Bezinwazyjny odczyt licznika

Rozwiązania zapewniające komfort i bezpieczeństwo stają się powoli standardem. Systemy zdalnego odczytu (AMR – ang. automatic meter reading) mediów komunalnych są dużym udogodnieniem zarówno dla mieszkańców budynków jedno- i wielorodzinnych, jak i firm zajmujących się opomiarowaniem. Pozwalają zaoszczędzić czas dzięki łatwemu, szybkiemu i przy tym precyzyjnemu odczytowi z urządzeń pomiarowych, a także nie zakłócać prywatności użytkowników.

Producenci oferują kilka możliwości realizacji zdalnego odczytu przy wykorzystaniu technologii bezprzewodowych, jak i przewodowych. Te drugie rekomendowane są szczególnie dla nowych budynków, gdzie mogą stanowić również element tzw. inteligentnego budynku, a odczyty drogą radiową, przez WiFi czy Bluetooth, proponowane są dla instalacji już istniejących.

Komunikacja radiowa

Systemy transmisji bezprzewodowej wykorzystujące łączność radiową składają się ze specjalnych modułów, które montowane są na urządzenia pomiarowe jako nakładka, lub w nie wbudowywanych. Dodatkowymi elementami systemu są koncentratory danych, które zbierają sygnały z poszczególnych modułów w jednym miejscu. Powinny być one umieszczone tak, by były łatwo dostępne dla obsługi. Dla wygodniejszego odczytu systemy wspierane są przez terminale odbierające sygnały z koncentratorów.

Transmisja danych może odbywać się jednokierunkowo, czyli sygnał wysyłany jest stale, w określonych odstępach czasu, lub dwukierunkowo, gdy sygnał odpowiedzi z urządzenia pomiarowego wyposażonego w moduł z nadajnikiem i odbiornikiem przesyłany jest po zapytaniu do terminalu. Systemy transmisji radiowej umożliwiają zdalną konfigurację modułów i nadanie im numerów identyfikacyjnych ułatwiających zlokalizowanie ewentualnych usterek czy awarii.

Producenci oferują zestawy urządzeń do odczytów m.in. z jadącego samochodu. Wykorzystuje się do tego terminal zbierający dane z poszczególnych liczników oraz koncentratorów, umożliwiając tym samym kontrolę systemu w czasie rzeczywistym.

Drugim rozwiązaniem jest odczyt stacjonarny z wykorzystaniem komputera z dostępem do systemu, w którym zbiorczo zapisywane są dane z poszczególnych odbiorników, przez co możliwa jest ich obserwacja i analiza w wybranym przedziale czasowym.

Odczyt z każdego miejsca

Uzupełnieniem radiowego odczytu są technologie GSM. Moduł radiowy urządzeń pomiarowych należy wyposażyć w kartę GPRS. Dzięki temu możliwe jest przesłanie informacji w dowolne miejsce, w którym jest zasięg danego operatora sieci telefonii komórkowej. Liczba przesyłanych odczytów jest praktycznie nieograniczona, co umożliwia pełną analizę danych oraz monitoring sieci i urządzeń pomiarowych.

Ten rodzaj transmisji nie ma ograniczeń związanych z odległością – odczyt może być przeprowadzony w gęsto zaludnionych miastach i w rozproszonej zabudowie na wsi. Koszty związane z zastosowaniem tej technologii są coraz niższe, przez co ma ona duże możliwości rozwoju.

Coraz większą popularność zdobywają odczyty przy zastosowaniu lokalnych sieci bezprzewodowych, zarówno z koncentratorów danych, jak i samych liczników. O ile Bluetooth umożliwia odczyt z odległości do 100 m, to WiFi przy wykorzystaniu anten kierunkowych – z kilku lub nawet kilkunastu kilometrów. Urządzenia pomiarowe powinny być wyposażone w specjalne nakładki, dzięki którym dane są przesyłane do przenośnego terminalu, a następnie do komputera, pozwalając tym samym na przetwarzanie informacji.

Transmisja „po kablu”

Jedną z technologii przewodowych jest wykorzystanie sieci energetycznej niskiego napięcia. Jest to komunikacja Lonworks, która nie jest zbyt popularna, gdyż jej jakość zależy od stanu sieci energetycznej. Najlepiej sprawdza się na terenach miejskich, gdzie odległości między poszczególnymi licznikami są niewielkie. Jakość sieci i długość obwodów elektrycznych wpływają bezpośrednio na odczyt i nierzadko awaria spowodować może utratę danych.

Dla nowych budynków rekomendowanym rozwiązaniem jest sieć M-Bus – w modernizowanych obiektach wykonanie specjalnego okablowania dla tej technologii wymagałoby poniesienia znacznych kosztów. Ze względu na wysoką jakość odczytu danych przy stosunkowo niewielkiej cenie modułu jest to interesująca technologia.

Głównym elementem systemu są urządzenia pomiarowe wyposażone w kartę M-Bus lub w wyjścia impulsowe oraz magistrala połączona z centralą, w której zbierane są wszystkie dane z opomiarowania. Jednostka centralna może być również wyposażona w modem GPRS, dzięki czemu informacje mogą być przesyłane do serwera ftp lub na adres e-mail i osoba zajmująca się rozliczeniami ma dostęp do nich na swoim komputerze.

Uzupełnieniem sieci M-Bus jest Ethernet, który umożliwia dostęp do internetu, dzięki czemu dane pomiarowe znajdują się na stronie www. Archiwizowane są one na komputerze, a użytkownik zyskuje bieżącą kontrolę nad zużyciem mediów. Prosta obsługa i informowanie o awariach poprzez stronę internetową to kolejne zalety systemu.

Podsumowanie

Zdalne opomiarowanie usprawniło system monitoringu sieci. Dzięki wykorzystaniu w niektórych technologiach internetu użytkownik sam może wygodnie i na bieżąco kontrolować stan licznika. Nie musi też udostępniać swojego lokalu inkasentom, a ci ostatni dzięki odpowiednim urządzeniom wykonują swoją pracę szybciej i wygodniej. Ich rola w przyszłości sprowadzi się jedynie do serwisowania w razie awarii urządzenia pomiarowego. W kontekście coraz większej popularności tzw. inteligentnych domów zdalny odczyt stał się praktycznie koniecznością.

Opracowano na na podstawie materiałów firm: Apator, Bmeters, Ista, Itron, Mirometr i Sensus