RynekInstalacyjny.pl

Dobór materiałów do budowy sieci wod-kan. Sieci kanalizacyjne (cz. 2)

Sieci kanalizacyjne (cz. 2)

Rury o ściance profilowanej

Rury o ściance profilowanej

W artykule scharakteryzowano najpopularniejsze materiały stosowane do budowy sieci kanalizacyjnych. W poprzedniej części (RI 7–8/2011) omówione zostały właściwości oraz zastosowanie rur: kamionkowych, betonowych i żelbetowych, polimerobetonowych, bazaltowych, żeliwnych oraz z GRP.

Zobacz także

Grupa Aliaxis Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej...

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej wdrażając nowe technologie i procesy. Producenci materiałów i produktów budowlanych również starają się iść z duchem czasu. Niestety zbyt często „gotowość na BIM” jest upraszczana i sprowadzana do posiadania biblioteki obiektów BIM (np. rodzin Revit). Co gorsza, jakość plików i danych do pobrania...

merXu 8 powodów, dla których warto korzystać z merXu

8 powodów, dla których warto korzystać z merXu 8 powodów, dla których warto korzystać z merXu

Szeroka oferta i zweryfikowani dostawcy to tylko niektóre atuty platformy zakupowej merXu. Sprawdź, dlaczego warto kupować i sprzedawać na merXu.

Szeroka oferta i zweryfikowani dostawcy to tylko niektóre atuty platformy zakupowej merXu. Sprawdź, dlaczego warto kupować i sprzedawać na merXu.

merXu Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji

Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji

Platforma handlowa merXu umożliwia promocyjne zakupy materiałów z branży instalacyjnej. Robiąc większe zamówienie, zwiększamy swój rabat, a dodatkowo zyskujemy bezpłatną dostawę towarów.

Platforma handlowa merXu umożliwia promocyjne zakupy materiałów z branży instalacyjnej. Robiąc większe zamówienie, zwiększamy swój rabat, a dodatkowo zyskujemy bezpłatną dostawę towarów.

Termoplastyczne tworzywa sztuczne

Jedną z istotnych cech kanalizacji z rur z tworzyw sztucznych, uwzględniając odpowiednie kształtki i inne obiekty związane z ich budową, jest możliwość uzyskania pełnej szczelności układu kanalizacyjnego. Uzyskanie powyższej właściwości zapewniają:

  • elastyczne złącza kielichowe z uszczelnieniem NBR bądź połączenia zgrzewane rur PE,

  • długości montażowe rur L = 6 m, ograniczające liczbę połączeń i znacznie upraszczające montaż,

  • połączenia wodoszczelne na przejściach rur przez ściany konstrukcji żelbetowych tradycyjnych studzienek kanalizacyjnych,

  • studzienki wykonane z PVC-U, PE-HD i PP.

Interesują Cię wymagania jakości powietrza na 2021? Pobierz bezpłatny e- book »

Przewody wykonane z tworzyw sztucznych charakteryzują się istotnymi zaletami, odróżniającymi je od przewodów z innych materiałów, do których należą:

  • gładkość wewnętrzna powierzchni rur,

  • niepowstawanie osadów na wewnętrznej powierzchni rur,

  • niezatykanie przewodów,

  • zmniejszenie oporów hydraulicznych przepływających ścieków,

  • znaczna odporność na działanie wielu substancji chemicznych,

  • całkowita odporność powierzchni rur na korozję ogólną i wżerową,

  • znaczne zmniejszenie masy/ciężaru rur w stosunku do rur betonowych, kamionkowych i żeliwnych.

Rury z tworzyw sztucznych mają też jednak określone wymagania przy budowie zewnętrznych sieci kanalizacyjnych, wynikające z ich właściwości fizyczno-mechanicznych, m.in.:

  • kruchość tworzywa, w szczególności PVC, przy ujemnych temperaturach wymaga układania i montażu w temperaturze powyżej 0°C,

  • konieczne jest poprawne wykonanie i zagęszczenie podsypki i obsypki w bezpośredniej strefie przewodu,

  • termoplastyczny charakter tworzywa ogranicza stosowanie rur przy występowaniu trwałej temperatury ścieków w zakresie powyżej 45-60°C (w zależności od rodzaju tworzywa,

  • średnicy rury, grubości ścianek, sposobu ułożenia – w gruncie lub w kanałach).

Obecnie coraz częściej do budowy zewnętrznych przewodów kanalizacyjnych stosuje się rury z: polichlorku winylu (PVC-U), polietylenu (PE-HD), polipropylenu (PP) lub ich kombinacji (HDPE/PP).

Rury PVC z jednorodną ścianką

Fot. 1. Przykłady rur PVC z jednorodną ścianką

Rury PVC ze wzmocnionym rdzeniem

Fot. 2. Przykłady rur PVC ze wzmocnionym rdzeniem


 

Systemy kanalizacji zewnętrznej z PVC

Podstawowym surowcem do produkcji rur i kształtek kanalizacyjnych jest, podobnie jak dla rur ciśnieniowych, polichlorek winylu. Rury kanalizacyjne produkowane są metodą wytłaczania PVC z dodatkiem stabilizatorów, środków smarnych i barwnika na komputerowo sterowanych liniach produkcyjnych. Rury kielichowe o krótkim kielichu produkowane są w trzech klasach:

  • lekkiej (SN = 2 kPa), DN 110–400 mm,

  • średniej (SN = 4 kPa ), DN 110–400 mm,

  • ciężkiej (SN = 8 kPa), DN 110–400 mm.

Rury kielichowe o wydłużonych kielichach produkowane są w tych samych trzech klasach. W systemach rur z PVC można spotkać specjalne rodzaje uszczelek: Sewer-Lock i Power-Lock. Konstrukcja i zasada działania obu uszczelek są identyczne jak w systemach ciśnieniowych z PVC. Wysunięta do przodu część wargowa pierścienia uszczelniającego znacznie zmniejsza siłę tarcia podczas montażu.

Pierścień mocujący, naprężony podczas procesu kielichowania, zapobiega ruchom uszczelki, utrzymując ją we właściwym położeniu, oraz uniemożliwia wyjęcie jej z kielicha, przesunięcie się w rowku kielicha, a także podwinięcie. Oba pierścienie, trwale ze sobą połączone, ściśle przylegają zarówno do kielicha, jak i do wsuniętego końca rury. Do specjalnych zastosowań, np. do systemów odprowadzających ścieki o dużej zawartości olejów i tłuszczów, stosuje się olejoodporne uszczelki wykonane z kauczuku nitrylowego NBR. Materiał ten charakteryzuje się wysoką odpornością na oleje roślinne, mineralne, hydrauliczne i transformatorowe.

Przykład rury dwuściennej z PVC

Fot. 3. Przykład rury dwuściennej z PVC

Rury z PP o ściance strukturalnej

Fot. 4. Przykład rur z PP o ściance strukturalnej

PVC o ścianach żebrowanych

Rury tego typu lepiej się sprawdzają przy osadzeniu rury w podsypce, zmniejszając stopień przemieszczenia bosego końca w kielichu rury spowodowanego zmianami temperatury. Konstrukcja taka optymalnie zabezpiecza przed przesuwaniem się uszczelek. Dzięki dwóm małym pośrednim żeberkom ułatwione jest cięcie rur prostopadle do ich osi – daje to w efekcie bardziej szczelne złącze uzyskane dzięki komorze z uszczelką między dwoma żebrami na bosym końcu rury (między żebrem 2. i 3.) oraz precyzyjnie skonstruowanemu kielichowi. Rury charakteryzują się większą odpornością na obciążenia punktowe.

PVC o ścianach strukturalnych

Rury te produkowane są z kielichem i łączy się je za pomocą uszczelki elastycznej gwarantującej absolutną szczelność. Zachowują wszystkie zalety gładkich rur PVC w zakresie odporności chemicznej, niskich oporów przepływu i odporności termicznej. Rury dwuścienne mają dodatkowe zalety: wyższą wytrzymałość na nacisk gruntu, o 45% niższą wagę, większy efektywny przekrój wewnętrzny i większą wydajność montażu ze względu na wyeliminowanie ciężkiego sprzętu.

Rury produkuje się (w zależności od producenta) w zakresie średnic:

  • DN 200–600 mm przy klasie sztywności: SN 4 dla DN 200 i 300 oraz SN 8 dla DN 400, 500 i 600,

  • DN 300–1000 mm przy klasie sztywności: SN 6 dla DN 300 i 400, SN 5 dla DN 600–1000.

Rury dwuścienne produkuje się z kielichem gładkim lub z kielichem o ściance dwuściennej. Można również zamówić rury bez kielichów do łączenia za pomocą złączek dwukielichowych. Porównując rury kanalizacyjne z PVC o różnego typu ściankach, należy stwierdzić, że rury żebrowane i o ściankach strukturalnych przy zmniejszonej masie zachowują klasę sztywności równą rurom PVC gładkościennym.

Wymiary rur kanalizacyjnych

Tabela 1. Wymiary rur kanalizacyjnych PVC-U

Biorąc pod uwagę, że wszystkie rury wyprodukowane z PVC mają zbliżone właściwości fizykochemiczne, rury o ściankach strukturalnych i żebrowanych ze względu na ich zalety powinny być chętniej i częściej stosowane. W praktyce jednak rzadko spotyka się na budowie rury tego typu, częściej natomiast stosowane są rury o ściankach gładkich. Jest to związane prawdopodobnie z brakiem doświadczenia i informacji technicznych wśród projektantów i inwestorów. Należy przypuszczać, że proces produkcji rur dwuściennych i rur żebrowanych ze względu na większy stopień skomplikowania pociąga za sobą wyższą cenę metra bieżącego rury.

Rury kanalizacyjne z PP dwuścienne

Rury polipropylenowe dwuścienne mogą być instalowane w ściśle określonych warunkach podanych w projekcie technicznym, na głębokości od 1 do 8 m, na podkładzie i w otoczeniu odpowiednio zagęszczonej zasypki z gruntów dopuszczonych do stosowania w nasypach komunikacyjnych. W uzasadnionych przypadkach głębokość posadowienia rur może być zmieniona, np. przy instalowaniu rur w gruntach ulepszonych mechanicznie lub chemicznie.

Materiały do budowy sieci kanalizacyjnych

Tabela 2. Kryteria doboru materiałów do budowy sieci kanalizacyjnych (badania Politechniki Warszawskiej)

Rury strukturalne z PP produkowane są w zakresie średnic 100–1050 mm (średnica wewnętrzna), o długości 6 m (z możliwością cięcia  na odcinki wymaganej długości) i sztywności obwodowej 8 i 12 kN/m2. Łączy się je szybko i szczelnie za pomocą specjalnie wyprofilowanych kielichów i uszczelek. Do zalet tych rur należą m.in.: lekka konstrukcja, wysoka odporność na obciążenia dynamiczne, całkowicie gładkie ścianki wewnętrzne czy możliwość układania „na barana” – z podkładkami EPS.

Rury z polietylenu wysokiej gęstości PE-HD

W kanalizacji stosuje się rury z PE-HD karbowane (wewnątrz gładkie) o przekroju kołowym i średnicy od DN 100 do 300 mm jako rury Duo i od DN 300 do 3000 mm jako rury Spiro, w odcinkach o długości 6 i 12 m. Gładkie ścianki rur powodują nieznaczne opory przepływu cieczy, a zewnętrzne karby wpływają na zwiększenie wytrzymałości.

Łączenia rur pomiędzy sobą dokonuje się przy pomocy złączek – nasuwek dwukielichowych dla rur Duo. Przed wykonaniem połączenia rura musi być równo obcięta pomiędzy karbami. Uszczelkę z NBR umieszcza się w pierwszym od końca rury zagłębieniu (karbie). Można je także łączyć między sobą za pomocą specjalnych łączników zaciskowych z uszczelkami z NBR lub połączeń skręcanych. Dla większych średnic możliwe jest zgrzewanie doczołowe za pomocą zgrzewarek do polietylenu (podstawowa metoda połączeń rur Spiro).

Przykład rur o ściance profilowej

Fot. 5. Przykład rur o ściance profilowej

Rura profilowa PE/PP

Fot. 7. Przykład rury profilowej PE/PP

Rury można układać przy temperaturach powietrza zewnętrznego od –20 do +50°C. Ze względu na dużą wytrzymałość i twardość stosuje się je w różnych warunkach hydrogeologicznych – można je układać pod zieleńcami, chodnikami, jak również pod jezdniami, a także w rejonach występowania wpływów eksploatacji górniczej. Rury z PE-HD są całkowicie odporne na działanie prądów błądzących – nie podlegają zjawisku korozji elektrolitycznej. Ponadto odporne są na działanie większości znanych substancji chemicznych, takich jak sole, wodorotlenki i kwasy.

Rury profilowe HDPE/PP

Przekroje rur Spiro z PE-HD

Fot. 6. Przykładowe przekroje rur Spiro z PE-HD

Metoda produkcji tych rur opiera się na spiralnym nawijaniu polipropylenowego karbowanego węża oblanego rozgrzaną polietylenową masą na gładki metalowy walec. Całość procesu odbywa się w temperaturze topnienia polipropylenu. W efekcie otrzymuje się rurę o jednolitej konstrukcji ścianki, bez szwów i połączeń. Polipropylenowy wąż pełni dwojaką funkcję w konstrukcji rury: stanowi jej szkielet i jednocześnie wypełnienie. Dzięki temu rura jest wyjątkowo lekka i wytrzymała na zewnętrzne obciążenia mechaniczne. Wewnętrzna warstwa polietylenu stanowi gwarancję odporności chemicznej na agresywne ścieki i odporności rur na korozję. Rury produkowane są w zakresie średnic DN 600-2000 mm, o sztywności obwodowej SN 4 i 8 kN/m2. Łączone są kielichowo z uszczelką i zgrzewane.

Kryteria wyboru rur do budowy sieci kanalizacyjnej

Doświadczenia z eksploatacji sieci kanalizacyjnej wymuszają przyjęcie bardzo wysokich wymagań wobec materiałów stosowanych do budowy kanałów. Rury kanalizacyjne, zwłaszcza dla ścieków o swobodnym zwierciadle, muszą sprostać wpływowi bardzo wielu czynników, często zmiennych w czasie i występujących z nieokreśloną częstotliwością. Są to przede wszystkim obciążenia czynnikami fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi, działającymi z różną intensywnością i z trudnym do oceny trybem zmienności i równoczesności występowania. Najbardziej rozpowszechnionymi materiałami rur kanalizacyjnych są: kamionka i beton, tworzywa sztuczne, PVC i PE, oraz żeliwo sferoidalne i kompozyty. Wszystkie te materiały mają odmienne właściwości i nie istnieje niestety materiał uniwersalny.

Wymagania stawiane materiałom do budowy kanalizacji określane są jako własności wytrzymałościowe oraz kryteria eksploatacyjne, które nie zawsze mogą być jednoznacznie ocenione empirycznie, są jednak bardzo istotne w eksploatacji. Do tych kryteriów zaliczamy również ścieralność i odporność na płukanie, które obecnie nie są uwzględniane. Analiza wyników ankiety przeprowadzonej w różnych przedsiębiorstwach krajowych (tab. 2) wskazuje, że najbardziej istotnym kryterium doboru materiału do budowy sieci kanalizacyjnych jest trwałość rur. Szczególne znaczenie przy doborze materiału ma również szczelność połączeń i wytrzymałość całości. Kryteria te zostały ocenione na podobnym poziomie ważności (71% ankietowanych uznało je za najważniejsze – otrzymały najwyższą ocenę).

Poza wymienionymi kryteriami decydujące znaczenie przy wyborze materiału miały również: koszty eksploatacji, koszty wykonania przewodu, podatność na uszkodzenie przewodów, odporność na korozję, oddziaływanie ścieków na materiał przewodu. Kryteria te uzyskały najwyższą ocenę w ponad połowie przypadków doboru materiału rur. Natomiast takie kryteria, jak koszty materiału i łatwość montażu przewodów, nie miały decydującego znaczenia przy wyborze materiału rur. Informacje te należy uwzględniać podczas organizowania przetargów na wykonanie sieci kanalizacyjnej.

Trwałość

Od pewnego czasu w niektórych krajach Europy Zachodniej coraz częściej stawia się wymaganie minimum 200-letniej trwałości kanałów. Chociaż w pierwszej chwili podany okres wydaje się pozornie bardzo długi, to jednak patrząc na dawniej stosowane rozwiązania materiałowe, można stwierdzić, że wiele z nich eksploatowanych było i jest znacznie dłużej.

Niektóre rzymskie kolektory budowane z kamienia funkcjonują ponad 2 tys. lat, do chwili obecnej. Wykonane techniką wideo badania niektórych kanałów kamionkowych lub ceglanych kolektorów kanalizacyjnych wybudowanych ponad 150 lat temu wykazały, że w wielu przypadkach wyglądały one jak nowe kanały, dopiero co przekazane do eksploatacji. W świetle tych historycznych danych można uznać, że wymóg 200-letniej trwałości rur kanalizacyjnych wcale nie jest wygórowany. Konieczność ponoszenia w ostatnich latach w Polsce bardzo dużych nakładów finansowych na budowę i odnowę sieci kanalizacyjnych (uszczelnienia, naprawy, renowacje, wymiany) coraz częściej uzmysławia potrzebę stosowania rozwiązań materiałów kanalizacyjnych o możliwie jak największej trwałości.

Szczelność

Powszechnie znane są negatywne skutki infiltracji wód gruntowych do wnętrza nieszczelnych kanałów, przerastania korzeni drzew do wnętrza kanałów czy eksfiltracji ścieków z nieszczelnych kanałów do gruntu. Szczelność rur i ich połączeń jest zatem istotnym czynnikiem poprawnie funkcjonujących sieci kanalizacyjnych. Należy pamiętać, aby zastosowany materiał uszczelniający złącza rur miał trwałość nie krótszą niż rury.

Odporność antykorozyjna ścian wewnętrznych

Korozja wewnętrzna rur kanalizacyjnych wywoływana jest substancjami agresywnymi znajdującymi się w ściekach lub tworzącymi się podczas ich transportu w wyniku zachodzących procesów chemicznych, biologicznych lub biochemicznych. Dlatego materiały do budowy kanałów ściekowych powinny być odporne na działanie wszelkich środków chemicznych w różnych warunkach temperaturowych.

Ścieralność dna kanału

Pojęciem ścieralności przewodów kanalizacyjnych określono zjawisko zmniejszania się grubości dna kanału wywołane wpływem płynących w ściekach cząstek stałych, prowadzące w konsekwencji do zmniejszania nośności konstrukcji kanału. Ścieralność jest funkcją okresu eksploatacji kanału, prędkości przepływu ścieków, gęstości i wielkości cząstek stałych znajdujących się w ściekach, wysokości napełnienia kanału, jego wymiarów geometrycznych oraz rodzaju materiału konstrukcyjnego, z którego został on wykonany. Znajomość tych parametrów umożliwia obliczenie ubytku grubości dna kanału dla dowolnego okresu jego eksploatacji.

Odporność na uderzenia hydrauliczne

Odporność materiałów na płukanie pod wysokim ciśnieniem, jako jedynej metody stosowanej obecnie do czyszczenia kanałów, nie została jeszcze wystarczająco zbadana. Na podstawie obserwacji wydaje się, że odporność na płukanie zależy od rodzaju materiału i jego odporności na ścieranie oraz od rodzaju i wielkości zanieczyszczeń  znajdujących się w osadach ściekowych. Oddziaływanie strumienia wody na rury z różnych materiałów o odmiennych średnicach badane jest m.in. w Zurychu, a wyniki powinny być wkrótce szerzej znane.

Chropowatość ścian

Chropowatość ścian wewnętrznych rur kanalizacyjnych jest istotnym parametrem hydraulicznym, który ma duży wpływ na parametry eksploatacyjne rur z uwagi na możliwości odkładania się w nich osadów, szczególnie w przypadku ułożenia przewodów z niewielkimi spadkami. Analizując chropowatość ścian wewnętrznych rur, należy znać różnice między chropowatością początkową a chropowatością po określonym czasie eksploatacji.

Przykładowo w rurach żeliwnych nieposiadających wewnętrznej powłoki cementowej często dochodzi do zjawiska inkrustacji, w wyniku którego wielokrotnie zwiększa się początkowy współczynnik chropowatości ścian tych rur. Istotne zmiany chropowatości występują także w kanałach wykonanych z betonu o niskiej jakości wskutek występowania w nich zjawisk korozji ścian wewnętrznych oraz ścierania dna.

W podatnych rurach warunki chropowatości zmieniają się w trakcie eksploatacji, również ścieki powodują zmianę tego parametru prawie we wszystkich materiałach. Dlatego kryterium to powinno być uwzględniane nie tylko przy ocenie nowych materiałów.

Podsumowanie

Nie istnieje materiał doskonały, idealny, ale do dyspozycji mamy obecnie bogatą ofertę materiałów, które powinny być dobierane do konkretnego zastosowania i mniej lub bardziej skomplikowanych zadań inwestycyjnych. Wszystkie systemy materiałów dostosowane są do odmiennych wymagań stawianych wyrobom budowlanym do budowy sieci wodociągowych i kanalizacyjnych.

Wyroby poszczególnych producentów różnią się pewnymi cechami, nie powinno to jednak dyskwalifikować materiałów, które tych cech nie mają, ale posiadają znak B lub CE. Różnice te są wynikiem postępu technologicznego i innowacyjności w stosowaniu zmodyfikowanych materiałów oraz technologii produkcji i w zależności od konkurencyjności danych materiałów powinny być one wybierane do konkretnych aplikacji. Cena systemu nie może być jedynym kryterium wyboru – jest to niestety częsty błąd w krajowej praktyce budowy sieci wodociągowych i kanalizacyjnych.

Literatura

  1. Piechurski F.G., Systemy rurowe z tworzyw sztucznych w kanalizacji, „Wodociągi-Kanalizacja” nr 11/2007.

  2. Piechurski F.G., Tworzywa sztuczne w sieciach wodociągowych, „Wodociągi-Kanalizacja” nr 12/2007.

  3. Piechurski F.G., Kamionka i beton w sieciach kanalizacyjnych, „Wodociągi-Kanalizacja” nr 1/2008.

  4. Piechurski F.G., Żeliwo sferoidalne w systemach wod-kan, „Wodociągi-Kanalizacja” nr 2/2008.

  5. Piechurski F.G., Rury stalowe w sieciach wodociągowych, „Wodociągi-Kanalizacja” nr 3/2008.

  6. Kwietniewski M., Aktualny stan rozwoju zastosowań materiałów do budowy sieci kanalizacyjnych w Polsce, Arka Konsorcjum SA, Poznań 1996.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

mgr inż. Kamil Świętochowski Korelacja szumu wycieku na przewodach wodociągowych żeliwnych i stalowych – przykłady

Korelacja szumu wycieku na przewodach wodociągowych żeliwnych i stalowych – przykłady Korelacja szumu wycieku na przewodach wodociągowych żeliwnych i stalowych – przykłady

Aktywna kontrola wycieków jest ważnym elementem procesu obniżania strat wody w sieci wodociągowej. Poszukiwanie i lokalizacja miejsca awarii na sieci powinny się rozpocząć jak najszybciej od momentu jej...

Aktywna kontrola wycieków jest ważnym elementem procesu obniżania strat wody w sieci wodociągowej. Poszukiwanie i lokalizacja miejsca awarii na sieci powinny się rozpocząć jak najszybciej od momentu jej powstania. Jedną z metod jest korelacja szumu wycieku.

prof. dr hab. inż. Wojciech Dąbrowski Połączenia blokowane przewodów żeliwnych

Połączenia blokowane przewodów żeliwnych Połączenia blokowane przewodów żeliwnych

W artykule opisano postęp w produkcji przewodów żeliwnych, który miał miejsce w XX i XXI wieku. Zwrócono uwagę na różnice w metodach zewnętrznej ochrony przewodów żeliwnych przed korozją elektrochemiczną...

W artykule opisano postęp w produkcji przewodów żeliwnych, który miał miejsce w XX i XXI wieku. Zwrócono uwagę na różnice w metodach zewnętrznej ochrony przewodów żeliwnych przed korozją elektrochemiczną stosowanych w USA i Europie. Opisano różne konstrukcje połączeń blokowanych i je zilustrowano.

dr inż. Grzegorz Ścieranka Porównanie rozwiązań sterowania ciśnieniem w modelach sieci wodociągowej

Porównanie rozwiązań sterowania ciśnieniem w modelach sieci wodociągowej Porównanie rozwiązań sterowania ciśnieniem w modelach sieci wodociągowej

Modelowanie hydrauliczne sieci wodociągowych stało się w ostatnich latach popularnym narzędziem wspomagającym proces zarządzania siecią. Zainteresowanie budową modeli zaobserwować można było najpierw w...

Modelowanie hydrauliczne sieci wodociągowych stało się w ostatnich latach popularnym narzędziem wspomagającym proces zarządzania siecią. Zainteresowanie budową modeli zaobserwować można było najpierw w firmach wodociągowych funkcjonujących na terenie dużych miast, obecnie coraz szerszą inicjatywę w tym zakresie wykazują również średnie i małe przedsiębiorstwa. Szczególnie korzystne okazało się wdrażanie systemów GIS, stanowiących solidną bazę danych dla budowy modeli.

dr inż. Piotr Wichowski, Przemysław Sawiak Badania rozbiorów wody w kontekście poprawności doboru wodomierza głównego na przykładzie wybranych budynków wielorodzinnych

Badania rozbiorów wody w kontekście poprawności doboru wodomierza głównego na przykładzie wybranych budynków wielorodzinnych Badania rozbiorów wody w kontekście poprawności doboru wodomierza głównego na przykładzie wybranych budynków wielorodzinnych

W artykule przedstawiono wyniki pomiarów zużycia wody w wybranych budynkach wielolokalowych dwóch spółdzielni mieszkaniowych. Podniesiono problem rozbieżności obliczeniowych rozbiorów wody w stosunku do...

W artykule przedstawiono wyniki pomiarów zużycia wody w wybranych budynkach wielolokalowych dwóch spółdzielni mieszkaniowych. Podniesiono problem rozbieżności obliczeniowych rozbiorów wody w stosunku do rozbiorów rzeczywistych. Przedstawiono również przykład wyjaśniający sposób interpretacji parametrów wodomierzy produkowanych według dotychczasowych przepisów w odniesieniu do MID.

mgr inż. Joanna Gwoździej-Mazur , dr inż. Piotr Krzysztof Tuz, mgr inż. Rafał Smilewicz Koncepcja ograniczania strat wody w sieciach wodociągowych

Koncepcja ograniczania strat wody w sieciach wodociągowych Koncepcja ograniczania strat wody w sieciach wodociągowych

Nowa koncepcja ograniczania strat wody w systemach wodociągowych wykorzystuje budowanie bilansu opartego na systemach stacjonarnych oraz pomiary w obrębie sieci wodociągowej wg metodyki IWA.

Nowa koncepcja ograniczania strat wody w systemach wodociągowych wykorzystuje budowanie bilansu opartego na systemach stacjonarnych oraz pomiary w obrębie sieci wodociągowej wg metodyki IWA.

dr inż. Marek Kalenik Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej Cz. 2. Uzbrojenie sieci i eksploatacja

Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej Cz. 2. Uzbrojenie sieci i eksploatacja Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej Cz. 2. Uzbrojenie sieci i eksploatacja

Każda sieć wodociągowa powinna być wyposażona w odpowiednią armaturę umożliwiającą jej obsługę, kontrolę i eksploatację.

Każda sieć wodociągowa powinna być wyposażona w odpowiednią armaturę umożliwiającą jej obsługę, kontrolę i eksploatację.

dr inż. Marek Kalenik Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej; Cz. 1. Budowa i rodzaje rur

Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej; Cz. 1. Budowa i rodzaje rur Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej; Cz. 1. Budowa i rodzaje rur

Artykuł traktuje o podziale sieci wodociągowych, armaturze wodociągowej oraz rodzajach rur stosowanych do budowy sieci wodociągowej i metodach ich łączenia, ponadto o zasadach budowy i metodach sprawdzania...

Artykuł traktuje o podziale sieci wodociągowych, armaturze wodociągowej oraz rodzajach rur stosowanych do budowy sieci wodociągowej i metodach ich łączenia, ponadto o zasadach budowy i metodach sprawdzania szczelności sieci wodociągowych.

Redakcja RI Instalacje wody pitnej wg EN 806-4:2010

Instalacje wody pitnej wg EN 806-4:2010 Instalacje wody pitnej wg EN 806-4:2010

Woda, sieci wodociągowe oraz przyłącza wodociągowe są głównymi tematami niniejszego artykułu, a w nim m.in. scharakteryzowano rodzaje sieci wodociągowych i ich zakresy zastosowań oraz przedstawiono zasady...

Woda, sieci wodociągowe oraz przyłącza wodociągowe są głównymi tematami niniejszego artykułu, a w nim m.in. scharakteryzowano rodzaje sieci wodociągowych i ich zakresy zastosowań oraz przedstawiono zasady trasowania sieci wodociągowych, wyznaczania przepływów obliczeniowych, doboru średnic rurociągów, obliczania strat hydraulicznych ciśnienia wody, wyznaczania linii ciśnień, a także podano sposób na sprawdzenie, czy zaprojektowana sieć wodociągowa spełnia wymagania przeciwpożarowe.

mgr inż. Michał Grymowicz, dr inż. Urszula Olsińska Przemarzanie gruntów w aspekcie eksploatacji systemów dystrybucji wody

Przemarzanie gruntów w aspekcie eksploatacji systemów dystrybucji wody Przemarzanie gruntów w aspekcie eksploatacji systemów dystrybucji wody

W porównaniu z innymi awariami zamarzanie elementów systemu dystrybucji wody występuje stosunkowo rzadko. Stwarza jednak liczne problemy na etapie przywracania sprawności eksploatacyjnej, ponieważ wymaga...

W porównaniu z innymi awariami zamarzanie elementów systemu dystrybucji wody występuje stosunkowo rzadko. Stwarza jednak liczne problemy na etapie przywracania sprawności eksploatacyjnej, ponieważ wymaga prawidłowego zlokalizowania miejsca, w którym woda zamarzła, i rozmrożenia. Może się to wiązać z koniecznością odkrycia przewodu na znacznej długości, co w warunkach zimowych jest trudne i kosztowne.

dr inż. Marek Kalenik Projektowanie i eksploatacja układów hydroforowo-pompowych

Projektowanie i eksploatacja układów hydroforowo-pompowych Projektowanie i eksploatacja układów hydroforowo-pompowych

Zestaw hydroforowy zajmuje bardzo mało miejsca w porównaniu do układu hydroforowo-pompowego. Nie jest w związku z tym konieczna budowa dużego pomieszczenia, co znacznie obniża koszy inwestycyjne przedsięwzięcia....

Zestaw hydroforowy zajmuje bardzo mało miejsca w porównaniu do układu hydroforowo-pompowego. Nie jest w związku z tym konieczna budowa dużego pomieszczenia, co znacznie obniża koszy inwestycyjne przedsięwzięcia. Z drugiej strony w rozwiązaniu tym pompy mogą pracować bez wyłączania w dłuższych interwałach czasowych, przez co mogą zużywać więcej energii elektrycznej.

Waldemar Joniec Systemy zdalnego odczytu w gospodarowaniu wodą

Systemy zdalnego odczytu w gospodarowaniu wodą Systemy zdalnego odczytu w gospodarowaniu wodą

W UE przypisuje się duże znaczenie utrzymaniu zasobów wody w dobrym stanie, m.in. poprzez nałożenie licznych obowiązków dotyczących gospodarowania zasobami wody i infrastrukturą wodno-kanalizacyjną. Woda...

W UE przypisuje się duże znaczenie utrzymaniu zasobów wody w dobrym stanie, m.in. poprzez nałożenie licznych obowiązków dotyczących gospodarowania zasobami wody i infrastrukturą wodno-kanalizacyjną. Woda jest coraz droższym niezbędnym do życia surowcem i jej zasoby się wyczerpują. W Polsce marnuje się do 20% wody w gospodarce komunalnej – zarówno w sieciach, jak i w instalacjach.

prof. dr hab. Krystyna Konieczny, prof. dr hab. inż. Michał Bodzek Ciśnieniowe techniki membranowe w gospodarce wodno-ściekowej

Ciśnieniowe techniki membranowe w gospodarce wodno-ściekowej Ciśnieniowe techniki membranowe w gospodarce wodno-ściekowej

Częściowym rozwiązaniem problemu rosnącego zanieczyszczenia środowiska wodnego jest wdrażanie nowych technologii. Stąd do układów technologicznych uzdatniania wody i oczyszczania ścieków wprowadzane są...

Częściowym rozwiązaniem problemu rosnącego zanieczyszczenia środowiska wodnego jest wdrażanie nowych technologii. Stąd do układów technologicznych uzdatniania wody i oczyszczania ścieków wprowadzane są nowe procesy jednostkowe, które pozwalają na usunięcie bardzo różnych zanieczyszczeń. Większość współczesnych dużych systemów uzdatniania wód powierzchniowych i podziemnych oraz oczyszczania ścieków charakteryzuje się bardzo złożonymi układami technologicznymi zakładającymi sekwencję wielu procesów. W...

dr inż. Florian Piechurski Sposoby zmniejszania strat wody (cz. 2)

Sposoby zmniejszania strat wody (cz. 2) Sposoby zmniejszania strat wody (cz. 2)

Straty wody to różnice między objętością wody wyprodukowanej (wtłoczonej do sieci) i sprzedanej odbiorcom. W celu ich ograniczenia przedsiębiorstwa wodociągowe muszą podjąć jednoczesne działania organizacyjne,...

Straty wody to różnice między objętością wody wyprodukowanej (wtłoczonej do sieci) i sprzedanej odbiorcom. W celu ich ograniczenia przedsiębiorstwa wodociągowe muszą podjąć jednoczesne działania organizacyjne, remontowo-modernizacyjne i inwestycyjne. W części 1 artykułu (RI 11/2011) opisano czynniki przyczyniające się do występowania strat wody oraz metody szacowania ich wielkości.

dr inż. Artur Dudziak Przepustnice – przegląd konstrukcji

Przepustnice – przegląd konstrukcji Przepustnice – przegląd konstrukcji

W artykule porównano kilka popularnych rozwiązań konstrukcyjnych najważniejszych elementów przepustnic międzykołnierzowych centrycznych stosowanych w układach przesyłu wody oraz ścieków komunalnych.

W artykule porównano kilka popularnych rozwiązań konstrukcyjnych najważniejszych elementów przepustnic międzykołnierzowych centrycznych stosowanych w układach przesyłu wody oraz ścieków komunalnych.

dr inż. Florian Piechurski Dobór materiałów do budowy sieci wod-kan. Sieci wodociągowe

Dobór materiałów do budowy sieci wod-kan. Sieci wodociągowe Dobór materiałów do budowy sieci wod-kan. Sieci wodociągowe

W cyklu artykułów omówiono urządzenia stosowane w sieciach wodociągowych i kanalizacyjnych w aspekcie materiałów, z których zostały wykonane – ich budowy, przeznaczenia, specyfiki montażu, właściwości...

W cyklu artykułów omówiono urządzenia stosowane w sieciach wodociągowych i kanalizacyjnych w aspekcie materiałów, z których zostały wykonane – ich budowy, przeznaczenia, specyfiki montażu, właściwości eksploatacyjnych oraz oddziaływania na zdrowie użytkowników i środowisko naturalne.

dr inż. Emilia Kuliczkowska, Jerzy Kuliczkowski Bezwykopowe technologie budowy i odnowy sieci wod-kan a emisja CO2

Bezwykopowe technologie budowy i odnowy sieci wod-kan a emisja CO2 Bezwykopowe technologie budowy i odnowy sieci wod-kan a emisja CO2

W artykule porównano tradycyjne technologie wykopowe stosowane do budowy nowych przewodów infrastruktury podziemnej z technologiami ich bezwykopowej budowy i odnowy, wskazując na ważny czynnik istotnie...

W artykule porównano tradycyjne technologie wykopowe stosowane do budowy nowych przewodów infrastruktury podziemnej z technologiami ich bezwykopowej budowy i odnowy, wskazując na ważny czynnik istotnie różniący te technologie, jakim jest emisja CO2 do atmosfery.

dr inż. Grzegorz Ścieranka Przeciwpożarowe sieci wodociągowe. Ewolucja wymagań prawnych

Przeciwpożarowe sieci wodociągowe. Ewolucja wymagań prawnych Przeciwpożarowe sieci wodociągowe. Ewolucja wymagań prawnych

Od 21 sierpnia 2009 r. obowiązuje nowe rozporządzenie w sprawie przeciw pożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych [1]. W artykule przedstawiono zmiany wprowadzone rozporządzeniem i omówiono kształtowanie...

Od 21 sierpnia 2009 r. obowiązuje nowe rozporządzenie w sprawie przeciw pożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych [1]. W artykule przedstawiono zmiany wprowadzone rozporządzeniem i omówiono kształtowanie się na przestrzeni lat przepisów w tym zakresie.

prof. dr hab. inż. Andrzej Kuliczkowski Instalacje wielofunkcyjne w infrastrukturze podziemnej miast

Instalacje wielofunkcyjne w infrastrukturze podziemnej miast Instalacje wielofunkcyjne w infrastrukturze podziemnej miast

Idea wielofunkcyjnych instalacji pojawiła się w niektórych miastach Europy Zachodniej już w XIX w., kiedy zaczęto umieszczać we wnętrzu przełazowych kolektorów kanalizacyjnych inne przewody lub kable elektryczne....

Idea wielofunkcyjnych instalacji pojawiła się w niektórych miastach Europy Zachodniej już w XIX w., kiedy zaczęto umieszczać we wnętrzu przełazowych kolektorów kanalizacyjnych inne przewody lub kable elektryczne. Pomysł ten przetrwał i jest obecnie realizowany poprzez budowę tuneli wieloprzewodowych, w których w jednej obudowie konstrukcyjnej umieszczane są różne sieci i kable infrastruktury podziemnej miast.

prof. dr hab. inż. Andrzej Kuliczkowski Technologie bezwykopowe budowy i odnowy sieci podziemnych

Technologie bezwykopowe budowy i odnowy sieci podziemnych Technologie bezwykopowe budowy i odnowy sieci podziemnych

Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu technologii budowy lub odnowy przewodów infrastruktury podziemnej nie zawsze uwzględniane są wszystkie zalety technologii bezwykopowych, dlatego ich zestawienie...

Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu technologii budowy lub odnowy przewodów infrastruktury podziemnej nie zawsze uwzględniane są wszystkie zalety technologii bezwykopowych, dlatego ich zestawienie i uporządkowanie może w dużym stopniu przyczynić się do częstszego stosowania tych technologii.

dr inż. Artur Dudziak Charakterystyki przepływowe zasuw wodociągowych

Charakterystyki przepływowe zasuw wodociągowych Charakterystyki przepływowe zasuw wodociągowych

Zasuwy są urządzeniami zapewniającymi prawidłowe działanie każdej sieci wodociągowej. Umożliwiają otwarcie i/lub zamknięcie przepływu wody w rurociągu. Powszechnie jednak wiadomo, że używane są także do...

Zasuwy są urządzeniami zapewniającymi prawidłowe działanie każdej sieci wodociągowej. Umożliwiają otwarcie i/lub zamknięcie przepływu wody w rurociągu. Powszechnie jednak wiadomo, że używane są także do dławienia i regulacji przepływu. W związku z tym, uzasadnione jest poznanie ich charakterystyk przepływowych.

dr inż. Edmund Nowakowski Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych

Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych

W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza  w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto  organizować konferencje...

W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza  w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto  organizować konferencje oraz udostępniać różne formy wypoczynku, zarówno dla gości  hotelowych, jak i dla klientów zewnętrznych. Wiele z tych hoteli ma oddziały odnowy  biologicznej. W artykule przedstawione są propozycje, w jaki sposób rozwiązać działalność  takich zakładów.

Zenon Świgoń Wskazówki prawno-techniczne indywidualnego zagospodarowania wód deszczowych

Wskazówki prawno-techniczne indywidualnego zagospodarowania wód deszczowych Wskazówki prawno-techniczne indywidualnego zagospodarowania wód deszczowych

Przystępując do podjęcia decyzji o jakiejkolwiek inwestycji (w tym również wodociągowej lub kanalizacyjnej) inwestor wraz z projektantem muszą odpowiedzieć na kilka pytań, m.in. o czym mówimy (ustalenie...

Przystępując do podjęcia decyzji o jakiejkolwiek inwestycji (w tym również wodociągowej lub kanalizacyjnej) inwestor wraz z projektantem muszą odpowiedzieć na kilka pytań, m.in. o czym mówimy (ustalenie terminologii), czy jest to zdefiniowane, co możemy zrobić, jak możemy wykonać i ile inwestycja kosztuje? Dopiero po wykonaniu takiej analizy można podjąć decyzję o ewentualnej inwestycji.

dr inż. Piotr Krzysztof Tuz Przygotowanie i rozliczanie c.w.u. w węzłach grupowych

Przygotowanie i rozliczanie c.w.u. w węzłach grupowych Przygotowanie i rozliczanie c.w.u. w węzłach grupowych

Problem opomiarowania węzłów grupowych jest złożony i może doprowadzić do błędów przy doborze urządzeń pomiarowych, to zaś spowoduje kłopoty z rozliczaniem ciepła i ustaleniem rzeczywistej stawki za podgrzanie...

Problem opomiarowania węzłów grupowych jest złożony i może doprowadzić do błędów przy doborze urządzeń pomiarowych, to zaś spowoduje kłopoty z rozliczaniem ciepła i ustaleniem rzeczywistej stawki za podgrzanie wody. W artykule zawarto uwagi dotyczące projektowania i eksploatacji węzłów grupowych, pozwalające na wydłużanie okresu ich bezawaryjnej pracy i zwiększanie niezawodności pomiarów.

dr inż. Florian Piechurski Ochrona przed hałasem w instalacjach wod-kan

Ochrona przed hałasem w instalacjach wod-kan Ochrona przed hałasem w instalacjach wod-kan

Ochrona przed hałasem w budynku ma bardzo ważne znaczenie dla samopoczucia i zdrowia mieszkańców. Dlatego szczególnie w budownictwie mieszkaniowym, hotelach, szkołach, szpitalach i biurowcach akustyka...

Ochrona przed hałasem w budynku ma bardzo ważne znaczenie dla samopoczucia i zdrowia mieszkańców. Dlatego szczególnie w budownictwie mieszkaniowym, hotelach, szkołach, szpitalach i biurowcach akustyka instalacji wymaga szczególnej uwagi. W przeciwieństwie do elementów budowlanych statycznych – w instalacjach, armaturze i innym wyposażeniu instalacji zachodzą procesy dynamiczne.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.