RynekInstalacyjny.pl

Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej; Cz. 1. Budowa i rodzaje rur

Selected issues of the design and construction of water-pipe network. Part 1. Construction and types of pipes

collage: J.Sawicki

collage: J.Sawicki

System wodociągowy to zespół urządzeń technicznych i obiektów budowlanych służących do zaopatrywania ludności i przemysłu w wodę. Do jego głównych zadań należy dostarczanie do odbiorcy wody o odpowiedniej jakości, w odpowiedniej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem.

Zobacz także

Grupa Aliaxis Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej...

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej wdrażając nowe technologie i procesy. Producenci materiałów i produktów budowlanych również starają się iść z duchem czasu. Niestety zbyt często „gotowość na BIM” jest upraszczana i sprowadzana do posiadania biblioteki obiektów BIM (np. rodzin Revit). Co gorsza, jakość plików i danych do pobrania...

merXu 8 powodów, dla których warto korzystać z merXu

8 powodów, dla których warto korzystać z merXu 8 powodów, dla których warto korzystać z merXu

Szeroka oferta i zweryfikowani dostawcy to tylko niektóre atuty platformy zakupowej merXu. Sprawdź, dlaczego warto kupować i sprzedawać na merXu.

Szeroka oferta i zweryfikowani dostawcy to tylko niektóre atuty platformy zakupowej merXu. Sprawdź, dlaczego warto kupować i sprzedawać na merXu.

merXu Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji

Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji

Platforma handlowa merXu umożliwia promocyjne zakupy materiałów z branży instalacyjnej. Robiąc większe zamówienie, zwiększamy swój rabat, a dodatkowo zyskujemy bezpłatną dostawę towarów.

Platforma handlowa merXu umożliwia promocyjne zakupy materiałów z branży instalacyjnej. Robiąc większe zamówienie, zwiększamy swój rabat, a dodatkowo zyskujemy bezpłatną dostawę towarów.

System wodociągowy może występować z pompowaniem jedno- lub wielostopniowym. W górach można niekiedy spotkać układ grawitacyjny – bez pompowni, bazujący na wodzie źródlanej gromadzonej w wysoko położonym zbiorniku terenowym. Każdy system wodociągowy składa się z ujęcia wody [3], stacji uzdatniania wody, zbiornika wodociągowego, pompowni wodociągowej [4], sieci wodociągowej i instalacji wodociągowej [5].

Ze względu na sposób korzystania z wody systemy wodociągowe można podzielić na [13]:

  • ogólnego przeznaczenia – woda na cele komunalne i przemysłowe dostarczana jest do odbiorców za pomocą wspólnej sieci rurociągów wodociągowych,

  • półrozdzielcze – woda na cele komunalne i przemysłowe dostarczana jest do odbiorców za pomocą dwóch niezależnych układów sieci rurociągów wodociągowych,

  • rozdzielcze – woda na cele spożywcze (do picia), gospodarcze (do utrzymania higieny i czystości) i przemysłowe dostarczana jest do odbiorców za pomocą trzech niezależnych układów sieci rurociągów wodociągowych (rzadko stosowany).

Natomiast ze względu na zasięg terenowy systemy wodociągowe można podzielić na [13]:

  • zagrodowe – swoim zasięgiem obejmują jedno gospodarstwo,

  • lokalne – obejmują jedną miejscowość (wieś albo miasto) lub jeden zakład przemysłowy,

  • centralne – obejmują jedną miejscowość (wieś albo miasto), w której zlokalizowana jest stacja uzdatniania wody, oraz pobliskie miejscowości,

  • grupowe – obejmują kilka miejscowości oraz kilka stacji uzdatniania wody, które mogą współpracować ze sobą dzięki wspólnej sieci wodociągowej.

Budowa sieci wodociągowej

Do budowy sieci wodociągowej stosuje się zarówno wykopy wąskoprzestrzenne o ścianach pionowych odeskowanych i rozpartych, jak i szerokoprzestrzenne o ścianach skarpowych. Wybór rodzaju wykopu i zabezpieczenia ścian wykopu zależy od warunków lokalnych i hydrogeologicznych oraz głębokości wykopu.

W przypadku wystąpienia wód gruntowych wykop należy odwodnić przed ułożeniem rurociągu.

Rurociągi sieci wodociągowej zaleca się układać równolegle do powierzchni terenu, a głębokość przykrycia rurociągu hg powinna być o 0,4 m większa od głębokości przemarzania gruntu (tab. 1), jeżeli nie stosuje się izolacji cieplnej oraz środków zabezpieczających podłoże i rurociąg przed przemarzaniem.

rurociąg a głębokość przemarzania

Tabela 1. Zestawienie głębokości przykrycia rurociągu w zależności od głębokości przemarzania gruntu

Sposób układania rur uzależniony jest od rodzaju podłoża (rys. 1). Gdy jest ono suche, bez kamieni, w gruntach z piasku grubego, średniego i drobnego rury można układać bezpośrednio na wyrównanym podłożu rodzimym z wyprofilowanym odpowiednio dnem, które stanowi łożysko nośne rury (rys. 1a). Natomiast na podłożu z gruntów skalistych (skały, rumosze, zwietrzeliny), gliniastych (piaski gliniaste, gliny) i ilastych (piaski ilaste, iły) rury układa się na zagęszczonej podsypce o minimalnej miąższości 0,1 m (rys. 1b).

W przypadku podłoża z gruntu o niskiej nośności, jak torf, ale małej miąższości, należy usunąć torf i wypełnić zagęszczoną podsypką z piasku do poziomu posadowienia rury (rys. 1c). Natomiast w torfach o dużej miąższości na dnie wykopu należy wykonać płytę fundamentową z betonu lub żelbetu, na której na zagęszczonej podsypce o minimalnej miąższości 0,1 m układa się rury z tworzywa sztucznego (rys. 1d).

Rury z żeliwa sferoidalnego można układać bezpośrednio na ławie fundamentowej (niekiedy na palach) i je zabetonować. Wykop wokół rury wypełnia się warstwami z piasku (obsypka), zagęszczając każdą warstwę. Nad rurą wykonuje się zasypkę z piasku o miąższości 0,4 m, którą zagęszcza się na całej szerokości wykopu. W miejscu łączenia rur kielichowych wykonuje się dołki montażowe o głębokości ok. 10 cm i szerokości 50 cm (rys. 1e), żeby ułatwić ich montaż i nie zabrudzić bosego końca piaskiem.

Układanie rurociągów wodociągowych

Rys. 1. Układanie rurociągów wodociągowych na podłożu z gruntów [6]: a) piaszczystych, b) skalistych, gliniastych, ilastych, c) torfowych o płytkim zaleganiu, d) torfowych o głębokim zaleganiu oraz e) sposób układania rur łączonych na kielich; 1 – grunt rodzimy lub piasek, 2 – zasypka z piasku, 3 – rurociąg wodociągowy, 4 – obsypka z piasku, 5 – podsypka z piasku, 6 – płyta fundamentowa z betonu lub żelbetu, 7 – dołek montażowy

Warto także przeczytać: Przemarzanie gruntów w aspekcie eksploatacji systemów dystrybucji wody

Przed połączeniem rur koniec bosy i uszczelkę gumową należy posmarować środkiem przeciwadhezyjnym, żeby zmniejszyć tarcie. Złącza rur zasypuje się dopiero po wykonaniu próby szczelności. Wykop powyżej zasypki z piasku wypełnia się warstwami z gruntu rodzimego, zagęszczając każdą warstwę.

Przy zmianie kierunku rurociągu wodociągowego, który pracuje pod ciśnieniem, powstaje w łuku w wyniku parcia wody duża siła dążąca do wyrwania kształtki łukowej ze złączy. W związku z tym rurociąg wodociągowy należy zabezpieczyć przed uszkodzeniem złączy lub nawet rozerwaniem rurociągu na łukach.

W celu stabilizacji ułożonego w wykopie rurociągu wodociągowego, a w szczególności zabezpieczenia przed wysunięciem się bosego końca rury z kielicha, co może wystąpić przy łukach, kolanach, trójnikach, uzbrojeniu i korkach na końcu rurociągu, należy go zakotwić lub zastosować bloki oporowe, które przeniosą na grunt siły osiowe występujące w rurociągu. Stosuje się bloki oporowe prefabrykowane lub wykonywane na miejscu budowy.

Bloki oporowe w wykopie muszą się opierać na gruncie rodzimym (nienaruszonym). Szerokość bloku nie powinna być mniejsza niż odległość ścian wykopu od zewnętrznej ścianki rurociągu wodociągowego. Niedopuszczalne jest zasypywanie powstałej szczeliny między blokiem oporowym a ścianą wykopu gruntem. Jeżeli taka szczelina powstanie, należy ją wypełnić chudym betonem. Natomiast długość bloku oporowego musi być tak dobrana, żeby między kielichem poprzedniej rury lub kształtki a początkiem bloku oporowego pozostała wolna przestrzeń ok. 0,5 m [8], która w razie potrzeby umożliwi naprawę uszczelnienia.

Blok oporowy w wykopie należy układać w pobliżu środka łuku rurociągu, gdzie występuje największa siła parcia wody. W przypadku gdy należy zastosować bloki oporowe długie, które nie zapewniają 0,5 m wolnej odległości od kielicha, taki blok oporowy odsuwa się nieco od rurociągu wodociągowego, zapełniając betonem powstałą przestrzeń o kształcie trapezowym lub schodkowym. Między blokiem oporowym a wyrównującym betonem należy ułożyć dwie warstwy papy, co umożliwi osiadanie bloku oporowego bez oddziaływania na rurociąg wodociągowy przy bezpośrednim jego obetonowaniu.

Przejście rurociągu wodociągowego przez przeszkodę terenową, np. drogę lub tory kolejowe, wykonuje się w rurze osłonowej, w której należy unikać połączeń rurociągów. Wewnętrzna średnica rury osłonowej powinna być większa przynajmniej o jeden wymiar od zewnętrznej średnicy rury wodociągowej. Po obu stronach przeszkody terenowej na rurociągu wodociągowym montuje się zasuwy odcinające. Przejście rurociągu wodociągowego pod drogą lub torami kolejowymi wykonuje się obecnie metodą bezwykopową za pomocą przecisku pneumatycznego lub hydraulicznego.

Z kolei przejście rurociągu wodociągowego przez ciek wodny wykonuje się za pomocą akweduktu lub syfonu. W przypadku akweduktu rurociąg wodociągowy musi być zabezpieczony przed przemarzaniem za pomocą waty szklanej lub pianki izolacyjnej. Jako akwedukt wykorzystać można most, pod którym podwiesza się rurociąg wodociągowy. Przejście rurociągu przez ciek wodny za pomocą syfonu również wykonuje się w rurze osłonowej metodą bezwykopową za pomocą wiertnic do przewiertów sterowanych. Rurociąg wodociągowy pod dnem rzeki powinien być układany na głębokości od 1,0 do 1,5 m [8].

Po ułożeniu rurociągu wodociągowego w wykopie częściowo się go zasypuje, pozostawiając odkryte jedynie wszystkie złącza do czasu próby ciśnieniowej (szczelności rurociągów), którą należy przeprowadzić zgodnie z normą PN-EN 805 [9].

Przed przystąpieniem do przeprowadzenia próby ciśnieniowej należy sprawdzić, czy wszystkie urządzenia pomiarowe zostały skalibrowane oraz, czy są w stanie gotowości do pracy i zostały odpowiednio rozmieszczone na rurociągach sieci wodociągowej. Rurociągi należy napełniać wodą powoli, a wszystkie urządzenia odpowietrzające muszą być w tym czasie otwarte. Natomiast w trakcie przeprowadzania próby ciśnieniowej wszystkie urządzenia odpowietrzające muszą być zamknięte, a zasuwy pośrednie zamontowane na rurociągach – otwarte.

Napełnianie należy rozpocząć, jeżeli jest to możliwe, w najniższym punkcie rurociągu w taki sposób, żeby poniżej punktu napełniania nie utworzył się syfon i by powietrze uszło przez urządzenia do odpowietrzania.

Ciśnienie próbne dla każdego badanego rurociągu należy ustalić w następujący sposób [9]:

  • bez uwzględniania uderzenia hydraulicznego – do maksymalnego ciśnienia projektowego należy dodać 10 m H2O,

  • z uwzględnieniem uderzenia hydraulicznego – należy maksymalne ciśnienie projektowe zwiększyć o 50% oraz do maksymalnego ciśnienia projektowego dodać 50 m H2O, po czym wybrać mniejszą wartość.

Próbę ciśnieniową przeprowadza się przez 30 minut. Uznaje się ją za udaną, jeśli krzywa ciśnienia stale rośnie przez cały okres badań. Jeżeli w czasie badań krzywa ciśnienia maleje, świadczy to o przecieku w systemie. Należy wtedy przerwać próbę ciśnieniową, usunąć przecieki i próbę powtórzyć. Dopiero kiedy próba ciśnieniowa wypadnie pomyślnie, zasypuje się odkryte złącza. Podczas zasypywania wykopu należy dokładnie zagęścić grunt po obu stronach rurociągu oraz nad nim, żeby uzyskać zagęszczenie o wielkości przynajmniej 90% stanu pierwotnego. Słabsze zagęszczenie gruntu może spowodować jego osiadanie i wzdłuż osi ułożenia rurociągu powstanie zagłębienie na powierzchni terenu.

Rodzaje rur

Rury wykorzystywane do budowy sieci wodociągowej powinny być od wewnątrz jak najgładsze, żeby podczas transportu wody straty hydrauliczne ciśnienia były jak najmniejsze. Powinny mieć odpowiednią wytrzymałość pod względem dynamicznym i statycznym i odporność na chemiczne działanie transportowanej wody wewnątrz oraz wody i gruntu na zewnątrz.

Obecnie sieć wodociągową buduje się najczęściej z rur z tworzywa sztucznego (tab. 2 i tab. 3) – PVC lub PE, rzadziej z rur stalowych z wewnętrzną wykładziną cementową czy polietylenową albo rur żeliwnych.

Polecamy również: Wpływ wyników obliczeń normy PN-EN 12831:2006 na dalsze wyliczenia instalacji c.o. (cz. 1)

Zestawienie rur z PVC i PE

Tabela 2. Zestawienie rur z PVC i PE, które mogą pracować pod ciśnieniem 0,6 MPa [14]

Zestawienie rur z PVC i PE

Tabela 3. Zestawienie rur z PVC i PE, które mogą pracować pod ciśnieniem 1,0 MPa [14]

Rury z tworzyw sztucznych mają liczne zalety: mały ciężar, szczelność, odporność na chemiczną agresywność środowiska, dobre właściwości hydrauliczne, brak inkrustracji, łatwość obróbki mechanicznej, łatwy oraz szybki i niewymagający dużych nakładów montaż, łatwość łączenia z rurami i armaturą z innych materiałów, możliwość stosowania na obszarach objętych wpływami sejsmicznymi i parasejsmicznymi (np. obszary szkód górniczych), małe koszty eksploatacji oraz długi okres eksploatacji (określany na minimum 50 lat).

Do budowy sieci wodociągowej wykorzystuje się również rury z żeliwa sferoidalnego z wewnętrzną wykładziną z zaprawy cementowej (tab. 4), która poprawia parametry hydrauliczne przepływu wody, zapobiega zarastaniu rury tlenkami żelaza (inkrustracji) i chroni ją przed korozją.

Rury z żeliwa sferoidalnego

Tabela 4. Zestawienie rur z żeliwa sferoidalnego, które mogą pracować pod ciśnieniem 1,6 MPa [7]

Ochrona antykorozyjna wykładziny z zaprawy cementowej polega na tym, że tłoczona woda, przenikając przez warstwę zaprawy cementowej, staje się silnie alkaliczna i nie stanowi zagrożenia korozyjnego, gdyż w takich warunkach żelazo pozostaje pasywne, będąc zabezpieczone cienką warstwą tlenku.

Rury z betonu sprężonego wykorzystuje się rzadko, przede wszystkim do budowy rurociągów wodociągowych tranzytowych o dużych średnicach.

Rury z tworzywa sztucznego PVC i żeliwa sferoidalnego łączy się kielichowo za pomocą uszczelki gumowej, a rury z PE – zgrzewając je doczołowo lub za pomocą kształtki elektrooporowej. W zgrzewaniu doczołowym (rys. 2a) dwa końce rury z PE (1) po obróbce specjalnym strugiem dociska się za pomocą uchwytów (2) do gorącej tarczy grzejnej (3), wskutek czego końce rury ulegają upłynnieniu.

Metody łączenia rur z PE

Rys. 2. Metody łączenia rur z PE [6]: a) zgrzewanie doczołowe, b) przekrój podłużny przez połączenie za pomocą kształtki elektrooporowej; 1 – rura z PE, 2 – uchwyty, 3 – tarcza grzejna, 4 – spoina po połączeniu (wypływka), 5 – kształtka elektrooporowa, 6 – gniazdo do podłączenia prądu, 7 – powierzchnia nietopliwa, 8 – cewka z drutu oporowego, 9 – powierzchnia topliwa

Temperatura tarczy grzejnej powinna wynosić 210–225ºC, a temperatura zgrzewania utrzymywać się w przedziale 200–220ºC. Po upływie określonego czasu nagrzewania usuwa się tarczę grzejną (3), a końce rury z PE dociska za pomocą uchwytów, łącząc ze sobą. Po połączeniu dwóch końców rury powstanie podwójna wypływka (4). Chłodzenie połączenia musi się odbywać w warunkach otoczenia.

Kształtka elektrooporowa (rys. 2b) zawiera cewkę z drutu oporowego (8) umieszczoną w pobliżu powierzchni zgrzewanej (9). Dwa końce rury z PE umieszcza się w kształtce (5) i do końcówek (6) cewki z drutu oporowego podłącza źródło prądu o napięciu 24–40 V. Prąd, płynąc w obwodzie, powoduje wydzielanie się ciepła w cewce z drutu oporowego, które stapia otaczające drut tworzywo. Po schłodzeniu kształtki elektrooporowej uzyskuje się szczelne połączenie dwóch końców rury z PE.

Podsumowanie

Obecnie w Polsce sieci wodociągowe buduje się najczęściej z rur z tworzywa sztucznego – PVC lub PE. W związku z tym podczas układania rurociągu z tworzywa sztucznego w wykopie należy pamiętać, żeby pod ten rurociąg nie podkładać żadnych kamieni lub klocków drewnianych, a jeżeli z jakichś powodów były one podkładane, to przed zasypaniem rurociągu należy je usunąć. Jeśli pozostaną, w tych miejscach średnica rurociągu ulegnie deformacji i może nawet dojść do jego pęknięcia.

Warte przeczytania: Wpływ wyników obliczeń normy PN-EN 12831:2006 na dalsze wyliczenia instalacji c.o. (cz. 2)

Literatura

  1. Denczew S., Kompleksowa koncepcja odnowy technicznej przewodów wodociągowych, „Gaz, Woda i Technika Sanitarna” nr 4/2000.

  2. Gabryszewski T., Wodociągi, Arkady, Warszawa 1983.

  3. Kalenik M., Ujęcia wód podziemnych dla wodociągów grupowych i indywidualnych gospodarstw domowych, „Rynek Instalacyjny” nr 1–2/2015.

  4. Kalenik M., Projektowanie i eksploatacja układów hydroforowo-pompowych, „Rynek Instalacyjny” nr 5/2014.

  5. Kalenik M., Badanie współczynników oporów miejscowych ζ w kolankach żeliwnych i PVC, „Rynek Instalacyjny” nr 11/2013.

  6. Kalenik M., Zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2009.

  7. Katalog firmy Generik, 2005.

  8. Petrozolin W., Projektowanie sieci wodociągowych, Arkady, Warszawa 1974.

  9. PN-EN 805 Zaopatrzenie w wodę. Wymagania dotyczące systemów zewnętrznych i ich części składowych.

  10. PN-B-03020 Grunty budowlane. Posadowienie bezpośrednie budowli. Obliczenia statyczne i projektowe. 

  11. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (DzU nr 124/2009, poz. 1030).

  12. Speruda S., Radecki R., Ekonomiczny Poziom Wycieków – nowe wytyczne eksploatacji sieci wodociągowych, „Instal” nr 7–8/2004.

  13. Szpindor A., Zaopatrzenie w wodę i kanalizacja wsi, Arkady, Warszawa 1998.

  14. Katalog firmy Gamrat, www. gamrat.pl (19.02.2015).

  15. Katalog firmy Jafar, www. jafar.com.pl (19.02.2015).

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera! 

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

  • eduinstal eduinstal, 10.08.2016r., 12:34:25 Ciekawy artykuł :). 1. Spotkał się ktoś może w rzeczywistości gdzie dla rur tworzywowych z PE o średnicy DN
  • eduinstal eduinstal, 10.08.2016r., 12:38:09 Ciekawy artykuł :). 1. Spotkał się ktoś może w rzeczywistości gdzie dla rur tworzywowych z PE o średnicy DN mniejszej niż 400mm, ktoś zastosował łuki oporowe? Bo ja nie. Oczywiście w artykule była mowa o łukach oporowych ale przy rurach łączonych poprzez kielichy a nie zgrzewanie. 2. "Natomiast w trakcie przeprowadzania próby ciśnieniowej wszystkie urządzenia odpowietrzające muszą być zamknięte, a zasuwy pośrednie zamontowane na rurociągach – otwarte." . W praktyce bardzo często próby ciśnienia robi się na zamkniętych zasuwach i nie widziałem nigdy żeby próba nie wyszła. Nie oszukujmy się - bardzo często od strony włączenia do istniejącego wodociągu, gdy jest istniejąca zasuwa którą się po prostu zamyka i wykonuje próbę ciśnienia. Przy obecnej technologii wykonania zasuw - spokojnie wytrzymają ciśnienie próby 1,0 MPa, skoro mają oznaczenie np. PN16, przy którym najczęściej wykonuje się próby.
  • eduinstal eduinstal, 10.08.2016r., 12:39:59 Musiałem kilka razy pisać komentarze ponieważ tekst komentarza kończył się przed wstawieniem znaku "mniejszości".
  • eduinstal eduinstal, 10.08.2016r., 12:42:49 Z tego co mi wiadomo większość czołowych producentów nie produkuje już rur PE80 tylko PE100. Nie wiem czy w ogóle na rynku można jeszcze kupić rurę PE80 (?). W tabeli nr 2 i 3 podano rurę PE80.

Powiązane

mgr inż. Kamil Świętochowski Korelacja szumu wycieku na przewodach wodociągowych żeliwnych i stalowych – przykłady

Korelacja szumu wycieku na przewodach wodociągowych żeliwnych i stalowych – przykłady Korelacja szumu wycieku na przewodach wodociągowych żeliwnych i stalowych – przykłady

Aktywna kontrola wycieków jest ważnym elementem procesu obniżania strat wody w sieci wodociągowej. Poszukiwanie i lokalizacja miejsca awarii na sieci powinny się rozpocząć jak najszybciej od momentu jej...

Aktywna kontrola wycieków jest ważnym elementem procesu obniżania strat wody w sieci wodociągowej. Poszukiwanie i lokalizacja miejsca awarii na sieci powinny się rozpocząć jak najszybciej od momentu jej powstania. Jedną z metod jest korelacja szumu wycieku.

prof. dr hab. inż. Wojciech Dąbrowski Połączenia blokowane przewodów żeliwnych

Połączenia blokowane przewodów żeliwnych Połączenia blokowane przewodów żeliwnych

W artykule opisano postęp w produkcji przewodów żeliwnych, który miał miejsce w XX i XXI wieku. Zwrócono uwagę na różnice w metodach zewnętrznej ochrony przewodów żeliwnych przed korozją elektrochemiczną...

W artykule opisano postęp w produkcji przewodów żeliwnych, który miał miejsce w XX i XXI wieku. Zwrócono uwagę na różnice w metodach zewnętrznej ochrony przewodów żeliwnych przed korozją elektrochemiczną stosowanych w USA i Europie. Opisano różne konstrukcje połączeń blokowanych i je zilustrowano.

dr inż. Grzegorz Ścieranka Porównanie rozwiązań sterowania ciśnieniem w modelach sieci wodociągowej

Porównanie rozwiązań sterowania ciśnieniem w modelach sieci wodociągowej Porównanie rozwiązań sterowania ciśnieniem w modelach sieci wodociągowej

Modelowanie hydrauliczne sieci wodociągowych stało się w ostatnich latach popularnym narzędziem wspomagającym proces zarządzania siecią. Zainteresowanie budową modeli zaobserwować można było najpierw w...

Modelowanie hydrauliczne sieci wodociągowych stało się w ostatnich latach popularnym narzędziem wspomagającym proces zarządzania siecią. Zainteresowanie budową modeli zaobserwować można było najpierw w firmach wodociągowych funkcjonujących na terenie dużych miast, obecnie coraz szerszą inicjatywę w tym zakresie wykazują również średnie i małe przedsiębiorstwa. Szczególnie korzystne okazało się wdrażanie systemów GIS, stanowiących solidną bazę danych dla budowy modeli.

dr inż. Piotr Wichowski, Przemysław Sawiak Badania rozbiorów wody w kontekście poprawności doboru wodomierza głównego na przykładzie wybranych budynków wielorodzinnych

Badania rozbiorów wody w kontekście poprawności doboru wodomierza głównego na przykładzie wybranych budynków wielorodzinnych Badania rozbiorów wody w kontekście poprawności doboru wodomierza głównego na przykładzie wybranych budynków wielorodzinnych

W artykule przedstawiono wyniki pomiarów zużycia wody w wybranych budynkach wielolokalowych dwóch spółdzielni mieszkaniowych. Podniesiono problem rozbieżności obliczeniowych rozbiorów wody w stosunku do...

W artykule przedstawiono wyniki pomiarów zużycia wody w wybranych budynkach wielolokalowych dwóch spółdzielni mieszkaniowych. Podniesiono problem rozbieżności obliczeniowych rozbiorów wody w stosunku do rozbiorów rzeczywistych. Przedstawiono również przykład wyjaśniający sposób interpretacji parametrów wodomierzy produkowanych według dotychczasowych przepisów w odniesieniu do MID.

mgr inż. Joanna Gwoździej-Mazur , dr inż. Piotr Krzysztof Tuz, mgr inż. Rafał Smilewicz Koncepcja ograniczania strat wody w sieciach wodociągowych

Koncepcja ograniczania strat wody w sieciach wodociągowych Koncepcja ograniczania strat wody w sieciach wodociągowych

Nowa koncepcja ograniczania strat wody w systemach wodociągowych wykorzystuje budowanie bilansu opartego na systemach stacjonarnych oraz pomiary w obrębie sieci wodociągowej wg metodyki IWA.

Nowa koncepcja ograniczania strat wody w systemach wodociągowych wykorzystuje budowanie bilansu opartego na systemach stacjonarnych oraz pomiary w obrębie sieci wodociągowej wg metodyki IWA.

dr inż. Marek Kalenik Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej Cz. 2. Uzbrojenie sieci i eksploatacja

Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej Cz. 2. Uzbrojenie sieci i eksploatacja Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej Cz. 2. Uzbrojenie sieci i eksploatacja

Każda sieć wodociągowa powinna być wyposażona w odpowiednią armaturę umożliwiającą jej obsługę, kontrolę i eksploatację.

Każda sieć wodociągowa powinna być wyposażona w odpowiednią armaturę umożliwiającą jej obsługę, kontrolę i eksploatację.

Redakcja RI Instalacje wody pitnej wg EN 806-4:2010

Instalacje wody pitnej wg EN 806-4:2010 Instalacje wody pitnej wg EN 806-4:2010

Woda, sieci wodociągowe oraz przyłącza wodociągowe są głównymi tematami niniejszego artykułu, a w nim m.in. scharakteryzowano rodzaje sieci wodociągowych i ich zakresy zastosowań oraz przedstawiono zasady...

Woda, sieci wodociągowe oraz przyłącza wodociągowe są głównymi tematami niniejszego artykułu, a w nim m.in. scharakteryzowano rodzaje sieci wodociągowych i ich zakresy zastosowań oraz przedstawiono zasady trasowania sieci wodociągowych, wyznaczania przepływów obliczeniowych, doboru średnic rurociągów, obliczania strat hydraulicznych ciśnienia wody, wyznaczania linii ciśnień, a także podano sposób na sprawdzenie, czy zaprojektowana sieć wodociągowa spełnia wymagania przeciwpożarowe.

mgr inż. Michał Grymowicz, dr inż. Urszula Olsińska Przemarzanie gruntów w aspekcie eksploatacji systemów dystrybucji wody

Przemarzanie gruntów w aspekcie eksploatacji systemów dystrybucji wody Przemarzanie gruntów w aspekcie eksploatacji systemów dystrybucji wody

W porównaniu z innymi awariami zamarzanie elementów systemu dystrybucji wody występuje stosunkowo rzadko. Stwarza jednak liczne problemy na etapie przywracania sprawności eksploatacyjnej, ponieważ wymaga...

W porównaniu z innymi awariami zamarzanie elementów systemu dystrybucji wody występuje stosunkowo rzadko. Stwarza jednak liczne problemy na etapie przywracania sprawności eksploatacyjnej, ponieważ wymaga prawidłowego zlokalizowania miejsca, w którym woda zamarzła, i rozmrożenia. Może się to wiązać z koniecznością odkrycia przewodu na znacznej długości, co w warunkach zimowych jest trudne i kosztowne.

dr inż. Marek Kalenik Projektowanie i eksploatacja układów hydroforowo-pompowych

Projektowanie i eksploatacja układów hydroforowo-pompowych Projektowanie i eksploatacja układów hydroforowo-pompowych

Zestaw hydroforowy zajmuje bardzo mało miejsca w porównaniu do układu hydroforowo-pompowego. Nie jest w związku z tym konieczna budowa dużego pomieszczenia, co znacznie obniża koszy inwestycyjne przedsięwzięcia....

Zestaw hydroforowy zajmuje bardzo mało miejsca w porównaniu do układu hydroforowo-pompowego. Nie jest w związku z tym konieczna budowa dużego pomieszczenia, co znacznie obniża koszy inwestycyjne przedsięwzięcia. Z drugiej strony w rozwiązaniu tym pompy mogą pracować bez wyłączania w dłuższych interwałach czasowych, przez co mogą zużywać więcej energii elektrycznej.

Waldemar Joniec Systemy zdalnego odczytu w gospodarowaniu wodą

Systemy zdalnego odczytu w gospodarowaniu wodą Systemy zdalnego odczytu w gospodarowaniu wodą

W UE przypisuje się duże znaczenie utrzymaniu zasobów wody w dobrym stanie, m.in. poprzez nałożenie licznych obowiązków dotyczących gospodarowania zasobami wody i infrastrukturą wodno-kanalizacyjną. Woda...

W UE przypisuje się duże znaczenie utrzymaniu zasobów wody w dobrym stanie, m.in. poprzez nałożenie licznych obowiązków dotyczących gospodarowania zasobami wody i infrastrukturą wodno-kanalizacyjną. Woda jest coraz droższym niezbędnym do życia surowcem i jej zasoby się wyczerpują. W Polsce marnuje się do 20% wody w gospodarce komunalnej – zarówno w sieciach, jak i w instalacjach.

prof. dr hab. Krystyna Konieczny, prof. dr hab. inż. Michał Bodzek Ciśnieniowe techniki membranowe w gospodarce wodno-ściekowej

Ciśnieniowe techniki membranowe w gospodarce wodno-ściekowej Ciśnieniowe techniki membranowe w gospodarce wodno-ściekowej

Częściowym rozwiązaniem problemu rosnącego zanieczyszczenia środowiska wodnego jest wdrażanie nowych technologii. Stąd do układów technologicznych uzdatniania wody i oczyszczania ścieków wprowadzane są...

Częściowym rozwiązaniem problemu rosnącego zanieczyszczenia środowiska wodnego jest wdrażanie nowych technologii. Stąd do układów technologicznych uzdatniania wody i oczyszczania ścieków wprowadzane są nowe procesy jednostkowe, które pozwalają na usunięcie bardzo różnych zanieczyszczeń. Większość współczesnych dużych systemów uzdatniania wód powierzchniowych i podziemnych oraz oczyszczania ścieków charakteryzuje się bardzo złożonymi układami technologicznymi zakładającymi sekwencję wielu procesów. W...

dr inż. Florian Piechurski Sposoby zmniejszania strat wody (cz. 2)

Sposoby zmniejszania strat wody (cz. 2) Sposoby zmniejszania strat wody (cz. 2)

Straty wody to różnice między objętością wody wyprodukowanej (wtłoczonej do sieci) i sprzedanej odbiorcom. W celu ich ograniczenia przedsiębiorstwa wodociągowe muszą podjąć jednoczesne działania organizacyjne,...

Straty wody to różnice między objętością wody wyprodukowanej (wtłoczonej do sieci) i sprzedanej odbiorcom. W celu ich ograniczenia przedsiębiorstwa wodociągowe muszą podjąć jednoczesne działania organizacyjne, remontowo-modernizacyjne i inwestycyjne. W części 1 artykułu (RI 11/2011) opisano czynniki przyczyniające się do występowania strat wody oraz metody szacowania ich wielkości.

dr inż. Artur Dudziak Przepustnice – przegląd konstrukcji

Przepustnice – przegląd konstrukcji Przepustnice – przegląd konstrukcji

W artykule porównano kilka popularnych rozwiązań konstrukcyjnych najważniejszych elementów przepustnic międzykołnierzowych centrycznych stosowanych w układach przesyłu wody oraz ścieków komunalnych.

W artykule porównano kilka popularnych rozwiązań konstrukcyjnych najważniejszych elementów przepustnic międzykołnierzowych centrycznych stosowanych w układach przesyłu wody oraz ścieków komunalnych.

dr inż. Florian Piechurski Dobór materiałów do budowy sieci wod-kan. Sieci kanalizacyjne (cz. 2)

Dobór materiałów do budowy sieci wod-kan. Sieci kanalizacyjne (cz. 2) Dobór materiałów do budowy sieci wod-kan. Sieci kanalizacyjne (cz. 2)

W artykule scharakteryzowano najpopularniejsze materiały stosowane do budowy sieci kanalizacyjnych. W poprzedniej części (RI 7–8/2011) omówione zostały właściwości oraz zastosowanie rur: kamionkowych,...

W artykule scharakteryzowano najpopularniejsze materiały stosowane do budowy sieci kanalizacyjnych. W poprzedniej części (RI 7–8/2011) omówione zostały właściwości oraz zastosowanie rur: kamionkowych, betonowych i żelbetowych, polimerobetonowych, bazaltowych, żeliwnych oraz z GRP.

dr inż. Florian Piechurski Dobór materiałów do budowy sieci wod-kan. Sieci wodociągowe

Dobór materiałów do budowy sieci wod-kan. Sieci wodociągowe Dobór materiałów do budowy sieci wod-kan. Sieci wodociągowe

W cyklu artykułów omówiono urządzenia stosowane w sieciach wodociągowych i kanalizacyjnych w aspekcie materiałów, z których zostały wykonane – ich budowy, przeznaczenia, specyfiki montażu, właściwości...

W cyklu artykułów omówiono urządzenia stosowane w sieciach wodociągowych i kanalizacyjnych w aspekcie materiałów, z których zostały wykonane – ich budowy, przeznaczenia, specyfiki montażu, właściwości eksploatacyjnych oraz oddziaływania na zdrowie użytkowników i środowisko naturalne.

dr inż. Emilia Kuliczkowska, Jerzy Kuliczkowski Bezwykopowe technologie budowy i odnowy sieci wod-kan a emisja CO2

Bezwykopowe technologie budowy i odnowy sieci wod-kan a emisja CO2 Bezwykopowe technologie budowy i odnowy sieci wod-kan a emisja CO2

W artykule porównano tradycyjne technologie wykopowe stosowane do budowy nowych przewodów infrastruktury podziemnej z technologiami ich bezwykopowej budowy i odnowy, wskazując na ważny czynnik istotnie...

W artykule porównano tradycyjne technologie wykopowe stosowane do budowy nowych przewodów infrastruktury podziemnej z technologiami ich bezwykopowej budowy i odnowy, wskazując na ważny czynnik istotnie różniący te technologie, jakim jest emisja CO2 do atmosfery.

dr inż. Grzegorz Ścieranka Przeciwpożarowe sieci wodociągowe. Ewolucja wymagań prawnych

Przeciwpożarowe sieci wodociągowe. Ewolucja wymagań prawnych Przeciwpożarowe sieci wodociągowe. Ewolucja wymagań prawnych

Od 21 sierpnia 2009 r. obowiązuje nowe rozporządzenie w sprawie przeciw pożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych [1]. W artykule przedstawiono zmiany wprowadzone rozporządzeniem i omówiono kształtowanie...

Od 21 sierpnia 2009 r. obowiązuje nowe rozporządzenie w sprawie przeciw pożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych [1]. W artykule przedstawiono zmiany wprowadzone rozporządzeniem i omówiono kształtowanie się na przestrzeni lat przepisów w tym zakresie.

prof. dr hab. inż. Andrzej Kuliczkowski Instalacje wielofunkcyjne w infrastrukturze podziemnej miast

Instalacje wielofunkcyjne w infrastrukturze podziemnej miast Instalacje wielofunkcyjne w infrastrukturze podziemnej miast

Idea wielofunkcyjnych instalacji pojawiła się w niektórych miastach Europy Zachodniej już w XIX w., kiedy zaczęto umieszczać we wnętrzu przełazowych kolektorów kanalizacyjnych inne przewody lub kable elektryczne....

Idea wielofunkcyjnych instalacji pojawiła się w niektórych miastach Europy Zachodniej już w XIX w., kiedy zaczęto umieszczać we wnętrzu przełazowych kolektorów kanalizacyjnych inne przewody lub kable elektryczne. Pomysł ten przetrwał i jest obecnie realizowany poprzez budowę tuneli wieloprzewodowych, w których w jednej obudowie konstrukcyjnej umieszczane są różne sieci i kable infrastruktury podziemnej miast.

prof. dr hab. inż. Andrzej Kuliczkowski Technologie bezwykopowe budowy i odnowy sieci podziemnych

Technologie bezwykopowe budowy i odnowy sieci podziemnych Technologie bezwykopowe budowy i odnowy sieci podziemnych

Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu technologii budowy lub odnowy przewodów infrastruktury podziemnej nie zawsze uwzględniane są wszystkie zalety technologii bezwykopowych, dlatego ich zestawienie...

Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu technologii budowy lub odnowy przewodów infrastruktury podziemnej nie zawsze uwzględniane są wszystkie zalety technologii bezwykopowych, dlatego ich zestawienie i uporządkowanie może w dużym stopniu przyczynić się do częstszego stosowania tych technologii.

dr inż. Artur Dudziak Charakterystyki przepływowe zasuw wodociągowych

Charakterystyki przepływowe zasuw wodociągowych Charakterystyki przepływowe zasuw wodociągowych

Zasuwy są urządzeniami zapewniającymi prawidłowe działanie każdej sieci wodociągowej. Umożliwiają otwarcie i/lub zamknięcie przepływu wody w rurociągu. Powszechnie jednak wiadomo, że używane są także do...

Zasuwy są urządzeniami zapewniającymi prawidłowe działanie każdej sieci wodociągowej. Umożliwiają otwarcie i/lub zamknięcie przepływu wody w rurociągu. Powszechnie jednak wiadomo, że używane są także do dławienia i regulacji przepływu. W związku z tym, uzasadnione jest poznanie ich charakterystyk przepływowych.

dr inż. Edmund Nowakowski Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych

Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych

W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza  w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto  organizować konferencje...

W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza  w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto  organizować konferencje oraz udostępniać różne formy wypoczynku, zarówno dla gości  hotelowych, jak i dla klientów zewnętrznych. Wiele z tych hoteli ma oddziały odnowy  biologicznej. W artykule przedstawione są propozycje, w jaki sposób rozwiązać działalność  takich zakładów.

Zenon Świgoń Wskazówki prawno-techniczne indywidualnego zagospodarowania wód deszczowych

Wskazówki prawno-techniczne indywidualnego zagospodarowania wód deszczowych Wskazówki prawno-techniczne indywidualnego zagospodarowania wód deszczowych

Przystępując do podjęcia decyzji o jakiejkolwiek inwestycji (w tym również wodociągowej lub kanalizacyjnej) inwestor wraz z projektantem muszą odpowiedzieć na kilka pytań, m.in. o czym mówimy (ustalenie...

Przystępując do podjęcia decyzji o jakiejkolwiek inwestycji (w tym również wodociągowej lub kanalizacyjnej) inwestor wraz z projektantem muszą odpowiedzieć na kilka pytań, m.in. o czym mówimy (ustalenie terminologii), czy jest to zdefiniowane, co możemy zrobić, jak możemy wykonać i ile inwestycja kosztuje? Dopiero po wykonaniu takiej analizy można podjąć decyzję o ewentualnej inwestycji.

dr inż. Piotr Krzysztof Tuz Przygotowanie i rozliczanie c.w.u. w węzłach grupowych

Przygotowanie i rozliczanie c.w.u. w węzłach grupowych Przygotowanie i rozliczanie c.w.u. w węzłach grupowych

Problem opomiarowania węzłów grupowych jest złożony i może doprowadzić do błędów przy doborze urządzeń pomiarowych, to zaś spowoduje kłopoty z rozliczaniem ciepła i ustaleniem rzeczywistej stawki za podgrzanie...

Problem opomiarowania węzłów grupowych jest złożony i może doprowadzić do błędów przy doborze urządzeń pomiarowych, to zaś spowoduje kłopoty z rozliczaniem ciepła i ustaleniem rzeczywistej stawki za podgrzanie wody. W artykule zawarto uwagi dotyczące projektowania i eksploatacji węzłów grupowych, pozwalające na wydłużanie okresu ich bezawaryjnej pracy i zwiększanie niezawodności pomiarów.

dr inż. Florian Piechurski Ochrona przed hałasem w instalacjach wod-kan

Ochrona przed hałasem w instalacjach wod-kan Ochrona przed hałasem w instalacjach wod-kan

Ochrona przed hałasem w budynku ma bardzo ważne znaczenie dla samopoczucia i zdrowia mieszkańców. Dlatego szczególnie w budownictwie mieszkaniowym, hotelach, szkołach, szpitalach i biurowcach akustyka...

Ochrona przed hałasem w budynku ma bardzo ważne znaczenie dla samopoczucia i zdrowia mieszkańców. Dlatego szczególnie w budownictwie mieszkaniowym, hotelach, szkołach, szpitalach i biurowcach akustyka instalacji wymaga szczególnej uwagi. W przeciwieństwie do elementów budowlanych statycznych – w instalacjach, armaturze i innym wyposażeniu instalacji zachodzą procesy dynamiczne.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.