Jakość powietrza w budynkach Lindab / arch. redakcji
Przepisy dotyczące mikrobiologicznego zanieczyszczenia powietrza nie zostały jeszcze w pełni znowelizowane. Dlatego wyniki badań powietrza interpretowane są zazwyczaj jedynie na podstawie starych, już wycofanych norm.
Dla każdego klienta sklepu spożywczego najważniejsze są świeżość produktów, ich wygląd i smak. Takie kwestie jak wyposażenie sklepu, wystrój czy profesjonalizm obsługi są dla niego ważne, ale nie priorytetowe....
Dla każdego klienta sklepu spożywczego najważniejsze są świeżość produktów, ich wygląd i smak. Takie kwestie jak wyposażenie sklepu, wystrój czy profesjonalizm obsługi są dla niego ważne, ale nie priorytetowe. Dlatego kwestia odpowiedniego chłodzenia jest w sklepach kluczowa, ponieważ niektóre produkty tracą przydatność do spożycia, jeśli nie są przechowywane w odpowiednio niskiej temperaturze. Do jej zapewnienia przeznaczone są między innymi agregaty wykorzystujące naturalny czynnik chłodniczy.
Ważnym aspektem, który należy wziąć pod uwagę podczas projektowania instalacji sanitarnych w obiektach gastronomicznych, jest konieczność zapewnienia nie tylko komfortu cieplnego, ale też bezpieczeństwa...
Ważnym aspektem, który należy wziąć pod uwagę podczas projektowania instalacji sanitarnych w obiektach gastronomicznych, jest konieczność zapewnienia nie tylko komfortu cieplnego, ale też bezpieczeństwa pracowników i gości restauracji. Zastosowane rozwiązania wentylacyjne i grzewczo-klimatyzacyjne muszą być energooszczędne, ponieważ gastronomia potrzebuje dużych ilości energii przygotowania posiłków i wentylacji.
Sklejka to materiał drewnopochodny, którego arkusze powstają poprzez sklejenie kilku cienkich warstw drewna nazywanych fornirami. Arkusz najczęściej składa się z 3 lub więcej warstw forniru. Warstwy są...
Sklejka to materiał drewnopochodny, którego arkusze powstają poprzez sklejenie kilku cienkich warstw drewna nazywanych fornirami. Arkusz najczęściej składa się z 3 lub więcej warstw forniru. Warstwy są klejone między sobą żywicami syntetycznymi. Włókna sąsiednich warstw są ułożone prostopadle do siebie.
W powietrzu występują liczne drobnoustroje, których źródłem są zarówno organizmy wyższe, jak i naturalne środowisko zewnętrzne. Rodzaj i ilość drobnoustrojów występujących w powietrzu w postaci tzw. bioaerozolu zależy m.in. od warunków mikroklimatycznych (temperatura, wilgotność, prędkość wiatru), stanu zdrowotnego ludzi, zwierząt i roślin, a także od możliwości wymiany (oczyszczania) powietrza.
W przypadku powietrza środowisk wewnętrznych ważną rolę odgrywa częstotliwość i intensywność wietrzenia pomieszczeń, sprawność działania systemów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych oraz liczba osób przebywających w pomieszczeniach.
Żeby ocenić jakość powietrza pod względem mikrobiologicznym, należy zgodnie z polskimi normami badać powietrze na obecność tzw. drobnoustrojów wskaźnikowych, do których należą wybrane bakterie i grzyby mikroskopowe. Ich liczebność w 1 m3 powietrza jest podstawą do sklasyfikowania powietrza jako czystego bądź silnie zanieczyszczonego.
W 2002 roku do systemu polskich norm wprowadzono normę europejską PN-EN 689:2002 Powietrze na stanowiskach pracy. Wytyczne oceny narażenia inhalacyjnego na czynniki chemiczne przez porównanie z wartościami dopuszczalnymi i strategia pomiarowa. Wartości dopuszczalne [1].
Zgodnie z definicją zawartą w tej normie wartością odniesienia dla stężenia czynnika chemicznego w powietrzu jest wartość dopuszczalna, zwana również normatywem higienicznym. W praktyce stosowane są dwa typy normatywów higienicznych:
dotyczące całej zmiany roboczej i całego okresu aktywności zawodowej pracownika;
dotyczące krótszych odcinków czasu, mające na celu ochronę przed działaniem drażniącym, a także przewlekłym lub nieodwracalnym uszkodzeniem tkanek w wyniku wystąpienia w krótkim okresie wysokich stężeń substancji w warunkach, gdy stężenie średnie ważone nie przekracza wartości dopuszczalnej dla całej zmiany roboczej.
Światowa Organizacja Zdrowia w 1993 roku wyróżniła stężenia:
B1 – podstawowe, akceptowane przez co najmniej 80% populacji,
B2 – bardziej bezpieczne, akceptowane przez ponad 80% populacji.
W rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej [2] zamieszczono wykaz wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń czynników chemicznych w powietrzu na stanowiskach pracy obejmujący 524 pozycje. W rozporządzeniu tym zawarto i zdefiniowano trzy typy wartości dopuszczalnych:
najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) – wartość średnia ważona stężenia, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w Kodeksie pracy, przez okres jego aktywności zawodowej nie powinna spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń,
najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh) – wartość średnia stężenia, które nie powinno spowodować zmian w stanie zdrowia pracownika, jeżeli występuje w środowisku pracy nie dłużej niż 15 minut i nie częściej niż 2 razy w czasie zmiany roboczej, w odstępie czasu nie krótszym niż 1 godzina (dodatkowy, uzupełniający normatyw higieniczny dla tych substancji chemicznych),
najwyższe dopuszczalne stężenie pułapowe (NDSP) – wartość stężenia, która ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia pracownika nie może być w środowisku pracy przekroczona w żadnym momencie (ustanawiane są najczęściej dla substancji o działaniu drażniącym, blokującym mechanizm oddychania, i innych substancji szczególnie niebezpiecznych).
Zanieczyszczenia mikrobiologiczne
Główne mikroorganizmy występujące w powietrzu w postaci bioaerozolu zostały przedstawione w normie PN-89/Z-04111/01 (wycofana bez zastąpienia 25 sierpnia 2015) [3]. Reprezentowane są one m.in. przez bakterie mezofilne, Pseudomonas fluorescens, gronkowce (Staphylococcus), promieniowce (Actinobacteria) i grzyby mikroskopowe.
Liczne polskie przepisy dotyczące badania powietrza pod kątem obecności w nim mikroorganizmów zostały opracowane pod koniec lat 80. Większość z nich została wycofana bez zastąpienia, co nie dyskwalifikuje ich stosowania do momentu pojawienia się nowej normy lub innych aktów prawnych. Są wśród nich:
PN-89/Z-04111/02 Ochrona czystości powietrza. Badania mikrobiologiczne. Oznaczanie liczby bakterii w powietrzu atmosferycznym (imisja) przy pobieraniu próbek metodą aspiracyjną i sedymentacyjną [4] – wycofana bez zastąpienia 25 sierpnia 2015,
PN-89/Z-04111/03 Ochrona czystości powietrza. Badania mikrobiologiczne. Oznaczanie liczby grzybów mikroskopowych w powietrzu atmosferycznym (imisja) przy pobieraniu próbek metodą aspiracyjną i sedymentacyjną [5] – wycofana bez zastąpienia 13 sierpnia 2015,
PN-89/Z-04008/08 Ochrona czystości powietrza. Pobieranie próbek. Pobieranie próbek powietrza atmosferycznego (imisja) do badań mikrobiologicznych metodą aspiracyjną i sedymentacyjną [6] – wycofana bez zastąpienia 25 sierpnia 2015.
Wymienione powyżej normy są stosunkowo stare, pochodzą bowiem z 1989 roku i do dziś nie ukazały się nowelizacje tych dokumentów, w których omówiono by nowe metody badań mikroorganizmów występujących w powietrzu oraz określono dopuszczalne stężenia drobnoustrojów w środowisku zewnętrznym lub wewnętrznym. Tak więc większość badań mikrobiologicznego zanieczyszczenia powietrza wykonywana jest nadal zgodnie z tymi przepisami.
PN-89/Z-04111/01
W normie Ochrona czystości powietrza. Badania mikrobiologiczne. Postanowienia ogólne i zakres normy wyjaśniono m.in. najważniejsze nazwy i określenia przydatne podczas badania powietrza. Podano wskaźniki bakteriologicznego zanieczyszczenia powietrza, którymi są bakterie świadczące o pochodzeniu skażenia powietrza cząsteczkami gleby (promieniowce – Actinobacteria), bioaerozolem z wód powierzchniowych (Pseudomonas fluorescens), bioaerozolem z przewodu oddechowego ludzi i zwierząt (gronkowce hemolizujące).
Wyniki badania powietrza podaje się jako liczbę jednostek tworzących kolonie w 1 m3 powietrza atmosferycznego – jtk/1 m3 (colony forming units, CFU/1 m3) [3].
PN-89/Z-04111/02
Tabela 1. Ocena stopnia zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego bakteriami, w jtk/1 m3 [4]
Przedmiotem normy Ochrona czystości powietrza. Badania mikrobiologiczne. Oznaczanie liczby bakterii w powietrzu atmosferycznym (imisja) przy pobieraniu próbek metodą aspiracyjną i sedymentacyjną jest oznaczanie ogólnej liczby bakterii mezofilnych oraz liczby bakterii wskaźnikowych, tj. promieniowców, Pseudomonas fluorescens i gronkowców (hemolizujących i mannitolododatnich), znajdujących się w powietrzu atmosferycznym pobieranym jednocześnie metodą aspiracyjną i sedymentacyjną.
Wynik ostateczny podaje się jako ogólną liczbę bakterii i liczbę poszczególnych bakterii w 1 m3 powietrza (jtk/1 m3 lub CFU/1 m3) przy założeniu, że każda kolonia rozwija się z pojedynczej komórki bakteryjnej [4]. Ocenę stopnia zanieczyszczenia powietrza określa się wg wartości podanych w tab. 1.
PN-89 Z-04111/03
Tabela 2. Ocena stopnia zanieczyszczenia powietrza pod względem grzybów mikroskopowych, w 1 m3
Przedmiotem normy Ochrona czystości powietrza. Badania mikrobiologiczne. Oznaczanie liczby grzybów mikroskopowych w powietrzu atmosferycznym (imisja) przy pobieraniu próbek metodą aspiracyjną i sedymentacyjną jest oznaczenie liczby grzybów mikroskopowych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym pobieranym metodami aspiracyjną i sedymentacyjną. Wynik ostateczny podaje się jako ogólną liczbę grzybów mikroskopowych (jtk) w 1 m3 powietrza przy założeniu, że każda kolonia rozwija się z pojedynczej samodzielnej jednostki wegetatywnej grzybów mikroskopowych.
Ocenę stopnia zanieczyszczenia powietrza przeprowadza się wg tab. 2 na podstawie ogólnej liczby grzybów występujących w 1 m3 powietrza atmosferycznego [5].
PN-EN 13098:2007P
Warunki pobierania mikrobiologicznych próbek powietrza na stanowiskach pracy w odniesieniu do mikroorganizmów i endotoksyn określa norma PN-EN 13098:2007P Powietrze na stanowiskach pracy. Wytyczne dotyczące pomiaru mikroorganizmów i endotoksyn zawieszonych w powietrzu. Omówiono wytyczne do oceny narażenia na mikroorganizmy zawieszone w powietrzu na stanowiskach pracy. Zawarto również metody pomiaru endotoksyn.
Przy przedstawianiu wyników badań należy podać je w jednostkach tworzących kolonie w 1 m3 powietrza [jtk/m3] lub całkowitą liczbę mikroorganizmów w 1 m3 powietrza, natomiast zawartość endotoksyn w jednostkach endotoksyny EU w 1 m3 pobranego powietrza [7].
PN-EN 14031:2006
Informacje dotyczące metod poboru prób, warunków transportu, przechowywania i wyznaczania poziomu endotoksyn bakteryjnych zawiera norma PN-EN 14031:2006 Powietrze na stanowiskach pracy. Oznaczanie endotoksyn zawieszonych w powietrzu. Podano w niej wytyczne do dokonania oceny narażenia na endotoksyny bakteryjne zawieszone w powietrzu na stanowiskach pracy i omówiono m.in. sposób przedstawiania wyników oraz sprawozdanie z badań.
Wynik podawany jest w jednostkach EU/m3 powietrza [8].
PN-EN 14042:2010
Wytyczne dotyczące wyboru procedur oraz instalowania, stosowania i utrzymania urządzeń pomiarowych do oznaczania stężeń czynników chemicznych i biologicznych w powietrzu na stanowiskach pracy określa norma PN-EN 14042:2010 Powietrze na stanowiskach pracy. Przewodnik wdrażania i stosowania procedur do oceny narażenia na czynniki chemiczne i biologiczne. Omówiono w niej strategie monitorowania stanowisk pracy, a także wymagania dotyczące szkolenia osób odpowiedzialnych za obsługę sprzętu [9].
PN-EN 14583:2008
Do przepisów poprzedniej normy nawiązuje PN-EN 14583:2008 Powietrze na stanowiskach pracy. Wolumetryczne urządzenia do pobierania próbek bioaerozolu. Wymagania i metody badań. W normie tej określono wymagania i metody badań służące wyznaczaniu sprawności wolumetrycznych urządzeń do pobierania próbek używanych do oceny bioaerozoli na stanowiskach pracy [10].
PN-EN ISO 14698-1:2004 i PN-EN ISO 14698-2:2004
Do pomiarów w pomieszczeniach czystych ma zastosowanie m.in. PN-EN ISO 14698‑1:2004 Pomieszczenia czyste i związane z nimi środowiska kontrolowane. Kontrola biozanieczyszczeń. Cz. 1. Główne zasady i metody. Podano w niej zasady i podstawy metodologiczne kontroli biozanieczyszczeń w pomieszczeniach czystych, np. w salach operacyjnych w szpitalach [11]. Natomiast w Cz. 2. Ocena i interpretacja danych o biozanieczyszczeniach zawarto przewodnik po metodach oceny danych mikrobiologicznych i oszacowania otrzymanych wyników z pobieranych próbek cząstek żywych w strefie ryzyka podczas kontroli biozanieczyszczeń [12].
We wszystkich przywołanych powyżej normach PN-EN nie podano żadnych granicznych wartości dopuszczalnych stężeń mikroorganizmów i endotoksyn, które służą do oceny czystości/zanieczyszczenia powietrza. Dotyczy to zarówno środowiska zewnętrznego, jak i wewnętrznego, które występuje w pomieszczeniach na stanowiskach pracy.
Jak zatem widać, przepisy dotyczące mikrobiologicznego zanieczyszczenia powietrza nie zostały jeszcze w pełni znowelizowane i dokładnie omówione, dlatego wyniki badań interpretowane są zazwyczaj tylko według niektórych z wyżej wymienionych norm, głównie starych, obecnie wycofanych, z serii PN-89.
W związku z brakiem konkretnych, znowelizowanych przepisów dotyczących mikrobiologicznego zanieczyszczenia powietrza w literaturze spotyka się różne propozycje dopuszczalnych wartości drobnoustrojów, które świadczą o czystości lub skażeniu powietrza atmosferycznego.
W tab. 3 podano dopuszczalną liczbę mikroorganizmów zaproponowaną przez Krzysztofika (1992) [13].
Tabela 3. Dopuszczalny stopień mikrobiologicznego zanieczyszczenia powietrza wybranych pomieszczeń użytkowych [13]
Natomiast Zespół Ekspertów ds. Czynników Biologicznych Międzyresortowej Komisji ds. Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń (NDS) i Najwyższych Dopuszczalnych Natężeń (NDN) Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy zaproponował w 2004 roku przyjęcie zalecanych wartości dopuszczalnych stężeń najpowszechniejszych kategorii mikroorganizmów i endotoksyny bakteryjnej w powietrzu zarówno przemysłowego środowiska pracy, jak i nieprzemysłowego środowiska wnętrz (tab. 4).
Tabela 4. Propozycje dopuszczalnej liczebności drobnoustrojów [jtk/m3] i endotoksyny w powietrzu, opracowane przez Zespół Ekspertów ds. Czynników Biologicznych Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN [14, 15, 16, 17]
Obecność w powietrzu w środowisku pracy drobnoustrojów wysoce zakaźnych z 3. i 4. grupy zagrożenia, niezależnie od stwierdzonego stężenia, należy zawsze uznać za niedopuszczalne. Zalecane przez ten zespół wartości mają być pomocne w interpretacji wyników pomiarów szkodliwych czynników biologicznych w środowisku pracy i ewentualnym podjęciu działań profilaktycznych.
Literatura
PN-EN 689:2002 Powietrze na stanowiskach pracy. Wytyczne oceny narażenia inhalacyjnego na czynniki chemiczne przez porównanie z wartościami dopuszczalnymi i strategia pomiarowa.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DzU 2014, poz. 817).
PN-89/Z-04111/01:1989 Ochrona czystości powietrza. Badania mikrobiologiczne. Postanowienia ogólne i zakres normy.
PN-89/Z-04111/02:1989 Ochrona czystości powietrza. Badania mikrobiologiczne. Oznaczanie liczby bakterii w powietrzu atmosferycznym (imisja) przy pobieraniu próbek metodą aspiracyjną i sedymentacyjną.
PN-89/Z-04111/03:1989 Ochrona czystości powietrza. Badania mikrobiologiczne. Oznaczanie liczby grzybów mikroskopowych w powietrzu atmosferycznym (imisja) przy pobieraniu próbek metodą aspiracyjną i sedymentacyjną.
PN-89/Z-04008/08:1989 Ochrona czystości powietrza. Pobieranie próbek. Pobieranie próbek powietrza atmosferycznego (imisja) do badań mikrobiologicznych metodą aspiracyjną i sedymentacyjną.
PN-EN 13098:2007P Powietrze na stanowiskach pracy. Wytyczne dotyczące pomiaru mikroorganizmów i endotoksyn zawieszonych w powietrzu.
PN-EN 14031:2006 Powietrze na stanowiskach pracy. Oznaczanie endotoksyn zawieszonych w powietrzu.
PN-EN 14042:2010 Powietrze na stanowiskach pracy. Przewodnik wdrażania i stosowania procedur do oceny narażenia na czynniki chemiczne i biologiczne.
PN-EN 14583:2008 Powietrze na stanowiskach pracy. Wolumetryczne urządzenia do pobierania próbek bioaerozolu. Wymagania i metody badań.
PN-EN ISO 14698-1:2004 Pomieszczenia czyste i związane z nimi środowiska kontrolowane. Kontrola biozanieczyszczeń. Część 1: Główne zasady i metody.
PN-EN ISO 14698-2:2005 Pomieszczenia czyste i związane z nimi środowiska kontrolowane. Kontrola biozanieczyszczeń. Część 2: Ocena i interpretacja danych o biozanieczyszczeniach.
Krzysztofik B., Mikrobiologia powietrza, Oficyna Wydawnicza PW, Warszawa 1992.
Chmiel M.J., Frączek K., Grzyb J., Problemy monitoringu zanieczyszczeń mikrobiologicznych powietrza, „Woda-Środowisko-Obszary wiejskie”, I–III, t. 15, z. 1 (49), 2015, s. 17–27.
Gąska-Jędruch U., Dudzińska M.R., Zanieczyszczenia mikrobiologiczne w powietrzu wewnętrznym, „Polska Inżynieria Środowiska pięć lat po wstąpieniu do Unii Europejskiej”, tom 2, pod redakcją: Ozonek J., Pawłowski A. [red.], „Monografie Komitetu Inżynierii Środowiska” nr 59, 2009, s. 31–40.
Górny R.L., Biologiczne czynniki szkodliwe: normy, zalecenia i propozycje wartości dopuszczalnych, „Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy” nr 3 (41)/2004, s. 17–39.
Górny R.L., Aerozole biologiczne – rola normatywów higienicznych w ochronie środowiska i zdrowia. Rozkład i korozja mikrobiologiczna materiałów technicznych, V Międzynarodowa Konferencja Naukowa, Łódź 11–15.05.2009, Wydawnictwo PŁ, s. 91–102.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (DzU nr 81/2005, poz. 716, z późn. zm.).
Tabela 1. Ocena stopnia zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego bakteriami, w jtk/1 m3 [4]
Tabela 2. Ocena stopnia zanieczyszczenia powietrza pod względem grzybów mikroskopowych, w 1 m3
Tabela 3. Dopuszczalny stopień mikrobiologicznego zanieczyszczenia powietrza wybranych pomieszczeń użytkowych [13]
Tabela 4. Propozycje dopuszczalnej liczebności drobnoustrojów [jtk/m3] i endotoksyny w powietrzu,
opracowane przez Zespół Ekspertów ds. Czynników Biologicznych Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN [14, 15, 16, 17]
Kiedy konieczne jest określenie rozkładu prędkości lub zasięgu strumienia powietrza nawiewanego w eksploatowanych układach wentylacyjnych lub klimatyzacyjnych, najprostsze jest zastosowanie metod pomiarowych....
Kiedy konieczne jest określenie rozkładu prędkości lub zasięgu strumienia powietrza nawiewanego w eksploatowanych układach wentylacyjnych lub klimatyzacyjnych, najprostsze jest zastosowanie metod pomiarowych. W praktyce inżynierskiej stosuje się najczęściej pomiary prędkości przepływu powietrza za pomocą anemometrów, skuteczna jest też termograficzna metoda pomiaru zasięgu strumienia powietrza.
Zmiany do rozporządzenia o warunkach technicznych, które weszły w życia 1 stycznia 2014 r., umożliwiły częściowe wdrożenie wymagań dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.
Zmiany do rozporządzenia o warunkach technicznych, które weszły w życia 1 stycznia 2014 r., umożliwiły częściowe wdrożenie wymagań dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.
Projektowanie instalacji wentylacji i klimatyzacji w budynku tak aby zapewnić zarówno komfort i przy okazji aby zgadzało się to z wizją finansową inwestora jest bardzo trudne. Dodatkowo należy spełnić...
Projektowanie instalacji wentylacji i klimatyzacji w budynku tak aby zapewnić zarówno komfort i przy okazji aby zgadzało się to z wizją finansową inwestora jest bardzo trudne. Dodatkowo należy spełnić wymagania zapotrzebowania na energię, zatem system musi być energooszczędny. Klika zebranych aspektów związanych z projektowaniem instalacji wentylacji i klimatyzacji zamieszczono poniżej.
Projektowanie wentylacji i klimatyzacji w budynkach jest na ogół jednym z najtrudniejszych zadań w pracy projektanta. Kiedy już wszystkie zyski ciepła zostaną policzone i dobrane elementy nawiewne wraz...
Projektowanie wentylacji i klimatyzacji w budynkach jest na ogół jednym z najtrudniejszych zadań w pracy projektanta. Kiedy już wszystkie zyski ciepła zostaną policzone i dobrane elementy nawiewne wraz z kanałami i oporami przepływu, okazuje się, że dla zapewnienia komfortu użytkownikom pomieszczeń trzeba poszukać innowacyjnych rozwiązań.
Gdy projektant klimatyzacji staje przed zadaniem wykonania projektu instalacji klimatyzacyjnej w modernizowanym budynku, wie, że powinien jak najszybciej skontaktować się z architektem i użytkownikiem...
Gdy projektant klimatyzacji staje przed zadaniem wykonania projektu instalacji klimatyzacyjnej w modernizowanym budynku, wie, że powinien jak najszybciej skontaktować się z architektem i użytkownikiem obiektu.
Im szybciej to zrobi, tym mniej kłopotów będzie miał później, a że problemy będą, to pewne – taka już specyfika modernizacji budynków.
Wyobrażenia architekta są nierzadko rozbieżne z możliwościami realizacyjnymi i nie zawsze możliwy jest kompromis.
Miedź to naturalny materiał o doskonałych własnościach fizycznych. Miedź jest trwała, niezawodna, odporna na wysokie i niskie temperatury oraz korozję. Jest w 100% antydyfuzyjna dla gazów. Dzięki temu...
Miedź to naturalny materiał o doskonałych własnościach fizycznych. Miedź jest trwała, niezawodna, odporna na wysokie i niskie temperatury oraz korozję. Jest w 100% antydyfuzyjna dla gazów. Dzięki temu instalacje z miedzi i jej stopów są szeroko stosowane w klimatyzacji i chłodnictwie.
Pojęcie Building Information Modeling (BIM) kojarzone jest najczęściej z projektowaniem trójwymiarowym. Pozostałe elementy pozostają nadal w sferze wizji przedstawianych na wykładach, szkoleniach i w prasie...
Pojęcie Building Information Modeling (BIM) kojarzone jest najczęściej z projektowaniem trójwymiarowym. Pozostałe elementy pozostają nadal w sferze wizji przedstawianych na wykładach, szkoleniach i w prasie fachowej. Poniżej wskazano ekonomiczne aspekty stosowania tej metodyki.
Energia cieplna i elektryczna mają decydujący wpływ na koszty działania układów wentylacji i klimatyzacji w obiektach. Koszty te można redukować, wykorzystując m.in. automatyczną regulację parametrów instalacji,...
Energia cieplna i elektryczna mają decydujący wpływ na koszty działania układów wentylacji i klimatyzacji w obiektach. Koszty te można redukować, wykorzystując m.in. automatyczną regulację parametrów instalacji, w tym płynną zmianę mocy dostarczanej do nagrzewnic i chłodnic.
Nowoczesne budownictwo wymaga coraz bardziej wyspecjalizowanych rozwiązań. Kurtyny powietrzne znane są praktycznie każdemu, ale ich zakres zastosowania jest szerszy, niż mogłoby się wydawać. Prowadzone...
Nowoczesne budownictwo wymaga coraz bardziej wyspecjalizowanych rozwiązań. Kurtyny powietrzne znane są praktycznie każdemu, ale ich zakres zastosowania jest szerszy, niż mogłoby się wydawać. Prowadzone są także odpowiednie badania i symulacje, których celem jest znalezienie nowych rozwiązań funkcjonalnych dla tych urządzeń.
W swoim traktacie „O architekturze ksiąg dziesięć” Witruwiusz pisał: Wiedza architekta łączy w sobie wiele nauk i różnorodnych umiejętności i dopiero na jej podstawie można ocenić dzieła wchodzące w zakres...
W swoim traktacie „O architekturze ksiąg dziesięć” Witruwiusz pisał: Wiedza architekta łączy w sobie wiele nauk i różnorodnych umiejętności i dopiero na jej podstawie można ocenić dzieła wchodzące w zakres wszystkich innych sztuk. Dynamiczny rozwój budownictwa spowodował, że w wielu przypadkach architekt nie jest już w stanie uwzględnić uwarunkowań płynących z ogromnej gamy możliwości branż inżynierskich. W efekcie powstaje konieczność znacznie wcześniejszego, już na etapie wstępnej koncepcji, włączenia...
Aplikacje mobilne oraz programy komputerowe wspierające projektowanie instalacji HVAC to narzędzia, bez których coraz trudniej obejść się przy projektowaniu instalacji, doborze urządzeń lub wykonawstwie....
Aplikacje mobilne oraz programy komputerowe wspierające projektowanie instalacji HVAC to narzędzia, bez których coraz trudniej obejść się przy projektowaniu instalacji, doborze urządzeń lub wykonawstwie. Także użytkownicy końcowi, korzystając z odpowiedniej aplikacji, mogą wpływać na funkcjonowanie budynku, w którym mieszkają czy pracują.
Siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia to obiekt, którego cechami szczególnymi są ciche i energooszczędne rozwiązania branży HVAC oraz wyjątkowa konstrukcja nadająca temu nowoczesnemu...
Siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia to obiekt, którego cechami szczególnymi są ciche i energooszczędne rozwiązania branży HVAC oraz wyjątkowa konstrukcja nadająca temu nowoczesnemu budynkowi śląski charakter.
W tym numerze „Rynku” chcemy Państwu zaprezentować projekt instalacji went-klim wykonany dla kompleksu budynków wielofunkcyjnych Plac Unii zlokalizowanego przy ul. Puławskiej w Warszawie. Projekt instalacji...
W tym numerze „Rynku” chcemy Państwu zaprezentować projekt instalacji went-klim wykonany dla kompleksu budynków wielofunkcyjnych Plac Unii zlokalizowanego przy ul. Puławskiej w Warszawie. Projekt instalacji wykonała pracownia projektowa Pol-Con Consulting Sp. z o.o. z Warszawy. Na podstawie tego projektu chcemy pokazać, jak różne są problemy, z którymi musi się zmierzyć projektant, gdy ma do czynienia z budynkiem wielofunkcyjnym. Po przyjęciu warunków, jakie mają zostać osiągnięte, trzeba przewidzieć,...
Biura projektowe w Polsce starają się dotrzymać kroku zagranicznym i inwestują w oprogramowania BIM. Z biegiem czasu modelowanie budynków będzie codziennością. Jednakże wprowadzenie i rozpowszechnienie...
Biura projektowe w Polsce starają się dotrzymać kroku zagranicznym i inwestują w oprogramowania BIM. Z biegiem czasu modelowanie budynków będzie codziennością. Jednakże wprowadzenie i rozpowszechnienie projektowania w oprogramowaniu BIM wciąż wiąże się z pokonaniem pewnych przeszkód.
Wentylacja to nie tylko zapewnienie komfortowych warunków dla przebywających w budynku osób. W przypadku pomieszczeń takich jak garaże, czy pomieszczenia technologiczne w których są umieszczone urządzenia...
Wentylacja to nie tylko zapewnienie komfortowych warunków dla przebywających w budynku osób. W przypadku pomieszczeń takich jak garaże, czy pomieszczenia technologiczne w których są umieszczone urządzenia grzewcze np. piece czy kotły, prawidłowa wentylacja jest koniecznością dla zabezpieczenia bezpieczeństwa.
Wyniki badań wentylacji naturalnej w nowych budynkach wskazują, że nie działa ona poprawnie. Różnice między wymaganym strumieniem wentylacyjnym a rzeczywistym sięgają niejednokrotnie 100% – czyli praktycznie...
Wyniki badań wentylacji naturalnej w nowych budynkach wskazują, że nie działa ona poprawnie. Różnice między wymaganym strumieniem wentylacyjnym a rzeczywistym sięgają niejednokrotnie 100% – czyli praktycznie nie ma żadnej wentylacji. W obecnie projektowanych i wznoszonych budynkach należy odchodzić od wentylacji grawitacyjnej na rzecz hybrydowej lub mechanicznej.
Reprezentacyjny charakter strefy wejściowej współczesnego budynku nakłada wysokie wymagania na wszystkie montowane w niej elementy.
Zatem możliwość precyzyjnego dopasowania zasięgu kurtyn powietrznych...
Reprezentacyjny charakter strefy wejściowej współczesnego budynku nakłada wysokie wymagania na wszystkie montowane w niej elementy.
Zatem możliwość precyzyjnego dopasowania zasięgu kurtyn powietrznych i związanego z ich działaniem poziomu emitowanego dźwięku stanowi istotny czynnik jakościowy tych montowanych w strefie wejściowej urządzeń.
W wyniku prac prowadzonych w 2015 i 2016 roku przez grupę osób na co dzień zajmujących się problematyką wentylacji i klimatyzacji w obiektach służby zdrowia powstał projekt wytycznych wielokierunkowo omawiający...
W wyniku prac prowadzonych w 2015 i 2016 roku przez grupę osób na co dzień zajmujących się problematyką wentylacji i klimatyzacji w obiektach służby zdrowia powstał projekt wytycznych wielokierunkowo omawiający zagadnienia wynikające ze stosowania wentylacji i klimatyzacji w obiektach służby zdrowia „Wytyczne projektowania, wykonania, odbioru i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji dla podmiotów wykonujących działalność leczniczą”. W artykule opisano najważniejsze założenia i rozwiązania...
Właściwe wykorzystanie chłodzenia swobodnego umożliwia ograniczenie zużycia energii. Rozwiązanie to powinno być każdorazowo brane pod uwagę już na etapie planowania, projektowania i realizacji nowych obiektów,...
Właściwe wykorzystanie chłodzenia swobodnego umożliwia ograniczenie zużycia energii. Rozwiązanie to powinno być każdorazowo brane pod uwagę już na etapie planowania, projektowania i realizacji nowych obiektów, jednak jego zastosowanie musi zostać poprzedzone analizą techniczno-ekonomiczną, gdyż inwestycja ta może się okazać zarówno opłacalna, jak i zupełnie nierentowna.
Garaże zamknięte to pomieszczenia i obiekty o szczególnych wymaganiach w zakresie wentylacji. System wymiany powietrza musi w nich bowiem nie tylko spełnić zadania wentylacji bytowej, ale w razie potrzeby...
Garaże zamknięte to pomieszczenia i obiekty o szczególnych wymaganiach w zakresie wentylacji. System wymiany powietrza musi w nich bowiem nie tylko spełnić zadania wentylacji bytowej, ale w razie potrzeby również reagować na wzrost stężenia gazów trujących ze spalin silników oraz odprowadzić spaliny powstające w wyniku pożaru.
Badania przeprowadzone w tej samej sali lekcyjnej przed i po częściowej termomodernizacji obiektu wskazują, że wymaga ona kompleksowych działań w zakresie instalacji ogrzewania i wentylacji oraz izolacji...
Badania przeprowadzone w tej samej sali lekcyjnej przed i po częściowej termomodernizacji obiektu wskazują, że wymaga ona kompleksowych działań w zakresie instalacji ogrzewania i wentylacji oraz izolacji termicznej przegród, żeby zapewnić efektywność energetyczną, odpowiednią jakość powietrza oraz poczucie komfortu osób przebywających w pomieszczeniach.
W klimatyzacji komfortu, realizowanej np. w obiektach muzealnych i archiwach, bardzo ważne jest utrzymanie stałych parametrów wilgotności i temperatury powietrza. Istotnym czynnikiem w tym aspekcie, szczególnie...
W klimatyzacji komfortu, realizowanej np. w obiektach muzealnych i archiwach, bardzo ważne jest utrzymanie stałych parametrów wilgotności i temperatury powietrza. Istotnym czynnikiem w tym aspekcie, szczególnie w okresie letnim oraz przejściowym, jest praca chłodnicy powietrza. Jej dobór warto poprzedzić analizą porównawczą zapotrzebowania na moc chłodniczą według danych normowych oraz danych z najbliższej stacji meteorologicznej.
Koszty eksploatacji instalacji grzewczych i klimatyzacyjnych w obiektach użyteczności publicznej są wysokie. Dlatego obecnie poszukuje się rozwiązań, które pozwolą ograniczyć do minimum zużycie energii...
Koszty eksploatacji instalacji grzewczych i klimatyzacyjnych w obiektach użyteczności publicznej są wysokie. Dlatego obecnie poszukuje się rozwiązań, które pozwolą ograniczyć do minimum zużycie energii i przy okazji wykorzystać odnawialne źródła energii.
Podczas urządzania łazienki coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na funkcjonalność wyposażenia, ale również na jego stronę wizualną. Jednym z rozwiązań, które łączy estetykę z wygodą użytkowania, jest...
Podczas urządzania łazienki coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na funkcjonalność wyposażenia, ale również na jego stronę wizualną. Jednym z rozwiązań, które łączy estetykę z wygodą użytkowania, jest umywalka wolnostojąca przyścienna. Taki model pozwala stworzyć nowoczesną aranżację, a jednocześnie nie wymaga rezygnowania z praktycznych rozwiązań ułatwiających codzienne korzystanie z łazienki.
Właściciele domów jednorodzinnych mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, odliczając od dochodu lub przychodu wydatki związane m.in. z zakupem i montażem pompy ciepła, instalacji fotowoltaicznej czy...
Właściciele domów jednorodzinnych mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, odliczając od dochodu lub przychodu wydatki związane m.in. z zakupem i montażem pompy ciepła, instalacji fotowoltaicznej czy ociepleniem budynku. Dzięki temu inwestycje poprawiające efektywność energetyczną domu stają się bardziej dostępne finansowo, a maksymalna kwota odliczenia wynosi 53 tys. zł na podatnika.
Exit interview to dobrowolna rozmowa z pracownikiem, który zdecydował się na zmianę miejsca zatrudnienia i opuszcza firmę. Sprawdź, jaki jest jej główny cel i jakie pytania padają podczas takiego spotkania...
Exit interview to dobrowolna rozmowa z pracownikiem, który zdecydował się na zmianę miejsca zatrudnienia i opuszcza firmę. Sprawdź, jaki jest jej główny cel i jakie pytania padają podczas takiego spotkania najczęściej.
Chcesz wiedzieć, co dzieje się w domu, gdy jesteś w pracy, na urlopie lub poza mieszkaniem? Sprawdzić, czy dziecko pod opieką dziadków jest bezpieczne, pies spokojnie odpoczywa, a przesyłka faktycznie...
Chcesz wiedzieć, co dzieje się w domu, gdy jesteś w pracy, na urlopie lub poza mieszkaniem? Sprawdzić, czy dziecko pod opieką dziadków jest bezpieczne, pies spokojnie odpoczywa, a przesyłka faktycznie została zostawiona pod drzwiami? Nowoczesne kamery Wi-Fi umożliwiają zdalny podgląd w dowolnym momencie, bez skomplikowanego montażu i dużych kosztów. Sprawdź smart kamery Sonoff i wybierz model dopasowany do swoich potrzeb.
Wentylowanie domu nie jest jedynie wymogiem związanym z literą prawa budowlanego, ale powinno być postrzegane jako ochrona naszego zdrowia i komfortu, ale i stanu technicznego domu, narażonego przez niewłaściwą...
Wentylowanie domu nie jest jedynie wymogiem związanym z literą prawa budowlanego, ale powinno być postrzegane jako ochrona naszego zdrowia i komfortu, ale i stanu technicznego domu, narażonego przez niewłaściwą cyrkulację powietrza lub co gorsza jej brak na zawilgocenia ścian i wynikające z tego konsekwencje.
Narzędzia pneumatyczne dla przemysłu są wybierane wszędzie tam, gdzie liczy się ciągłość pracy, powtarzalność operacji i odporność sprzętu na intensywną eksploatację. W zakładach produkcyjnych, montowniach,...
Narzędzia pneumatyczne dla przemysłu są wybierane wszędzie tam, gdzie liczy się ciągłość pracy, powtarzalność operacji i odporność sprzętu na intensywną eksploatację. W zakładach produkcyjnych, montowniach, serwisach technicznych, odlewniach, lakierniach czy firmach utrzymania ruchu narzędzie nie może być przypadkowym dodatkiem do stanowiska. Musi pracować stabilnie, przewidywalnie i zgodnie z wymaganiami procesu.
W upalne dni dom może być prawdziwą oazą. Jeśli jednak wysokie temperatury zaczynają dawać się we znaki, warto przemyśleć system chłodzenia pomieszczeń.
W upalne dni dom może być prawdziwą oazą. Jeśli jednak wysokie temperatury zaczynają dawać się we znaki, warto przemyśleć system chłodzenia pomieszczeń.
Rynek pomp ciepła dojrzewa. Coraz większe znaczenie mają stabilność producenta, zaplecze technologiczne, dostępność serwisu oraz realna trwałość urządzeń potwierdzona długością gwarancji.
Rynek pomp ciepła dojrzewa. Coraz większe znaczenie mają stabilność producenta, zaplecze technologiczne, dostępność serwisu oraz realna trwałość urządzeń potwierdzona długością gwarancji.
Wystartował konkurs „Zabierz pingwina na wakacje!”, w którym uczestnicy mogą puścić wodze fantazji i pokazać, gdzie pingwin spędza swój wymarzony urlop. Aby wziąć udział, wystarczy dodać w komentarzu pod...
Wystartował konkurs „Zabierz pingwina na wakacje!”, w którym uczestnicy mogą puścić wodze fantazji i pokazać, gdzie pingwin spędza swój wymarzony urlop. Aby wziąć udział, wystarczy dodać w komentarzu pod postem konkursowym grafikę, mem, kolaż, rysunek lub edycję zdjęcia przedstawiające pingwina na wakacjach.
Informacja o cookies
Klikacjąc "Zgoda" akceptujesz zapisywanie wszystkich danych na twoim urządzeniu. Kliknięcie "Odmowa" oznacza zapisywanie tylko danych niezbędnych do funkcjonowania strony. Administratorem danych jest Grupa Medium sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Karczewska 18. Dane są przetwarzane w celu zapewnienia funkcjonalności strony, analizy ruchu oraz dostosowania reklam. Masz prawo do wycofania zgody w dowolnym momencie. Dane przetwarzamy w celu realizxacji zamówienia (art. 6 ust. 1 lit. b RODO). Szczegółowe informacje o przetwarzaniu danych znajdziesz w
Polityce prywatności
![Tabela 4. Propozycje dopuszczalnej liczebności drobnoustrojów [jtk/m3] i endotoksyny w powietrzu,
opracowane przez Zespół Ekspertów ds. Czynników Biologicznych Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN [14, 15, 16, 17]](https://www.rynekinstalacyjny.pl/media/cache/full/data/202104/jakosc-powietrza-wymagania-tab4.jpg)
![Tabela 1. Ocena stopnia zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego bakteriami, w jtk/1 m3 [4]](https://www.rynekinstalacyjny.pl/media/cache/typical_view/data/202104/jakosc-powietrza-wymagania-tab1.jpg)
![Tabela 3. Dopuszczalny stopień mikrobiologicznego zanieczyszczenia powietrza wybranych pomieszczeń użytkowych [13]](https://www.rynekinstalacyjny.pl/media/cache/typical_view/data/202104/jakosc-powietrza-wymagania-tab3.jpg)
![Tabela 4. Propozycje dopuszczalnej liczebności drobnoustrojów [jtk/m3] i endotoksyny w powietrzu,
opracowane przez Zespół Ekspertów ds. Czynników Biologicznych Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN [14, 15, 16, 17]](https://www.rynekinstalacyjny.pl/media/cache/typical_view/data/202104/jakosc-powietrza-wymagania-tab4.jpg)
