Rekuperacja a okap: jak zapewnić skuteczną wentylację w kuchni?

Odpowiedzią na zapewnienie odpowiedniej wentylacji kuchni, salonu oraz całego domu jest oczywiście system wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, ale czy nowoczesne rozwiązanie, jakim jest rekuperacja, może współpracować z tradycyjnym rozwiązaniem, zapewniającym usuwanie nadmiaru wilgoci i zanieczyszczeń różnego rodzaju zapachami, jakim jest okap kuchenny? Rekuperacja a okap kuchenny w jednym domu – jaka jest różnica w działaniu?

Odpowiedź na to pytanie może wcale nie okazać się tak oczywista! Przeczytaj ten artykuł, aby dowiedzieć się, dlaczego tradycyjny okap kuchenny może, a nawet powinien współpracować z systemem rekuperacji, jak zaprojektować odpowiednie rozwiązanie i w jaki sposób wykonać obie te instalacje, aby efektywnie współpracowały i zapewniały odpowiednią jakość i świeżość powietrza w kuchni.

Wentylacja w kuchni: dlaczego jest tak ważna?

Czym zastąpić tradycyjną wentylację grawitacyjną?

Wentylacja w kuchni, bez względu na to, czy jest mechaniczna, czy grawitacyjna, ma niezwykle ważną do spełnienia rolę. Z uwagi na charakter pomieszczenia, jakim jest kuchnia, oraz sposób jego użytkowania podstawową rolą wentylacji w kuchni jest usuwanie z niej nadmiaru wilgoci oraz zapachów powstających w trakcie przygotowania posiłków.

Rola wentylacji w budynkach nowych i remontowanych. Wybór pomiędzy rekuperacją a tradycyjną wentylacją grawitacyjną.

Tradycyjna wentylacja grawitacyjna działa poprzez różnicę ciśnień pomiędzy powietrzem wewnątrz budynku i na zewnątrz. W nowym i modernizowanym, szczelnym budownictwie wentylacja grawitacyjna nie może pracować prawidłowo z uwagi na brak koniecznej do jej działania infiltracji powietrza do budynku.

Szczelna konstrukcja budynku uniemożliwia napływ powietrza do jego pomieszczeń, a także do kuchni, przez co grawitacyjna eksfiltracja zużytego powietrza poza budynek i brak ciągu kominowego w szachtach wentylacyjnych wykorzystywanych do realizacji wentylacji grawitacyjnej jest niemożliwa. Aby wentylacja grawitacyjna sprawnie pracowała, konieczne jest rozszczelnienie okien lub wykorzystywanie specjalnych nawietrzaków montowanych w oknach lub ścianach. Takie rozwiązanie jednak powoduje wychładzanie domu, dlatego najlepszą z opcji pozwalających na stałą i wydajną wentylację jest system wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

System rekuperacji zapewnia nie tylko wymianę powietrza, ale także dopływ świeżego i przefiltrowanego powietrza pobieranego z zewnątrz budynku, które w dodatku jest ogrzewane w wymienniku ciepła przez strumień powietrza usuwanego poza budynek. Dzięki zjawisku rekuperacji, czyli odzysku ciepła wentylacja mechaniczna pozwala na obniżenie kosztów ogrzewania i przekłada się na znaczne oszczędności w okresie grzewczym.

Zyski ciepła w pomieszczeniu kuchni są znacznie wyższe niż w innych pomieszczeniach, dlatego wywiew powietrza z kuchni jest tak ważny w kontekście wykorzystania instalacji wentylacji mechanicznej, a pobór ciepła powstającego w kuchni pozwala na zwiększenie efektywności cieplnej rekuperacji.

Okap kuchenny i jego rola w wentylacji kuchni

Wentylacja w kuchni służy głównie usuwaniu nieprzyjemnych zapachów i nadmiaru wilgoci. Jej rolą jest także niedopuszczenie do rozprzestrzenienia się nieprzyjemnych zapachów do pozostałych pomieszczeń. Dlatego właśnie zastąpienie wentylacji grawitacyjnej wydajnym i efektywnym systemem wentylacji mechanicznej jest tak opłacalne i komfortowe dla mieszkańców.

Okap kuchenny, podobnie jak system wentylacji, ma za zadanie wentylację mechaniczną kuchni. Sposób, w jaki okap kuchenny realizuje wentylację kuchni jest jednak nieco inny. Jest to wentylacja w formie wyciągu, która polega na usunięciu powietrza zanieczyszczonego zapachami, wilgocią oraz tłuszczami bezpośrednio znad źródła zanieczyszczeń, czyli kuchenki poprzez dodatkowy kanał wentylacyjny poza budynek. Z tego powodu okapy montuje się zawsze bezpośrednio nad płytą grzewczą.

Działanie okapu w trybie wyciągu ma na celu pozbycie się ciepłego i zanieczyszczonego powietrza, a praca w trybie pochłaniacza, który jest alternatywnym sposobem wykorzystania okapu w kuchni, umożliwia usunięcie z powietrza tłuszczu oraz jego filtrację polegającą na pozbyciu się nieprzyjemnych zapachów, przy czym powietrze filtrowane przez okap trafia z powrotem do kuchni i nie jest usuwane poza budynek.

Rekuperacja a okap kuchenny. Czy rekuperacja może współpracować z okapem?

Wielu inwestorów planujących budowę lub modernizację starszego domu, którzy planują montaż systemu wentylacji mechanicznej, zadaje pytania dotyczące sposobu połączenia instalacji wentylacyjnej z instalacją wyciągową okapu. Wbrew niektórym opiniom pojawiającym się na tematycznych grupach i forach internetowych wykorzystanie systemu wentylacji mechanicznej z rekuperacją wcale nie wyklucza możliwości wykorzystania w naszym domu okapu.

Nowoczesny energooszczędny dom wyposażony w systemy rekuperacyjne, które oprócz odzyskiwania ciepła zapewnią również świeżość i komfort w domu, nie powinien być pozbawiany instalacji okapu. Krotność wymian powietrza w kuchni, jaką zapewnia rekuperacja pracująca w standardowym trybie pracy, czyli bez uruchomionego trybu przewietrzania nie jest w stanie w szybkim czasie pozbyć się nadmiaru wilgoci i zanieczyszczeń zapachowych z kuchni.

Okap działa ze znacznie wyższą wydajnością niż jeden lub dwa punkty wyciągowe systemu rekuperacji, które znajdują się w kuchni, dlatego jego wykorzystanie jest jak najbardziej wskazane dla uzyskania większego komfortu i większej wydajności wentylacji mechanicznej nie tylko w kuchni, ale w całym domu.

Czy wentylację mechaniczną można połączyć z instalacją okapu?

Instalacja wentylacji mechanicznej może sprawnie współpracować z odciągiem powietrza znad kuchenki realizowanym przez okap kuchenny. Rekuperacja i okap powinny jednak stanowić osobne instalacje oparte na osobnych przewodach wentylacyjnych i osobnych urządzeniach: centrali wentylacyjnej oraz wentylatorze wyciągowym zabudowanym w okapie. Rozdział tych dwóch instalacji, pomimo że razem mogą ze sobą współpracować, jest istotny z kilku powodów:

• Rekuperacja jako system centralnej wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła służy przede wszystkim wymianie powietrza w całym domu (także w kuchni), podczas której z powietrza usuwanego odzyskiwane jest ciepło i przekazywane do strumienia powietrza nawiewanego.
• Okap jako instalacja odciągu miejscowego ma na celu szybkie usunięcie powietrza zanieczyszczonego wilgocią, tłuszczem i zapachami bezpośrednio z miejsca powstawania tych zanieczyszczeń. Okap kuchenny poza tym powinien mieć zamontowany filtr tłuszczowy na wlocie oraz klapkę zwrotną na instalacji, aby w przypadku gdy jest wyłączony nie doszło do sytuacji cofnięcia się powietrza z zewnątrz do pomieszczenia.

Rekuperacja a okap kuchenny: czy rekuperator może zastąpić okap?

Pomimo, że rekuperacja i instalacja okapu uzupełniają się wzajemnie, ważne jest aby nie łączyć ich ze sobą, a okapu nie zastępować instalacją rekuperacji. Każda z tych instalacji ma określoną rolę do spełniania, a podłączenie okapu kuchennego do instalacji rekuperacji szybko zanieczyściłoby instalację, wymienniki ciepła oraz filtry w rekuperatorze, które nie są przygotowane do filtrowania tego typu zanieczyszczeń.

W przypadku, gdy wykonanie osobnej instalacji odciągowej z okapu nie jest z różnych względów możliwe, zaleca się, aby alternatywnie użytkować okap w trybie pochłaniacza. Okap nie usuwa wtedy powietrza poza budynek, lecz filtruje przetłaczane powietrze, usuwając z niego tłuszcz, a wkład węglowy wykorzystywany w tego typu okapach niweluje zanieczyszczenie powietrza zapachami. Oczyszczone powietrze wraca do pomieszczenia.

Rekuperacja, a okap sposoby współpracy

Częstym pytaniem, zadawanym przez inwestorów planujących montaż instalacji rekuperacji oraz okapu kuchennego w kuchni jest sposób na wyregulowanie pracy obu tych systemów. System wentylacji mechanicznej pracuje w sposób zbilansowany, nawiewając i usuwając takie same strumienie powietrza. Okap kuchenny, natomiast bezpowrotnie usuwa z domu powietrze, tworząc podciśnienie w pomieszczeniu kuchni.

Istnieje kilka sposobów na wyrównanie bilansu powietrznego w domu i wytworzone przez pracujący okap podciśnienie. Niektóre rekuperatory wyposażone są w funkcję „okap”, który umożliwia zmniejszenie prędkości obrotowej wentylatora wyciągowego w chwili załączenia okapu aby zapobiec wystąpieniu w mieszkaniu zbyt wysokiego podciśnienia.

Do niektórych central można podłączyć okap kuchenny osobnym króćcem wyciągowym za pomocą osobnego przewodu wentylacyjnego wykorzystywanego tylko do tego celu. Takie rozwiązanie umożliwia wykorzystanie ciepła znad okapu do zwiększenia wydajności energetycznej rekuperacji bez ryzyka zabrudzenia całej instalacji.

Żywotność filtrów w okapach kuchennych

Każdy okap kuchenny koniecznie powinien być wyposażony co najmniej w filtr tłuszczowy. Filtr tłuszczowy to najczęściej stosowany rodzaj filtra w okapach, które posiadają własny wentylator w zabudowie meblowej okapu. Filtr ten chroni wentylator i elektronikę przed szkodliwym działaniem powietrza nasyconego zanieczyszczeniami takimi jak: rozpuszczone tłuszcze i para wodna.

W przypadku gdy okap pracuje w trybie pochłaniacza, należy poza filtrem tłuszczowym stosować także filtr węglowy. Jego zadaniem jest pochłanianie i niwelowanie zapachów.

Żywotność filtrów uzależniona jest przede wszystkim od tego, czy okap pracuje z maksymalną wydajnością przez większość czasu jego pracy czy raczej częściej użytkowany jest na niższych obrotach.

Rekuperacja a okap kuchenny: jak zapewnić skuteczną wentylację w kuchni? Podsumowanie

System rekuperacji i instalacja odciągu realizowanego przez okap kuchenny jak najbardziej mogą i powinny ze sobą współpracować. Dobrze zaprojektowana i wykonana instalacja rekuperacji i okapu, zadbanie o to, aby każdy z tych układów był wyposażony w osobne kanały wentylacyjne, porównanie wydajności okapu kuchennego z wydajnością rekuperatora i wyregulowanie pracy obu systemów zapewni w nowym oraz modernizowanym obiekcie sprawną wentylację z rekuperacją i odpowiednią jakość i czystość powietrza w kuchni nawet w trakcie długotrwałego gotowania.

Inwestujesz w rekuperację? O tym pamiętaj!

Pamiętajmy, że decydując się na montaż instalacji rekuperacji, warto zwrócić się do projektanta instalacji sanitarnych o poradę dotyczącą sposobu montażu, doboru i organizacji współpracy pomiędzy okapem kuchennym a rekuperacją, aby mieć pewność co do efektywnego wykorzystania tych dwóch systemów w swoim nowym lub modernizowanym domu. Sam rekuperator musi być także dobrany w oparciu o obliczenie bilansu powietrznego. Kwestie techniczne inwestycji nie pozostają tutaj bez znaczenia.