskotemperaturowe do temperatury 200°C, 
    - kominy średniotemperaturowe o temperaturze 200–450°C, 
    - kominy wysokotemperaturowe o temperaturze 450–650°C;
  • kondensacja skroplin grupuje kominy ze względu na warunki pracy: 
    - kominy przeznaczone do odprowadzania spalin suchych, 
    - kominy przeznaczone do odprowadzania spalin mokrych (kryterium to jest związane z temperaturą spalin – gdy temperatura spalin w dowolnym odcinku komina spada poniżej 52°C, należy liczyć się z powstawaniem w nim kondensacji pary wodnej spalin);
  • odporność na pożar sadzy komina: 
    - kominy nieodporne na pożar sadzy, 
    - kominy odporne na pożar sadzy;
  • konstrukcje systemów kominowych: 
    - wkłady kominowe (metalowe wkłady do istniejących kominów murowanych), 
    - kominy izolowane (samonośne konstrukcje zewnętrzne lub wewnętrzne), 
    - kominy wolno stojące (przemysłowe), 
    - kominowe instalacje spalinowe SPS i powietrzno-spalinowe WSPS (koncentryczne i równoległe).

Należy rozdzielić i osobno zdefiniować funkcje kominów podciśnieniowych i kominów nadciśnieniowych jako instalacji spalinowych. Kominy podciśnieniowe funkcjonują dzięki powstaniu różnicy ciśnień wytworzonej pomiędzy wlotem spalin a górną częścią komina (wylotem) na skutek zmiennej gęstości powietrza znajdującego się w jego zamkniętej przestrzeni. Z powodu różnicy ciśnień powstaje w kominie siła wyporu, tzw. ciąg kominowy, który samoczynnie zasysa produkty spalania i emituje je z komory spalania na zewnątrz – do atmosfery.

Natomiast nadciśnieniowe instalacje spalinowe stanowią zespół elementów podłączonych bezpośrednio do urządzenia grzewczego (np. kotła z zamkniętą komorą spalania) wyposażonego w wentylator, który wytwarza w przewodzie takie nadciśnienie, aby możliwe było odprowadzanie produktów spalania do atmosfery. Spotyka się również skojarzone układy kominowe i spalinowe, szczególnie w zbiorczych układach SPS i WSPS.

W zależności od stosowanego rodzaju urządzenia grzewczego, paliwa oraz wielu czynników eksploatacyjnych kominy i instalacje spalinowe mogą być wyposażone w dodatkowe elementy, takie jak: przerywacze i czujniki ciągu, klapy spalinowe, statyczne i dynamiczne zakończenia kominowe, klapy przeciwwybuchowe oraz różne elementy podłączeniowe i otwory rewizyjne. 

Montaż systemów metalowych

Prawidłowy montaż systemu kominowego jest podstawowym elementem poprawnej eksploatacji komina i systemu grzewczego. Systemy kominowe pracujące w podciśnieniu montowane są za pomocą podłączeń mufowych. W niektórych przypadkach podłączenia mufowe doszczelniane są wysokotemperaturową pastą silikonową. Ważnym elementem jest poprawne zmontowanie poszczególnych elementów systemu. Na rys. 4 pokazano prawidłowe połączenie mufowe komina metalowego.

Podobne połączenie mufowe stosowane jest w kominach izolowanych. Mufą łączony jest przewód spalinowy, podobnie łączony jest płaszcz zewnętrzny. Izolacje poszczególnych segmentów komina wykonane jako łupki z wełny mineralnej łączy się na styk, tworząc jednolitą warstwę izolacyjną systemu kominowego (co jest bardzo ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego), tak aby na złączach nie było „mostków cieplnych”. Na rys. 5 przedstawiono połączenie mufowe izolowanego komina metalowego. Przy montażu kominów podciśnieniowych bardzo istotna jest dokładność wykonania zarówno połączeń mufowych wkładów kominowych, jak i połączeń kominów izolowanych. 

Wadliwe połączenia mogą spowodować nieszczelności, wydostawanie się spalin, a w skrajnych przypadkach przenikanie kondensatu do struktury budynku lub budowli. Takie przypadki odnotowywane są bardzo często, szczególnie wówczas, kiedy montażem kominów zajmują się osoby niemające odpowiednich kwalifikacji. W przypadku montażu metalowych wkładów kominowych istotnym elementem jest, aby wkład kominowy był odpowiednio odizolowany od ścian komina ceramicznego. Dotyczy to szczególnie przestrzeni w okolicy podłączenia urządzenia grzewczego oraz właściwej izolacji na zakończeniu komina.

Na przyłączu spaliny o wysokiej temperaturze mogą stykać się z zimnym kominem (nieizolowanym), co może powodować szybkie wykraplanie się pary wodnej ze spalin oraz obniżenie wartości ciągu kominowego. W przypadku złego zaizolowania wkładu kominowego przy wylocie z komina może następować zjawisko intensywnej kondensacji, a w okresie zimowym obmarzania tej części komina i tworzenie się tak zwanego „korka lodowego”. Prawidłowo zamontowany wkład kominowy wraz z przestrzeniami izolowanymi cieplnie przedstawiono na rys. 2

Systemy pracujące w nadciśnieniu, powszechnie zwane systemami powietrzno-spalinowymi (SPS), lub wspólne systemy powietrzno-spalinowe (WSPS) mają inny zakres temperatur pracy, a co najważniejsze inny zakres ciśnień w przewodach spalinowych. Przewody SPS pracują w nadciśnieniu o stosunkowo wysokich wartościach, sięgających nawet 200 Pa, dlatego muszą być dodatkowo doszczelniane za pomocą elastycznych uszczelek. 

Na rys. 6 przedstawiono połączenie układu SPS wyposażonego w specjalny rodzaj uszczelki. Taki rodzaj uszczelnienia zapewnia wysoką szczelność użytkową oraz eliminuje ewentualne błędy przy koncentrycznym montażu systemu.

Na fot. 1 pokazano przykład prawidłowego montażu wkładu kominowego wyposażonego w odkraplacz, otwór wyczystny oraz trójnik do podłączenia urządzenia grzewczego. Na fot. 2 przedstawiono prawidłowe zakończenie systemu powietrzno-spalinowego do podłączenia urządzenia z zamkniętą komorą spalania.

Podsumowanie

Przedstawione w artykule informacje na temat systemów kominowych wykazują złożoność zagadnień projektowo-wykonawczych systemów kominowych. Dlatego zdaniem autorów powinny one stać się przyczynkiem do dalszych publikacji na temat bezpiecznych i nowoczesnych kominów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych.

Literatura

1. Strugała A., Czerski G., Tałach Z., Koncentryczne systemy powietrzno-spalinowe – perspektywy rozwoju w budownictwie mieszkaniowym, „Instal Reporter” nr 1/2011.
2. Cembala P., Dobór komina, „Przegląd Dachowy e-dach.pl”, 2009.
3. Tałach Z., Europejska klasyfikacja kominów i systemów kominowych obowiązująca w Polsce, materiały szkoleniowe Korporacji Kominiarzy Polskich, Kraków 2008.
4. Tałach Z., Budzynowski J., Odprowadzanie spalin z urządzeń gazowych i układów kogeneracyjnych – przegląd współczesnych technik, „Rynek Instalacyjny” nr 7–8/2002.
5. Tałach Z., Sikora P., Metalowe wkłady kominowe, „KominkiPro” nr 3/2010.
6. Katalog produktów firmy UMET.
7. Katalog produktów firmy Spiroflex.
8. Katalog produktów firmy Komin-Flex.
9. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690, ze zm.).

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

  • slawek o slawek o, 30.09.2014r., 16:52:01 Dobrze. Nie jest to takie proste niestety. Np. nie mam pojęcia czy koniecznością musi być możliwie jak najwyższa temperatura spalania, albo wysoka odporność na działanie kondensatu? Jak to jest z systemami, które mogą spalać wiele rodzajów paliw, w tym np. cieczy? Właśnie nad safe-blockiem, który to umożliwia się zastanawiam. Mogłby ktoś coś podpowiedzieć w temacie?
  • JK JK, 02.10.2014r., 10:32:03 Nie ma idealnych systemów spalania różnych paliw. Paliwa stałe spalają się inaczej niż ciekłe lub gazowe. Para wodna jaka jest w spalinach w przypadku kondensacji w kotle na paliwo stałe, działa korozyjnie na blok kotła. Przy paliwach ciekłych i gazowych, para wodna to dodatkowe ciepło, które można odzyskiwać (kotły kondensacyjne) ale kondensat ma odczyn kwaśny i przy dużych mocach kotłów trzeba neutralizować. Blok kotła jest odporny na korozję. Takie procesy wpływają na temperaturę spalania i temperaturę spalin. Przy paliwach stałych unika się obniżania temperatury bloku (korozja) a w kotłach kondensacyjnych dąży się do jak najniższej temperatury, gdyż zwiększa to ilość odebranego z pary wodnej ciepła. Trudno więc pogodzić te warunki w jednym kotle.

Powiązane

Unitra Ltd. 5 wskazówek dotyczących montażu mebli kuchennych

5 wskazówek dotyczących montażu mebli kuchennych 5 wskazówek dotyczących montażu mebli kuchennych

Przynoszenie do domu nowych mebli może być pozytywnym doświadczeniem, zwłaszcza jeśli jesteś podekscytowany samodzielnym składaniem. To podekscytowanie może jednak zniknąć, gdy spojrzysz na instrukcję...

Przynoszenie do domu nowych mebli może być pozytywnym doświadczeniem, zwłaszcza jeśli jesteś podekscytowany samodzielnym składaniem. To podekscytowanie może jednak zniknąć, gdy spojrzysz na instrukcję i zobaczysz, jak te meble należy składać. Czy naprawdę konieczna jest pomoc?

Isover / SAINT-GOBAIN Construction Products Polska Sp. z o.o. ISOVER wprowadza na polski rynek U Protect – innowacyjny system ognioodpornej izolacji kanałów

ISOVER wprowadza na polski rynek U Protect – innowacyjny system ognioodpornej izolacji kanałów ISOVER wprowadza na polski rynek U Protect – innowacyjny system ognioodpornej izolacji kanałów

U Protect, system ochrony przeciwpożarowej kanałów wentylacyjnych i przewodów oddymiających, stosowany od 10 lat przez wykonawców w ponad 20 krajach europejskich, teraz dostępny jest również w Polsce....

U Protect, system ochrony przeciwpożarowej kanałów wentylacyjnych i przewodów oddymiających, stosowany od 10 lat przez wykonawców w ponad 20 krajach europejskich, teraz dostępny jest również w Polsce. Rozwiązanie oferowane przez ISOVER odznacza się ochroną przeciwpożarową do 2 godzin, a także wyjątkowo niską wagą oraz prostotą montażu. System znajdzie zastosowanie w izolacji pionowych i poziomych kanałów okrągłych oraz prostokątnych w budynkach o podwyższonych wymaganiach przeciwpożarowych, takich...

BIM ALLY Sp. z o. o. Zapraszamy do wzięcia udziału w Pierwszym Ogólnopolskim Badaniu trendów marketingowych wśród producentów materiałów budowlanych

Zapraszamy do wzięcia udziału w Pierwszym Ogólnopolskim Badaniu trendów marketingowych wśród producentów materiałów budowlanych Zapraszamy do wzięcia udziału w Pierwszym Ogólnopolskim Badaniu trendów marketingowych wśród producentów materiałów budowlanych

gazdlaciebie.pl Na co zwrócić uwagę, wybierając zbiornik na gaz płynny?

Na co zwrócić uwagę, wybierając zbiornik na gaz płynny? Na co zwrócić uwagę, wybierając zbiornik na gaz płynny?

Planując budowę domu, jedną z kluczowych decyzji, jaką muszą podjąć jego przyszli właściciele, jest wybór metody ogrzewania. Pomimo że zimy nie są już ta mroźne jak jeszcze 20-30 lat temu, przez pół roku...

Planując budowę domu, jedną z kluczowych decyzji, jaką muszą podjąć jego przyszli właściciele, jest wybór metody ogrzewania. Pomimo że zimy nie są już ta mroźne jak jeszcze 20-30 lat temu, przez pół roku temperatury na zewnątrz wymuszają konieczność ogrzewania domu. Nie mogąc liczyć na podłączenie do miejskiej sieci centralnego ogrzewania, pozostają tak naprawdę 3-4 alternatywy.

Bricoman Rekuperacja: wentylacja z odzyskiem ciepła – zalety, wady i koszt

Rekuperacja: wentylacja z odzyskiem ciepła – zalety, wady i koszt Rekuperacja: wentylacja z odzyskiem ciepła – zalety, wady i koszt

Rekuperacja, czyli wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, to technologia umożliwiająca ponowne wykorzystanie ciepła, którym ogrzewany jest budynek. W przeciwieństwie do wentylacji grawitacyjnej, w...

Rekuperacja, czyli wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, to technologia umożliwiająca ponowne wykorzystanie ciepła, którym ogrzewany jest budynek. W przeciwieństwie do wentylacji grawitacyjnej, w której ciepłe powietrze ucieka bezpowrotnie przez kominy wentylacyjne, system rekuperacji poddaje zużyte powietrze „recyklingowi” i wykorzystuje zgromadzoną w nim energię do ponownego użycia. Energię tę przekazuje za pomocą wymiennika ciepła do powietrza pobranego z zewnątrz, dzięki czemu powietrze...

JEREMIAS Sp. z o.o. Odprowadzanie spalin w technice kondensacyjnej

Odprowadzanie spalin w technice kondensacyjnej Odprowadzanie spalin w technice kondensacyjnej

Oferta kominowa firmy Jeremias została poszerzona o nowoczesne polipropylenowe systemy odprowadzania spalin. Przeznaczona jest do współpracy z urządzeniami grzewczymi o stosunkowo niskiej temperaturze...

Oferta kominowa firmy Jeremias została poszerzona o nowoczesne polipropylenowe systemy odprowadzania spalin. Przeznaczona jest do współpracy z urządzeniami grzewczymi o stosunkowo niskiej temperaturze spalin nieprzekraczającej 120°C.

Alnor Systemy Wentylacji Sp. z o.o. Spawanie tworzyw sztucznych w wentylacji

Spawanie tworzyw sztucznych w wentylacji Spawanie tworzyw sztucznych w wentylacji

Spawaniem tworzyw sztucznych nazywa się uplastycznienie łączonych powierzchni i materiału łączącego (spoiwa, pręta spawalniczego) za pomocą ciepła i ciśnienia. Podgrzewa się przy tym powierzchnie powyżej...

Spawaniem tworzyw sztucznych nazywa się uplastycznienie łączonych powierzchni i materiału łączącego (spoiwa, pręta spawalniczego) za pomocą ciepła i ciśnienia. Podgrzewa się przy tym powierzchnie powyżej ich temperatury topnienia i łączy razem pod ciśnieniem tak, aby powstała możliwie jednorodna spoina. Jakie są techniki spawania kanałów wentylacyjnych z tworzyw sztucznych i jak przygotować powierzchnie łączonych elementów?

Alnor Systemy Wentylacji Sp. z o.o. Rekuperacja dla każdego domu lub pomieszczenia – propozycje marki Alnor

Rekuperacja dla każdego domu lub pomieszczenia – propozycje marki Alnor Rekuperacja dla każdego domu lub pomieszczenia – propozycje marki Alnor

Centrale rekuperacyjne w zależności od wielkości i wykonania umożliwiają uzyskanie czystego i zdrowego powietrza w każdym domu – nowym lub remontowanym. W ofercie firmy Alnor znajdziemy kilka propozycji...

Centrale rekuperacyjne w zależności od wielkości i wykonania umożliwiają uzyskanie czystego i zdrowego powietrza w każdym domu – nowym lub remontowanym. W ofercie firmy Alnor znajdziemy kilka propozycji rozwiązań technicznych, pasujących do różnych oczekiwań i różnych możliwości.

Alnor Systemy Wentylacji Sp. z o.o. Wentylatory osiowe i promieniowe

Wentylatory osiowe i promieniowe Wentylatory osiowe i promieniowe

Wentylatory można podzielić na kilka sposobów: ze względu na miejsce montażu, np. kanałowe, ścienne, dachowe; przeznaczenie, np. do odciągów z kuchni, chemoodporne, oddymiające; budowę wirnika, np. osiowe,...

Wentylatory można podzielić na kilka sposobów: ze względu na miejsce montażu, np. kanałowe, ścienne, dachowe; przeznaczenie, np. do odciągów z kuchni, chemoodporne, oddymiające; budowę wirnika, np. osiowe, promieniowe. W artykule przedstawiamy najważniejsze cechy wentylatorów kanałowych oraz osiowych ściennych.

BH-Res Mędrek i Wspólnicy Sp. J. Nowe tłumiki SILENTVER z płyt Climaver

Nowe tłumiki SILENTVER z płyt Climaver Nowe tłumiki SILENTVER z płyt Climaver

Kolejne badania naukowe dowodzą negatywnego wpływu hałasu na ludzki organizm. Regularne wystawianie się na działanie tego czynnika prowadzi do pogorszenia ogólnego stanu zdrowia, powoduje rozdrażnienie,...

Kolejne badania naukowe dowodzą negatywnego wpływu hałasu na ludzki organizm. Regularne wystawianie się na działanie tego czynnika prowadzi do pogorszenia ogólnego stanu zdrowia, powoduje rozdrażnienie, zdenerwowanie, agresję, a nawet zaburzenia psychiczne, dlatego coraz więcej uwagi przykłada się do ochrony mieszkań, domów i miejsc pracy właśnie przed hałasem. W rozporządzeniach i normach wprowadzane są coraz niższe dopuszczalne poziomy dźwięku dla budynków w zależności od ich przeznaczenia.

Bricoman Rozliczanie fotowoltaiki 2022 – system net-billingu

Rozliczanie fotowoltaiki 2022 – system net-billingu Rozliczanie fotowoltaiki 2022 – system net-billingu

Od kilku lat rynek fotowoltaiki dynamicznie się rozwija. Instalacje fotowoltaiczne są nie tylko ekologicznym źródłem energii elektrycznej, ale stanowią również sposób na ograniczenie rachunków za prąd....

Od kilku lat rynek fotowoltaiki dynamicznie się rozwija. Instalacje fotowoltaiczne są nie tylko ekologicznym źródłem energii elektrycznej, ale stanowią również sposób na ograniczenie rachunków za prąd. Rosnące ceny energii elektrycznej stanowią jeden z powodów, dla których inwestycja w tego typu technologie staje się coraz bardziej atrakcyjna. Nowy system rozliczeń instalacji fotowoltaicznych stwarza kolejne możliwości. W jaki sposób właściciel instalacji rozlicza się z nadwyżki produkcji? Czym jest...

e-instalator.pl Gdzie kupić pompę ciepła i urządzenia do jej instalacji? Nowy e-sklep dla instalatorów

Gdzie kupić pompę ciepła i urządzenia do jej instalacji? Nowy e-sklep dla instalatorów Gdzie kupić pompę ciepła i urządzenia do jej instalacji? Nowy e-sklep dla instalatorów

Pompa ciepła to coraz bardziej popularny na polskim rynku wydajny sposób zarządzania i kontrolowania temperatury w pomieszczeniach i systemie wodnym. Jest to jednak stosunkowo nowy system w branży ogrzewania,...

Pompa ciepła to coraz bardziej popularny na polskim rynku wydajny sposób zarządzania i kontrolowania temperatury w pomieszczeniach i systemie wodnym. Jest to jednak stosunkowo nowy system w branży ogrzewania, dlatego może być trudno dostępny. Gdzie można kupić pompę ciepła w Internecie i urządzenia do instalacji całego systemu?

TIM Przewody instalacyjne i sposoby ich łączenia: szybkie, bezpieczne i trwałe

Przewody instalacyjne i sposoby ich łączenia: szybkie, bezpieczne i trwałe Przewody instalacyjne i sposoby ich łączenia: szybkie, bezpieczne i trwałe

Czasem zdarza się, że wybrany przez Ciebie przewód elektryczny okazuje się zbyt krótki. Co robić w takiej sytuacji? Przewody instalacyjne możesz ze sobą połączyć, łatwo je w ten sposób wydłużając. Zainwestuj...

Czasem zdarza się, że wybrany przez Ciebie przewód elektryczny okazuje się zbyt krótki. Co robić w takiej sytuacji? Przewody instalacyjne możesz ze sobą połączyć, łatwo je w ten sposób wydłużając. Zainwestuj w podstawowe narzędzia i zrób to samodzielnie!

Panasonic Marketing Europe GmbH Sp. z o.o. Energooszczędne rozwiązania grzewcze i chłodnicze dla hoteli

Energooszczędne rozwiązania grzewcze i chłodnicze dla hoteli Energooszczędne rozwiązania grzewcze i chłodnicze dla hoteli

Na etapie projektowania budynku usług hotelarskich architekci oraz projektanci branżowi poruszają wiele kwestii związanych z racjonalnym zużyciem energii. Dlatego z jednej strony wykorzystują rozwiązania...

Na etapie projektowania budynku usług hotelarskich architekci oraz projektanci branżowi poruszają wiele kwestii związanych z racjonalnym zużyciem energii. Dlatego z jednej strony wykorzystują rozwiązania architektoniczno-budowlane, które zmniejszają potrzeby cieplne budynku oraz likwidują mostki termiczne. Z drugiej, stosowane są systemy instalacyjne, które zapewniają odpowiedni komfort cieplny, przyczyniają się do obniżenia kosztów eksploatacyjnych budynku oraz podnoszą prestiż ekologiczny obiektu....

Szperacz Ucz się na błędach - najlepiej innych. Ekspertyza kotłowni

Ucz się na błędach - najlepiej innych. Ekspertyza kotłowni Ucz się na błędach - najlepiej innych. Ekspertyza kotłowni

Mówi się, że dobrze jest uczyć się na swoich błędach, a jeszcze lepiej – na cudzych. Szperacz prezentuje ekspertyzę jednej z kotłowni, która jest naszpikowana błędami. Celem było sprawdzenie podłączenia...

Mówi się, że dobrze jest uczyć się na swoich błędach, a jeszcze lepiej – na cudzych. Szperacz prezentuje ekspertyzę jednej z kotłowni, która jest naszpikowana błędami. Celem było sprawdzenie podłączenia do komina kotła gazowego kondensacyjnego.

Szperacz (Nie)zbędne powietrze

(Nie)zbędne powietrze (Nie)zbędne powietrze

Czy do właściwej pracy kotła potrzebny jest dopływ powietrza? Na pewno? Jesteście o tym przekonani? Są tacy instalatorzy, którzy mają odmienne zdanie... ;)

Czy do właściwej pracy kotła potrzebny jest dopływ powietrza? Na pewno? Jesteście o tym przekonani? Są tacy instalatorzy, którzy mają odmienne zdanie... ;)

Redakcja RI Jakość powietrza jest gorsza w małych miejscowościach

Jakość powietrza jest gorsza w małych miejscowościach Jakość powietrza jest gorsza w małych miejscowościach

Polska to jedyny kraj w Unii Europejskiej, gdzie widać rosnący trend udziału szkodliwego pyłu PM10 na obszarach wiejskich — tak wynika z raportu Institute for Security, Energy and Climate Studies (ISECS),...

Polska to jedyny kraj w Unii Europejskiej, gdzie widać rosnący trend udziału szkodliwego pyłu PM10 na obszarach wiejskich — tak wynika z raportu Institute for Security, Energy and Climate Studies (ISECS), podaje "Rzeczpospolita".

Redakcja RI Sąsiedzki dym nie zawsze jest szkodliwy wg WSA

Sąsiedzki dym nie zawsze jest szkodliwy wg WSA Sąsiedzki dym nie zawsze jest szkodliwy wg WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł, że proces dymienia powstaje zawsze, jednak w prawidłowo działającym kotle trwa on bardzo krótko. Co więcej, zadymienie nie zawsze ma negatywny wpływ na...

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł, że proces dymienia powstaje zawsze, jednak w prawidłowo działającym kotle trwa on bardzo krótko. Co więcej, zadymienie nie zawsze ma negatywny wpływ na środowisko, dlatego jego negatywny skutek trzeba udowodnić.

Redakcja RI Jawar rozpoczyna prace badawczo-rozwojowe nad opracowaniem innowacyjnego komina

Jawar rozpoczyna prace badawczo-rozwojowe nad opracowaniem innowacyjnego komina Jawar rozpoczyna prace badawczo-rozwojowe nad opracowaniem innowacyjnego komina

Wraz z początkiem kwietnia firma Jawar wraz z Politechniką Opolską rozpoczęła kolejne prace badawczo-rozwojowe. Tym razem specjaliści z branży kominowej skupią się na opracowaniu systemu kominowego z odzyskiem...

Wraz z początkiem kwietnia firma Jawar wraz z Politechniką Opolską rozpoczęła kolejne prace badawczo-rozwojowe. Tym razem specjaliści z branży kominowej skupią się na opracowaniu systemu kominowego z odzyskiem ciepła w obudowie perlito-betonowej, dedykowanego do urządzeń grzewczych na paliwa stałe. Projekt realizowany jest przy współfinansowaniu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, a pracę potrwają do końca I kwartału 2021 roku.

Redakcja RI news WaterFolder Day na STORMWATER POLAND 2022

WaterFolder Day na STORMWATER POLAND 2022 WaterFolder Day na STORMWATER POLAND 2022

WaterFolder Day to wydarzenie poprzedzające konferencję na temat wody deszczowej STORMWATER POLAND. Odbędzie się ono 27 września 2022 r. Skierowane jest do projektantów chcących zgłębić wiedzę z zakresu...

WaterFolder Day to wydarzenie poprzedzające konferencję na temat wody deszczowej STORMWATER POLAND. Odbędzie się ono 27 września 2022 r. Skierowane jest do projektantów chcących zgłębić wiedzę z zakresu profesjonalnych narzędzi doboru w projektowaniu inwestycji. Poznają oni narzędzia do efektywnego projektowania, rozwiązania z ciekawymi case study i skatalogowane oferty najlepszych producentów z kraju i ze świata.

Joanna Ryńska Wsparcie małej retencji – aktualności

Wsparcie małej retencji – aktualności Wsparcie małej retencji – aktualności

Mijający rok obfitował w wydarzenia związane z szeroko rozumianym wsparciem inwestycji w małą retencję. Pokazuje to zarówno duże zainteresowanie różnych grup społecznych, jak i niedobór instrumentów pomocowych...

Mijający rok obfitował w wydarzenia związane z szeroko rozumianym wsparciem inwestycji w małą retencję. Pokazuje to zarówno duże zainteresowanie różnych grup społecznych, jak i niedobór instrumentów pomocowych – prawnych, podatkowych czy finansowych.

Grupa Aliaxis Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej...

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej wdrażając nowe technologie i procesy. Producenci materiałów i produktów budowlanych również starają się iść z duchem czasu. Niestety zbyt często „gotowość na BIM” jest upraszczana i sprowadzana do posiadania biblioteki obiektów BIM (np. rodzin Revit). Co gorsza, jakość plików i danych do pobrania...

Redakcja RI news Unikatowe rozwiązania techniczne dla automatyki budynkowej i instalacji went-klim. Weź udział w minikonferencji!

Unikatowe rozwiązania techniczne dla automatyki budynkowej i instalacji went-klim. Weź udział w minikonferencji! Unikatowe rozwiązania techniczne dla automatyki budynkowej i instalacji went-klim. Weź udział w minikonferencji!

Solidna dawka rzetelnej wiedzy produktowej w jak najkrótszym czasie? To możliwe dzięki minikonferencji Belimo. Zapraszamy Państwa na to specjalne wydarzenie online. Regionalni kierownicy sprzedaży Belimo...

Solidna dawka rzetelnej wiedzy produktowej w jak najkrótszym czasie? To możliwe dzięki minikonferencji Belimo. Zapraszamy Państwa na to specjalne wydarzenie online. Regionalni kierownicy sprzedaży Belimo przedstawią uczestnikom rozwiązania z oferty firmy, skupiając się na najważniejszych zagadnieniach z punktu widzenia automatyki budynkowej, w tym instalacji wentylacyjno-klimatyzacyjnych.

Redakcja RI news Akademia ochrony ppoż. – Projektowanie instalacji tryskaczowych

Akademia ochrony ppoż. – Projektowanie instalacji tryskaczowych Akademia ochrony ppoż. – Projektowanie instalacji tryskaczowych

Zapraszamy do obejrzenia 25-minutowego szkolenia nt. projektowania instalacji tryskaczowych.

Zapraszamy do obejrzenia 25-minutowego szkolenia nt. projektowania instalacji tryskaczowych.

Wybrane dla Ciebie

Czy wiesz, jakie urządzenie jest najbardziej efektywne energetycznie?

Czy wiesz, jakie urządzenie jest najbardziej efektywne energetycznie? Czy wiesz, jakie urządzenie jest najbardziej efektywne energetycznie?

Dołącz do grona elektro - wykonawców

Dołącz do grona elektro - wykonawców Dołącz do grona elektro - wykonawców

Co powinieneś zrobić zanim położysz kostkę

Co powinieneś zrobić zanim położysz kostkę Co powinieneś zrobić zanim położysz kostkę

Jak uprościć pomiary stężenia spalin?

Jak uprościć pomiary stężenia spalin? Jak uprościć pomiary stężenia spalin?

Jak zapewnić komfort cieplny »

Jak zapewnić komfort cieplny » Jak zapewnić komfort cieplny »

Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych »

Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych » Jak zminimalizować stratę energii w układach wentylacyjnych »

Jaki wybrać płyn do instalacji w przemyśle spożywczym »

Jaki wybrać płyn do instalacji w przemyśle spożywczym » Jaki wybrać płyn do instalacji w przemyśle spożywczym »

Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem »

Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem » Od czego zacząć, gdy chcesz zabezpieczyć hale przemysłowe przed pożarem »

Weź udział w Sympozjum „Razem dla OZE- szanse rozwoju branży PV” "

Weź udział w Sympozjum „Razem dla OZE- szanse rozwoju branży PV” " Weź udział w Sympozjum „Razem dla OZE- szanse rozwoju branży PV” "

Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości »

Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości » Które pompy ściekowe mogą być stosowane na dużej głębokości »

Jak poprawnie zaizolować instalacje przemysłowe

Jak poprawnie zaizolować instalacje przemysłowe Jak poprawnie zaizolować instalacje przemysłowe

Jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego »

Jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego » Jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego »

Jakie urządzenia pomogą w kontrolowaniu przepływu energii

Jakie urządzenia pomogą w kontrolowaniu przepływu energii Jakie urządzenia pomogą w kontrolowaniu przepływu energii

Co ułatwi i usprawni montaż ogrzewania podłogowego?

Co ułatwi i usprawni montaż ogrzewania podłogowego? Co ułatwi i usprawni montaż ogrzewania podłogowego?

Jak skutecznie oczyścić instalację C.O.

Jak skutecznie oczyścić instalację C.O. Jak skutecznie oczyścić instalację C.O.

Jak skutecznie nawilżyć powietrze na dużych metrażach

Jak skutecznie nawilżyć powietrze na dużych metrażach Jak skutecznie nawilżyć powietrze na dużych metrażach

Pomagamy dobrać inwerter do systemu fotowoltaicznego

Pomagamy dobrać inwerter do systemu fotowoltaicznego Pomagamy dobrać inwerter do systemu fotowoltaicznego

Który grzejnik wybrać? Aluminiowy czy stalowy

Który grzejnik wybrać? Aluminiowy czy stalowy Który grzejnik wybrać? Aluminiowy czy stalowy

Jak ogrzać dom ekologicznie i oszczędnie

Jak ogrzać dom ekologicznie i oszczędnie Jak ogrzać dom ekologicznie i oszczędnie

Wybierz sposób na poprawną instalację pompy ciepła

Wybierz sposób na poprawną instalację pompy ciepła Wybierz sposób na poprawną instalację pompy ciepła

Jak układać maty grzewcze pod panele

Jak układać maty grzewcze pod panele Jak układać maty grzewcze pod panele

Najnowsze produkty i technologie

TIM Przewody instalacyjne i sposoby ich łączenia: szybkie, bezpieczne i trwałe

Przewody instalacyjne i sposoby ich łączenia: szybkie, bezpieczne i trwałe Przewody instalacyjne i sposoby ich łączenia: szybkie, bezpieczne i trwałe

Czasem zdarza się, że wybrany przez Ciebie przewód elektryczny okazuje się zbyt krótki. Co robić w takiej sytuacji? Przewody instalacyjne możesz ze sobą połączyć, łatwo je w ten sposób wydłużając. Zainwestuj...

Czasem zdarza się, że wybrany przez Ciebie przewód elektryczny okazuje się zbyt krótki. Co robić w takiej sytuacji? Przewody instalacyjne możesz ze sobą połączyć, łatwo je w ten sposób wydłużając. Zainwestuj w podstawowe narzędzia i zrób to samodzielnie!

e-instalator.pl Gdzie kupić pompę ciepła i urządzenia do jej instalacji? Nowy e-sklep dla instalatorów

Gdzie kupić pompę ciepła i urządzenia do jej instalacji? Nowy e-sklep dla instalatorów Gdzie kupić pompę ciepła i urządzenia do jej instalacji? Nowy e-sklep dla instalatorów

Pompa ciepła to coraz bardziej popularny na polskim rynku wydajny sposób zarządzania i kontrolowania temperatury w pomieszczeniach i systemie wodnym. Jest to jednak stosunkowo nowy system w branży ogrzewania,...

Pompa ciepła to coraz bardziej popularny na polskim rynku wydajny sposób zarządzania i kontrolowania temperatury w pomieszczeniach i systemie wodnym. Jest to jednak stosunkowo nowy system w branży ogrzewania, dlatego może być trudno dostępny. Gdzie można kupić pompę ciepła w Internecie i urządzenia do instalacji całego systemu?

Bricoman Rozliczanie fotowoltaiki 2022 – system net-billingu

Rozliczanie fotowoltaiki 2022 – system net-billingu Rozliczanie fotowoltaiki 2022 – system net-billingu

Od kilku lat rynek fotowoltaiki dynamicznie się rozwija. Instalacje fotowoltaiczne są nie tylko ekologicznym źródłem energii elektrycznej, ale stanowią również sposób na ograniczenie rachunków za prąd....

Od kilku lat rynek fotowoltaiki dynamicznie się rozwija. Instalacje fotowoltaiczne są nie tylko ekologicznym źródłem energii elektrycznej, ale stanowią również sposób na ograniczenie rachunków za prąd. Rosnące ceny energii elektrycznej stanowią jeden z powodów, dla których inwestycja w tego typu technologie staje się coraz bardziej atrakcyjna. Nowy system rozliczeń instalacji fotowoltaicznych stwarza kolejne możliwości. W jaki sposób właściciel instalacji rozlicza się z nadwyżki produkcji? Czym jest...

BH-Res Mędrek i Wspólnicy Sp. J. Nowe tłumiki SILENTVER z płyt Climaver

Nowe tłumiki SILENTVER z płyt Climaver Nowe tłumiki SILENTVER z płyt Climaver

Kolejne badania naukowe dowodzą negatywnego wpływu hałasu na ludzki organizm. Regularne wystawianie się na działanie tego czynnika prowadzi do pogorszenia ogólnego stanu zdrowia, powoduje rozdrażnienie,...

Kolejne badania naukowe dowodzą negatywnego wpływu hałasu na ludzki organizm. Regularne wystawianie się na działanie tego czynnika prowadzi do pogorszenia ogólnego stanu zdrowia, powoduje rozdrażnienie, zdenerwowanie, agresję, a nawet zaburzenia psychiczne, dlatego coraz więcej uwagi przykłada się do ochrony mieszkań, domów i miejsc pracy właśnie przed hałasem. W rozporządzeniach i normach wprowadzane są coraz niższe dopuszczalne poziomy dźwięku dla budynków w zależności od ich przeznaczenia.

Sposób na szczelność systemu wentylacji

Sposób na szczelność systemu wentylacji Sposób na szczelność systemu wentylacji

System wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła to pewny sposób na zapewnienie komfortowych warunków w domu. To, czy system będzie wydajny i skuteczny, jest jednak uzależnione od szczelności połączeń...

System wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła to pewny sposób na zapewnienie komfortowych warunków w domu. To, czy system będzie wydajny i skuteczny, jest jednak uzależnione od szczelności połączeń przewodów rozprowadzających powietrze do pomieszczeń.

Alnor Systemy Wentylacji Sp. z o.o. Wentylatory osiowe i promieniowe

Wentylatory osiowe i promieniowe Wentylatory osiowe i promieniowe

Wentylatory można podzielić na kilka sposobów: ze względu na miejsce montażu, np. kanałowe, ścienne, dachowe; przeznaczenie, np. do odciągów z kuchni, chemoodporne, oddymiające; budowę wirnika, np. osiowe,...

Wentylatory można podzielić na kilka sposobów: ze względu na miejsce montażu, np. kanałowe, ścienne, dachowe; przeznaczenie, np. do odciągów z kuchni, chemoodporne, oddymiające; budowę wirnika, np. osiowe, promieniowe. W artykule przedstawiamy najważniejsze cechy wentylatorów kanałowych oraz osiowych ściennych.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.