Dobór wpustów podłogowych. Normy, przepisy i wymagania budowlano-fizyczne

Od lipca 2001 roku obowiązuje norma PN-EN 12056 Systemy kanalizacji grawitacyjnej wewnątrz budynków zawierająca podstawowe przepisy dotyczące grawitacyjnych urządzeń odwadniających w budynkach, podaje ona jednak tylko podstawowe wymagania i metody kalkulacji. W innych krajach wymagania te regulowane są bardziej szczegółowo. Niemiecka norma DIN 1986-100 zawiera specjalne przepisy dotyczące wykonania urządzeń oraz stosowanych instalacji. Według niej łazienki w mieszkaniach powinny być wyposażone we wpust łazienkowy, natomiast balkony i loggie we wpust podłogowy.

Dodatkowo każde miejsce odpływu musi być zaopatrzone w syfon chroniący przed przedostawaniem się nieprzyjemnych zapachów. Dotyczy to zwłaszcza wpustów podłogowych w pomieszczeniach sanitarnych, które przeznaczone są dla stale zmieniającego się kręgu osób lub też dostępne są dla wszystkich – np. w motelach czy szkołach. Poza tym norma ta podaje, że wpusty muszą być zabudowane w sposób wodoszczelny, a poza budynkami w sposób chroniący przed mrozem.

Oprócz wymagań normy należy także przestrzegać zasad fizyki budowlanej oraz przepisów dotyczących miejsc pracy. Przepisy te wymagają, aby w pralniach na każde 30 m2 powierzchni został zabudowany jeden wpust podłogowy. Do warunków fizyczno-budowlanych zaliczyć należy:

• ilość i rodzajów ścieków,
• zawartość zanieczyszczeń,
• izolację cieplną i akustyczną,
• uszczelnienie za pomocą maty uszczelniającej i wykładziny podłogowej.

Dobór wpustu

Lokalizacja

Rodzaj wpustu zależy przede wszystkim od tego, czy będzie on zlokalizowany wewnątrz, czy na zewnątrz budynku. Na zewnątrz stosowane są przeważnie wpusty balkonowe i tarasowe, dachowe, piwniczne oraz deszczowe. Wewnątrz budynków zastosowanie znajdują wpusty podłogowe, łazienkowe, stropowe i piwniczne.

Klasa obciążenia

Wpusty, pokrywy i nasadki muszą być wykonane tak, aby mogły sprostać potencjalnemu obciążeniu w miejscu zabudowy. Obowiązują tutaj zapisy normy PN-EN 1253-1 Wpusty ściekowe w budynkach. Cz. 1. Wymagania i PN-EN 124 Zwieńczenia wpustów i studzienek kanalizacyjnych do nawierzchni dla ruchu pieszego i kołowego. Zasady konstrukcji, badania typu, znakowanie, sterowanie jakością. Jeśli warunki zabudowy nie są dokładnie określone, należy zastosować wyższą klasę obciążenia. Dla wpustów wewnątrz i na zewnątrz budynków obowiązują różne klasy obciążenia (tab. 1, 2).

Nasadki dopasowane do obiektu

W ciągu ostatnich lat coraz ważniejszy stawał się wygląd wpustów. Inwestorzy basenów pływackich i obiektów rekreacyjnych przykładają dużą wagę do odpowiedniego urządzenia łazienek. Jest to tendencja, której w technice odwadniania nie można pominąć. Już od dawna wpusty podłogowe nie są otworami przykrytymi kratką lub wyłożonymi rynienką, ale stanowią estetyczne elementy funkcjonalne wyposażenia.

Wybierać można spośród szerokiej gamy produktów oferowanych przez różnych producentów – począwszy od prostych kratek z tworzywa sztucznego w różnych kolorach i wzorach, a na eleganckich kratkach ze stali nierdzewnej lub z pokrywą do wklejenia płytek skończywszy.

Wpust jest wówczas niemal ukryty i w dużym stopniu „chowa się” pod płytką. Inną estetyczną alternatywą są odpływy prysznicowe. W tym rozwiązaniu pokrywa o prostej i eleganckiej formie geometrycznej staje się dodatkowym elementem ozdobnym łazienki.

Rodzaje kratek

Kratki szczelinowe stosowane są w pomieszczeniach sanitarnych, czyli wszędzie tam, gdzie stąpa się boso. Ze względów bezpieczeństwa szerokość szczeliny może wynosić w tym wypadku maksymalnie 8 mm. Z kolei ruszty kratowe stosowane są wtedy, gdy ścieki zawierają zanieczyszczenia o krótkich włóknach, które mogą być od razu odprowadzane z powierzchni do wpustu podłogowego. Duży, swobodny przekrój kratki nie stanowi tu powierzchni uderzeniowej dla strumienia ścieków. Dzięki temu przez wpust bezproblemowo mogą zostać odprowadzone większe ilości wody.

Konstrukcja podłogi i rodzaj uszczelnienia

Aby dobrać odpowiedni wpust, należy najpierw ustalić konstrukcję podłoża. Konstrukcja podłogi czy stropu jest z reguły określana przez architekta albo projektanta budowlanego. W zależności od rodzaju stropu w budynkach stosowane są różne wpusty oraz pasujące do nich rodzaje uszczelnienia. Najważniejsze typy uszczelnień przedstawia tab. 3.

Z reguły są to wpusty bez uszczelnienia albo z uszczelnieniem za pomocą wykładziny podłogowej, kołnierza do uszczelnień klejonych lub dociskowego kołnierza uszczelniającego, taśm uszczelniających lub płynnych mas. Wpusty bez uszczelnienia Stosowane są wszędzie tam, gdzie nie ma potrzeby wykonywania uszczelnienia budowlanego. Ma to miejsce wtedy, gdy ani nad warstwą końcową, ani pod jej powierzchnią nie będzie gromadzić się woda.

Wpusty z uszczelnieniem

W pomieszczeniach mokrych pod okładzinami ceramicznymi i z kamienia naturalnego konieczne jest zastosowanie uszczelnienia przeciwwilgociowego. Zwykle stosowane jest uszczelnienie z tworzywa sztucznego, bitumu lub tzw. uszczelnienie alternatywne. Uszczelnienie bitumiczne stosuje się przy wykonywaniu izolacji w płycie fundamentowej w celu ochrony budynku przed występującą wodą. W strefie łazienkowej i stropowej używane są maty uszczelniające z tworzywa sztucznego lub uszczelnienia z płynnych mas.

Wykładziny podłogowe

Uszczelnienie przeciwwilgociowe wykonywane jest często za pomocą wykładziny podłogowej, np. z PVC lub linoleum. Ponieważ wykładzina pełni funkcję powierzchni uszczelniającej, wpust łączony jest z nią na stałe za pomocą kołnierza zaciskowego.

Kołnierze uszczelniające

Wpusty z kołnierzem do uszczelnień klejonych lub dociskowym kołnierzem uszczelniającym instaluje się w łazienkach, prysznicach i innych pomieszczeniach mokrych wyłożonych płytkami ceramicznymi lub kamieniem naturalnym. Korpus jest zabudowywany tak, że górna krawędź kołnierza stałego pokrywa się z powierzchnią stropu betonowego. W folii uszczelniającej wycina się odpowiedni otwór na wpust. Uszczelnienie musi być poprowadzone aż do kołnierza korpusu wpustu i połączone z kołnierzem stałym. Przy zastosowaniu kołnierza do uszczelnień klejonych odbywa się to poprzez wklejenie i dodatkowe ściśnięcie z przeciwkołnierzem.

W przypadku dociskowego kołnierza uszczelniającego pomiędzy kołnierzem stałym i przeciwkołnierzem zaciskana jest mata uszczelniająca. Używana jest ona jako uszczelnienie przeciwwilgociowe we wszystkich pomieszczeniach wilgotnych i mokrych oraz na konstrukcjach dachowych płaskich. Papy dachowe i taśmy uszczelniające mogą być układane swobodnie, klejone bitumem lub mocowane innymi masami polimerowymi nanoszonymi na gorąco.

W obu metodach zamiast uszczelki wargowej stosowany jest pierścień odprowadzający. W ten sposób napływająca woda przesiąkająca między nasadkę i korpus lub element łączący odprowadzana jest do odpływu.

Taśmy uszczelniające

Uszczelnienie przeciwwilgociowe za pomocą dwóch taśm wykorzystywane jest we wszystkich pomieszczeniach wilgotnych i mokrych przy występowaniu wody przeciekowej i napierającej. Górna warstwa uszczelniająca służy do ochrony przed wodą przeciekową, a dolna warstwa chroni przed wilgocią wnikającą od dołu.

Płynne masy uszczelniające

Wpusty z uszczelnieniem płynnymi masami uszczelniającymi stosowane są w budownictwie mieszkaniowym tam, gdzie nie występuje wnikająca woda gruntowa, np. w łazienkach, prysznicach i kuchniach. Producenci chemii budowlanej stworzyli dzięki płynnym materiałom uszczelniającym korzystną cenowo alternatywę dla regulowanych normami uszczelnień wpustów w pomieszczeniach mokrych o umiarkowanym użytkowaniu. Uszczelnienia te są elastyczne i dzięki temu wodoszczelne i niepodatne na powstawanie rys. Do podłączenia miejsc odpływu w konstrukcjach uszczelnianych takimi masami producenci oferują specjalne nasadki.

Wybór materiału

Najczęściej zabudowywane są wpusty wykonane z żeliwa lub stali nierdzewnej. Wynika to z zasady, zgodnie z którą stosuje się wpusty z tego samego tworzywa, z jakiego wykonano rury. Jednak coraz częściej stosowane są także alternatywne materiały, takie jak tworzywo sztuczne. Wpusty takie charakteryzują się przede wszystkim wysoką odpornością na uderzenia i temperatury, niewielkim ciężarem oraz łatwą zabudową.

Korzystną cenowo alternatywą dla tradycyjnych wpustów z żeliwa są wpusty z tworzywa sztucznego, np. Ecoguss. Jest ono bardzo wytrzymałe i łączy w sobie stabilność i odporność termiczną żeliwa szarego z łatwą zabudową tworzywa sztucznego. Materiał ten nadaje się do zastosowania w budynkach publicznych i zakładach przemysłowych, a także w klinikach i na pływalniach.

Przepisy przeciwpożarowe

Przepisy niemieckie regulują zasady ochrony ppoż. również w przypadku wpustów podłogowych. Od wiosny 2001 r. obowiązuje tzw. specjalna dyrektywa dotycząca wzorów urządzeń odwadniających i ich funkcjonowania. Na rynku dostępne są urządzenia przeciwpożarowe dla systemów wpustów, za pomocą których można też zabezpieczyć wpusty już zabudowane. Usuwany jest przy tym z korpusu syfon, a w jego miejsce zakładany specjalny wkład przeciwpożarowy.

W razie pożaru płomienie ogrzewają wkład, a ten, topiąc się, pęcznieje i zamyka w wyniku tego króciec rury. W ten sposób zapobiega się przenoszeniu pożaru na wyższe lub niższe kondygnacje. Natomiast syfon zintegrowany z korpusem w połączeniu z zatrzymaną wodą zapobiega przenoszeniu dymu i gazów na piętra wyżej położone.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!