RynekInstalacyjny.pl

Aspekty ekonomiczne i środowiskowe ogrzewania elektrycznego w nowo wznoszonych budynkach jednorodzinnych

Economical and environmental factors of electric heating systems in new single-family buildings

Zużycie energii pierwotnej charakteryzuje jedynie jeden z aspektów oddziaływania budynków na środowisko.
Rys. redakcja RI

Zużycie energii pierwotnej charakteryzuje jedynie jeden z aspektów oddziaływania budynków na środowisko.


Rys. redakcja RI

Ogrzewanie elektryczne nowych i modernizowanych budynków mieszkalnych mogłoby być konkurencyjne pod względem ekonomicznym i ekologicznym (zwłaszcza w kontekście ograniczania niskiej emisji) w stosunku do innych rozwiązań, gdyby system energetyczny korzystał w dużej mierze z energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii i nie był obarczony tak wysokim współczynnikiem nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej.

Zobacz także

komfort.pl Instalacja grzejnika w łazience – o czym należy pamiętać?

Instalacja grzejnika w łazience – o czym należy pamiętać? Instalacja grzejnika w łazience – o czym należy pamiętać?

Grzejniki są zdecydowanie najpopularniejszą formą urządzenia grzewczego stosowanego w łazienkach. W nowoczesnych aranżacjach wnętrz coraz rzadziej stosuje się klasyczne urządzenia żeberkowe. Zamiast nich...

Grzejniki są zdecydowanie najpopularniejszą formą urządzenia grzewczego stosowanego w łazienkach. W nowoczesnych aranżacjach wnętrz coraz rzadziej stosuje się klasyczne urządzenia żeberkowe. Zamiast nich standardem stają się grzejniki drabinkowe, które można wykorzystać np. jako suszarki do ręczników. Występują w ogromnej ilości form i wersji kolorystycznych. O czym jednak należy pamiętać i na co zwrócić uwagę podczas instalacji grzejnika łazienkowego?

REGULUS®-system Jak podwyższyć moc grzejników? Dostępne są dwie drogi

Jak podwyższyć moc grzejników? Dostępne są dwie drogi Jak podwyższyć moc grzejników? Dostępne są dwie drogi

Gdy dysponujemy łatwo sterowalnym źródłem ciepła z dużym zakresem dostępnej mocy grzewczej, takim jak kocioł elektryczny, olejowy czy też gazowy, odpowiedź na zadane pytanie jest prosta: należy podwyższyć...

Gdy dysponujemy łatwo sterowalnym źródłem ciepła z dużym zakresem dostępnej mocy grzewczej, takim jak kocioł elektryczny, olejowy czy też gazowy, odpowiedź na zadane pytanie jest prosta: należy podwyższyć temperaturę czynnika grzewczego.

REGULUS-system REGULUS®-SYSTEM – optymalne grzejniki remontowe i do pompy ciepła

REGULUS®-SYSTEM – optymalne grzejniki remontowe i do pompy ciepła REGULUS®-SYSTEM – optymalne grzejniki remontowe i do pompy ciepła

Jeśli decydujemy się na wymianę czegokolwiek, to na coś co jest lepsze, bardziej ekonomiczne, funkcjonalne, ładniejsze, a czasem także modne. Pamiętajmy jednak, że moda przemija…

Jeśli decydujemy się na wymianę czegokolwiek, to na coś co jest lepsze, bardziej ekonomiczne, funkcjonalne, ładniejsze, a czasem także modne. Pamiętajmy jednak, że moda przemija…

W artykule:

• Ogrzewanie elektryczne globalnym remedium na ograniczanie emisji smogu
• Wymagania techniczne w zapisach dotyczących efektywności energetycznej budynków
• Zakres analizy przeprowadzonej w celu określenia zasadności stosowania ogrzewania elektrycznego
• Porównanie wskaźników jednostkowego zapotrzebowania na energię pierwotną
• Porównanie emisji CO2 i pozostałych zanieczyszczeń
• Aspekty ekonomiczne poszczególnych systemów grzewczych

Zjawisko smogu jest ściśle związane z postępem cywilizacyjnym, głównie rozwojem przemysłu, ale także dążeniem do podniesienia komfortu życia. Jest jego uciążliwym, niechcianym i wstydliwym „produktem ubocznym”. Do rozwoju potrzebna jest energia, a ta produkowana jest głównie z paliw kopalnych, których spalanie jest podstawową przyczyną występowania smogu.

Szkodliwość oddziaływania zanieczyszczeń powietrza na zdrowie jest powszechnie znana i udokumentowana. Podobnie jak w przypadku palenia tytoniu negatywne skutki zdrowotne smogu nie pojawiają się od razu i nie wszyscy ludzie są jednakowo podatni na jego długotrwałe działanie. Stąd wieloletnie ignorowanie tego zjawiska i późniejsza tolerancja – przecież ciepło, energia i transport są nam niezbędne do życia i rozwoju, a walka ze smogiem kosztuje. Jednak po osiągnięciu pewnego poziomu życia i wzrostu świadomości pojawia się nacisk znaczącej części społeczeństwa na podjęcie w tej kwestii radykalnych działań (z czym mamy obecnie do czynienia w Polsce).

Podstawowym źródłem zanieczyszczeń odpowiedzialnych za występowanie zjawiska smogu jest spalanie niskiej jakości paliw w urządzeniach o małej efektywności – czyli paleniskach indywidualnych kotłów zasilających w ciepło przede wszystkim jednorodzinne budynki mieszkalne. Dotyczy to w głównej mierze emisji benzo(a)pirenu odpowiedzialnego za wzrost zachorowań na nowotwory oraz drobnych frakcji pyłu będących przyczyną zaostrzenia chorób górnych dróg oddechowych oraz układu krążenia.

Katastrofalny jest obecny stan budynków oraz urządzeń do ogrzewania. Konieczne są zatem bardzo szybkie działania wspierające termomodernizację budynków oraz wymianę kotłów na nowoczesne, niskoemisyjne urządzenia.

Jednym z możliwych rozwiązań jest zastosowanie ogrzewania elektrycznego, które nie powoduje lokalnej, „niskiej” emisji zanieczyszczeń. Celem niniejszego artykułu jest sprawdzenie, czy ogrzewanie elektryczne domu jednorodzinnego może być konkurencyjne pod względem zużycia energii, emisji i ekonomicznym w porównaniu z innymi nośnikami energii na przykładzie budynku, który spełnia aktualne wymagania w zakresie ochrony cieplnej (nowego lub poddanego głębokiej termomodernizacji).

Wymagania techniczne

Zapisy dotyczące efektywności energetycznej budynków określone zostały w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT) [12], obowiązujących od 1 stycznia 2014 roku. Zakładają one stopniowe zwiększanie wymagań dotyczących ochrony cieplnej oraz efektywności energetycznej instalacji wykorzystywanych w budynkach.

Rozporządzenie to nie reguluje wprawdzie bezpośrednio kwestii związanych z zastosowaniem źródeł ciepła, jednak sformułowanie wymagań całościowych w odniesieniu do zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną bardzo wyraźnie promuje źródła energii charakteryzujące się niskim nakładem nieodnawialnej energii pierwotnej.

Osiągnięcie określonego w WT dla roku 2021 wskaźnika EP jedynie dzięki poprawie ochrony cieplnej budynku może być praktycznie niemożliwe, co wykazały analizy różnych autorów [1–7].

Efektywną metodą spełnienia wymagań stawianych nowo wznoszonym budynkom może być zatem wykorzystanie alternatywnych źródeł energii, takich jak źródła odnawialne czy kogeneracja.

Energia elektryczna pochodząca z sieci elektroenergetycznej charakteryzuje się niemal trzykrotnie wyższym współczynnikiem nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej (wi = 3,0) w stosunku do paliw kopalnych (wi = 1,1). Oznacza to, że przy jednakowym zapotrzebowaniu na energię końcową zastosowanie w budynku źródła ciepła zasilanego energią elektryczną skutkowałoby niemal trzykrotnie wyższą wartością wskaźnika EPH+W w stosunku do budynku zasilanego paliwami kopalnymi. W praktyce może to uniemożliwić spełnienie warunku EP przy wykorzystaniu ogrzewania elektrycznego jako podstawowego źródła ciepła w budynku.

Zużycie energii pierwotnej charakteryzuje jedynie jeden z aspektów oddziaływania budynków na środowisko. Jednym z głównych nurtów działań w obszarze efektywności energetycznej jest obecnie ograniczenie emisji CO2 oraz wyeliminowanie smogu [8, 9, 10], którego główną przyczyną w Polsce jest emisja z indywidualnych palenisk domowych (tzw. niska emisja), dlatego warto zwrócić uwagę również na te aspekty eksploatacji źródeł ciepła w domach jednorodzinnych.

Czytaj też: Analiza techniczno-ekonomiczna wyboru pomp ciepła dla zaspokojenia potrzeb cieplnych w budynku jednorodzinnym >>>

Zakres analizy

W celu określenia potencjału źródeł ciepła zasilanych energią elektryczną przeanalizowano oddziaływanie na środowisko oraz efektywność ekonomiczną wybranych systemów ogrzewania wykorzystujących:

  1. ogrzewanie elektryczne (dynamiczne grzejniki akumulacyjne + pojemnościowy podgrzewacz c.w.u.);
  2. gruntową pompę ciepła (ogrzewanie podłogowe + pojemnościowy podgrzewacz c.w.u.);
  3. powietrzną pompę ciepła (ogrzewanie podłogowe + pojemnościowy podgrzewacz c.w.u.);
  4. kocioł węglowy klasy 5 (ogrzewanie grzejnikowe + pojemnościowy podgrzewacz c.w.u.);
  5. kocioł olejowy (ogrzewanie grzejnikowe + pojemnościowy podgrzewacz c.w.u.);
  6. gazowy kocioł kondensacyjny (ogrzewanie grzejnikowe + pojemnościowy podgrzewacz c.w.u.);
  7. kocioł biomasowy (na pelet) klasy 5 (ogrzewanie grzejnikowe + pojemnościowy podgrzewacz c.w.u.).

W przypadku wszystkich wariantów zaopatrzenie w ciepłą wodę użytkową odbywa się za pomocą systemu centralnego wyposażonego w zasobnik ciepła pozwalający na pokrycie dobowego zapotrzebowania na c.w.u.

W wariancie 1 ze względu na brak centralnego źródła ciepła zasobnik został wyposażony w dodatkową grzałkę elektryczną, dzięki czemu pełni on funkcję pojemnościowego podgrzewacza c.w.u. Przyjęte do analizy na podstawie [13] sprawności poszczególnych źródeł ciepła przedstawiono w tab. 1.

Analizę przeprowadzono dla przykładowego budynku jednorodzinnego o powierzchni 100 m2(tab 2).

  • W budynku tym zastosowano odzysk ciepła z powietrza wentylacyjnego o średniej sezonowej sprawności 65%, a jego przegrody spełniają wymagania szczegółowe WT dla roku 2017 w zakresie izolacyjności termicznej.
  • Charakterystyka energetyczna analizowanego budynku została określona zgodnie z normą PN-EN 13790 [15] oraz rozporządzeniem z 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej [13].
  • Parametry ochrony cieplnej budynku (izolacyjność przegród, odzysk ciepła) zostały dobrane w sposób umożliwiający osiągnięcie wymaganego poziomu EP przy zastosowaniu kotła gazowego współpracującego z kolektorami słonecznymi pokrywającymi 40% zapotrzebowania na c.w.u.
  • Charakterystykę energetyczną uzupełniono o obliczoną wartość zapotrzebowania na energię elektryczną na cele bytowe (tj. oświetlenie, zasilanie urządzeń RTV i AGD), z uwzględnieniem godzinowej charakterystyki występowania (wyrażonej za pośrednictwem udziału zużycia w godzinach strefy taryfowej dziennej).
Zestawienie przyjętych

Tabela 1. Zestawienie przyjętych w analizie sprawności poszczególnych źródeł ciepła

Zestawienie podstawowych parametrów

Tabela 2. Zestawienie podstawowych parametrów analizowanego budynku

Porównanie zapotrzebowania

Rys. 1. Porównanie zapotrzebowania na energię końcową dla analizowanych systemów

Dla przyjętych założeń obliczono zapotrzebowanie na energię końcową w przypadku poszczególnych systemów zaopatrzenia w ciepło (rys. 1). Obliczone wartości zapotrzebowania na energię końcową stały się następnie podstawą do dalszej analizy porównawczej.

Porównanie wskaźników jednostkowego zapotrzebowania na energię pierwotną

Porównanie wartości EP

Rys. 2. Porównanie wartości wskaźnika EP dla analizowanych systemów; rys. archiwum autorów (A. Trząski, A. Wiszniewski)

Na rys. 2 przestawiono wyniki obliczeń jednostkowego zużycia energii pierwotnej EP dla analizowanego budynku oraz rozpatrywanych systemów ogrzewania.

Zgodnie z wynikami obliczeń uzyskana wartość EP = 191,6 kWh/(m2 rok) dla systemu opartego na grzejnikach elektrycznych przeszło dwukrotnie przewyższa wartość dopuszczalną określoną przez WT 2017 [EP = 95 kWh/(m2 rok)]. Dzieje się tak pomimo wykorzystania przegród o wysokiej izolacyjności termicznej, zastosowania odzysku ciepła oraz wykorzystania kolektorów słonecznych.

Ponieważ dalsza poprawa ochrony cieplnej budynku byłaby bardzo kosztowna i stosunkowo mało efektywna, spełnienie warunku EP wymagałoby znacznego zwiększenia udziału energii odnawialnej (do poziomu 55% całkowitego zapotrzebowania na ciepło).

W przypadku systemów z pompami ciepła dzięki wykorzystaniu energii odnawialnej pochodzącej z otoczenia uzyskano znacznie korzystniejszą wartość EP: 89,9 kWh/(m2 rok) dla pompy powietrznej oraz 77,0 kWh/(m2 rok) dla pompy gruntowej.

Najniższą wartość EP uzyskano dla kotła opalanego biomasą: 36,9 kWh/(m2 rok).

W przypadku paliw kopalnych uzyskano zbliżone wartości EP.

Niewielkie przekroczenie wartości dopuszczalnej w przypadku kotłowni olejowej mogłoby zostać stosunkowo łatwo zniwelowane dzięki poprawie rozwiązań w zakresie ochrony cieplnej budynku. W przypadku kotłowni węglowej wymagany poziom EP został wprawdzie przekroczony o przeszło 10 kWh/(m2 rok), jednak mógłby on zostać osiągnięty poprzez poprawę ochrony cieplnej budynku i/lub zwiększenie udziału energii pochodzącej z kolektorów słonecznych.

Czytaj też: Kontrowersje wokół Warunków Technicznych >>>

Porównanie emisji dwutlenku węgla

Kolejnym etapem analizy oddziaływania na środowisko było porównanie wielkości emisji szkodliwych substancji w ciągu roku.

Ze względu na fakt, że emisja poszczególnych substancji zależy nie tylko od rodzaju paliwa, ale również od konstrukcji kotła, wartości specyficznych wskaźników emisji mogą się zmieniać w dość szerokim zakresie.

Przykładowo w przypadku kotłów na paliwa stałe emisja pyłów może się zmieniać od ok. 62 g/GJ (dla kotłów 5 klasy) do ok. 620 g/GJ dla zasypowych kotłów pozaklasowych.

Zgodnie z wynikami analizy (rys. 3), podobnie jak w przypadku zużycia energii pierwotnej, najwyższą wartością emisji CO2 charakteryzuje się ogrzewanie elektrycznymi grzejnikami akumulacyjnymi (5,2 tCO2/rok). Znamienne jest jednak, że pomimo wyższego zużycia energii pierwotnej system wykorzystujący kocioł gazowy charakteryzuje się niższą emisją CO2 (1,9 tCO2/rok) niż systemy wykorzystujące powietrzną (2,4 tCO2/rok) lub gruntową (2,1 tCO2/rok) pompę ciepła.

Porównanie emisji pozostałych zanieczyszczeń – „niska emisja”

W przypadku emisji pozostałych zanieczyszczeń (pyły, SO2, NOx, B(a)P) szczególnym zagrożeniem jest emisja ze źródeł lokalnych na wysokości poniżej 40 m (tzw. niska emisja). Z powodu braku efektywnego rozproszenia zanieczyszczeń może ona w istotny sposób wpływać na zdrowie okolicznych mieszkańców, a w szczególności prowadzić do powstawania smogu.

W przypadku źródeł ciepła zasilanych energią elektryczną proces spalania realizowany jest zazwyczaj w znacznym oddaleniu od budynków mieszkalnych, a spaliny odprowadzane są na znacznie większą wysokość, co umożliwia skuteczne ich rozproszenie w atmosferze, w konsekwencji zmniejsza stężenie zanieczyszczeń oraz ogranicza ich szkodliwy wpływ na zdrowie. Z tego względu dla źródeł zasilanych energią elektryczną emisja powinna być interpretowana w inny sposób niż dla źródeł lokalnych i została wyróżniona na rys. 4.

Otrzymane wyniki wykazały znaczne zróżnicowanie poziomu emisji poszczególnych substancji dla analizowanych systemów. Szczególnie widoczna jest bardzo wysoka wartość emisji pyłów w przypadku kotła opalanego węglem (0,70 kg/rok) oraz biomasą (0,64 kg/rok). Ze względu na charakterystykę paliw kocioł węglowy cechuje się jednak znacznie większą emisją SO2 (9,8 kg/rok), podczas gdy kocioł opalany biomasą ma najwyższy wskaźnik emisji benzo(a)pirenu (0,26 g/rok).

Współczynniki emisji

Tabela 3. Współczynniki emisji dla poszczególnych nośników energii [źródła: „Wskaźniki emisyjności CO2, SO2, NOx, CO, i TSP dla energii elektrycznej na podstawie informacji zawartych w Krajowej bazie o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji za 2015 rok” - KOBiZE, 2017; „Instrukcja wypełnienia części ekologiczno-technicznej wniosku składanego w ramach Programu Pilotażowego KAWKA” - WFOŚiGW, 2013; „Możliwości techniczno-technologiczne poprawy jakości powietrza w sezonie grzewczym” - Sobolewski A., Matuszek K., Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla, konferencja z cyklu „Skuteczny program finansowania poprawy jakości powietrza w Subregionie Sądeckim”, Nowy Sącz, 31 marca 2014.]

Porównanie emisji CO2

Rys. 3. Porównanie emisji CO2 dla analizowanych systemów; rys. archiwum autorów (A. Trząski, A. Wiszniewski)

Porównanie emisji zanieczyszczeń

Rys. 4. Porównanie emisji zanieczyszczeń dla analizowanych systemów: a) pyły, b) SO2, c) NOx, d) benzo(a)piren; rys. archiwum autorów (A. Trząski, A. Wiszniewski)

Nieco mniejsze różnice występują w przypadku emisji NOx, która zmienia się od 1,2 kg/rok (dla kotła gazowego) do 4,5 kg/rok (w przypadku kotła węglowego).

Czytaj też: Wykorzystanie ciepła odpadowego do zwiększenia efektywności energetycznej pompy ciepła powietrze/woda pracującej w warunkach klimatu górskiego >>>

Aspekty ekonomiczne

W ramach przeprowadzonej analizy porównano efektywność ekonomiczną poszczególnych systemów grzewczych w 15-letnim cyklu życia, przy założeniu stopy dyskonta na poziomie 3%. W tym celu na podstawie obliczonego zapotrzebowania na energię końcową oraz kosztów dostawy nośników energii (tab. 4) określono koszty zakupu energii na cele grzewcze.

Dane uzupełniono następnie o wysokość podstawowych kosztów obsługi źródeł ciepła oraz wartość nakładów inwestycyjnych, z uwzględnieniem zarówno kosztów samego źródła ciepła, jak i pozostałych niezbędnych elementów analizowanych systemów zaopatrzenia w ciepło (tab. 5).

Efektywność ekonomiczną poszczególnych systemów wyrażono za pomocą dwóch wskaźników:

  • LCC – koszt w cyklu życia, obliczony jako suma zdyskontowanych w 15-letnim cyklu życia nakładów finansowych,
  • ZKE – zdyskontowany koszt energii, obliczony jako stosunek kosztów w cyklu życia odniesiony do zdyskontowanej sumy ciepła dostarczonego przez źródło w cyklu życia.

Zgodnie z wynikami obliczeń wykonanych dla analizowanego budynku koszty ogrzewania w 15-letnim cyklu życia byłyby najniższe przy wykorzystaniu kotła węglowego (LCC = 35 432 zł, ZKE = 0,60 zł/kWh).

Pomimo najniższych kosztów eksploatacyjnych najmniej opłacalne okazały się systemy oparte na pompach ciepła, co jest spowodowane wysokim udziałem nakładów inwestycyjnych (rys. 5).

Co ciekawe, dla przyjętych założeń ogrzewanie elektryczne okazało się bardziej opłacalne (LCC = 41 204 zł, ZKE = 0,70 zł/kWh) niż zastosowanie kotła na biomasę, olej opałowy, a nawet gaz ziemny (LCC = 42 319 zł, ZKE = 0,72 zł/kWh). Było to możliwe dzięki:

  • stosunkowo niewielkim nakładom inwestycyjnym (brak odrębnego źródła ciepła, kosztownego wyposażenia kotłowni, dodatkowego przyłącza lub zasobnika paliwa),
  • wykorzystaniu niższej taryfy nocnej oraz opłat stałych związanych z dostawą innych nośników energii,
  • uniknięciu okresowych przeglądów kotła oraz instalacji kominowej.

Podsumowanie i wnioski

W przypadku nowo wznoszonych budynków pomimo stosunkowo niskiego zapotrzebowania na energię końcową spełnienie warunku EPmax przy wykorzystaniu ogrzewania elektrycznego wymagałoby znacznych nakładów inwestycyjnych związanych z ograniczeniem zapotrzebowania na energię końcową oraz wykorzystaniem energii odnawialnej.

Analiza emisji szkodliwych substancji do atmosfery wykazała, że w kontekście przeciwdziałania globalnemu ociepleniu ogrzewanie elektryczne (bez wykorzystania pomp ciepła) cechuje się 2–3-krotnie wyższym wskaźnikiem emisji dwutlenku węgla do atmosfery niż systemy wykorzystujące kotły na paliwa kopalne (w tym węgiel).

Zestawienie przyjętych

Tabela 4. Zestawienie przyjętych w analizie kosztów poszczególnych nośników energii (stan na 1.07.2017)

Zestawienie nakładów

Tabela 5. Zestawienie nakładów początkowych oraz kosztów eksploatacyjnych dla analizowanych systemów

Porównanie kosztów

Rys. 5. Porównanie kosztów w cyklu życia analizowanych systemów; rys. archiwum autorów (A. Trząski, A. Wiszniewski)

Z kolei analiza zanieczyszczeń przyczyniających się do powstawania smogu wykazała, że ogrzewanie elektryczne charakteryzuje się niższymi wartościami emisji w stosunku do wykorzystania kotłowni lokalnych na paliwa stałe (w tym biomasę). Ponadto emisja szkodliwych substancji występuje na znacznej wysokości i w oddaleniu od skupisk ludzkich, co umożliwia jej skuteczne rozproszenie, a dzięki mniejszym stężeniom zanieczyszczeń ograniczenie szkodliwego wpływu na zdrowie.

Pomimo stosunkowo wysokiej jednostkowej ceny energii elektrycznej wykorzystanie taryf pozaszczytowych, niższe nakłady inwestycyjne, koszty stałe dostawy energii oraz koszty obsługi systemu grzewczego sprawiają, że w przypadku nowych budynków o niedużym zapotrzebowaniu na ciepło (tj. spełniającym wymagania WT 2017) ogrzewanie elektryczne może być konkurencyjne ekonomicznie w porównaniu do systemów tradycyjnie uważanych za rozwiązania tańsze, takich jak kocioł gazowy.

streszczenie

W artykule przeanalizowano zasadność stosowania ogrzewania elektrycznego w jednorodzinnych budynkach mieszkalnych spełniających wymagania dotyczące ochrony cieplnej określone w WT 2017. W tym celu wyznaczono i porównano zużycie energii pierwotnej, emisję dwutlenku węgla, „niską emisję” oraz koszty w cyklu życia związane z ogrzewaniem budynku przy wykorzystaniu różnych nośników i technik ogrzewania.

Analiza wykazała, że niemożliwe jest spełnienie wymagań WT 2017 przez budynek ogrzewany wyłącznie energią elektryczną w zakresie wskaźnika EP. Charakteryzuje się on również najwyższą emisją dwutlenku węgla. Z kolei wyeliminowanie „niskiej” emisji oraz stosunkowo niskie koszty w cyklu życia sprawiają, że ten sposób ogrzewania może być konkurencyjny w stosunku do pozostałych technologii i nośników energii.



abstract

In the paper the grounds for the use of electric heating in single family buildings meeting the thermal protection requirements set in WT 2017 were analyzed. To achieve this, primary energy consumption, carbon dioxide and low-stack emissions as well as life cycle costs associated with building heating using various energy sources and technologies were estimated and compared.

The analysis indicated that for a building heated solely with electricity it is impossible to meet the primary energy index requirements set in WT 2017. Moreover the electric heating results in the highest carbon dioxide emission. On the other hand possible elimination of low-stack emissions, and relatively low life cycle costs makes this way of heating competitive with other technologies and energy sources.

 

Literatura

  1. Cholewa T., Siuta-Olcha A., Analiza efektywności energetycznej wybranych systemów grzewczych stosowanych w budynkach wielorodzinnych, „Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja” nr 9/2014.
  2. Jadwiszczak P., Nowe wymagania, jakim powinny odpowiadać budynki. Możliwość spełnienia wymagań EP, „Rynek Instalacyjny” nr 4/2014.
  3. Kubski P., O możliwości poprawy wskaźnika EP budynku przez zastosowanie pompy ciepła, „Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja” nr 10/2011.
  4. Pitry R., Czy nadal możliwa jest w Polsce budowa domu jednorodzinnego ogrzewanego kotłem na paliwo węglowe bez zastosowania dodatkowych rozwiązań?, „Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja” nr 6/2014.
  5. Trząski A., Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE cz. 1, „Rynek Instalacyjny” nr 7–8/2015.
  6. Trząski A., Wymagania dla budynków po 2020 roku a rozwiązania konwencjonalne i OZE cz. 2, „Rynek Instalacyjny” nr 10/2015.
  7. Trząski A., Przykład dostosowania budynku biurowego do wymagań w zakresie EP po roku 2020, „Materiały Budowlane” nr 1/2016.
  8. Reizer M., Juda-Rezler K., Maciejewska K., Source apportionment of episodic PM10 air pollution in Polish urban areas, „ProScience” 2014, Vol. 1, Digilabs S.a.s.
  9. Świtalska K., Dwie twarze niskiej emisji, „Logistyka Odzysku” nr 4/2014.
  10. Zawada M., Starostka-Patyk M., Energy Efficiency in the Context of Low-stack Emissions Reduction on the Example of the City of Czestochowa, „Transportation Research Procedia” 2016, Vol. 16.
  11. Kaczmarczyk M. et al., Niska emisja. Od przyczyn występowania do sposobów eliminacji, Geosystem, Kraków 2015.
  12. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2013, poz. 926).
  13. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (DzU 2014, poz. 888).
  14. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (DzU nr 89/1994, poz. 414, z późn. zm.).
  15. PN-EN ISO 13790:2009 Energetyczne właściwości użytkowe budynków. Obliczanie zużycia energii do ogrzewania i chłodzenia.
  16. Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach 2016–2035, materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A., 2016.
  17. Wskaźniki emisyjności CO2, SO2, NOx, CO, i TSP dla energii elektrycznej na podstawie informacji zawartych w Krajowej bazie o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji za 2015 rok, KOBiZE, 2017.
  18. Instrukcja wypełnienia części ekologiczno-technicznej wniosku składanego w ramach Programu Pilotażowego KAWKA, WFOŚiGW, 2013.
  19. Sobolewski A., Matuszek K., Możliwości techniczno-technologiczne poprawy jakości powietrza w sezonie grzewczym, Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla, konferencja z cyklu „Skuteczny program finansowania poprawy jakości powietrza w Subregionie Sądeckim”, Nowy Sącz, 31 marca 2014.

Czytaj też: Czynniki robocze dolnych źródeł gruntowych pomp ciepła >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

Redakcja RI Nowoczesne techniki połączeń przewodów

Nowoczesne techniki połączeń przewodów Nowoczesne techniki połączeń przewodów

Instalatorzy szybko dostrzegli korzyści ze stosowania technik zaciskowych i skręcanych przy montażu instalacji i stopniowo odchodzą od zgrzewania, lutowania i spawania – oczywiście tam, gdzie jest to możliwe.

Instalatorzy szybko dostrzegli korzyści ze stosowania technik zaciskowych i skręcanych przy montażu instalacji i stopniowo odchodzą od zgrzewania, lutowania i spawania – oczywiście tam, gdzie jest to możliwe.

Jerzy Kosieradzki Zawory zwrotne w instalacjach

Zawory zwrotne w instalacjach Zawory zwrotne w instalacjach

W centralnym ogrzewaniu czy instalacjach wodociągowych bardzo ważną kwestią jest prawidłowy przepływ, ustalany już na etapie projektowania.

W centralnym ogrzewaniu czy instalacjach wodociągowych bardzo ważną kwestią jest prawidłowy przepływ, ustalany już na etapie projektowania.

Jerzy Kosieradzki Regulatory i sterowniki

Regulatory i sterowniki Regulatory i sterowniki

Sterowniki i regulatory mają w instalacjach ogrzewania podobne zadanie – zapewnienie oszczędności energii i komfortu w pomieszczeniach i budynkach.

Sterowniki i regulatory mają w instalacjach ogrzewania podobne zadanie – zapewnienie oszczędności energii i komfortu w pomieszczeniach i budynkach.

dr inż. Piotr Jadwiszczak Instalacje centralnego ogrzewania w procesie termomodernizacji budynków

Instalacje centralnego ogrzewania w procesie termomodernizacji budynków Instalacje centralnego ogrzewania w procesie termomodernizacji budynków

Termomodernizacja budynku powinna kompleksowo obejmować wszystkie aspekty związane z jego energochłonnością. Niestety w praktyce często ogranicza się jedynie do zwiększenia izolacyjności cieplnej przegród...

Termomodernizacja budynku powinna kompleksowo obejmować wszystkie aspekty związane z jego energochłonnością. Niestety w praktyce często ogranicza się jedynie do zwiększenia izolacyjności cieplnej przegród zewnętrznych i wymiany stolarki okiennej, bez ingerencji w źródło ciepła i instalację centralnego ogrzewania. Jest to działanie niewłaściwe, niepełne, a nawet szkodliwe z energetycznego punktu widzenia. Jakość pracy instalacji nie poprawia się, a w określonych przypadkach nawet pogarsza. Zużycie...

Materiały PR Jak wybrać najlepszy regulator temperatury?

Jak wybrać najlepszy regulator temperatury? Jak wybrać najlepszy regulator temperatury?

W zależności od tego, jakie mamy w domu ogrzewanie, warto zaopatrzyć się w regulator temperatury. Na rynku dostępne są proste regulatory temperatury, ale także bardziej zaawansowane urządzenia, które pozwalają...

W zależności od tego, jakie mamy w domu ogrzewanie, warto zaopatrzyć się w regulator temperatury. Na rynku dostępne są proste regulatory temperatury, ale także bardziej zaawansowane urządzenia, które pozwalają zaprogramować system grzewczy według naszych potrzeb. Regulator temperatury można również włączyć w instalację inteligentnego sterownia budynkiem.

REGULUS-system Ogrzewanie współczesnych, ciepłych domów: komfortowe, zdrowe, tańsze (cz. 1) Komfort cieplny

Ogrzewanie współczesnych, ciepłych domów: komfortowe, zdrowe, tańsze (cz. 1) Komfort cieplny Ogrzewanie współczesnych, ciepłych domów: komfortowe, zdrowe, tańsze (cz. 1) Komfort cieplny

Komfort cieplny definiujemy najczęściej jako taki poziom temperatury, wilgotności oraz ruchu powietrza, w którym czujemy, że nasz organizm nie odczuwa ani ciepła, ani zimna. Temperatura powietrza jest...

Komfort cieplny definiujemy najczęściej jako taki poziom temperatury, wilgotności oraz ruchu powietrza, w którym czujemy, że nasz organizm nie odczuwa ani ciepła, ani zimna. Temperatura powietrza jest neutralna. Dodatkowo, duża różnica pomiędzy temperaturą powietrza, a temperaturą promieniowania przegród odczuwana jest jako dyskomfort nawet przy wystarczająco wysokiej temperaturze powietrza. Stąd wniosek, że warto budować ciepłe domy, o odpowiednio ciepłych wszystkich przegrodach.

REGULUS-system Ogrzewanie współczesnych, ciepłych domów: komfortowe, zdrowe, tańsze (cz. 2)Zmienne strategie grzania. Ekonomiczne spożytkowanie uzysków ciepła

Ogrzewanie współczesnych, ciepłych domów: komfortowe, zdrowe, tańsze (cz. 2)Zmienne strategie grzania. Ekonomiczne spożytkowanie uzysków ciepła Ogrzewanie współczesnych, ciepłych domów: komfortowe, zdrowe, tańsze (cz. 2)Zmienne strategie grzania. Ekonomiczne spożytkowanie uzysków ciepła

Temperatura wnętrza musi być bezpieczna dla zdrowia długoterminowo. Nasz dom nie może nam szkodzić! Czy każdy domownik, w każdym wieku i w każdym stanie zdrowia określa taką samą temperaturę jako komfortową...

Temperatura wnętrza musi być bezpieczna dla zdrowia długoterminowo. Nasz dom nie może nam szkodzić! Czy każdy domownik, w każdym wieku i w każdym stanie zdrowia określa taką samą temperaturę jako komfortową dla siebie? Czy taka sama temperatura powinna panować w domu w porze relaksu, zajęć wymagających aktywności fizycznej, aktywności umysłowej, czy też podczas snu? Czy taka sama temperatura powinna panować w każdym pomieszczeniu, w całym domu, podczas całego sezonu grzewczego?

dr inż. Piotr Jadwiszczak Modernizacja instalacji c.o. w budynkach po termomodernizacji

Modernizacja instalacji c.o. w budynkach po termomodernizacji Modernizacja instalacji c.o. w budynkach po termomodernizacji

Termomodernizacja budynku obniża jego obciążenie cieplne oraz zapotrzebowanie na ciepło. Wielkość tych zmian zależy od właściwości budynku oraz od przyjętego rozwiązania termomodernizacyjnego [1]. Zredukowanie...

Termomodernizacja budynku obniża jego obciążenie cieplne oraz zapotrzebowanie na ciepło. Wielkość tych zmian zależy od właściwości budynku oraz od przyjętego rozwiązania termomodernizacyjnego [1]. Zredukowanie potrzeb cieplnych budynku zmienia warunki pracy istniejącego systemu grzewczego. Staje się on „za duży”, ma moc cieplną przewyższającą nowe zapotrzebowanie. Pozostawienie instalacji c.o. w stanie istniejącym jest błędem inżynierskim, powoduje obniżenie komfortu cieplnego w budynku, rozregulowanie...

mgr inż. Katarzyna Rybka Efektywne energetycznie pompy

Efektywne energetycznie pompy Efektywne energetycznie pompy

Energooszczędność to pożądana cecha urządzeń stosowanych w instalacjach wodnych. Nowe wymagania dla pomp bezdławnicowych wyprą z rynku stałoobrotowe pompy obiegowe i cyrkulacyjne, robiąc miejsce dla urządzeń...

Energooszczędność to pożądana cecha urządzeń stosowanych w instalacjach wodnych. Nowe wymagania dla pomp bezdławnicowych wyprą z rynku stałoobrotowe pompy obiegowe i cyrkulacyjne, robiąc miejsce dla urządzeń mogących dostosować pracę do zmiennych parametrów instalacji.

REGULUS-system Ogrzewanie współczesnych, ciepłych domów: komfortowe, zdrowe, tańsze (cz. 3)Mity i stereotypy dotyczące ogrzewania

Ogrzewanie współczesnych, ciepłych domów: komfortowe, zdrowe, tańsze (cz. 3)Mity i stereotypy dotyczące ogrzewania Ogrzewanie współczesnych, ciepłych domów: komfortowe, zdrowe, tańsze (cz. 3)Mity i stereotypy dotyczące ogrzewania

Świat pędzi do przodu a anachroniczne, kompletnie nieprzekładające się na obecną rzeczywistość, dawno temu sformułowane poglądy i fałszywe stereotypy zawsze mają się świetnie. Powielanie obiegowych mitów...

Świat pędzi do przodu a anachroniczne, kompletnie nieprzekładające się na obecną rzeczywistość, dawno temu sformułowane poglądy i fałszywe stereotypy zawsze mają się świetnie. Powielanie obiegowych mitów nie musi być przejawem złej woli, lecz jedynie braku doświadczenia i niepełnej wiedzy, może jednakże stanowić łatwy do zastosowania element walki konkurencyjnej. Problem w tym, że obiegowy mit doprowadzić może do dokonania złego wyboru poprzez błędne uszeregowanie łańcucha przyczynowo-skutkowego.

dr inż. Piotr Jadwiszczak Równoważenie hydrauliczne modernizowanej instalacji c.o.

Równoważenie hydrauliczne modernizowanej instalacji c.o. Równoważenie hydrauliczne modernizowanej instalacji c.o.

Termomodernizacja budynku wielorodzinnego zmienia termiczne i hydrauliczne warunki pracy istniejącej instalacji centralnego ogrzewania. Dotychczasowa moc cieplna, układ ciśnień, regulacja i równoważenie...

Termomodernizacja budynku wielorodzinnego zmienia termiczne i hydrauliczne warunki pracy istniejącej instalacji centralnego ogrzewania. Dotychczasowa moc cieplna, układ ciśnień, regulacja i równoważenie hydrauliczne stają się nieaktualne i nieskuteczne. Wymagane są zmiany dostosowujące c.o. do pracy w nowych warunkach. Dla zapewnienia poprawnej, komfortowej i energooszczędnej pracy konieczne jest ponowne równoważenie hydrauliczne istniejącej instalacji c.o.

dr hab. inż. Katarzyna Gładyszewska-Fiedoruk, dr inż. Dorota Anna Krawczyk, Andrzej Gajewski, prof. dr hab. inż. Józefa Wiater Badanie komfortu cieplnego w salach dydaktycznych przed modernizacją Cz. 2. Eksperyment

Badanie komfortu cieplnego w salach dydaktycznych przed modernizacją Cz. 2. Eksperyment Badanie komfortu cieplnego w salach dydaktycznych przed modernizacją Cz. 2. Eksperyment

Komfort cieplny w pomieszczeniach definiowany jest jako stan, w którym człowiek przebywający w pomieszczeniu nie odczuwa ani ciepła, ani zimna. W poprzednim artykule (RI 10/2013) opisano parametry komfortu,...

Komfort cieplny w pomieszczeniach definiowany jest jako stan, w którym człowiek przebywający w pomieszczeniu nie odczuwa ani ciepła, ani zimna. W poprzednim artykule (RI 10/2013) opisano parametry komfortu, poniżej omówione zostały wyniki badań parametrów jakości powietrza wewnętrznego w obiekcie szkolnym: temperatury, wilgotności względnej i stężenia CO2.

Vesbo Wielowarstwowe systemy VESBO

Wielowarstwowe systemy VESBO Wielowarstwowe systemy VESBO

Systemy wielowarstwowe to rozwiązanie odpowiednie zarówno w przypadku instalacji ciepłej i zimnej wody użytkowej oraz ogrzewania (centralnego i podłogowego), jak i systemu solarnego czy instalacji przemysłowych...

Systemy wielowarstwowe to rozwiązanie odpowiednie zarówno w przypadku instalacji ciepłej i zimnej wody użytkowej oraz ogrzewania (centralnego i podłogowego), jak i systemu solarnego czy instalacji przemysłowych i chłodniczych.

dr inż. Ryszard Śnieżyk Praca centralnego ogrzewania w mieszkaniu zasilanym gazowym kotłem kondensacyjnym

Praca centralnego ogrzewania w mieszkaniu zasilanym gazowym kotłem kondensacyjnym Praca centralnego ogrzewania w mieszkaniu zasilanym gazowym kotłem kondensacyjnym

W artykule przeanalizowano sprawność eksploatacyjną dostawy ciepła do instalacji c.o. z gazowego kotła kondensacyjnego obliczoną na podstawie pomiarów wykonanych w lokalu zamieszkałym przez trzy osoby....

W artykule przeanalizowano sprawność eksploatacyjną dostawy ciepła do instalacji c.o. z gazowego kotła kondensacyjnego obliczoną na podstawie pomiarów wykonanych w lokalu zamieszkałym przez trzy osoby. Na podstawie dostępnych informacji nie można było ocenić zmiennych potrzeb przygotowania c.w.u. oraz wahania zapotrzebowania na energię instalacji c.o. Charakter pracy gazowego kotła kondensacyjnego wymaga dostosowania chwilowej mocy do zmiennego zapotrzebowania. Ważnym aspektem jest również dobór...

dr inż. Edyta Dudkiewicz Promienniki rurowe w aspekcie wymagań normy PN-EN 416-2

Promienniki rurowe w aspekcie wymagań normy PN-EN 416-2 Promienniki rurowe w aspekcie wymagań normy PN-EN 416-2

Zastosowanie promiennika wysokiej jakości, spełniającego wymagania normy dotyczące racjonalnego zużycia energii, wiąże się z wyższymi kosztami inwestycyjnymi. Jednak efekty ogrzewania, jakie można uzyskać...

Zastosowanie promiennika wysokiej jakości, spełniającego wymagania normy dotyczące racjonalnego zużycia energii, wiąże się z wyższymi kosztami inwestycyjnymi. Jednak efekty ogrzewania, jakie można uzyskać dzięki wysokiej sprawności radiacyjnej promiennika, będą procentować na etapie eksploatacji.

REGULUS-system Wodne grzejniki c.o. - wykonanie basenowe bez dopłat

Wodne grzejniki c.o. - wykonanie basenowe bez dopłat Wodne grzejniki c.o. - wykonanie basenowe bez dopłat

Spośród produkowanych przez REGULUS-system grzejników ściennych na szczególną uwagę zasługują ich specjalne wersje przeznaczone do pomieszczeń o podwyższonej wilgotności, takich jak baseny, myjnie samochodowe,...

Spośród produkowanych przez REGULUS-system grzejników ściennych na szczególną uwagę zasługują ich specjalne wersje przeznaczone do pomieszczeń o podwyższonej wilgotności, takich jak baseny, myjnie samochodowe, łaźnie, oranżerie itp.

Redakcja RI Niskotemperaturowe grzejniki REGULUS-system

Niskotemperaturowe grzejniki REGULUS-system Niskotemperaturowe grzejniki REGULUS-system

We współczesnym budownictwie coraz częściej stosowane są rozwiązania bazujące na odnawialnych, ekologicznych źródłach energii. Priorytetem coraz częściej staje się ogrzewanie niskotemperaturowe. W związku...

We współczesnym budownictwie coraz częściej stosowane są rozwiązania bazujące na odnawialnych, ekologicznych źródłach energii. Priorytetem coraz częściej staje się ogrzewanie niskotemperaturowe. W związku z tym coraz powszechniej stosowane są kotły kondensacyjne czy pompy ciepła w połączeniu z dobrym ociepleniem obiektów.

REGULUS-system Kanały grzewcze z wentylatorami. Skuteczne ogrzewanie wnętrz z dużymi przeszkleniami

Kanały grzewcze z wentylatorami. Skuteczne ogrzewanie wnętrz z dużymi przeszkleniami Kanały grzewcze z wentylatorami. Skuteczne ogrzewanie wnętrz z dużymi przeszkleniami

Przed kilku laty do ogrzewania wnętrz o dużych przeszkleniach nie było na rynku dobrego, taniego rozwiązania. Ogrzewanie podłogowe nie zda tu egzaminu. 1 m² "podłogówki" waży od 150-400 kg. Klimat w Polsce...

Przed kilku laty do ogrzewania wnętrz o dużych przeszkleniach nie było na rynku dobrego, taniego rozwiązania. Ogrzewanie podłogowe nie zda tu egzaminu. 1 m² "podłogówki" waży od 150-400 kg. Klimat w Polsce cechuje duża dynamika, stwarzająca problemy z optymalną dystrybucją ciepła. Idealną alternatywą dla charakteryzującej się ogromną bezwładnością cieplną "podłogówki" jest ogrzewanie kanałowe.

REGULUS-system Grzanie z przerwami czy grzanie ciągłe?

Grzanie z przerwami czy grzanie ciągłe? Grzanie z przerwami czy grzanie ciągłe?

Konieczność oszczędności w zużyciu energii do celów grzewczych, wynikająca z przepisów oraz z jej wysokich kosztów, zbliża współczesne budownictwo do cech budownictwa pasywnego. Formułowane są nowe, indywidualnie...

Konieczność oszczędności w zużyciu energii do celów grzewczych, wynikająca z przepisów oraz z jej wysokich kosztów, zbliża współczesne budownictwo do cech budownictwa pasywnego. Formułowane są nowe, indywidualnie dopasowane, strategie ogrzewania.

REGULUS-system Grzejniki REGULUS®-system. Ekonomiczny, zdrowy komfort cieplny

Grzejniki REGULUS®-system. Ekonomiczny, zdrowy komfort cieplny Grzejniki REGULUS®-system. Ekonomiczny, zdrowy komfort cieplny

Od wielu miesięcy przedstawiamy Państwu własną doktrynę dotyczącą procesu ogrzewania. Jej powstanie jest wynikiem analizy trendów panujących w europejskim budownictwie, stale zmieniającego się sposobu...

Od wielu miesięcy przedstawiamy Państwu własną doktrynę dotyczącą procesu ogrzewania. Jej powstanie jest wynikiem analizy trendów panujących w europejskim budownictwie, stale zmieniającego się sposobu życia i pracy, struktury wydatków, jest także wynikiem wniosków płynących z wiedzy o fizjologii człowieka w kontekście wpływu temperatury otoczenia na jego stan zdrowia, nie w perspektywie krótkoterminowej lecz wieloletniej, w myśl dewizy „Nasz Dom nie może nam szkodzić”.

REGULUS-system Optymalne grzejniki wodne c.o. dla budownictwa szkieletowego i drewnianego

Optymalne grzejniki wodne c.o. dla budownictwa szkieletowego i drewnianego Optymalne grzejniki wodne c.o. dla budownictwa szkieletowego i drewnianego

Domy budowane w technologii szkieletowej oraz domy z bali mają stale rosnące grono zwolenników. Prócz znacznej prostoty i szybkości w ich stawianiu, wielu możliwości w tworzeniu urozmaiconego kształtu...

Domy budowane w technologii szkieletowej oraz domy z bali mają stale rosnące grono zwolenników. Prócz znacznej prostoty i szybkości w ich stawianiu, wielu możliwości w tworzeniu urozmaiconego kształtu ich bryły oraz jednorodności technologicznej, najczęściej podkreślanymi argumentami „za” jest ich energooszczędność i łatwość ogrzania.

Redakcja RI Zawory i regulatory do instalacji c.o.

Zawory i regulatory do instalacji c.o. Zawory i regulatory do instalacji c.o.

Zapewnienie komfortu wewnątrz pomieszczeń i niskich kosztów eksploatacyjnych wymaga hydraulicznego równoważenia instalacji oraz zastosowania regulatorów.

Zapewnienie komfortu wewnątrz pomieszczeń i niskich kosztów eksploatacyjnych wymaga hydraulicznego równoważenia instalacji oraz zastosowania regulatorów.

Grupa Armatura Koniec rur przy grzejniku

Koniec rur przy grzejniku Koniec rur przy grzejniku

Nowy grzejnik aluminiowy G500 F/D wychodzi naprzeciw potrzebom związanym z tym trendem. Dzięki nowemu sposobowi przyłączenia, doprowadzające wodę rury pozostają niewidoczne.

Nowy grzejnik aluminiowy G500 F/D wychodzi naprzeciw potrzebom związanym z tym trendem. Dzięki nowemu sposobowi przyłączenia, doprowadzające wodę rury pozostają niewidoczne.

kr Pompy obiegowe i cyrkulacyjne w nowym wydaniu

Pompy obiegowe i cyrkulacyjne w nowym wydaniu Pompy obiegowe i cyrkulacyjne w nowym wydaniu

Efektywność energetyczna jest pojęciem coraz częściej używanym nie tylko przez specjalistów – zwracają na nią uwagę także inwestorzy i klienci końcowi. Stale zwiększane wymagania dotyczące zużycia energii...

Efektywność energetyczna jest pojęciem coraz częściej używanym nie tylko przez specjalistów – zwracają na nią uwagę także inwestorzy i klienci końcowi. Stale zwiększane wymagania dotyczące zużycia energii motywują producentów do wytwarzania coraz lepszych, sprawniejszych urządzeń.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.