RynekInstalacyjny.pl

Badanie współczynników oporów miejscowych ζ w kolankach żeliwnych i PVC

Research of the coefficients of local resistance ζ in cast iron and PVC knees

Kolanko żeliwne; fot. sxc.hu

Kolanko żeliwne; fot. sxc.hu

W instalacjach wodociągowych stosowane są różne kształtki (kolanka, trójniki, zwężki, rozszerzenia), które zmieniają kierunek układania rurociągów lub ich średnice. Produkuje się je obecnie z różnych materiałów: żeliwa, PVC, PE. Kształtki stosowane do budowy instalacji wodociągowych nie powinny pogarszać jakości wody, powinny być szczelne i odporne na oddziaływanie mechaniczne i chemiczne wody oraz umożliwiać przepływ wody przy jak najmniejszych oporach hydraulicznych (stratach hydraulicznych).

Zobacz także

Grupa Aliaxis Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej...

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej wdrażając nowe technologie i procesy. Producenci materiałów i produktów budowlanych również starają się iść z duchem czasu. Niestety zbyt często „gotowość na BIM” jest upraszczana i sprowadzana do posiadania biblioteki obiektów BIM (np. rodzin Revit). Co gorsza, jakość plików i danych do pobrania...

merXu 8 powodów, dla których warto korzystać z merXu

8 powodów, dla których warto korzystać z merXu 8 powodów, dla których warto korzystać z merXu

Szeroka oferta i zweryfikowani dostawcy to tylko niektóre atuty platformy zakupowej merXu. Sprawdź, dlaczego warto kupować i sprzedawać na merXu.

Szeroka oferta i zweryfikowani dostawcy to tylko niektóre atuty platformy zakupowej merXu. Sprawdź, dlaczego warto kupować i sprzedawać na merXu.

merXu Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji

Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji

Platforma handlowa merXu umożliwia promocyjne zakupy materiałów z branży instalacyjnej. Robiąc większe zamówienie, zwiększamy swój rabat, a dodatkowo zyskujemy bezpłatną dostawę towarów.

Platforma handlowa merXu umożliwia promocyjne zakupy materiałów z branży instalacyjnej. Robiąc większe zamówienie, zwiększamy swój rabat, a dodatkowo zyskujemy bezpłatną dostawę towarów.

Do obliczania strat hydraulicznych w kształtkach niezbędna jest znajomość wartości liczbowej współczynników oporów miejscowych z, które są podane w normie PN-76/M­--34034 [12] oraz w licznych publikacjach [1–3, 5, 9–11, 15–17].

W zależności od tego, z jakich źródeł literatury korzystamy, dobierając współczynniki oporów miejscowych przy obliczaniu strat hydraulicznych w rurociągach wodociągowych, otrzymujemy różne wyniki.

Przeczytaj także: Złączki zaprasowywane do instalacji gazowych >>

Na wzrost oporów hydraulicznych w kształtce ma wpływ szorstkość wewnętrznej ścianki, kąt jej wygięcia i wielkość średnicy. Układy wodociągowe, w których występują duże opory hydrauliczne, generują większe koszty inwestycyjne i eksploatacyjne, ponieważ należy do nich dobrać większe pompy i silniki elektryczne o większej mocy.

Celem artykułu jest przedstawienie analizy wyników badań współczynników oporów miejscowych obliczonych wg PN-76/M-34034 i wyznaczonych z pomiarów wykonanych na stanowisku pomiarowym. Zakres artykułu obejmuje badania współczynników oporów miejscowych w kolankach żeliwnych i PVC, których średnica wynosiła 0,02 m.

Budowa instalacji wodociągowej w budynkach mieszkalnych

Instalacja wodociągowa w budynkach mieszkalnych wyposażana jest w podstawową armaturę czerpalną i przybory sanitarne. Najczęściej stosowaną armaturą są baterie czerpalne z ruchomą wylewką do zlewu i umywalki, bateria czerpalna natryskowa oraz zawór prosty do miski ustępowej i pralki (rys. 1).

Schemat instalacji

Rys. 1. Schemat instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej; 1 – pralka, 2 – zawór prosty, 3 – bateria czerpalna natryskowa, 4 – rurociąg wody zimnej, 5 – rurociąg wody ciepłej, 6 – elektryczny podgrzewacz wody, 7 – umywalka, 8 – wanna, 9 – miska ustępowa, 10 – rurociąg kanalizacyjny, 11 – zlew, 12 – bateria czerpalna z ruchomą wylewką, 13 – rewizja, 14 – doprowadzenie wody z sieci wodociągowej, 15 – przykanalik, 16 – rura wywiewna, 17 – wpust podłogowy, 18 – wodomierz skrzydełkowy, 19 – pion wodociągowy, 20 – pion kanalizacyjny; Źródło: Autor

Do podgrzewania wody ciepłej stosowane są gazowe lub elektryczne przepływowe lub zbiornikowe podgrzewacze wody. Instalację wodociągową wykonuje się z rur stalowych ocynkowanych, miedzianych lub z tworzywa sztucznego PVC, PE, PP, PB. Popularne są też rury warstwowe PEX/AL/PE łączone zaciskowo.

Przeczytaj także: Modernizacja instalacji c.o. w budynkach po termomodernizacji >>

Przykładowo przy zastosowaniu rur stalowych podłączenie do sieci wodociągowej pojedynczego budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego wykonuje się z rur o średnicy wewnętrznej 40 mm, a piony wodociągowe – o średnicy 32 mm [8], natomiast do podłączenia armatury czerpalnej stosuje się rury o średnicach:

  • 15 mm – dla końcowych odcinków podłączeń lub podłączenia pojedynczych zaworów i baterii czerpalnych do pionu wodociągowego,
  • 20 mm – dla końcowych odcinków pionu wodociągowego, który jest obciążony jednym punktem czerpalnym, lub podłączeń do pionu wodociągowego obciążonych co najmniej dwoma punktami czerpalnymi,
  • 25 mm – dla środkowych odcinków pionów lub podłączeń do punktów czerpalnych o dużej wydajności (np. zawór spłukujący ciśnieniowy przy misce ustępowej, zawór w hydrancie ogrodowym).

Wszystkie materiały stosowane w instalacjach wodociągowych, łącznie z materiałami zespołów zabezpieczających, mające kontakt z wodą pitną powinny spełniać wymagania norm europejskich i kryteria krajowych dopuszczeń, powinny być również wzajemnie nieagresywne w środowisku przepływającej wody oraz innych płynów i substancji, z którymi mogą mieć kontakt.

Stagnacja wody w instalacji wodociągowej może spowodować obniżenie jej jakości w wyniku znacznego stężenia substancji rozpuszczonych lub substancji w zawiesinie oraz rozwoju bakterii. Stopień pogorszenia jakości zależy od materiałów zastosowanych do budowy, temperatury otoczenia i czasu trwania bezruchu wody.

Ze względów higienicznych konieczne jest płukanie instalacji wodociągowych po okresach bezruchu. Fragmenty instalacji wodociągowej, z których korzysta się rzadko lub przez krótki okres, powinny być po wykorzystaniu odizolowane oraz przepłukane przed ich ponownym wprowadzeniem do eksploatacji. Rurociągi niewykorzystywane należy odłączyć od instalacji wodociągowej.

Przeczytaj także: Jak uniknąć awarii armatury wod-kan? >>

W celu utrzymania wody w instalacji wodociągowej w stanie zdatnym do picia należy zabezpieczyć ją przed zanieczyszczeniem w wyniku przepływu zwrotnego, który może wystąpić w dwóch przypadkach [8]:

  • na skutek spadku ciśnienia w sieci wodociągowej spowodowanego zamknięciem lub otwarciem zasuwy, pęknięciem rurociągu wodociągowego lub dużymi wahaniami ciśnienia spowodowanymi: pracą pomp hydroforowych, nadmiernym zapotrzebowaniem na wodę w części systemu wodociągowego, dużym awaryjnym punktowym rozbiorem wody, na przykład z hydrantu pożarowego;
  • w wyniku przeciwciśnienia zwrotnego mającego źródło w systemie znajdującym się poza instalacją wodociągową, w którym ciśnienie sporadycznie przewyższa ciśnienie w instalacji wodociągowej.

Żeby doszło do zanieczyszczenia wody w instalacji wodociągowej, muszą zostać spełnione dwa podstawowe warunki [8]:

  • kontakt wody z instalacji wodociągowej z płynem zanieczyszczonym;
  • droga powrotu płynu zanieczyszczonego do instalacji wodociągowej.

Jeżeli zajdzie taka sytuacja, należy zastosować odpowiednie zabezpieczenie przewidziane w normie PN-EN 1717 [14], które zapobiegnie zanieczyszczeniu wody w instalacji wodociągowej przez osad, szkodliwą wodę bądź dowolny niepożądany płyn.

W instalacji wodociągowej na rurociągach doprowadzających wodę do komory zsypu, lokalnej kotłowni, stacji obsługi samochodów, laboratorium fotograficznego, pralni czy chłodni klimatyzacyjnej należy zawsze montować zespoły zabezpieczające z zaworami antyskażeniowymi.

Dopuszcza się także zastosowanie zespołów zabezpieczających w punktach czerpalnych dla urządzeń wykorzystywanych do celów bytowo-gospodarczych [14].

Schemat stanowiska pomiarowego

Rys. 2. Schemat stanowiska pomiarowego do badania miejscowych oporów hydraulicznych w kolankach; 1 – rurociąg doprowadzający wodę, 2 – pompa, 3 – elektroniczny przepływomierz, 4 – zawór grzybkowy, 5 – śrubunek, 6 – odcinek z rury PE, 7 – kształtka (kolanko), 8 – wężyki impulsowe, 9 – odcinające zawory kulowe, 10 – elektroniczny miernik różnicy ciśnienia, 11 – odpowietrznik, 12 – zawór grzybkowy do regulacji przepływu wody, 13 – spust do kanalizacji; Źródło: Autor

Metodyka badań

Badania miejscowych oporów hydraulicznych w kolankach żeliwnych i PVC wykonano w laboratorium na stanowisku pomiarowym (rys. 2). Układ rurociągów i urządzeń badawczych został zamontowany za pomocą obejm na dwóch stalowych statywach. Rurociąg (1) doprowadzał wodę do pompy (2), która wymuszała przepływ przez stanowisko pomiarowe.

Za pompą zamontowano elektroniczny przepływomierz (3) oraz zawór grzybkowy (4), który odcinał dopływ wody podczas wymiany kolanek. Na początku i na końcu kolanka (7) zostały zamontowane wężyki impulsowe (8), które podłączono do odcinających zaworów kulowych (9). Straty hydrauliczne w poszczególnych kolankach mierzono za pomocą elektronicznego miernika różnicy ciśnienia (10).

Przeczytaj także: Wymiana instalacji wody i kanalizacji w budynku >>

Kształtki na stanowisku pomiarowym montowano za pomocą śrubunku (5) i krótkiego odcinka z rury PE (6). W najwyższym punkcie układu pomiarowego zamontowano odpowietrznik (11). Natężenie przepływu wody na stanowisku pomiarowym regulowano za pomocą zaworu grzybkowego (12). Stanowisko pomiarowe pracowało w układzie otwartym, a woda odprowadzana była spustem do kanalizacji (13).

Badania podzielono na dwa etapy. W pierwszym obliczono współczynniki oporów miejscowych w kolankach wg normy PN-76/M­‑34034 [12], przyjmując na jej podstawie współczynniki chropowatości bezwzględnej dla nowych kolanek ocynkowanych k = 0,25 mm i nieocynkowanych k = 1 mm, natomiast dla nowych kolanek PVC k = 0,025 mm przyjęto z publikacji [4]. W drugim etapie wyznaczono współczynniki oporów miejscowych dla kolanek żeliwnych i PVC na podstawie przeprowadzonych badań eksperymentalnych.

Podczas pomiarów na elektronicznym prze­pływomierzu obserwowano nieznaczne pulsacje natężenia przepływu wody wywołane pracą pompy, które wpływały na wielkość strat ciśnienia rejestrowanego przez elektroniczny miernik różnicy ciśnienia o zakresie pomiarowym 0–500 mbar.

W celu wyeliminowania błędów pomiarowych przeprowadzono po trzy serie pomiarowe dla każdego kolanka. Po ustabilizowaniu się przepływu wykonywano po dwa odczyty w dwuminutowych odstępach czasu.

W czasie pomiaru strat hydraulicznych w kolankach występowały straty w krótkich odcinkach rur z PE i śrubunkach łączących badane kształtki z końcówkami impulsowymi (rys. 1).

Dodatkowo wykonano pomiary strat hydraulicznych w tych śrubunkach z zamontowanym między nimi odcinkiem rury z PE, który stanowił sumę odcinków rur wykorzystanych do badań danego kolanka. Otrzymane wielkości strat hydraulicznych w rurze z PE i śrubunkach odejmowano od wielkości strat hydraulicznych odczytanych z miernika różnicy ciśnień, uzyskując w ten sposób rzeczywiste straty hydrauliczne tylko dla kolanka.

Pomiar strat hydraulicznych w poszczególnych kolankach wykonywano w następujący sposób (rys. 1): po zamontowaniu kolanka (7) i otworzeniu zaworu (4) i (12) włączano pompę (2) i otwierano zawory (9) na rozdzielaczu elektronicznego miernika różnicy ciśnienia (10), który za pomocą wężyków impulsowych (8) połączony był z początkiem i końcem badanego kolanka.

Następnie odpowietrzano wężyki impulsowe (8) i elektroniczny miernik różnicy ciśnienia (10) oraz cały układ pomiarowy za pomocą odpowietrzników (11). Po usunięciu pęcherzyków powietrza z układu pomiarowego ustawiano pierwszy zadany przepływ wody za pomocą zaworu grzybkowego (12), obserwując przepływ na elektronicznym przepływomierzu (3).

Po ustabilizowaniu się warunków przepływu wody wykonywano odczyty z elektronicznego miernika różnicy ciśnienia (10). Następnie ustawiano kolejny przepływ wody za pomocą zaworu grzybkowego (12) i po ustabilizowaniu się jego warunków wykonywano kolejne odczyty z elektronicznego miernika różnicy ciśnienia (10). Po skończeniu serii pomiarowej każdorazowo wyłączano pompę (2).

Pomiary strat hydraulicznych wykonywano dla zadanych przepływów wody z zakresu od 10 do 18 dm3 · min–1, z interwałem co 2 dm3 · min–1. Zakres pomiarowy został określony zgodnie z zalecanymi prędkościami przepływu wody w instalacji wodociągowej wg normy PN-92/B-01706 [13].

Przeczytaj także: Korozja zaworów kulowych w instalacjach wodociągowych >>

Badania przeprowadzono w trzech losowo wybranych kolankach wykonanych z żeliwa nieocynkowanego i ocynkowanego oraz PVC o średnicy DN 20 i kącie nachylenia 90°, wyprodukowanych przez dwóch producentów kolanek żeliwnych (firmę I i firmę II) oraz dwóch producentów kolanek PVC (firmę III i firmę IV).

Współczynniki oporów miejscowych z dla kolanek żeliwnych i PVC z przeprowadzonych badań eksperymentalnych wyznaczono na podstawie równania [8]:

które przy założeniu, że długość przewodu L równa jest zero i w układzie pomiarowym występuje tylko jedna kształtka, przekształcono do postaci:

gdzie:
DH – straty hydrauliczne [m],
Sz – suma współczynników oporów miejscowych [-],
z – współczynnik oporu miejscowego dla kształtki [-],
l – współczynnik oporów liniowych [-],
L – długość przewodu [m],
d – średnica przewodu [m],
Q – przepływ wody [m3 · s–1],
g – przyspieszenie ziemskie [m · s2].

Opory miejscowe w kolankach żeliwnych

Rys. 3. Zależności współczynników oporów miejscowych ζk od liczby Reynoldsa w kolankach żeliwnych [6]

Opory miejscowe w kolankach PVC

Rys. 4. Zależności współczynników oporów miejscowych ζk od liczby Reynoldsa w kolankach PVC [7]

Omówienie wyników

Na rys. 3 przedstawiono wyniki badań współczynników oporów miejscowych w kolankach żeliwnych, a na rys. 4 w kolankach PVC. Podczas pomiarów straty hydrauliczne w kolankach rosły wraz ze wzrostem przepływu wody i jest to tendencja prawidłowa, zgodna z danymi literaturowymi.

Współczynnik oporu miejscowego wyznaczony z pomiarów dla kolanek żeliwnych nieocynkowanych wyprodukowanych przez firmę I wyniósł zknI = 5,5, a wyprodukowanych przez firmę II zknII = 2,1 (rys. 3). Natomiast współczynnik oporu miejscowego wyznaczony z pomiarów dla kolanek ocynkowanych wyprodukowanych przez firmę I wyniósł zkoI = 4,3, a wyprodukowanych przez firmę II zkoII = 2,0. Różnica między zknI a zkoI wynosi 23%, a między zknII i zkoII tylko 5%.

Natomiast współczynnik oporu miejscowego dla żeliwnych nowych kolanek obliczony wg normy [12] dla współczynnika chropowatości bezwzględnej k = 0,25 mm (kolanka ocynkowane) wyniósł zk0,25 = 0,6, a dla k = 1 mm (kolanka nieocynkowane) zk1 = 1, różnica między nimi wynosi 67%. Wartości współczynników oporów miejscowych w kolankach żeliwnych wyznaczone z pomiarów i wg normy [12] znacznie się różnią.

W kolankach ocynkowanych dla firmy I różnica między nimi wynosi 617%, a dla firmy II wynosi 223%. Natomiast w kolankach nieocynkowanych dla firmy I różnica między nimi wynosi 450%, a dla firmy II wynosi 110%.

Współczynnik oporu miejscowego wyznaczony z pomiarów dla kolanek PVC (rys. 4), wyprodukowanych przez firmę III wyniósł zkIII = 2,7, a dla wyprodukowanych przez firmę IV zkIV = 2,6. Natomiast współczynnik oporu miejscowego dla kolanek z PVC obliczony wg normy [12] dla współczynnika chropowatości bezwzględnej k = 0,025 mm wyniósł zk0,025 = 0,6.

Wartości współczynników oporów miejscowych w kolankach wyznaczone z pomiarów i wg normy [12] znacznie się różnią. W kolankach dla firmy III różnica między nimi wynosi 350% a dla firmy IV – 333%.

Podsumowanie

Wartości współczynników oporów miejscowych w kolankach żeliwnych wyprodukowanych przez firmę I są dwukrotnie większe niż w kolankach wyprodukowanych przez firmę II. Natomiast wartości współczynników oporów miejscowych w kolankach PVC wyprodukowanych przez firmę III i firmę IV są porównywalne.

Metody obliczania współczynników oporów miejscowych zaproponowane w normie PN-76/M-34034 [12] są nieporównywalne z wartościami współczynników oporów miejscowych wyznaczonych z badań eksperymentalnych. Wartości współczynników oporów miejscowych w kolankach żeliwnych wyznaczonych z badań dla firmy I są średnio pięć razy większe, a dla firmy II dwa razy większe od wartości obliczonych wg normy.

Natomiast wartości współczynników oporów miejscowych w kolankach PVC wyznaczonych z badań dla firmy III i firmy IV są średnio trzy i pół razy większe od wartości obliczonych wg normy. Producenci kolanek powinni być zobowiązani do podawania w katalogach wartości współczynników oporów miejscowych i współczynników chropowatości bezwzględnej dla swoich wyrobów.

Przeczytaj także: Eksploatacja zaworów kulowych w instalacjach wodociągowych >>

Przeprowadzone eksperymentalne badania, których wyniki znacznie odbiegają od przeprowadzonych obliczeń wg normy, wskazują, że producenci nie przywiązują należytej uwagi do wymagań zawartych w obowiązującej normie. Różnica ta wskazuje, że należy uściślić zalecane metody obliczania współczynników oporów miejscowych w kolankach.

Niezbędne są dalsze badania związane z wyznaczaniem współczynników oporów miejscowych z w kształtkach, które pozwoliłyby na uściślenie zalecanych metod ich obliczania i dokładniejsze obliczanie strat hydraulicznych podczas projektowania instalacji wodociągowych.

Literatura

  1. Brydak-Jeżowiecka D., Nowakowski E., Malinowski P., Straty ciśnienia w rurach z tworzyw sztucznych stosowanych w instalacjach wodociągowych, „Gaz, Woda i Technika Sanitarna” nr 7/1994.
  2. Bylka H., Grabarczyk C., Analiza ilościowa wpływu zmian chropowatości i średnicy przewodów na dokładność obliczeń hydraulicznych, „Gaz, Woda i Technika Sanitarna” nr 5/1976.
  3. Cisowska I., Kotowski A., Straty ciśnienia w układach kształtek z polipropylenu, „Gaz, Woda i Technika Sanitarna” nr 10/2004.
  4. Grabarczyk C., Przepływy cieczy w przewodach. Metody obliczeniowe, Envirotech, Poznań 1997.
  5. Kalenik M., Brzeziński K., Eksperymentalne badania wzrostu oporności hydraulicznej w eksploatowanych kształtkach wodociągowych, Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej nr 211/2004.
  6. Kalenik M., Witowska B., Eksperymentalne badania miejscowych oporów hydraulicznych w kształtkach żeliwnych, Acta Scientiarum Polonorum Architectura nr 5 (2)/2006.
  7. Kalenik M., Witowska B., Badania miejscowych oporów hydraulicznych w kształtkach PVC, Acta Scientiarum Polonorum Architectura nr 6 (3)/2007.
  8. Kalenik M., Zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2009.
  9. Kotowski A., Wójtowicz P., Podstawy metodologiczne badań parametrów hydraulicznych ciśnieniowych rurociągów i kanałów z tworzyw sztucznych, „Gaz, Woda i Technika Sanitarna” nr 1/2005.
  10. Mielcarzewicz E.W., Obliczanie systemów zaopatrzenia w wodę, Arkady, Warszawa 2000.
  11. Nowakowski E., Opory miejscowe w instalacjach wodociągowych, „Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja” nr 2/1995.
  12. PN-76/M-34034 Rurociągi. Zasady obliczeń strat ciśnienia.
  13. PN-92/B-01706 Instalacje wodociągowe. Wymagania w projektowaniu.
  14. PN-EN 1717:2003P Ochrona przed wtórnym zanieczyszczeniem wody w instalacjach wodociągowych i ogólne wymagania dotyczące urządzeń zapobiegających zanieczyszczeniu przez przepływ zwrotny.
  15. Serre M., Odgaard J., Elder A.R., Energy loss at combining pipe junction, „Journal of Hydraulic Engineering” No. 7/1994.
  16. Siwiec T., Morawski D., Karaban G., Eksperymentalne badania oporów hydraulicznych w zgrzewanych kształtkach z tworzyw sztucznych, „Gaz, Woda i Technika Sanitarna” nr 2/2002.
  17. Wereszko D., Obliczanie strat hydraulicznych w chropowatych kolanach rurowych, „Gaz, Woda i Technika Sanitarna” nr 9/1969.

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

mgr inż. Agnieszka Samolej Systemy zaopatrzenia w wodę w Sudanie Południowym

Systemy zaopatrzenia w wodę w Sudanie Południowym Systemy zaopatrzenia w wodę w Sudanie Południowym

Pomimo że Republika Sudanu Południowego jest stosunkowo bogata w zasoby wodne, tylko 55% społeczeństwa ma dostęp do czystej wody pitnej. Sieć hydrologiczna została zniszczona podczas wojny, a dane w większości...

Pomimo że Republika Sudanu Południowego jest stosunkowo bogata w zasoby wodne, tylko 55% społeczeństwa ma dostęp do czystej wody pitnej. Sieć hydrologiczna została zniszczona podczas wojny, a dane w większości utracone. Budowę choćby najprostszych systemów zaopatrzenia w wodę realizują organizacje międzynarodowe, w tym Polska Akcja Humanitarna.

Redakcja RI Ochrona wodomierza

Ochrona wodomierza Ochrona wodomierza

Zimowe miesiące to czas, kiedy wzrasta liczba awarii spowodowanych zamarznięciem przyłączy wodociągowych oraz wodomierzy. Na rynku dostępna jest szeroka gama studzienek wodomierzowych, które, jeśli zostaną...

Zimowe miesiące to czas, kiedy wzrasta liczba awarii spowodowanych zamarznięciem przyłączy wodociągowych oraz wodomierzy. Na rynku dostępna jest szeroka gama studzienek wodomierzowych, które, jeśli zostaną prawidłowo dobrane i zamontowane, pozwolą uniknąć kłopotów w trakcie eksploatacji instalacji wodociągowej.

dr inż. Ewa Ogiołda, mgr inż. Daria Hałupka Modernizacja systemu zaopatrzenia w wodę wsi Boszkowo

Modernizacja systemu zaopatrzenia w wodę wsi Boszkowo Modernizacja systemu zaopatrzenia w wodę wsi Boszkowo

Do usprawniania działania oraz modernizacji systemów zaopatrzenia w wodę można wykorzystać modele symulacyjne. Zaprezentowany w artykule model symulacyjny systemu zaopatrzenia w wodę wsi Boszkowo jest...

Do usprawniania działania oraz modernizacji systemów zaopatrzenia w wodę można wykorzystać modele symulacyjne. Zaprezentowany w artykule model symulacyjny systemu zaopatrzenia w wodę wsi Boszkowo jest narzędziem umożliwiającym ocenę parametrów eksploatowanego układu oraz symulację wprowadzanych w przyszłości zmian. Może także zostać rozbudowany do modelu obejmującego podsystemy wodociągowe całej gminy.

dr inż. Marek Kalenik Projektowanie i eksploatacja układów hydroforowo-pompowych

Projektowanie i eksploatacja układów hydroforowo-pompowych Projektowanie i eksploatacja układów hydroforowo-pompowych

Zestaw hydroforowy zajmuje bardzo mało miejsca w porównaniu do układu hydroforowo-pompowego. Nie jest w związku z tym konieczna budowa dużego pomieszczenia, co znacznie obniża koszy inwestycyjne przedsięwzięcia....

Zestaw hydroforowy zajmuje bardzo mało miejsca w porównaniu do układu hydroforowo-pompowego. Nie jest w związku z tym konieczna budowa dużego pomieszczenia, co znacznie obniża koszy inwestycyjne przedsięwzięcia. Z drugiej strony w rozwiązaniu tym pompy mogą pracować bez wyłączania w dłuższych interwałach czasowych, przez co mogą zużywać więcej energii elektrycznej.

EWE Armaturen Zawory antyskażeniowe EWE

Zawory antyskażeniowe EWE Zawory antyskażeniowe EWE

Istniejąca na niemieckim rynku od 1946 r. firma Wilhelm EWE Armaturen GmbH & Co KG. jest producentem armatury wodociągowej oraz gazowej. Specjalizuje się w wytwarzaniu kompletnych wodociągowych przyłączy...

Istniejąca na niemieckim rynku od 1946 r. firma Wilhelm EWE Armaturen GmbH & Co KG. jest producentem armatury wodociągowej oraz gazowej. Specjalizuje się w wytwarzaniu kompletnych wodociągowych przyłączy domowych, począwszy od nawiertek na rurociągach głównych, a skończywszy na zestawach wodomierzowych montowanych na granicy sieci zewnętrznej i instalacji wewnętrznej. Siedziba firmy oraz fabryka zlokalizowane są w Brunszwiku. Firma ma wprowadzony system jakościowy ISO 9001 potwierdzony certyfikatem...

praca zbiorowa Marka Concept – europejska jakość teraz także w Polsce

Marka Concept – europejska jakość teraz także w Polsce Marka Concept – europejska jakość teraz także w Polsce

Od kilku miesięcy w dystrybucji na terenie Polski są już produkty międzynarodowej marki Concept. Ponad 40 lat tradycji, dostępność jedynie poprzez sieć fachowej sprzedaży oraz unikalne projekty stanowią...

Od kilku miesięcy w dystrybucji na terenie Polski są już produkty międzynarodowej marki Concept. Ponad 40 lat tradycji, dostępność jedynie poprzez sieć fachowej sprzedaży oraz unikalne projekty stanowią główne wyróżniki tego europejskiego brandu.

dr inż. Edmund Nowakowski Wskaźniki zużycia wody w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej

Wskaźniki zużycia wody w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej Wskaźniki zużycia wody w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej

Poza statystycznymi danymi dotyczącymi wskaźników zużycia wody na cele bytowo-gospodarcze w polskich miastach dostępnych jest niewiele informacji na temat spadku zużycia wody w budynkach. Do racjonalnego...

Poza statystycznymi danymi dotyczącymi wskaźników zużycia wody na cele bytowo-gospodarcze w polskich miastach dostępnych jest niewiele informacji na temat spadku zużycia wody w budynkach. Do racjonalnego projektowania instalacji wodociągowych potrzebne są przynajmniej orientacyjne wartości aktualnych wskaźników zużycia wody zimnej i ciepłej.

dr inż. Edmund Nowakowski Przepływy obliczeniowe wody w instalacjach wodociągowych przedszkoli

Przepływy obliczeniowe wody w instalacjach wodociągowych przedszkoli Przepływy obliczeniowe wody w instalacjach wodociągowych przedszkoli

W unieważnionej w maju 2009 r. normie PN-92/B-01706 podano, że obliczeniowe przepływy wody wyznaczyć można jedynie dla nielicznych budynków ­użyteczności publicznej (biura i urzędy, hotele, domy towarowe)....

W unieważnionej w maju 2009 r. normie PN-92/B-01706 podano, że obliczeniowe przepływy wody wyznaczyć można jedynie dla nielicznych budynków ­użyteczności publicznej (biura i urzędy, hotele, domy towarowe). W normie tej stwierdzono, że dla instalacji wodociągowych w obiektach innych niż wymienione należy dobierać wzór do ustalenia przepływu obliczeniowego poprzez analogię do sposobu korzystania z instalacji przez użytkowników. Ponieważ do żadnej z podanych grup budynków nie można odnieść przedszkoli,...

dr inż. Artur Dudziak Zawory zasuwowe – przegląd konstrukcji

Zawory zasuwowe – przegląd konstrukcji Zawory zasuwowe – przegląd konstrukcji

Zawory zasuwowe (popularnie zwane zasuwami) stanowią podstawowe wyposażenie każdej sieci wodociągowej. Zgodnie z zaleceniami producentów służą one wyłącznie do odcinania przepływu w rurociągu, jednak w...

Zawory zasuwowe (popularnie zwane zasuwami) stanowią podstawowe wyposażenie każdej sieci wodociągowej. Zgodnie z zaleceniami producentów służą one wyłącznie do odcinania przepływu w rurociągu, jednak w praktyce stosowane są niekiedy również do regulacji, co nie powinno mieć miejsca z uwagi na niekorzystne charakterystyki hydrauliczne i kawitacyjne [1].

dr inż. Andrzej Górecki Korozja zaworów kulowych w instalacjach wodociągowych

Korozja zaworów kulowych w instalacjach wodociągowych Korozja zaworów kulowych w instalacjach wodociągowych

W odpowiedzi na zaproszenie autorów artykułu pt. „Eksploatacja zaworów kulowych w instalacjach wodociągowych” (RI 12/2011) do podzielenia się doświadczeniami w zakresie identyfikacji uszkodzeń mosiężnych...

W odpowiedzi na zaproszenie autorów artykułu pt. „Eksploatacja zaworów kulowych w instalacjach wodociągowych” (RI 12/2011) do podzielenia się doświadczeniami w zakresie identyfikacji uszkodzeń mosiężnych zaworów (także mosiężnych łączników) pracujących w instalacjach wodnych poniżej podano kilka informacji istotnych z punktu widzenia jakości tych wyrobów. Dane te zebrane zostały w trakcie wykonywania ekspertyz ustalających przyczyny awarii zarówno instalacji wodociągowych, jak i grzewczych w COBRTI...

dr inż. Edmund Nowakowski Obliczeniowe przepływy wody wodociągowej w przyłączach budynków mieszkalnych

Obliczeniowe przepływy wody wodociągowej w przyłączach budynków mieszkalnych Obliczeniowe przepływy wody wodociągowej w przyłączach budynków mieszkalnych

Przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączący źródło wody (wodociąg, studnię) z wewnętrzną instalacją wodociągową budynku. Przy podłączeniu budynku do sieci wodociągowej jest to fragment od punktu...

Przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączący źródło wody (wodociąg, studnię) z wewnętrzną instalacją wodociągową budynku. Przy podłączeniu budynku do sieci wodociągowej jest to fragment od punktu podłączenia się do sieci do głównego zaworu odcinającego instalację wodociągową. Ze względu na jego położenie doborem przyłącza wody interesują się zarówno „wodociągowcy”, jak i „instalatorzy”. Jednak zazwyczaj mają różne do tej kwestii podejście.

dr inż. Florian Piechurski Sposoby zmniejszania strat wody (cz. 2)

Sposoby zmniejszania strat wody (cz. 2) Sposoby zmniejszania strat wody (cz. 2)

Straty wody to różnice między objętością wody wyprodukowanej (wtłoczonej do sieci) i sprzedanej odbiorcom. W celu ich ograniczenia przedsiębiorstwa wodociągowe muszą podjąć jednoczesne działania organizacyjne,...

Straty wody to różnice między objętością wody wyprodukowanej (wtłoczonej do sieci) i sprzedanej odbiorcom. W celu ich ograniczenia przedsiębiorstwa wodociągowe muszą podjąć jednoczesne działania organizacyjne, remontowo-modernizacyjne i inwestycyjne. W części 1 artykułu (RI 11/2011) opisano czynniki przyczyniające się do występowania strat wody oraz metody szacowania ich wielkości.

dr inż. Edmund Nowakowski Metoda uproszczona wymiarowania przewodów w instalacjach do przesyłu wody

Metoda uproszczona wymiarowania przewodów w instalacjach do przesyłu wody Metoda uproszczona wymiarowania przewodów w instalacjach do przesyłu wody

Unieważnienie w 2009 r. dotychczas stosowanej normy PN-92/B-01706 dotyczącej wymagań w projektowaniu instalacji wodociągowych spowodowało szersze zainteresowanie innymi metodami projektowania. W normie...

Unieważnienie w 2009 r. dotychczas stosowanej normy PN-92/B-01706 dotyczącej wymagań w projektowaniu instalacji wodociągowych spowodowało szersze zainteresowanie innymi metodami projektowania. W normie PN-EN 806-3 podano zasady doboru średnic przewodów metodami uproszczonymi. Ponieważ jest ona obowiązująca zarówno dla budynków mieszkalnych, jak i budynków użyteczności publicznej, warto się z nią zapoznać.

inż. Mirosław Czyżyk, Jan Bylicki Eksploatacja zaworów kulowych w instalacjach wodociągowych

Eksploatacja zaworów kulowych w instalacjach wodociągowych Eksploatacja zaworów kulowych w instalacjach wodociągowych

Na wartość użytkową i trwałość każdej instalacji składają się jej wszystkie elementy i, podobnie jak w łańcuchu, jest ona tak trwała i wytrzymała, jak jej najsłabszy element. Odnotowuje się ostatnio dość...

Na wartość użytkową i trwałość każdej instalacji składają się jej wszystkie elementy i, podobnie jak w łańcuchu, jest ona tak trwała i wytrzymała, jak jej najsłabszy element. Odnotowuje się ostatnio dość dużą awaryjność instalacji wodnych, w których na podejściach, jako elementy odcinające, zabudowane zostały zawory (kurki) kulowe, zwykle o średnicach 1/2" (DN 15), ewentualnie 3/4" (DN 20). W ramach zleconych ekspertyz przebadano partie zaworów, które pękały po krótkim okresie eksploatacji, dla porównania...

dr inż. Julian Skiba Zabezpieczenia przed przepływem zwrotnym w budynkach wielorodzinnych

Zabezpieczenia przed przepływem zwrotnym w budynkach wielorodzinnych Zabezpieczenia przed przepływem zwrotnym w budynkach wielorodzinnych

Istnieją trzy zasadnicze przyczyny powstawania zanieczyszczeń wtórnych wody. Pierwszą z nich jest wymywanie substancji wchodzących w skład przewodów wodociągowych, drugą – zaistnienie w przewodach warunków...

Istnieją trzy zasadnicze przyczyny powstawania zanieczyszczeń wtórnych wody. Pierwszą z nich jest wymywanie substancji wchodzących w skład przewodów wodociągowych, drugą – zaistnienie w przewodach warunków do namnażania się bakterii chorobotwórczych lub rozwoju innych drobnoustrojów, szczególnie na odcinkach rzadko używanych, gdzie dochodzi do zastoju wody, a trzecią – występowanie przepływów zwrotnych.

dr inż. Edmund Nowakowski Obliczeniowe przepływy wody w budynkach mieszkalnych – wybór metody

Obliczeniowe przepływy wody w budynkach mieszkalnych – wybór metody Obliczeniowe przepływy wody w budynkach mieszkalnych – wybór metody

Stosowana przy projektowaniu instalacji wodociągowych norma PN-92/B-01706 określała zasady wyznaczania obliczeniowych przepływów wody w budynkach, również mieszkalnych, jednak w 2009 r. dokument ten unieważniono...

Stosowana przy projektowaniu instalacji wodociągowych norma PN-92/B-01706 określała zasady wyznaczania obliczeniowych przepływów wody w budynkach, również mieszkalnych, jednak w 2009 r. dokument ten unieważniono bez wskazania normy zastępczej. Ponieważ instalacje wodociągowe muszą być nadal projektowane, w artykule porównano metody obliczeniowe przepływów wody określanych z wykorzystaniem normy radzieckiej SNiP-II-30-76 i normy PN-92/B-01706 oraz uzyskiwanych według metody uproszczonej podanej w...

Gebo Złączki zaciskowe i obejmy naprawcze marki Gebo

Złączki zaciskowe i obejmy naprawcze marki Gebo Złączki zaciskowe i obejmy naprawcze marki Gebo

Gebo to od wielu lat doskonale znana marka na terenie Polski i Europy. Jako lider w dziedzinie łączników hydraulicznych i asortymentu naprawczego, doskonale rozpoznaje potrzeby swoich klientów i dostosowuje...

Gebo to od wielu lat doskonale znana marka na terenie Polski i Europy. Jako lider w dziedzinie łączników hydraulicznych i asortymentu naprawczego, doskonale rozpoznaje potrzeby swoich klientów i dostosowuje do nich swój produkt z szerokiej oferty portfolio.

dr inż. Edmund Nowakowski Metody określania obliczeniowych przepływów wody w budynkach mieszkalnych

Metody określania obliczeniowych przepływów wody w budynkach mieszkalnych Metody określania obliczeniowych przepływów wody w budynkach mieszkalnych

Norma PN-92/B-01706 [1], zawierająca wzory i tabele do określania obliczeniowych przepływów wody w instalacjach wodociągowych w budynkach, została w maju 2009 r. unieważniona bez podania normy zastępczej....

Norma PN-92/B-01706 [1], zawierająca wzory i tabele do określania obliczeniowych przepływów wody w instalacjach wodociągowych w budynkach, została w maju 2009 r. unieważniona bez podania normy zastępczej. Wobec konieczności znalezienia innej metody obliczeniowej w artykule omówiono sposoby obliczeń wykorzystywane dotychczas w Polsce.

Jerzy Kosieradzki Instalacja wodno-kanalizacyjna w budynku wysokim

Instalacja wodno-kanalizacyjna w budynku wysokim Instalacja wodno-kanalizacyjna w budynku wysokim

W przypadku instalacji w budynkach wysokich jednym z najważniejszych zadań projektantów jest prawidłowe ustalenie stref i ich zasilania w wodę i ciepło oraz odprowadzania ścieków. Jak to wygląda w praktyce,...

W przypadku instalacji w budynkach wysokich jednym z najważniejszych zadań projektantów jest prawidłowe ustalenie stref i ich zasilania w wodę i ciepło oraz odprowadzania ścieków. Jak to wygląda w praktyce, można się przekonać na przykładzie koncepcji instalacji wod-kan dla budynku o wysokości 176 m (z 54 kondygnacjami nadziemnymi). Projekt instalacji wykonali inżynierowie Jacek Wierzbicki i Sławomir Sawicki z biura projektów Pol-Con Consulting.

dr inż. Edmund Nowakowski Zużycie wody wodociągowej w budynkach mieszkalnych

Zużycie wody wodociągowej w budynkach mieszkalnych Zużycie wody wodociągowej w budynkach mieszkalnych

Wprowadzony w 1994 r. obowiązek stosowania w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych wodomierzy do pomiaru ilości dostarczanej do mieszkań wody zimnej i ciepłej wpłynął na obniżenie wskaźników jej zużycia....

Wprowadzony w 1994 r. obowiązek stosowania w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych wodomierzy do pomiaru ilości dostarczanej do mieszkań wody zimnej i ciepłej wpłynął na obniżenie wskaźników jej zużycia. Recknagel już ok. 1970 r. zauważył, że zastosowanie w instalacji ciepłej wody ciepłomierza obniża zużycie wody o blisko połowę.

Waldemar Joniec Zestawy hydroforowe

Zestawy hydroforowe Zestawy hydroforowe

Zestawy hydroforowe przeznaczone są do tłoczenia, podwyższania i utrzymywania ciśnienia wody m.in. w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej, stacjach uzdatniania wody, pompowniach osiedlowych,...

Zestawy hydroforowe przeznaczone są do tłoczenia, podwyższania i utrzymywania ciśnienia wody m.in. w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej, stacjach uzdatniania wody, pompowniach osiedlowych, centralnych i sieciowych, w systemach przeciwpożarowych, do zraszania ogrodów i podlewania szklarni, do tłoczenia wody w rzemiośle i rolnictwie, w myjniach i pralniach oraz w przemysłowych instalacjach wodnych.

dr inż. Florian Piechurski Ochrona przed hałasem w instalacjach wod-kan

Ochrona przed hałasem w instalacjach wod-kan Ochrona przed hałasem w instalacjach wod-kan

Ochrona przed hałasem w budynku ma bardzo ważne znaczenie dla samopoczucia i zdrowia mieszkańców. Dlatego szczególnie w budownictwie mieszkaniowym, hotelach, szkołach, szpitalach i biurowcach akustyka...

Ochrona przed hałasem w budynku ma bardzo ważne znaczenie dla samopoczucia i zdrowia mieszkańców. Dlatego szczególnie w budownictwie mieszkaniowym, hotelach, szkołach, szpitalach i biurowcach akustyka instalacji wymaga szczególnej uwagi. W przeciwieństwie do elementów budowlanych statycznych – w instalacjach, armaturze i innym wyposażeniu instalacji zachodzą procesy dynamiczne.

dr inż. Edmund Nowakowski Dylematy realizacyjne przyłącza wody do budynku

Dylematy realizacyjne przyłącza wody do budynku Dylematy realizacyjne przyłącza wody do budynku

Sposoby projektowania i realizacji przyłącza wody do budynku są zależne od wielkości „jednostki osadniczej”, w której ma być ono realizowane. Najłatwiej realizuje się przyłącza wody na terenach wiejskich...

Sposoby projektowania i realizacji przyłącza wody do budynku są zależne od wielkości „jednostki osadniczej”, w której ma być ono realizowane. Najłatwiej realizuje się przyłącza wody na terenach wiejskich i osiedlach, dla których zakładany jest nowy wodociąg. Problemy projektowania i realizacji przyłącza wody w dużej aglomeracji miejskiej są bardziej skomplikowane. W artykule zostanie opisany przypadek realizacji przyłącza w jednym z miast wojewódzkich.

dr inż. Edmund Nowakowski Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych

Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych

W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza  w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto  organizować konferencje...

W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza  w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto  organizować konferencje oraz udostępniać różne formy wypoczynku, zarówno dla gości  hotelowych, jak i dla klientów zewnętrznych. Wiele z tych hoteli ma oddziały odnowy  biologicznej. W artykule przedstawione są propozycje, w jaki sposób rozwiązać działalność  takich zakładów.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.