W praktyce projektowej obliczenia mocy szczytowej do ogrzewania budynków wykonywane są obecnie z wykorzystaniem specjalistycznego oprogramowania komputerowego. W związku z wprowadzeniem od 1 stycznia 2009 r. obowiązku określania mocy w oparciu o metodykę podaną w normie europejskiej PN-EN 12831:2006 [7], oprogramowanie to jest odpowiednio dostosowywane do nowego sposobu prowadzenia obliczeń. Praktyczne wykonywanie obliczeń zostanie omówione na przykładzie popularnego programu Audytor OZC.
Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej...
Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej wdrażając nowe technologie i procesy. Producenci materiałów i produktów budowlanych również starają się iść z duchem czasu. Niestety zbyt często „gotowość na BIM” jest upraszczana i sprowadzana do posiadania biblioteki obiektów BIM (np. rodzin Revit). Co gorsza, jakość plików i danych do pobrania...
Koszty budowy domu każdego roku analizuje kilkadziesiąt tysięcy prywatnych inwestorów, którzy rozpoczynają walkę o własne cztery ściany. Jeszcze większa liczba ludzi sprawdza koszty budowy domu, bo marzy...
Koszty budowy domu każdego roku analizuje kilkadziesiąt tysięcy prywatnych inwestorów, którzy rozpoczynają walkę o własne cztery ściany. Jeszcze większa liczba ludzi sprawdza koszty budowy domu, bo marzy o własnym kącie. Budowa domu jest dla większości inwestorów największym wydatkiem w życiu, bo to tam właściciel planuje spędzić swoją przyszłość. Nie da się ukryć, że do budowy domu trzeba się dobrze przygotować. Wbrew pozorom inwestycja nie zaczyna się wraz z wyborem działki czy projektu – rozpocząć...
Norma PN-92/B-01706 [1], zawierająca wzory i tabele do określania obliczeniowych przepływów wody w instalacjach wodociągowych w budynkach, została w maju 2009 r. unieważniona bez podania normy zastępczej....
Norma PN-92/B-01706 [1], zawierająca wzory i tabele do określania obliczeniowych przepływów wody w instalacjach wodociągowych w budynkach, została w maju 2009 r. unieważniona bez podania normy zastępczej. Wobec konieczności znalezienia innej metody obliczeniowej w artykule omówiono sposoby obliczeń wykorzystywane dotychczas w Polsce.
Czwarta wersja programu Audytor OZC (rys. 1) umożliwia prowadzenie obliczeń zarówno według dotychczasowej normy PN-B-03406:1994, jak i nowej normy PN-EN 12831:2006. Główne zmiany w nowej wersji programuw stosunku do wersji poprzednich zostały przedstawionew tabeli 1.
Nowe nazewnictwo i oznaczenia
Tabela 1. Główne zmiany w Audytorze OZC 4.0
W programie Audytor OZC odpowiednio zaktualizowano nazewnictwo i oznaczenia wielkości fizycznych, dostosowując je do normy PN-EN 12831:2006. Porównanie ważniejszych wielkości fizycznych i ich symboli, występujących w normie PN-EN 12831:2006 oraz dotychczasowej normie PN-B-03406:1994, zestawiono w tabeli 2.
Dane klimatyczne
Dane klimatyczne, podane w załączniku krajowym do normy PN-EN 12831:2006, bazują na normie PN-82/B-02403 [5]. Zostały jednak uzupełnione o średnią roczną temperaturę zewnętrzną, która w nowej metodyce wykorzystywana jest do określania strat ciepła do gruntu oraz strat ciepła przez przenikanie do przyległych pomieszczeń. Program Audytor OZC 4.0 określa projektową temperaturę zewnętrzną i średnią roczną temperaturę zewnętrzną automatycznie w zależności od wybranej strefy klimatycznej. Pozwala również na ręczne wprowadzenie innych wartości.
Nadwyżka mocy cieplnej do skompensowania skutków osłabienia ogrzewania
Tabela 2. Porównanie wybranych wielkości i symboli występujących w normach PN-EN 12831:2006 i PN-B-03406:1994 [6, 7]
Nowa norma w „projektowym obciążeniu cieplnym” (odpowiednik „zapotrzebowania na moc cieplną”) umożliwia uwzględnienie nadwyżki mocy cieplnej do skompensowania skutków osłabienia ogrzewania (rys. 2). Jednak zgodnie z zapisem w normie uwzględnienie tej nadwyżki jest opcjonalne i należy to uzgodnić z inwestorem.Program umożliwia bardzo łatwe uwzględnienie nadwyżki w obliczeniach. W tym celu w Danych ogólnych (w sekcji Dane budynku) należy wybrać opcję Z osłabieniem (rys. 3). Wyświetlą się wtedy dodatkowe pola do wpisania założonego obniżenia temperatury w okresie osłabienia oraz czasu potrzebnego do ponownego nagrzania budynku. Program na tej podstawie, uwzględniając typ budynku, określi współczynnik nagrzewania fRH.
Współczynnik projektowej straty ciepła
Norma PN-EN 12831:2006 wprowadza obliczanie współczynnika projektowej straty ciepła H jako pośredni krok w obliczaniu strat ciepła [2]. Współczynnik ten odnoszony jest zawsze do różnicy temperatury wewnętrznej i zewnętrznej, niezależnie od wartości temperatury po drugiej stronie przegrody.
Natomiast program Audytor OZC 4.0 oblicza straty ciepła na drodze przenikania w równoważny sposób tradycyjny (bezpośredni) - obliczenia prowadzone są z pominięciem współczynnika H, w oparciu o różnicę temperatury charakterystyczną dla danej przegrody. Dzięki temu obliczenia są bardziej czytelne z punktu widzenia fizyki budowli. Jeśli jednak projektant chciałby poznać wartość współczynnika H, to może ją odczytać z tabeli z wynikami obliczeń (rys. 4).
Mostki cieplne
Według nowej normy w obliczeniach strat ciepła należy uwzględniać liniowe mostki cieplne. Program Audytor OZC 4.0 umożliwia obliczanie strat ciepła przez mostki cieplne zarówno metodą podstawową (w oparciu o współczynnik przenikania ciepła i długość mostka), jak i metodą uproszczoną (dodatek do współczynnika przenikania ciepła przegrody).
Rys. 3. Dane budynku
W programie wprowadzono bardzo użyteczną funkcję automatycznego generowania liniowych mostków cieplnych w poszczególnych pomieszczeniach. Dzięki niej w większości przypadków możliwe jest bardzo szybkie wykonywanie obliczeń projektowego obciążenia cieplnego, z uwzględnieniem liniowych mostków cieplnych.
Rys. 4. Wyniki obliczeń strat ciepła dla pomieszczenia umożliwiają odczytanie współczynnika straty ciepła H
Wprowadzanie danych na temat mostków cieplnych sprowadza się wówczas do wybrania standardowych typów mostków w zależności od technologii wykonania budynku (rys. 5). Dane te najczęściej wystarczy wprowadzić raz dla całego budynku (w danych ogólnych), chociaż w przypadku bardziej skomplikowanych budynków można je również doprecyzować (zmodyfikować) dla konkretnej przegrody.
Wymiary
Zgodnie z normą PN-EN 12831:2006 (wraz z załącznikiem krajowym) powierzchnie przegród budowlanych należy określać w oparciu o wymiary zewnętrzne (mierzone po zewnętrznej stronie budynku). Natomiast w przypadku obliczeń wg normy dotychczasowej PN-B-03406 stosowało się „wymiary w osiach” (pomiędzy osiami przegród ograniczających daną przegrodę), które wydają się być dużo bardziej naturalne w budownictwie.
Dlatego w celu „uszanowania” przyzwyczajeń projektantów oraz aby ułatwić przeliczania budynków wg jednej i drugiej normy, autorzy programu Audytor OZC zdecydowali się na przyjęcie zasady, że wymiary przegród budowlanych (tak jak do tej pory) wprowadza się w osiach, a program w przypadku wyboru normy PN-EN 12831 sam automatycznie obliczy wymiary zewnętrzne.
Przykład automatycznego przeliczenia „wymiarów w osiach” na „wymiary zewnętrzne” pokazano na rysunku 6. Dla naroża ścian zewnętrznych (ściana południowa i zachodnia) program dodaje do „wymiarów w osiach” połowę grubości sąsiedniej ściany zewnętrznej (kolumna ?L/A). Straty ciepła do gruntu Norma PN-EN 12831:2006 mówi, że straty ciepła do gruntu mogą być obliczone: w sposób szczegółowy wg normy EN ISO 13370 [8] lub w sposób uproszczony, opisany w normie PN-EN 12831:2006.
Rys. 6. Przykład automatycznego przeliczenia „wymiarów w osiach” na „wymiary zewnętrzne”
Program Audytor OZC 4.0 wykorzystuje bezpośrednio normę EN ISO 13370. Jest to metoda bardziej ogólna, pozwalająca na uwzględnienie m.in. takich czynników jak rodzaj gruntu czy izolacja krawędziowa. Okno do obliczania współczynnika przenikania ciepła dla podłogi na gruncie pokazano na rysunku 7.
Rys. 7. Obliczanie współczynnika przenikania ciepła dla podłogi na gruncie
W nowej metodyce obliczeniowej nie występuje podział podłogi na gruncie na I i II strefę. Straty ciepła w tym przypadku określane są w oparciu o tzw. wymiar charakterystyczny podłogi B’:
gdzie: A – pole powierzchni podłogi, m2; P – obwód podłogi (uwzględniający tylko ściany zewnętrzne), m.
UWAGA:
Aby program prawidłowo przeliczał wymiary w osiach na wymiary zewnętrzne, poszczególne ściany należy wprowadzać po kolei, zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
Program Audytor OZC 4.0 określa wymiar charakterystyczny podłogi na gruncie B’ indywidualnie dla każdego pomieszczenia w oparciu o dane przegród występujących w pomieszczeniu. Projektant ma jednak możliwość ręcznego wprowadzenia pola powierzchni podłogi A i obwodu P. Jedynie w przypadku pomieszczeń z podłogami na gruncie, w których nie ma ścian zewnętrznych (P = 0), program oblicza wymiar B’ na podstawie pola powierzchni podłogi i obwodu całego budynku, wprowadzonych w danych ogólnych.
„Straty ciepła do sąsiada”
Jeśli w lokalach istnieje możliwość indywidualnej regulacji temperatury, to według nowej normy temperaturę w sąsiednim pomieszczeniu, należącym do innego lokalu, należy przyjmować jako średnią arytmetyczną z projektowej temperatury wewnętrznej w analizowanym pomieszczeniu i średniej rocznej temperatury zewnętrznej. Takie podejście ma uwzględniać możliwość wystąpienia obniżenia temperatury w sąsiednich lokalach w stosunku do wartości projektowej.
UWAGA:
Dostępne w programie dwa dodatkowe warianty obliczania strat ciepła do sąsiednich lokali nie są przewidziane w normie PN-EN 12831:2006.
Jednak metoda podana w normie PN-EN 12831:2006 wydaje się zbyt „ostrożna”, ponieważ często zakłada bardzo niską wartość temperatury w sąsiednim lokalu. W związku z tym w programie Audytor OZC 4.0 przewidziano dwa dodatkowe warianty określania temperatury w sąsiednim lokalu (rys. 8): obliczanie wg normy (średniej arytmetycznej), ale z ograniczeniem (nie mniej niż podana wartość, np. 16°C), nieuwzględnianie ryzyka obniżenia temperatury (tzn. przyjmuje się temperaturę projektową na podstawie funkcji danego pomieszczenia).
Rys. 8. Wybór sposobu określania strat ciepła do sąsiednich lokali
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (par. 134, ust. 6) [9], podaje 16°C jako minimalną wartość temperatury wewnętrznej w czasie eksploatacji w pomieszczeniach o temperaturze obliczeniowej (projektowej) 20°C i wyższej i taką wartość ograniczenia można wprowadzić w programie. Należy jednak zwrócić uwagę, że takie powołanie nie jest ścisłe, ponieważ wymaganie w Rozporządzeniu odnosi się do warunków eksploatacyjnych, a nie do projektowania.
Wentylacja
Rys. 9. Wybór systemu wentylacji
Program Audytor OZC 4.0 umożliwia analizę wentylacji w znacznie szerszym zakresie niż przewiduje to norma PN-EN 12831:2006 (rys. 9). Istnieje możliwość wybrania m.in. następujących systemów:
wentylacja naturalna (grawitacyjna),
wentylacja mechaniczna wywiewna,
wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna,
wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna z rekuperacją,
wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna z recyrkulacją.
Obliczenia
Program wykonuje:
obliczenia współczynników przenikania ciepła U dla ścian, podłóg, dachów i stropodachów, obliczenia rozkładu temperatury i ciśnienia cząstkowego pary wodnej w przekroju przegród budowlanych,
obliczenia projektowego obciążenia cieplnego poszczególnych pomieszczeń,
obliczenia projektowego obciążenia cieplnego całego budynku (uwaga: w przypadku normy PN–EN 12831:2006 nie zawsze jest to suma obciążeń cieplnych poszczególnych pomieszczeń),
obliczenia sezonowego zapotrzebowania na ciepło do ogrzania budynków mieszkalnych,
obliczenia wskaźników sezonowego zapotrzebowania na energię cieplną EV i EA,
wstępny dobór grzejników w pomieszczeniach.
Wyniki obliczeń obciążenia cieplnego mogą następnie zostać przeniesione do programu Audytor C.O. [3] w celu zaprojektowania instalacji centralnego ogrzewania.
Podsumowanie
Program Audytor OZC 4.0 umożliwia szybkie i wygodne wykonanie obliczeń w oparciu o dość skomplikowaną metodykę, podaną w normie PN-EN 12831:2006. Program z jednej strony posiada rozbudowane narzędzia, umożliwiające prowadzenie złożonych analiz, np. skomplikowanych systemów wentylacyjnych, z drugiej zaś strony w przypadku budynków typowych proces wprowadzania danych jest bardzo szybki z uwagi na możliwość wykorzystania wielu danych domyślnych.
* * *
Aktualne informacje na temat programów Audytor OZC i Audytor C.O. dostępne są w internecie pod adresem www.sankom.pl.
Literatura
Strzeszewski M., Wereszczyński P., Norma PN–EN 12831. Nowa metoda obliczania projektowego obciążenia cieplnego. Poradnik, Warszawa 2006.
Strzeszewski M., Wstępne porównanie sposobu określania mocy szczytowej do ogrzewania budynków wg norm PN-B-03406:1994 i PN-EN 12831:2006, „Rynek Instalacyjny” 9/2008.
Wereszczyński P., Narowski P., Podręcznik użytkownika programu Audytor C.O. 3.5, SANKOM Sp. z o.o., Warszawa 2005 (podręcznik można pobrać bezpłatnie z witryny internetowej www.sankom.pl).
Wereszczyński P. et al., Audytor OZC 4.0. Program wspomagający obliczanie projektowego obciążenia cieplnego budynku oraz sezonowego zapotrzebowania na ciepło. Podręcznik użytkownika, SANKOM Sp. z o.o., Warszawa, 2008 (podręcznik można pobrać bezpłatnie z witryny internetowej www.sankom.pl).
PN-82/B-02403 Ogrzewnictwo – Temperatury obliczeniowe zewnętrzne.
PN-B-03406:1994 Obliczanie zapotrzebowania ciepła pomieszczeń o kubaturze do 600 m3.
N-EN 12831:2006 Instalacje ogrzewcze w budynkach – Metoda obliczania projektowego obciążenia cieplnego.
PN-EN ISO 13370:2008 Właściwości cieplne budynków – Wymiana ciepła przez grunt – Metody obliczania.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690, ze zm.).
Wiedza i praktyka dotycząca budowy kotłowni wbudowanych oraz wolno stojących dla urządzeń spalających węgiel i koks jest ugruntowana i powszechna. W praktyce zasady dotyczące kotłowni węglowych wykorzystywane...
Wiedza i praktyka dotycząca budowy kotłowni wbudowanych oraz wolno stojących dla urządzeń spalających węgiel i koks jest ugruntowana i powszechna. W praktyce zasady dotyczące kotłowni węglowych wykorzystywane są przy budowie kotłowni na biopaliwa stałe. Jednak jest wiele różnic pomiędzy tymi paliwami, determinujących wielkość, lokalizację oraz dojazd i dojście do kotłowni, a także ich budowę i aranżację wnętrza.
Zmniejszenie zużycia energii przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego komfortu wnętrza jest obecnie jednym z zasadniczych elementów uwzględnianych podczas projektowania nowoczesnych instalacji grzewczych...
Zmniejszenie zużycia energii przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego komfortu wnętrza jest obecnie jednym z zasadniczych elementów uwzględnianych podczas projektowania nowoczesnych instalacji grzewczych i chłodzących.
W większości artykułów poświęconych pompom ciepła autorzy szczegółowo analizują zalety pompy ciepła, pokazując, jak szczególne jest to urządzenie, bo pozwala z 1 kW zainstalowanej mocy uzyskać nawet 4...
W większości artykułów poświęconych pompom ciepła autorzy szczegółowo analizują zalety pompy ciepła, pokazując, jak szczególne jest to urządzenie, bo pozwala z 1 kW zainstalowanej mocy uzyskać nawet 4 kW mocy grzewczej. Rzadko spotyka się informacje o tym, że aby te 4 kW mocy grzejnej uzyskać po stronie skraplacza (to on grzeje), trzeba je wcześniej po stronie parownika móc odebrać (to on ciepło ze źródła pobiera). Niestety, wielu zapomina o tym, że w fizyce wszystko musi się zgadzać.
Perfekt System firmy Perfexim Ltd Sp. z o.o. to nowoczesny, kompletny system przeznaczony do instalacji grzewczych (ogrzewania grzejnikowego i podłogowego) i wodociągowych (ciepłej i zimnej wody) obejmujący...
Perfekt System firmy Perfexim Ltd Sp. z o.o. to nowoczesny, kompletny system przeznaczony do instalacji grzewczych (ogrzewania grzejnikowego i podłogowego) i wodociągowych (ciepłej i zimnej wody) obejmujący rury wielowarstwowe PeX/Al/PeX i bardzo szeroki asortyment złączek dostępnych w wersji do skręcania i zaprasowywania.
Obecnie istnieje wiele inteligentnych systemów budynkowych. Jednym ze standardów tych systemów rozpowszechnionym w Europie jest KNX/EIB, który pozwala na automatyczną kontrolę temperatury w pomieszczeniu...
Obecnie istnieje wiele inteligentnych systemów budynkowych. Jednym ze standardów tych systemów rozpowszechnionym w Europie jest KNX/EIB, który pozwala na automatyczną kontrolę temperatury w pomieszczeniu w zależności od jego rodzaju, pory dnia i innych warunków zewnętrznych oraz określonych przez użytkownika.
Firma Zehnder ma w swojej ofercie różne typy grzejników. Dużą część asortymentu stanowią grzejniki na miarę. Wśród nich wyróżniają się Stratos – najmocniejszy stalowy grzejnik konwektorowy i Charleston...
Firma Zehnder ma w swojej ofercie różne typy grzejników. Dużą część asortymentu stanowią grzejniki na miarę. Wśród nich wyróżniają się Stratos – najmocniejszy stalowy grzejnik konwektorowy i Charleston – kreatywne „żeberka”.
W kotle wodnym dla instalacji centralnego ogrzewania wyróżnia się trzy podstawowe układy: układ spalania – zespół urządzeń zamieniających energię chemiczną zawartą w paliwie na ciepło; układ wymiany ciepła...
W kotle wodnym dla instalacji centralnego ogrzewania wyróżnia się trzy podstawowe układy: układ spalania – zespół urządzeń zamieniających energię chemiczną zawartą w paliwie na ciepło; układ wymiany ciepła – zespół urządzeń umożliwiających przekazanie uzyskanego ciepła czynnikowi pośredniemu (wodzie), transportującemu ciepło do ogrzewanych obiektów; układ sterowania – zespół urządzeń umożliwiających racjonalne prowadzenie ruchu kotła. Podstawą podziału kotłów na charakterystyczne grupy stanowią rozwiązania...
Zastosowane przepisy wykonawcze do Prawa budowlanego oraz wprowadzone nowe ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy [3] wywarły wpływ na wydane dla zakładów opieki zdrowotnej wymagania, jakim powinny...
Zastosowane przepisy wykonawcze do Prawa budowlanego oraz wprowadzone nowe ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy [3] wywarły wpływ na wydane dla zakładów opieki zdrowotnej wymagania, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładów opieki zdrowotnej. Rozpatrzmy ważniejsze z tych wymagań odnoszących się do instalacji sanitarnych w zakładach opieki zdrowotnej.
W artykule przedstawiono przypadek, w którym pomimo podejmowanych przez lokatorów działań mających na celu ograniczenie zużycia ciepła, opłaty za ogrzewanie są wysokie. Stosunkowo duża różnica pomiędzy...
W artykule przedstawiono przypadek, w którym pomimo podejmowanych przez lokatorów działań mających na celu ograniczenie zużycia ciepła, opłaty za ogrzewanie są wysokie. Stosunkowo duża różnica pomiędzy sumą wskazań liczników mieszkaniowych a energią chemiczną zawartą w zakupionym paliwie wskazuje na niesatysfakcjonującą sprawność źródła ciepła i instalacji przesyłowych. Nie można tego wytłumaczyć niedokładnością wskazań mierników – przyczyną jest raczej brak właściwej eksploatacji systemu.
Powszechne przekonanie, że koszt eksploatacji dobrze ocieplonego domu jest znacznie niższy niż porównywalnego kubaturą i bryłą, ale gorzej izolowanego termicznie budynku jest jak najbardziej uzasadnione.
Powszechne przekonanie, że koszt eksploatacji dobrze ocieplonego domu jest znacznie niższy niż porównywalnego kubaturą i bryłą, ale gorzej izolowanego termicznie budynku jest jak najbardziej uzasadnione.
Na wniosek Komitetu Technicznego nr 279 Polskiego Komitetu Normalizacji w sierpniu 2007 r. normie europejskiej EN 15251:2007 [1] został nadany status Polskiej Normy. Omawia ona własności środowiska wewnętrznego,...
Na wniosek Komitetu Technicznego nr 279 Polskiego Komitetu Normalizacji w sierpniu 2007 r. normie europejskiej EN 15251:2007 [1] został nadany status Polskiej Normy. Omawia ona własności środowiska wewnętrznego, które uwzględniane są przy projektowaniu instalacji oraz podczas oceny efektywności energetycznej budynków wynikającej z dyrektywy EPBD (energy performance of buildings directive) [2].
Złożoność i różnorodność rozwiązań oraz różne wymagania wobec instalacji skłaniają projektantów i użytkowników do dbałości o ich niezawodność i żywotność. Największym zagrożeniem dla instalacji jest korozja....
Złożoność i różnorodność rozwiązań oraz różne wymagania wobec instalacji skłaniają projektantów i użytkowników do dbałości o ich niezawodność i żywotność. Największym zagrożeniem dla instalacji jest korozja. Wynalezienie stali nierdzewnej i nierdzewnych stopów dawało przekonanie, że problem ten został rozwiązany. Okazało się jednak, że korozja atakuje bez wyjątku wszystkie metale, a nawet tworzywa.
W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto organizować konferencje...
W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto organizować konferencje oraz udostępniać różne formy wypoczynku, zarówno dla gości hotelowych, jak i dla klientów zewnętrznych. Wiele z tych hoteli ma oddziały odnowy biologicznej. W artykule przedstawione są propozycje, w jaki sposób rozwiązać działalność takich zakładów.
Przystępując do podjęcia decyzji o jakiejkolwiek inwestycji (w tym również wodociągowej lub kanalizacyjnej) inwestor wraz z projektantem muszą odpowiedzieć na kilka pytań, m.in. o czym mówimy (ustalenie...
Przystępując do podjęcia decyzji o jakiejkolwiek inwestycji (w tym również wodociągowej lub kanalizacyjnej) inwestor wraz z projektantem muszą odpowiedzieć na kilka pytań, m.in. o czym mówimy (ustalenie terminologii), czy jest to zdefiniowane, co możemy zrobić, jak możemy wykonać i ile inwestycja kosztuje? Dopiero po wykonaniu takiej analizy można podjąć decyzję o ewentualnej inwestycji.
Problem opomiarowania węzłów grupowych jest złożony i może doprowadzić do błędów przy doborze urządzeń pomiarowych, to zaś spowoduje kłopoty z rozliczaniem ciepła i ustaleniem rzeczywistej stawki za podgrzanie...
Problem opomiarowania węzłów grupowych jest złożony i może doprowadzić do błędów przy doborze urządzeń pomiarowych, to zaś spowoduje kłopoty z rozliczaniem ciepła i ustaleniem rzeczywistej stawki za podgrzanie wody. W artykule zawarto uwagi dotyczące projektowania i eksploatacji węzłów grupowych, pozwalające na wydłużanie okresu ich bezawaryjnej pracy i zwiększanie niezawodności pomiarów.
Ochrona przed hałasem w budynku ma bardzo ważne znaczenie dla samopoczucia i zdrowia mieszkańców. Dlatego szczególnie w budownictwie mieszkaniowym, hotelach, szkołach, szpitalach i biurowcach akustyka...
Ochrona przed hałasem w budynku ma bardzo ważne znaczenie dla samopoczucia i zdrowia mieszkańców. Dlatego szczególnie w budownictwie mieszkaniowym, hotelach, szkołach, szpitalach i biurowcach akustyka instalacji wymaga szczególnej uwagi. W przeciwieństwie do elementów budowlanych statycznych – w instalacjach, armaturze i innym wyposażeniu instalacji zachodzą procesy dynamiczne.
Zastosowanie stelaży instalacyjnych w łazienkach pozwala na dużą dowolność w projektowaniu pomieszczeń i niekonwencjonalne aranżowanie wnętrz, a także ułatwia montaż urządzeń sanitarnych i utrzymanie czystości.
Zastosowanie stelaży instalacyjnych w łazienkach pozwala na dużą dowolność w projektowaniu pomieszczeń i niekonwencjonalne aranżowanie wnętrz, a także ułatwia montaż urządzeń sanitarnych i utrzymanie czystości.
Uzyskanie uprawnień do samodzielnego wykonywania funkcji technicznych w budownictwie nie jest obecnie proste. Poza dyskusją, zdaniem autora, pozostaje jednak stwierdzenie, że uprawnienia są dla wszystkich...
Uzyskanie uprawnień do samodzielnego wykonywania funkcji technicznych w budownictwie nie jest obecnie proste. Poza dyskusją, zdaniem autora, pozostaje jednak stwierdzenie, że uprawnienia są dla wszystkich „budowlańców”, a więc także reprezentujących branżę instalacji sanitarnych, kwestią być albo nie być na budowlanym rynku zawodowym. W części pierwszej artykułu autor dokonuje przeglądu regulacji prawnych dotyczących uprawnień budowlanych na przestrzeni lat oraz obecne wymagania w tym zakresie, w...
Uzyskanie uprawnień do samodzielnego wykonywania funkcji technicznych w budownictwie nie jest obecnie proste. Poza dyskusją, zdaniem autora, pozostaje jednak stwierdzenie, że uprawnienia są dla wszystkich...
Uzyskanie uprawnień do samodzielnego wykonywania funkcji technicznych w budownictwie nie jest obecnie proste. Poza dyskusją, zdaniem autora, pozostaje jednak stwierdzenie, że uprawnienia są dla wszystkich „budowlańców”, a więc także reprezentujących branżę instalacji sanitarnych, kwestią być albo nie być na budowlanym rynku zawodowym. W części pierwszej artykułu (RI nr 12/2008) autor dokonał przeglądu regulacji prawnych dotyczących uprawnień budowlanych na przestrzeni lat oraz obecne wymagania w...
Pomimo istnienia obszernych regulacji technicznych dotyczących przepompowni ścieków, serwisanci stale zgłaszają problemy związane z zabudową tych urządzeń. Zdarza się, że przepompownie stosowane są tam,...
Pomimo istnienia obszernych regulacji technicznych dotyczących przepompowni ścieków, serwisanci stale zgłaszają problemy związane z zabudową tych urządzeń. Zdarza się, że przepompownie stosowane są tam, gdzie nie są konieczne i odwrotnie – nie są zastosowane, gdzie pod względem technicznym są niezbędne. Przyczyną jest często nieprzestrzeganie obowiązujących standardów technicznych w połączeniu z niedostateczną wymianą informacji pomiędzy osobami odpowiedzialnymi za projektowanie struktury naziemnej,...
Zagadnienie właściwego doboru pomp do różnych instalacji jest bardzo ważne zarówno dla poszczególnych użytkowników, jak i w skali ogólnokrajowej. Dotyczy to także pomp w instalacjach wodociągowych i kanalizacyjnych...
Zagadnienie właściwego doboru pomp do różnych instalacji jest bardzo ważne zarówno dla poszczególnych użytkowników, jak i w skali ogólnokrajowej. Dotyczy to także pomp w instalacjach wodociągowych i kanalizacyjnych oraz w ciepłownictwie i ogrzewnictwie. Pompy w gospodarce komunalnej oraz w różnych instalacjach domowych pochłaniają ponad 10% całej ilości energii elektrycznej zużywanej przez pompy w Polsce, tj. ponad 3 TWh (3 mld kWh) rocznie.
Wprowadzony w 1994 r. obowiązek stosowania w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych wodomierzy do pomiaru ilości dostarczanej do mieszkań wody zimnej i ciepłej wpłynął na obniżenie wskaźników jej zużycia....
Wprowadzony w 1994 r. obowiązek stosowania w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych wodomierzy do pomiaru ilości dostarczanej do mieszkań wody zimnej i ciepłej wpłynął na obniżenie wskaźników jej zużycia. Recknagel już ok. 1970 r. zauważył, że zastosowanie w instalacji ciepłej wody ciepłomierza obniża zużycie wody o blisko połowę.
W artykule przedstawiono wyniki obliczeń projektowych i pomiarów rzeczywistego zużycia ciepłej wody użytkowej w budynku szkolnym. Prowadzone od kilku lat badania umożliwiły zaobserwowanie sezonowości i...
W artykule przedstawiono wyniki obliczeń projektowych i pomiarów rzeczywistego zużycia ciepłej wody użytkowej w budynku szkolnym. Prowadzone od kilku lat badania umożliwiły zaobserwowanie sezonowości i trendów zużycia c.w.u.
Podczas urządzania łazienki coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na funkcjonalność wyposażenia, ale również na jego stronę wizualną. Jednym z rozwiązań, które łączy estetykę z wygodą użytkowania, jest...
Podczas urządzania łazienki coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na funkcjonalność wyposażenia, ale również na jego stronę wizualną. Jednym z rozwiązań, które łączy estetykę z wygodą użytkowania, jest umywalka wolnostojąca przyścienna. Taki model pozwala stworzyć nowoczesną aranżację, a jednocześnie nie wymaga rezygnowania z praktycznych rozwiązań ułatwiających codzienne korzystanie z łazienki.
Właściciele domów jednorodzinnych mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, odliczając od dochodu lub przychodu wydatki związane m.in. z zakupem i montażem pompy ciepła, instalacji fotowoltaicznej czy...
Właściciele domów jednorodzinnych mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, odliczając od dochodu lub przychodu wydatki związane m.in. z zakupem i montażem pompy ciepła, instalacji fotowoltaicznej czy ociepleniem budynku. Dzięki temu inwestycje poprawiające efektywność energetyczną domu stają się bardziej dostępne finansowo, a maksymalna kwota odliczenia wynosi 53 tys. zł na podatnika.
Exit interview to dobrowolna rozmowa z pracownikiem, który zdecydował się na zmianę miejsca zatrudnienia i opuszcza firmę. Sprawdź, jaki jest jej główny cel i jakie pytania padają podczas takiego spotkania...
Exit interview to dobrowolna rozmowa z pracownikiem, który zdecydował się na zmianę miejsca zatrudnienia i opuszcza firmę. Sprawdź, jaki jest jej główny cel i jakie pytania padają podczas takiego spotkania najczęściej.
Chcesz wiedzieć, co dzieje się w domu, gdy jesteś w pracy, na urlopie lub poza mieszkaniem? Sprawdzić, czy dziecko pod opieką dziadków jest bezpieczne, pies spokojnie odpoczywa, a przesyłka faktycznie...
Chcesz wiedzieć, co dzieje się w domu, gdy jesteś w pracy, na urlopie lub poza mieszkaniem? Sprawdzić, czy dziecko pod opieką dziadków jest bezpieczne, pies spokojnie odpoczywa, a przesyłka faktycznie została zostawiona pod drzwiami? Nowoczesne kamery Wi-Fi umożliwiają zdalny podgląd w dowolnym momencie, bez skomplikowanego montażu i dużych kosztów. Sprawdź smart kamery Sonoff i wybierz model dopasowany do swoich potrzeb.
Wentylowanie domu nie jest jedynie wymogiem związanym z literą prawa budowlanego, ale powinno być postrzegane jako ochrona naszego zdrowia i komfortu, ale i stanu technicznego domu, narażonego przez niewłaściwą...
Wentylowanie domu nie jest jedynie wymogiem związanym z literą prawa budowlanego, ale powinno być postrzegane jako ochrona naszego zdrowia i komfortu, ale i stanu technicznego domu, narażonego przez niewłaściwą cyrkulację powietrza lub co gorsza jej brak na zawilgocenia ścian i wynikające z tego konsekwencje.
Narzędzia pneumatyczne dla przemysłu są wybierane wszędzie tam, gdzie liczy się ciągłość pracy, powtarzalność operacji i odporność sprzętu na intensywną eksploatację. W zakładach produkcyjnych, montowniach,...
Narzędzia pneumatyczne dla przemysłu są wybierane wszędzie tam, gdzie liczy się ciągłość pracy, powtarzalność operacji i odporność sprzętu na intensywną eksploatację. W zakładach produkcyjnych, montowniach, serwisach technicznych, odlewniach, lakierniach czy firmach utrzymania ruchu narzędzie nie może być przypadkowym dodatkiem do stanowiska. Musi pracować stabilnie, przewidywalnie i zgodnie z wymaganiami procesu.
W upalne dni dom może być prawdziwą oazą. Jeśli jednak wysokie temperatury zaczynają dawać się we znaki, warto przemyśleć system chłodzenia pomieszczeń.
W upalne dni dom może być prawdziwą oazą. Jeśli jednak wysokie temperatury zaczynają dawać się we znaki, warto przemyśleć system chłodzenia pomieszczeń.
Rynek pomp ciepła dojrzewa. Coraz większe znaczenie mają stabilność producenta, zaplecze technologiczne, dostępność serwisu oraz realna trwałość urządzeń potwierdzona długością gwarancji.
Rynek pomp ciepła dojrzewa. Coraz większe znaczenie mają stabilność producenta, zaplecze technologiczne, dostępność serwisu oraz realna trwałość urządzeń potwierdzona długością gwarancji.
Wystartował konkurs „Zabierz pingwina na wakacje!”, w którym uczestnicy mogą puścić wodze fantazji i pokazać, gdzie pingwin spędza swój wymarzony urlop. Aby wziąć udział, wystarczy dodać w komentarzu pod...
Wystartował konkurs „Zabierz pingwina na wakacje!”, w którym uczestnicy mogą puścić wodze fantazji i pokazać, gdzie pingwin spędza swój wymarzony urlop. Aby wziąć udział, wystarczy dodać w komentarzu pod postem konkursowym grafikę, mem, kolaż, rysunek lub edycję zdjęcia przedstawiające pingwina na wakacjach.
Informacja o cookies
Klikacjąc "Zgoda" akceptujesz zapisywanie wszystkich danych na twoim urządzeniu. Kliknięcie "Odmowa" oznacza zapisywanie tylko danych niezbędnych do funkcjonowania strony. Administratorem danych jest Grupa Medium sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Karczewska 18. Dane są przetwarzane w celu zapewnienia funkcjonalności strony, analizy ruchu oraz dostosowania reklam. Masz prawo do wycofania zgody w dowolnym momencie. Dane przetwarzamy w celu realizxacji zamówienia (art. 6 ust. 1 lit. b RODO). Szczegółowe informacje o przetwarzaniu danych znajdziesz w
Polityce prywatności
![Tabela 1. Główne zmiany w Audytorze OZC 4.0 [4]](https://www.rynekinstalacyjny.pl/media/cache/typical_view/data/202104/audytor-ozc-4.jpg)
![Tabela 2. Porównanie wybranych wielkości i symboli występujących w normach PN-EN 12831:2006 i PN-B-03406:1994 [6, 7]](https://www.rynekinstalacyjny.pl/media/cache/typical_view/data/202104/audytor-ozc-10.jpg)
