Klimatyzacja z oczyszczaczem powietrza: czym jest, na jakie filtry się zdecydować?

To jednak nie jedyne zalety klimatyzacji: jeśli zależy nam jednocześnie na klimatyzowaniu domu, ale i dokładniejszym odsiewie z powietrza bakterii i alergenów, a nie chcemy inwestować w dodatkowy oczyszczacz powietrza, dobrym rozwiązaniem jest klimatyzacja z oczyszczaczem powietrza.

W poniższym artykule zebraliśmy najważniejsze informacje dotyczące klimatyzatora z funkcją oczyszczania powietrza: czy jego działanie różni się od działania tradycyjnego systemu klimatyzacji stacjonarnej? W jaki sposób radzi sobie z szerokim spektrum wirusów, bakterii, patogenów i alergenów? Czym są filtry HEPA, czym filtr węglowy i w jaki sposób zachować skuteczność filtracji powietrza? Poznaj wyniki naszej analizy!

Jak działa klimatyzacja stacjonarna?

Schemat działania klimatyzacji nie należy do skomplikowanych: by system funkcjonował prawidłowo, pobierając energię cieplną z jednego punktu i oddając ją w innym, konieczny jest montaż dwóch jednostek: jednostki wewnętrznej, ulokowanej w budynku, oraz agregatu zewnętrznego zlokalizowanego najczęściej na elewacji nieruchomości.

Obie jednostki są połączone ze sobą systemem rur, w których przepływa czynnik chłodniczy i to właśnie on odpowiada za transport energii termicznej i wyrzucenie mas ciepłego powietrza na zewnątrz. Czynnik jest naprzemiennie sprężany (wzrasta wtedy jego ciśnienie i temperatura, dzięki czemu ciepło zostaje oddane do wentylatora, który wywiewa je na wymiennik ciepła) oraz rozprężany, co z kolei zapewnia pobranie ciepła z otoczenia.

Klimatyzator z funkcją oczyszczania powietrza działa dokładnie tak jak tradycyjny system klimatyzacji, wyposażony w podstawowe filtry. Różnica polega jedynie na dodatkowym systemie filtracji, który jest w stanie oczyszczać powietrze w jeszcze bardziej dokładny sposób, eliminując nie tylko większe cząstki zanieczyszczeń, roztocza kurzu domowego i krążące w powietrzu patogeny, ale pozbyć się także szkodliwych cząsteczek pyłków roślin, doprowadzając do neutralizacji wirusów.

Funkcje klimatyzacji

Klimatyzacja ma za zadanie zapewnić nam komfort termiczny, a zatem dostosować temperaturę, wilgotność i poziom oczyszczania powietrza do preferencji inwestora. Jak widać, klimatyzator wyposażony jest w wiele funkcji, nie ogranicza się tylko do chłodzenia powietrza, choć to chłodzenie powietrza jest jego najważniejszym zadaniem.

• Wentylacja pomieszczenia: wentylacja usprawnia przepływ powietrza, wyciągając z domu powietrze zużyte, a wprowadzając czyste, klimatyzowane powietrze z zewnątrz. Wentylacja może działać niezależnie, nawet kiedy klimatyzowanie jest wyłączone.
• Ogrzewanie domu: klimatyzator z powodzeniem może ogrzewać pomieszczenie, uzupełniając główny system grzewczy w domu. Takie rozwiązanie sprawdza się zwłaszcza w przejściowych porach roku, kiedy temperatury spadają, ale nie do wartości zmuszających inwestora do uruchomienia instalacji grzewczej.
• Funkcja osuszania powietrza: jedna z kluczowych funkcji klimatyzatora (zarówno stacjonarnego, jak i klimatyzatora przenośnego). Utrzymanie właściwego poziomu wilgotności w pomieszczeniu zatrzymuje zarodniki pleśni oraz zarodniki grzybów, pojawiające się wraz z nadmiernym zawilgoceniem powietrza.

Klimatyzator z funkcją oczyszczania: dlaczego warto?

Dodatkowe systemy filtracji w klimatyzatorze z funkcją oczyszczania powietrza docenią przede wszystkim alergicy, astmatycy i użytkownicy cierpiący na choroby górnych dróg oddechowych, spowodowane przez pyły zawieszone, zwłaszcza w intensyfikacji okresu grzewczego. Precyzyjne oczyszczanie powietrza przez klimatyzator sprawia, że nie musimy martwić się o zakup osobnego urządzenia, by móc w stanie zagwarantować sobie odpowiednią jakość i czystość powietrza.

Warto podkreślić, że klimatyzator wyposażony w filtr wstępny nie jest klimatyzatorem z oczyszczaczem powietrza. Filtr wstępny będący niewielkich rozmiarów siatką, ma za zadanie zatrzymanie większych zanieczyszczeń, takich jak roztocza kurzu domowego. Funkcją filtru wstępnego jest jednak przede wszystkim utrzymanie czystości wewnątrz klimatyzatora. Funkcja oczyszczania powietrza jest tu jednak niewielka, a jeśli zostaje osiągnięta, to w drodze przypadku.

Moc chłodnicza klimatyzatora z oczyszczaczem powietrza: jak ją obliczyć?

Wydajność chłodnicza klimatyzatora to najważniejszy parametr, którym powinniśmy kierować się, decydując się na zakup klimatyzatora z oczyszczaczem powietrza. Dlaczego to tak istotne? Urządzenie, które charakteryzuje właściwa dla inwestycji moc chłodnicza, będzie w stanie schłodzić pomieszczenie, nie zużywając przy tym nadprogramowych ilości energii elektrycznych. Klimatyzator z oczyszczaczem powietrza o zbyt małej mocy nie będzie w stanie osiągnąć wymaganej temperatury, ani działać z pełną wydajnością, zapewniając nam odpowiednie parametry powietrza.

Moc chłodnicza jest bardzo prosta do obliczenia: daną powierzchnię pomieszczenia, np. 30 metrów kwadratowych mnożymy razy 100. Uzyskany wynik (3000) oznacza, że zarówno zwykła klimatyzacja przenośna, jak i klimatyzator ścienny muszą charakteryzować się mocą chłodniczą na poziomie 3 kW.

Klimatyzator z funkcją oczyszczania powietrza: jakie ma filtry?

Każdy klimatyzator bez względu na to, czy jest wyposażony w dodatkowy zestaw filtrów lub oczyszczaczy powietrza, ma filtr wstępny. W przypadku standardowych klimatyzatorów filtr wstępny pełni przede wszystkim funkcję ochronną wymiennika ciepła oraz wentylatora jednostki wewnętrznej, ponieważ zatrzymuje większe cząsteczki kurzu oraz zanieczyszczenia stałe takie jak włosy czy sierść zwierząt. Filtr wstępny znajduje się tuż pod pokrywą zewnętrzną klimatyzatora i przede wszystkim utrzymuje w czystości sam klimatyzator i pozwala na jego higieniczną pracę.

Jeśli jednak inwestor decyduje się na wybór klimatyzatora z funkcją oczyszczania powietrza, filtr wstępny poza swoją rolą ochronną ma na celu zapewnienie skutecznej filtracji w kolejnym dokładniejszym etapie, w którym pracują dokładniejsze filtry takie jak:

• filtry HEPA,
• filtr węglowy,
• filtr z witaminą C,
• filtr elektrostatyczny,
• filtr katechinowy,
• jonizator powietrza.

W jaki sposób pracują dodatkowe filtry, w które może być wyposażony klimatyzator z funkcją oczyszczania powietrza?

Filtr HEPA (antybakteryjny, antyalergiczny)

Filtr HEPA oznaczający wysoko skuteczny cząsteczkowy filtr powietrza (high efficiency particulate air) to najbardziej popularny filtr powietrza stosowany zarówno w oczyszczaczach powietrza, jak i w klimatyzatorach z funkcją oczyszczania powietrza. Filtry HEPA charakteryzują się oczyszczaniem powietrza z cząstek pyłów roślin, wirusów, bakterii oraz patogenów takich jak zarodniki pleśni i grzybów ze skutecznością sięgającą 99,95%, w przypadku zastosowania filtra klasy H13 oraz 99,99%, gdy są wyposażone w filtr HEPA klasy H14. Filry HEPA mają również wysoką zdolność wychwytywania roztocza kurzu domowego. Filtry HEPA pracujące w klimatyzatorach z oczyszczaczem powietrza cieszą się wysoką popularnością również z uwagi na fakt, że doskonale usuwają z przetłaczanego powietrza cząsteczki smogowe PM 10, PM 2,5 i PM 1, co sprawia, że zarówno w okresie wiosennego i letniego pylenia, jak i w okresie, gdy powietrze jest zanieczyszczone cząsteczkami smogowymi, spełniają bardzo dobrze swoją rolę, usprawniając pracę klimatyzatora i podnosząc jakość powietrza w budynku. Filtry HEPA są źródłem dużych strat ciśnienia, dlatego aby nie zmniejszały przepływu powietrza przez klimatyzator z oczyszczaczem powietrza, należy regularnie kontrolować ich stan zabrudzenia.

Filtr węglowy

Główną cechą filtrów węglowych, które obok filtrów HEPA stanowią drugą najczęściej wybieraną opcję dodatkowej filtracji powietrza w klimatyzatorach z oczyszczaczem powietrza, jest ich wysoka zdolność do neutralizacji zanieczyszczeń gazowych występujących w powietrzu. Oczyszczanie powietrza filtrem węglowym możliwe jest dzięki zastosowaniu w nim granulek węgla aktywnego, który usuwa zanieczyszczenia takie jak szkodliwe gazy oraz zanieczyszczenia zapachowe. Filtr węglowy unieszkodliwia przede wszystkim zanieczyszczenia będące pochodnymi lotnych związków organicznych oraz benzeny, formaldehydu czy amoniaku. Filtr węglowy to doskonały wybór dla inwestorów stawiających na wysoką jakość powietrza w swoim domu lub w mieszkaniu.

Filtr z witaminą C

Filtry z witaminą C, stosowane w niektórych klimatyzatorach, zawsze pełnią rolę filtra dodatkowego i nigdy nie stosuje się ich jako osobny wkład filtracyjny. Filtry powietrza z witaminą C uznawane są za filtry poprawiające jakość powietrza poprzez jego odświeżające działanie.

Filtr elektrostatyczny

Filtr elektrostatyczny to bardzo ciekawa propozycja pozwalająca na dokładną filtrację przepływającego powietrza ze szkodliwych zanieczyszczeń. Filtr elektrostatyczny oczyszcza powietrze dzięki zjawisku przyciągania się cząsteczek o przeciwnych ładunkach elektrycznych. Ujemnie naładowana powierzchnia filtra elektrostatycznego skutecznie filtruje i zatrzymuje dodatnio naładowane cząsteczki zanieczyszczenia. Funkcję oczyszczania powietrza za pomocą filtra elektrostatycznego docenią przede wszystkim alergicy uczuleni na pyłki roślin oraz roztocza kurzu domowego. Osiadające na elektrodzie filtra zanieczyszczenia należy regularnie usuwać, a żeby cieszyć się wysoką sprawnością filtracji, należy regularnie wymieniać włókninę elektrostatyczną.

Filtr katechinowy

Filtr katechinowy to rodzaj filtra wtórnego, który dzięki zawartości związków polifenolowych może oczyszczać powietrze, usuwając z niego nieprzyjemne zapachy. Jego bakteriobójcze działanie sprawia, że klimatyzatory przenośne i klimatyzatory split wyposażone w oczyszczacze powietrza z filtrami katechinowymi, skutecznie usuwają z przepływającego powietrza drobnoustroje chorobotwórcze takie jak bakterie i wirusy. Działanie filtrów katechinowych w systemach klimatyzacyjnych znacząco podnosi jakość powietrza w podobny sposób, jaki robią to urządzenia wyposażone w filtry powietrza z węglem aktywnym.

Jonizacja powietrza

Klimatyzatory z oczyszczaczem powietrza wykorzystujące jonizatory powietrza to również popularne urządzenia. Funkcja oczyszczania powietrza poprzez jonizację polega na zjawisku podobnym jak to stosowane w urządzeniach z filtrem katechinowym. Jonizator generuje cząstki ujemnie naładowane i wypełnia nimi przepływające powietrze. Jony ujemne, łącząc się z dodatni naładowanymi cząsteczkami zanieczyszczeń, neutralizują je i ułatwiają osiadanie na filtrze. Jony ujemne przedostające się do pomieszczenia powodują, że powietrze staje się świeższe, a zanieczyszczenia zneutralizowane przez ich działanie opadają na podłogę lub powierzchnie mebli.

Plenum z filtrem do klimatyzatorów

Ciekawym rozwiązaniem podnoszącym jakość i skuteczności filtracji powietrza klimatyzatorów przenośnych może być zastosowanie plenum, czyli adaptera wlotowego obiegu zimnego powietrza montowanego na czerpni powietrza. Plenum stosuje się najczęściej jako rozbudowę klimatyzatora przenośnego niewyposażonego w dodatkową filtrację powietrza. Klimatyzatory przenośne wyposażone w plenum mogą skutecznie zastąpić oczyszczacz powietrza i, co ważniejsze, ich moc chłodnicza i przepływ powietrza nie jest w żaden sposób ograniczona.

Plenum zazwyczaj stanowi połączenie filtra węglowego z filtrem HEPA dzięki czemu wyposażenie klimatyzatora w plenum niweluje nieprzyjemne zapachy z przepływającego powietrza oraz usuwa z niego pyłki roślin, cząsteczki smogowe, alergeny, wirusy i bakterie. Przenośny klimatyzator wyposażony w takie rozwiązanie może skutecznie zastąpić oddzielny oczyszczacz powietrza, co stanowi oszczędność energii z uwagi na brak konieczności wyposażenia i zasilania dodatkowych urządzeń. Może mieć to duże znaczenie zwłaszcza podczas korzystania z urządzenia w domach niskoenergetycznych lub pasywnych.

Klimatyzator z oczyszczaczem powietrza: klimatyzator przenośny czy split? Co wybrać?

Bez względu na to, czy inwestor wybierze zakup klimatyzatora przenośnego z oczyszczaczem powietrza lub klimatyzatora przenośnego wyposażonego w plenum, czy klimatyzatora stacjonarnego typu split, najważniejszą kwestią jest określenie, jaka jest wymagana moc chłodnicza oraz moc grzewcza niezbędna do tego, aby urządzenie spełniło w danym budynku i w konkretnym pomieszczeniu swoje podstawowe zadanie. Zarówno klimatyzatory przenośne, jak i klimatyzatory split wyposażone są w wymienniki ciepła zapewniające dobór wymaganej mocy chłodniczej i grzewczej. Wybór rodzaju dodatkowego filtra zapewniającego czyste powietrze jest kolejnym aspektem, ale zależnym już przede wszystkim od samego inwestora i od tego, czego oczekuje i w jaki sposób będzie chciał wykorzystać oczyszczacze powietrza, w które wyposażone mogą być urządzenia chłodnicze.

Klimatyzator split, który oczyszcza powietrze, wymaga wykonania instalacji freonowej i zlokalizowania na zewnątrz budynku agregatu zewnętrznego. W przypadku gdy z jakichś względów możliwości wykonania instalacji chłodniczej byłyby niemożliwe i wiązałyby się np. z dużym i nieplanowanym remontem lub gdy uzyskanie zgody od spółdzielni mieszkaniowej na montaż agregatu zewnętrznego na elewacji budynku byłby niemożliwy, dobrą alternatywą będzie klimatyzator bez jednostki zewnętrznej z funkcją oczyszczania powietrza. Najczęściej wybierany przez inwestorów klimatyzator przenośny z filtrem HEPA, filtrem węglowym lub innym rodzajem oczyszczacza powietrza nie wymaga prowadzenia specjalnej linii freonowej i z uwagi na mobilność jest urządzeniem bardzo uniwersalnym. Klimatyzator przenośny można z powodzeniem wykorzystać również do chłodzenia i oczyszczania powietrza przyczep campingowych, co jest dodatkową zaletą dla miłośników podróży i karawaningu.

Podsumowanie: Klimatyzacja z oczyszczaczem powietrza

Bogaty wybór urządzeń chłodniczych zapewniających funkcje oczyszczania i jednocześnie usuwających gorące powietrze lub dogrzewające zbyt chłodne w okresach przejściowych sprawia, że wybór odpowiedniego urządzenia może nie być łatwy. Należy jednak pamiętać, że sposób, w jaki działa klimatyzator z funkcją oczyszczania, jest w praktyce taki sam jak standardowego klimatyzatora dlatego kluczowe jest określenie mocy chłodniczej, a dopiero w kolejnym kroku określenie wymaganego rodzaju zastosowanego filtra.

Klimatyzator z oczyszczaczem powietrza, bez względu na to, czy jest to klimatyzator przenośny czy ścienny, zapewni swoim użytkownikom nie tylko temperaturę komfortu zarówno w lecie, jak i w okresach przejściowych i w zimie, ale także przyczyni się do poprawy jakości wypoczynku lub pracy poprzez poprawę czystości i jakości powietrza w domu czy w mieszkaniu.