RynekInstalacyjny.pl

Projektowanie sieci wodociągowych

Design of water-pipe networks

Projektowanie sieci wodociągowychfot. freepik.com

Projektowanie sieci wodociągowych
fot. freepik.com

W artykule scharakteryzowano rodzaje sieci wodociągowych i ich zakresy zastosowań. Przedstawiono zasady: trasowania sieci wodociągowych, wyznaczania przepływów obliczeniowych, doboru średnic rurociągów, obliczania strat hydraulicznych ciśnienia wody, wyznaczania linii ciśnień. Podano również zasady sprawdzania, czy zaprojektowana sieć wodociągowa spełnia wymagania przeciwpożarowe.

Zobacz także

Grupa Aliaxis Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej...

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej wdrażając nowe technologie i procesy. Producenci materiałów i produktów budowlanych również starają się iść z duchem czasu. Niestety zbyt często „gotowość na BIM” jest upraszczana i sprowadzana do posiadania biblioteki obiektów BIM (np. rodzin Revit). Co gorsza, jakość plików i danych do pobrania...

merXu 8 powodów, dla których warto korzystać z merXu

8 powodów, dla których warto korzystać z merXu 8 powodów, dla których warto korzystać z merXu

Szeroka oferta i zweryfikowani dostawcy to tylko niektóre atuty platformy zakupowej merXu. Sprawdź, dlaczego warto kupować i sprzedawać na merXu.

Szeroka oferta i zweryfikowani dostawcy to tylko niektóre atuty platformy zakupowej merXu. Sprawdź, dlaczego warto kupować i sprzedawać na merXu.

merXu Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji

Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji

Platforma handlowa merXu umożliwia promocyjne zakupy materiałów z branży instalacyjnej. Robiąc większe zamówienie, zwiększamy swój rabat, a dodatkowo zyskujemy bezpłatną dostawę towarów.

Platforma handlowa merXu umożliwia promocyjne zakupy materiałów z branży instalacyjnej. Robiąc większe zamówienie, zwiększamy swój rabat, a dodatkowo zyskujemy bezpłatną dostawę towarów.

Abstract

The article describes the types of water-pipe networks and their ranges of applications. This paper presents the principles of: routing of water pipe networks, computational flow determination, selection of pipe diameters, calculation of hydraulic loss of water pressure, the determination of the pressures line. The paper presents the principles of checking whether the designed water-pipe network meets the requirements of fire.

W  ramach sieci wodociągowej rozróżniamy rurociągi wodociągowe technologiczne, tranzytowe, magistralne i rozdzielcze oraz przyłącza wodociągowe [6]. Rurociągi technologiczne przeznaczone są do transportu wody w obrębie ujęcia oraz stacji uzdatniania wody.

Rurociągi tranzytowe nie wydatkują i nie zbierają wody po drodze i transportują ją na duże odległości, łącząc poszczególne jednostki osadnicze lub zbiornik wodociągowy z rurociągiem magistralnym. Ten ostatni wydatkuje wodę po drodze i doprowadza ją do rurociągów rozdzielczych dostarczających wodę do poszczególnych odbiorców za pomocą przyłącza wodociągowego.

Przeczytaj także: Dobór materiałów do budowy sieci wod-kan. Sieci wodociągowe >>

Przyłącze wodociągowe wyposażone jest w opaskę wodną (gdy nie jest budowane razem z siecią wodociągową), zasuwę odcinającą i dwa zawory odcinające, pomiędzy którymi zamontowany jest wodomierz (rys. 1: Przyłącze wodociągowe).

Rys. 1. Przyłącze wodociągowe; 1 – opaska wodna, 2 – obudowa, 3 – skrzynka uliczna, 4 – drążek, 5 – zasuwa,
6 – wodomierz, 7 – zawór kulowa

Rys. 1. Przyłącze wodociągowe; 1 – opaska wodna, 2 – obudowa, 3 – skrzynka uliczna, 4 – drążek, 5 – zasuwa, 6 – wodomierz, 7 – zawór kulowa
Źródło: rys. autor

Układ sieci wodociągowej może być otwarty (rozgałęzieniowy) bądź zamknięty (pierścieniowy), uzależnione jest to od zabudowy danej jednostki osadniczej. W warunkach polskich [5] małe miejscowości (wsie) w przeważającej większości mają zabudowę liniową bądź gałęziową, natomiast miasta zabudowę kratową bądź pasmową. W związku z tym, w małych jednostkach osadniczych buduje się najczęściej sieć wodociągową rozgałęzieniową (rys. 2a Sieć wodociągowa rozgałęzieniowa - rys górny), a w dużych – sieć wodociągową obwodową (rys. 2b Sieć wodociągowa pierścieniowa - rys dolny).

Sieć wodociągowa

Rys. 2. Sieć wodociągowa: a) rozgałęzieniowa, b) pierścieniowa (obwodowa); 1 – ujęcie wody, 2 – rurociągi technologiczne, 3 – stacja uzdatniania wody, 4 – zbiornik wodociągowy terenowy, 5 – pompownia wody, 6 – rurociągi tranzytowe, 7 – rurociągi magistralne, 8 – rurociągi rozdzielcze, 9 – zbiornik wodociągowy wieżowy
Źródło: Rys. autora

Trasowanie sieci wodociągowej

Do projektowania sieci wodociągowej niezbędne są następujące dokumenty i dane:

  • mapa zasadnicza jednostki osadniczej z istniejącą i projektowaną siecią ulic oraz istniejącą i projektowaną zabudową terenu,

  • projekty istniejącego uzbrojenia terenu jednostki osadniczej,

  • dane hydrogeologiczne, geotechniczne.

Projektowanie sieci wodociągowej polega na:

  • zaprojektowaniu układu sieci wodociągowej w planie – trasowaniu sieci wodociągowej,

  • ustaleniu wydatków odcinkowych i węzłowych oraz przepływów obliczeniowych na poszczególnych odcinkach sieci wodociągowej,

  • doborze średnic rurociągów,

  • obliczeniu strat hydraulicznych ciśnienia wody dla poszczególnych odcinków sieci wodociągowej,

  • ustaleniu położenia linii ciśnień i sprawdzeniu, czy w każdym węźle sieci wodociągowej zapewniona będzie niezbędna wysokość ciśnienia ze względu na cele komunalne, gospodarcze i przeciwpożarowe; jeżeli nie, konieczna jest korekta średnic, ponowne przeliczenie strat hydraulicznych i ostateczne ustalenie linii ciśnień w sieci wodociągowej.

Trasowanie sieci wodociągowej sprowadza się w pierwszej kolejności do wytyczenia tras rurociągów tranzytowych, potem magistralnych, a na końcu rozdzielczych. Przy trasowaniu sieci wodociągowej należy spełnić następujące warunki:

  • rurociągi wodociągowe powinny być projektowane wzdłuż linii regulacyjnych (np. wzdłuż  drogi) i prowadzone najkrótszą trasą, żeby straty hydrauliczne ciśnienia były w nich jak najmniejsze,

  • rurociągi wodociągowe nie mogą kolidować z innymi przewodami w przekroju ulicy (np. przewodami gazowymi, energetycznymi, telekomunikacyjnymi, ciepłowniczymi, kanalizacyjnymi itp.),

  • trasa rurociągów wodociągowych powinna być tak dobrana, by do każdego punktu sieci wodociągowej możliwy był dostęp (dojazd) o każdej porze roku,

  • rurociągi wodociągowe powinny być zaprojektowane powyżej wód gruntowych i zabezpieczone przed obciążeniami zewnętrznymi, a profil podłużny trasy rurociągu wodociągowego nie powinien mieć ostrych załamań,

  • w ulicach zabudowanych jednostronnie rurociągi rozdzielcze powinny być projektowane po stronie zabudowy, a rurociągi tranzytowe i magistralne – po stronie niezabudowanej,

  • rurociągi magistralne powinny być prowadzone przez jednostki osadnicze trasami, wzdłuż których układają się środki ciężkości rozbioru wody,

  • rurociągi magistralne powinny przebiegać w miarę możliwości trasami po grzbietach wzniesień terenowych (wzdłuż warstwic o największych rzędnych terenu), żeby unikać zbyt dużych strat hydraulicznych ciśnienia lub nadmiernych ciśnień w rurociągach magistralnych i rozdzielczych,

  • układ rurociągów rozdzielczych powinien być dostosowany do rozmieszczenia poszczególnych odbiorców,

  • powinny być zachowane zgodnie z wymaganiami normowymi odległości rurociągów wodociągowych od budynków, urządzeń podziemnych i naziemnych.

Wyznaczanie przepływów obliczeniowych

W sieci wodociągowej rozgałęzieniowej w rurociągach rozdzielczych występują skupione rozbiory wody. W związku z tym do wyznaczenia przepływów obliczeniowych na poszczególnych odcinkach sieci wodociągowej można zastosować metodę Krotowa [8] lub program komputerowy: EPANET, WATERPAC, WODOCIĄGOWIEC-CAD GAMRAT 4,0, NET, CFD itp. Idea metody Krotowa polega na wyznaczeniu takiego przepływu zastępczego QZ (rys. 3 Schemat obliczeniowy do metody Krotowa), dla którego straty hydrauliczne ΔH są równe sumie strat hydraulicznych w poszczególnych odcinkach rurociągu (A–B, B–C, C–D) dla przepływów, które występują w tych odcinkach (Q1, Q2, Q3):

   (1)

Przepływ zastępczy QZ (rys. 3) wyznacza się, przenosząc jednostkowe rozbiory wody na danym odcinku rurociągu do jego końcowego węzła.

Rys. 3. Schemat obliczeniowy do metody Krotowa: q1 – jednostkowy rozbiór wody, Qp – przepływ
początkowy wody, Qk – przepływ końcowy wody, Q1...Q3 – przepływ wody w poszczególnych
odcinkach rurociągu, lA-B – długość odcinka

Rys. 3. Schemat obliczeniowy do metody Krotowa: q1 – jednostkowy rozbiór wody, Qp – przepływ początkowy wody, Qk – przepływ końcowy wody, Q1...Q3 – przepływ wody w poszczególnych odcinkach rurociągu, lA-B – długość odcinka
Źródło: Rys. autora

Najpierw jednostkowy rozbiór q1 z punktu B należy przenieść do punktu C, wyznaczając przepływ zastępczy w punkcie C qZC ze wzoru [8]:

qzc = q2 + β1· q1                        (2)

Współczynnik β1 to zależność funkcyjna:

             (3)

gdzie:

a – stosunek długości odcinków rurociągów wg rys. 3.

Następnie wyznaczony przepływ qZC z punktu C należy przenieść do węzła D, wyznaczając ostatecznie przepływ zastępczy Qdla odcinka rurociągu A–D:

                       (4)

Współczynnik β2 to zależność funkcyjna:

  (5)

gdzie:

a – stosunek długości odcinków rurociągów wg rys. 3.

Nomogram do wyznaczania β

Rys. 4. Nomogram do wyznaczania współczynnika β [2]

Współczynnik β wyznacza się z nomogramu (rys. 4 Nomogram do wyznaczania współczynnika β [2]) lub ze wzoru:

                    (6)

W przypadku zabudowy bardzo zwartej i gdy rozbiory z sieci rurociągów rozdzielczych są zbliżone do siebie, do wyznaczenia przepływów obliczeniowych na poszczególnych odcinkach sieci wodociągowej można zastosować wzór [7]:

                                       (7)

gdzie:
Q – przepływ obliczeniowy na danym odcinku rurociągu wodociągowego, m3 • s–1;
Qk – przepływ na końcu obliczanego odcinka rurociągu wodociągowego, m• s–1;
q – rozbiór wody na długości obliczanego odcinka rurociągu wodociągowego, m• s–1.

Natomiast przepływ na końcu obliczanego odcinka rurociągu wodociągowego można obliczyć ze wzoru:

                                       (8)

gdzie:
Qp – przepływ na początku obliczanego odcinka rurociągu wodociągowego, m3 • s–1;
q – rozbiór wody na długości obliczanego odcinka rurociągu wodociągowego, m3 • s–1.

Obliczenia hydrauliczne i wyznaczanie linii ciśnień

Po wyznaczeniu obliczeniowych przepływów dla poszczególnych odcinków sieci wodociągowej należy obliczyć średnice rurociągów i dobrać je z odpowiedniego katalogu. Średnice rurociągów oblicza się ze  ­wzoru [2]:

                                             (9)

gdzie:
Q – przepływ wody, m3 • s–1;
V – prędkość przepływu wody, m3 • s–1;
d – średnica rurociągu, m.

Należy przy tym pamiętać, że ze względu na spełnienie warunków przeciwpożarowych średnica wewnętrzna rurociągu nie może być mniejsza niż [9]:

  • 0,125 m dla sieci rozgałęzieniowej,

  • 0,100 m dla sieci pierścieniowej (obwodowej).

Do obliczania średnicy rurociągu wodociągowego zaleca się przyjmować prędkość 1,0 m • s–1, a rzeczywista prędkość w projektowanym rurociągu powinna się zawierać w przedziale od 0,5 do 3,0 m • s–1 [7].

Następnie dla wyznaczonych przepływów obliczeniowych i dobranych średnic rurociągów wodociągowych należy obliczyć straty hydrauliczne ciśnienia ze wzoru (10), traktując rurociągi wodociągowe jako hydraulicznie długie, czyli w obliczeniach nie uwzględniamy sumy współczynników oporów miejscowych Σζ [2]:

                    (10)

W powyższym wzorze współczynnik oporów liniowych λ to zależność funkcyjna:

                                   (11)

Wartości Re i ε obliczamy ze wzorów:

                              (12)

                                                 (13)

gdzie:
ΔH – straty hydrauliczne ciśnienia, m;
Σζ – suma współczynników oporów miejscowych;
λ – współczynnik oporów liniowych;
g – przyspieszenie ziemskie, m • s–1;
L – długość rurociągu, m;
Re – liczba Reynoldsa;
ε – chropowatość względna;
ν – współczynnik lepkości kinematycznej wody, m2 • s–1;
Q – przepływ wody, m3 • s–1;
V – prędkość przepływu wody, m • s–1;
k – chropowatość bezwzględna, m;
d – średnica rurociągu, m.

Znając wartości Re i ε, parametr λ obliczamy z jawnego wzoru aproksymacyjnego Phama [2]:

        (14)

Po obliczeniu strat hydraulicznych dla poszczególnych rurociągów sieci wodociągowej należy obliczyć linie ciśnień i sprawdzić, czy w każdym węźle sieci wodociągowej zapewniona jest niezbędna wysokość ciśnienia ze względu na cele komunalne, gospodarcze i przeciwpożarowe.

Warto przeczytać: Czynniki mające wpływ na odnowę przewodów wodociągowych (cz. 1) >> 

Przed rozpoczęciem wyznaczania linii ciśnień należy na sieci wodociągowej znaleźć węzeł najbardziej niekorzystnie położony pod względem hydraulicznym, tak zwany węzeł kontrolny. W węźle kontrolnym należy założyć minimalne ciśnienie pwmin. = Hd ze względu na zabudowę miejscowości i spełnienie warunków przeciwpożarowych.

Wysokość ciśnienia dostatecznego Hd ze względu na zabudowę podano w tabeli 1 (Zestawienie orientacyjnych ciśnień dostatecznych Hd ze względu na zabudowę [1]). Jest to ciśnienie niezbędne do zapewnienia dostawy wody do najbardziej niekorzystnego punktu poboru.

Zestawienie orientacyjnych ciśnień

Tabela 1. Zestawienie orientacyjnych ciśnień dostatecznych Hd ze względu na zabudowę [1]

Na wielkość tego ciśnienia składa się wysokość geometryczna położenia kontrolnego punktu czerpalnego przyjmowana jako wielokrotność średniej wysokości kondygnacji równej 4 m, wysokość strat ciśnienia na odcinku od miejsca połączenia z przewodem ulicznym do kontrolnego punktu czerpalnego i wysokość ciśnienia wypływu z kontrolnego punktu czerpalnego.

Żeby spełnić wymogi przeciwpożarowe, w każdym węźle sieci wodociągowej ciśnienie nominalne powinno wynosić 0,20 MPa (20 m H2O) przy wydajności [9]:

  • dla hydrantu nadziemnego o średnicy nominalnej 0,08 m – 10 dm3 • s–1,

  • dla hydrantu nadziemnego o średnicy nominalnej 0,10 m – 15 dm3 • s–1,

  • dla hydrantu podziemnego o średnicy nominalnej 0,08 m – 10 dm3 • s–1.

Wymagany przepływ wody w sieci wodociągowej do celów przeciwpożarowych w zależności od liczby mieszkańców w jednostce osadniczej zestawiono w tabeli 2 (Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla jednostek osadniczych [9]).

Przyjmowane minimalne ciśnienie w węźle (kontrolnym) najbardziej niekorzystnym pod względem hydraulicznym powinno spełniać warunek:

                                        (15)

gdzie:

pwmin. – wysokość minimalnego ciśnienia w węźle kontrolnym, m H2O;
Hd – wysokość ciśnienia dostatecznego, m H2O.

W przypadku rurociągów obliczenia rzędnych linii ciśnień rozpoczyna się od punktu kontrolnego (rys. 5).

Woda do celów przeciwpożarowych

Tabela 2. Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla jednostek osadniczych [9]

Wyznaczanie linii ciśnień

Rys. 5. Wyznaczanie linii ciśnień: a) interpretacja geometryczna, b) schemat sieci wodociągowej, ΔH3–2
Źródło: rys. autora

Rzędną linii ciśnienia w danym węźle oblicza się w kierunku przeciwnym do przepływu wody, dodając do rzędnej w węźle poprzednim wysokość strat ciśnienia na odcinku między nimi, a zgodnie z przepływem wody – odejmując:

Rz.l.c.1 = Rz.p.r.1 + pwmin.                    (16)

Rz.l.c.2 = Rz.l.c.1 + ΔH2–1                   (17)

Rz.l.c.3 = Rz.l.c.2 + ΔH3–2                   (18)

Rz.l.c.4 = Rz.l.c.3 + ΔH4–3                   (19)

Rz.l.c.5 = Rz.l.c.2 – ΔH2–5                   (20)

Rz.l.c.6 = Rz.l.c.3 – ΔH3–6                   (21)

gdzie:
Rz.l.c.1…6 – rzędna linii ciśnienia w węźle, m H2O;
pwmin. – wysokość minimalnego ciśnienia w węźle kontrolnym, m H2O;
ΔH2–1…3–6 – strata ciśnienia na odcinku rurociągu wodociągowego, m H2O.

Wymagane ciśnienie w węźle oblicza się ze wzoru:

                  (22)

gdzie:
pw – wysokość ciśnienia w węźle, m;
Rz.l.c. – rzędna linii ciśnienia w węźle, m;
Rz.p.r. – rzędna spągu przykrycia rurociągu, m.

Do obliczania sieci wodociągowej obwodowej (pierścieniowej) wykorzystuje się metodę Crossa [8], w której przyjmuje się założenia, że:

  • suma dopływów i odpływów wody Q dla dowolnie przyjętego węzła równa się zero – pierwsze prawo Kirchhoffa:

                                       (23)

  • suma algebraiczna strat ciśnienia ΔH w każdym obwodzie pierścieniowym jest równa zeru – drugie prawo Kirchhoffa:

                                      (24)

Żeby było spełnione pierwsze i drugie prawo Kirchhoffa, w trakcie obliczeń hydraulicznych dla określonych średnic rurociągu w kolejnych przybliżeniach należy uwzględniać poprawki ΔQi w odniesieniu do wielkości przepływu wody Qi w poszczególnych rurociągach. Poprawkę przepływu oblicza się ze wzoru:

                        (25)

gdzie:
ΔQ – poprawka przepływu wody, m3 • s–1;
ΔHi – wysokość strat ciśnienia w poszczególnych odcinkach rurociągów, m H2O;
Qi – wielkość przepływu wody w poszczególnych odcinkach rurociągów, m3 • s–1.

Sieć wodociągowa pierścieniowa (obwodowa) charakteryzuje się tym, że poszczególni odbiorcy mogą być zasilani z kilku kierunków. W związku z tym w poszczególnych pierścieniach sieci wodociągowej ustalenie kierunku natężeń przepływu wody może być trudne.

W obliczanym pierścieniu zakłada się wartości natężeń i kierunki przepływu wody w poszczególnych odcinkach rurociągów w sposób dowolny, ale taki, który będzie spełniać I prawo Kirchhoffa, czyli suma natężeń wody dopływającej do węzła będzie równa sumie natężeń wody wypływającej z węzła. Warunek ten musi być spełniony w każdym węźle pierścienia sieci wodociągowej.

Warto wiedzieć: Instalacje wody pitnej wg EN 806-4:2010 >>

Dla założonych natężeń przepływów wody oblicza się straty hydrauliczne ΔH ze wzoru (10), które sumuje się algebraicznie i sprawdza, czy spełnione zostało II prawo Kirchhoffa, czyli algebraiczna suma strat hydraulicznych w pierścieniu jest równa zeru.

Jeżeli tak, to obliczenia można zakończyć, ponieważ oznacza to, że dobrano rzeczywiste natężenia przepływów wody.

Jeżeli nie, należy obliczyć poprawkę przepływów wody ΔQ ze wzoru (25) i skorygować natężenia przepływów, dla których ponownie oblicza się sumę strat hydraulicznych ΣΔH.

Obliczenia są powtarzane, aż uzyska się wystarczającą dokładność dla sumy strat hydraulicznych ΣΔH, czyli wartość mniejszą niż 0,05 m.

W programach komputerowych do obliczania obwodowych sieci wodociągowych wykorzystuje się metodę Newtona [10], w której oblicza się poprawkę rzędnych linii piezometrycznych w węzłach. Jest to metoda szybko zbieżna, czyli wymaga mniejszej liczby iteracji w porównaniu do metody Crossa. W związku z tym znacznie skraca czas hydraulicznych obliczeń.

Podsumowanie

Większą niezawodnością dostawy wody i mniejszymi średnicami (przy tych samych przepływach wody) charakteryzują się sieci wodociągowe pierścieniowe (obwodowe), ponieważ możliwy jest w nich dopływ wody do odbiorcy z dwóch kierunków. Taki układ sieci wodociągowych preferowany jest w miastach, gdzie układ zabudowy jest różnoraki. Natomiast na terenach wiejskich układ często determinuje linowa zabudowa i preferowana jest raczej budowa sieci wodociągowych rozgałęzieniowych.

Zgodnie z rozporządzeniem [9] w czasie gaszenia pożaru zaprojektowana sieć wodociągowa powinna mieć wydajność zapewniającą łącznie wymaganą ilość wody na potrzeby: przeciwpożarowe, bytowo-gospodarcze – ograniczone do 15% i przemysłowe – ograniczone do niezbędnej obsługi urządzeń technologicznych.

Literatura

  1. Chudzicki J., Sosnowski S., Instalacje wodociągowe. Projektowanie, wykonanie, eksploatacja, Wydawnictwo Seidel-Przywecki Sp. z o.o., Warszawa 2005.

  2. Kalenik M., Zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2009.

  3. Kalenik M., Badanie współczynników oporów miejscowych ζ w kolankach żeliwnych i PVC, „Rynek Instalacyjny” nr 11/2013.

  4. Kalenik M., Projektowanie i eksploatacja układów ­hydroforowo-pompowych, „Rynek Instalacyjny” nr 5/2014.

  5. Mrozowski E., Pogodziński Z., Więckowicz Z., Planowanie przestrzenne i projektowanie terenów wiejskich, PWN, Warszawa 1988.

  6. PN-EN 805 Zaopatrzenie w wodę. Wymagania dotyczące systemów zewnętrznych i ich czę?ci sk?adowychści składowych, PKN, Warszawa 2002.

  7. PN-76 M-34034 Rurociągi. Zasady obliczeń strat ciśnienia, Wydawnictwa Normalizacyjne ALFA 1987.

  8. Petrozolin W., Projektowanie sieci wodociągowych, Arkady, Warszawa 1974.

  9. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (DzU nr 124, poz. 1030).

  10. Szymaczek E., Metoda Newtona hydraulicznego obliczania sieci wielopierścieniowych przez poprawę rzędnych linii piezometrycznej w węzłach, „Gaz, Woda i Technika Sanitarna” nr 4, tom L.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera! 

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

dr inż. Marek Kalenik Badanie współczynników oporów miejscowych ζ w trójnikach żeliwnych i PVC

Badanie współczynników oporów miejscowych ζ w trójnikach żeliwnych i PVC Badanie współczynników oporów miejscowych ζ w trójnikach żeliwnych i PVC

Celem artykułu było przedstawienie analizy wyników badań współczynników oporów miejscowych obliczonych wg PN-76/M-34034 [13] i wyznaczonych z pomiarów wykonanych na stanowisku pomiarowym. Jego zakres obejmuje...

Celem artykułu było przedstawienie analizy wyników badań współczynników oporów miejscowych obliczonych wg PN-76/M-34034 [13] i wyznaczonych z pomiarów wykonanych na stanowisku pomiarowym. Jego zakres obejmuje badania współczynników oporów miejscowych w trójnikach żeliwnych i PVC, których średnica wynosiła 0,02 m.

dr inż. Piotr Wichowski, Przemysław Sawiak Badania rozbiorów wody w kontekście poprawności doboru wodomierza głównego na przykładzie wybranych budynków wielorodzinnych

Badania rozbiorów wody w kontekście poprawności doboru wodomierza głównego na przykładzie wybranych budynków wielorodzinnych Badania rozbiorów wody w kontekście poprawności doboru wodomierza głównego na przykładzie wybranych budynków wielorodzinnych

W artykule przedstawiono wyniki pomiarów zużycia wody w wybranych budynkach wielolokalowych dwóch spółdzielni mieszkaniowych. Podniesiono problem rozbieżności obliczeniowych rozbiorów wody w stosunku do...

W artykule przedstawiono wyniki pomiarów zużycia wody w wybranych budynkach wielolokalowych dwóch spółdzielni mieszkaniowych. Podniesiono problem rozbieżności obliczeniowych rozbiorów wody w stosunku do rozbiorów rzeczywistych. Przedstawiono również przykład wyjaśniający sposób interpretacji parametrów wodomierzy produkowanych według dotychczasowych przepisów w odniesieniu do MID.

mgr inż. Joanna Gwoździej-Mazur , dr inż. Piotr Krzysztof Tuz, mgr inż. Rafał Smilewicz Koncepcja ograniczania strat wody w sieciach wodociągowych

Koncepcja ograniczania strat wody w sieciach wodociągowych Koncepcja ograniczania strat wody w sieciach wodociągowych

Nowa koncepcja ograniczania strat wody w systemach wodociągowych wykorzystuje budowanie bilansu opartego na systemach stacjonarnych oraz pomiary w obrębie sieci wodociągowej wg metodyki IWA.

Nowa koncepcja ograniczania strat wody w systemach wodociągowych wykorzystuje budowanie bilansu opartego na systemach stacjonarnych oraz pomiary w obrębie sieci wodociągowej wg metodyki IWA.

dr Ewa Miaśkiewicz-Pęska, mgr Dominika Dąbrowska Ocena mikrobiologicznej jakości wody w fontannach miejskich

Ocena mikrobiologicznej jakości wody w fontannach miejskich Ocena mikrobiologicznej jakości wody w fontannach miejskich

W artykule opisano wyniki badań mikrobiologicznych wody pobranej z fontann różniących się wiekiem oraz stanem instalacji i metodami dezynfekcji. Przeprowadzone badania wykazały, że dodatkowa dezynfekcja...

W artykule opisano wyniki badań mikrobiologicznych wody pobranej z fontann różniących się wiekiem oraz stanem instalacji i metodami dezynfekcji. Przeprowadzone badania wykazały, że dodatkowa dezynfekcja wody oraz dbałość o stan instalacji wodnej mają decydujący wpływ na jakość wody w fontannach.

dr inż. Robert Cichowicz Projektowanie instalacji wodociągowo-kanalizacyjnych z wykorzystaniem BIM

Projektowanie instalacji wodociągowo-kanalizacyjnych z wykorzystaniem BIM Projektowanie instalacji wodociągowo-kanalizacyjnych z wykorzystaniem BIM

Dysponujemy już narzędziami do trójwymiarowego modelowania budynków i instalacji budowlanych. Narzędzia te mogą zrewolucjonizować proces projektowania, wykonywania i eksploatacji obiektów. System do modelowania...

Dysponujemy już narzędziami do trójwymiarowego modelowania budynków i instalacji budowlanych. Narzędzia te mogą zrewolucjonizować proces projektowania, wykonywania i eksploatacji obiektów. System do modelowania informacji o budynku może zostać wykorzystany do zoptymalizowania i zweryfikowania także dowolnego projektu instalacji wod-kan i uniknięcia typowych błędów projektowych. Jest on pomocny zarówno w praktyce inżynierskiej, jak i nauczaniu przyszłych projektantów, technologów i eksploatatorów...

dr inż. Florian Piechurski Ocena i analiza zużycia wody w różnych pływalniach krytych

Ocena i analiza zużycia wody w różnych pływalniach krytych Ocena i analiza zużycia wody w różnych pływalniach krytych

Przyjmowane na podstawie przepisów i norm zapotrzebowanie na wodę do celów higieniczno-sanitarnych w krytych obiektach basenowych nie uwzględnia nowych technologii oraz oszczędnej armatury i tym samym...

Przyjmowane na podstawie przepisów i norm zapotrzebowanie na wodę do celów higieniczno-sanitarnych w krytych obiektach basenowych nie uwzględnia nowych technologii oraz oszczędnej armatury i tym samym jest większe niż rzeczywiste zużycie. Prowadzi to do zawyżania bilansu wody dla krytych pływalni i przewymiarowania instalacji.

mgr inż. Agnieszka Samolej Systemy zaopatrzenia w wodę w Sudanie Południowym

Systemy zaopatrzenia w wodę w Sudanie Południowym Systemy zaopatrzenia w wodę w Sudanie Południowym

Pomimo że Republika Sudanu Południowego jest stosunkowo bogata w zasoby wodne, tylko 55% społeczeństwa ma dostęp do czystej wody pitnej. Sieć hydrologiczna została zniszczona podczas wojny, a dane w większości...

Pomimo że Republika Sudanu Południowego jest stosunkowo bogata w zasoby wodne, tylko 55% społeczeństwa ma dostęp do czystej wody pitnej. Sieć hydrologiczna została zniszczona podczas wojny, a dane w większości utracone. Budowę choćby najprostszych systemów zaopatrzenia w wodę realizują organizacje międzynarodowe, w tym Polska Akcja Humanitarna.

dr inż. Agnieszka Malesińska, mgr inż. Hubert Marchewa Praktyka projektowania urządzeń gaśniczych na mgłę wodną

Praktyka projektowania urządzeń gaśniczych na mgłę wodną Praktyka projektowania urządzeń gaśniczych na mgłę wodną

Instalacje mgły wodnej są urządzeniami gaśniczymi o szerokim zakresie stosowania, wymagają jednak od projektanta dużej wiedzy związanej z istotą ich działania oraz ścisłej współpracy z producentami takich...

Instalacje mgły wodnej są urządzeniami gaśniczymi o szerokim zakresie stosowania, wymagają jednak od projektanta dużej wiedzy związanej z istotą ich działania oraz ścisłej współpracy z producentami takich systemów.

prof. dr hab. inż. Wojciech Dąbrowski, prof. dr hab. inż. Barbara Dąbrowska, mgr Halina Jasik Odwadnianie dachów – wymiarowanie rynien okapowych

Odwadnianie dachów – wymiarowanie rynien okapowych Odwadnianie dachów – wymiarowanie rynien okapowych

Każdy system odwodnienia, w tym rynny, spełnia swoje zadanie z pewnym prawdopodobieństwem odprowadzenia całego spływu z dachu. Poprawne zwymiarowanie odwodnienia wymaga nie tylko prawidłowego ustalenia...

Każdy system odwodnienia, w tym rynny, spełnia swoje zadanie z pewnym prawdopodobieństwem odprowadzenia całego spływu z dachu. Poprawne zwymiarowanie odwodnienia wymaga nie tylko prawidłowego ustalenia parametrów środowiskowych opisujących opad deszczu, ale też parametrów technicznych elementów systemów odwodnień.

Waldemar Joniec Urządzenia i systemy do podnoszenia ciśnienia wody – zestawy hydroforowe

Urządzenia i systemy do podnoszenia ciśnienia wody – zestawy hydroforowe Urządzenia i systemy do podnoszenia ciśnienia wody – zestawy hydroforowe

Przesyłanie i podnoszenie ciśnienia wody w sieciach i instalacjach pochłania kilka procent całości energii zużywanej w skali globalnej. Dlatego oprócz ciągłości i bezpieczeństwa dostaw wody coraz większego...

Przesyłanie i podnoszenie ciśnienia wody w sieciach i instalacjach pochłania kilka procent całości energii zużywanej w skali globalnej. Dlatego oprócz ciągłości i bezpieczeństwa dostaw wody coraz większego znaczenia nabiera energoefektywność systemów i instalacji wodociągowych. Oszczędność energii to nie tylko dobrze dobrane przewody i armatura, ale również optymalny dobór i prawidłowa eksploatacja pomp.

Redakcja RI Urządzenia przeciwzalewowe

Urządzenia przeciwzalewowe Urządzenia przeciwzalewowe

Jedną z najczęstszych przyczyn zalania ściekami pomieszczeń położonych poniżej poziomu zalewania jest brak zasuw burzowych lub ich nieprawidłowy montaż oraz brak poprawnie wykonanych instalacji z urządzeniami...

Jedną z najczęstszych przyczyn zalania ściekami pomieszczeń położonych poniżej poziomu zalewania jest brak zasuw burzowych lub ich nieprawidłowy montaż oraz brak poprawnie wykonanych instalacji z urządzeniami przepompowującymi ścieki. Urządzenia przeciwzalewowe stosuje się tylko w kanalizacji grawitacyjnej, z naturalnym spadkiem przewodów, a w razie braku spadku do kanału należy zainstalować urządzenia przepompowujące ścieki.

Marcin Janczak Pompa do ścieków - sztuka kompromisu

Pompa do ścieków - sztuka kompromisu Pompa do ścieków - sztuka kompromisu

O wyborze pompy powinny decydować przede wszystkim trzy czynniki – niezawodność, sprawność i cena urządzenia.

O wyborze pompy powinny decydować przede wszystkim trzy czynniki – niezawodność, sprawność i cena urządzenia.

dr inż. Adam Masłoń Dynamika zmian jednostkowej dobowej ilości ścieków w jednorodzinnym gospodarstwie domowym

Dynamika zmian jednostkowej dobowej ilości ścieków w jednorodzinnym gospodarstwie domowym Dynamika zmian jednostkowej dobowej ilości ścieków w jednorodzinnym gospodarstwie domowym

W praktyce inżynierskiej rzeczywista ilość ścieków oraz nierównomierność ich dopływu do oczyszczalni ścieków to podstawowe dane, które determinują prawidłowe zaprojektowanie infrastruktury wodno-ściekowej....

W praktyce inżynierskiej rzeczywista ilość ścieków oraz nierównomierność ich dopływu do oczyszczalni ścieków to podstawowe dane, które determinują prawidłowe zaprojektowanie infrastruktury wodno-ściekowej. W praktyce pomiędzy wartościami obliczeniowymi a rzeczywistymi występują znaczne różnice. Zaprezentowane badania dobowej ilości powstających ścieków w gospodarstwie domowym stanowią wskazówkę dla projektantów w procesie wyznaczania bilansu ścieków dopływających do oczyszczalni oraz dla eksploatatorów...

dr inż. Mieczysław Łuźniak Pompownie ścieków – dobór i rozmieszczenie pomp

Pompownie ścieków – dobór i rozmieszczenie pomp Pompownie ścieków – dobór i rozmieszczenie pomp

Projektując pompownie kanalizacyjne, należy dążyć zarówno do poprawy wskaźników energetycznych transportu ścieków w systemie, zwiększenia niezawodności pracy zastosowanych pomp, jak i zmniejszenia negatywnego...

Projektując pompownie kanalizacyjne, należy dążyć zarówno do poprawy wskaźników energetycznych transportu ścieków w systemie, zwiększenia niezawodności pracy zastosowanych pomp, jak i zmniejszenia negatywnego oddziaływania obiektów tego typu na środowisko.

dr inż. Marek Kalenik Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej Cz. 2. Uzbrojenie sieci i eksploatacja

Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej Cz. 2. Uzbrojenie sieci i eksploatacja Wybrane zagadnienia projektowania i budowy sieci wodociągowej Cz. 2. Uzbrojenie sieci i eksploatacja

Każda sieć wodociągowa powinna być wyposażona w odpowiednią armaturę umożliwiającą jej obsługę, kontrolę i eksploatację.

Każda sieć wodociągowa powinna być wyposażona w odpowiednią armaturę umożliwiającą jej obsługę, kontrolę i eksploatację.

Redakcja RI Instalacje wody pitnej wg EN 806-4:2010

Instalacje wody pitnej wg EN 806-4:2010 Instalacje wody pitnej wg EN 806-4:2010

Woda, sieci wodociągowe oraz przyłącza wodociągowe są głównymi tematami niniejszego artykułu, a w nim m.in. scharakteryzowano rodzaje sieci wodociągowych i ich zakresy zastosowań oraz przedstawiono zasady...

Woda, sieci wodociągowe oraz przyłącza wodociągowe są głównymi tematami niniejszego artykułu, a w nim m.in. scharakteryzowano rodzaje sieci wodociągowych i ich zakresy zastosowań oraz przedstawiono zasady trasowania sieci wodociągowych, wyznaczania przepływów obliczeniowych, doboru średnic rurociągów, obliczania strat hydraulicznych ciśnienia wody, wyznaczania linii ciśnień, a także podano sposób na sprawdzenie, czy zaprojektowana sieć wodociągowa spełnia wymagania przeciwpożarowe.

mgr inż. Bartosz Cyba, mgr inż. Ilona Czerkawska, dr inż. Piotr Jadwiszczak Straty ciepła zjeżdżalni wodnych w basenach krytych

Straty ciepła zjeżdżalni wodnych w basenach krytych Straty ciepła zjeżdżalni wodnych w basenach krytych

Straty ciepła zjeżdżalni wodnych, choć pomijane w bilansach cieplnych, mogą mieć znaczący udział w kosztach utrzymania obiektu basenowego. W celu zmniejszenia tych strat stosować można docieplenie ścianek...

Straty ciepła zjeżdżalni wodnych, choć pomijane w bilansach cieplnych, mogą mieć znaczący udział w kosztach utrzymania obiektu basenowego. W celu zmniejszenia tych strat stosować można docieplenie ścianek zjeżdżalni wodnych, a gdy nie ma możliwości ich montażu, należy maksymalnie ograniczyć przepływ powietrza w zjeżdżalni, gdy nie jest ona wykorzystywana – głównie w okresie nocnym.

dr hab. inż. Katarzyna Ignatowicz, mgr inż. Monika Puchlik Ekologiczne rozwiązania oczyszczania małych ilości ścieków bytowych

Ekologiczne rozwiązania oczyszczania małych ilości ścieków bytowych Ekologiczne rozwiązania oczyszczania małych ilości ścieków bytowych

Wybór przydomowej oczyszczalni ścieków to wypadkowa kosztów inwestycji, wymagań prawnych oraz warunków lokalnych – wielkości działki i rodzaju gruntu oraz możliwości odprowadzania oczyszczonych ścieków....

Wybór przydomowej oczyszczalni ścieków to wypadkowa kosztów inwestycji, wymagań prawnych oraz warunków lokalnych – wielkości działki i rodzaju gruntu oraz możliwości odprowadzania oczyszczonych ścieków. Koszty eksploatacji oraz nakłady ekonomiczne, a nie wysoki stopień oczyszczenia, w dalszym ciągu są zasadniczym kryterium wyboru sposobu oczyszczania ścieków przez inwestorów indywidualnych. Preferowane są proste rozwiązania, niskonakładowe i tanie w eksploatacji oraz takie, na które można uzyskać...

dr inż. Łukasz Amanowicz, mgr inż. Joanna Jaskulska Projektowanie przyłączy wodnych i kanalizacyjnych w praktyce - aspekty formalno-prawne

Projektowanie przyłączy wodnych i kanalizacyjnych w praktyce - aspekty formalno-prawne Projektowanie przyłączy wodnych i kanalizacyjnych w praktyce - aspekty formalno-prawne

W artykule opisano najważniejsze trudności, jakie może napotkać projektant, na podstawie konsultacji z przedsiębiorstwem wodociągowym (Aquanet Poznań) i Zespołem Uzgadniania Dokumentacji Projektowej (ZUD...

W artykule opisano najważniejsze trudności, jakie może napotkać projektant, na podstawie konsultacji z przedsiębiorstwem wodociągowym (Aquanet Poznań) i Zespołem Uzgadniania Dokumentacji Projektowej (ZUD Poznań, obecnie Narada Koordynacyjna), na przykładzie dokumentacji przyłączy wody i kanalizacji sanitarnej.

dr inż. Marek Kalenik Ujęcia wód podziemnych dla wodociągów grupowych i indywidualnych gospodarstw domowych

Ujęcia wód podziemnych dla wodociągów grupowych i indywidualnych gospodarstw domowych Ujęcia wód podziemnych dla wodociągów grupowych i indywidualnych gospodarstw domowych

W artykule przedstawiono konstrukcyjne rozwiązania ujęć wód podziemnych. Omówiono budowę i zasadę działania studni wierconej i kopanej. Podano ogólne zalecenia dotyczące budowy, projektowania oraz zasad...

W artykule przedstawiono konstrukcyjne rozwiązania ujęć wód podziemnych. Omówiono budowę i zasadę działania studni wierconej i kopanej. Podano ogólne zalecenia dotyczące budowy, projektowania oraz zasad ich eksploatacji.

mgr inż. Michał Grymowicz, dr inż. Urszula Olsińska Przemarzanie gruntów w aspekcie eksploatacji systemów dystrybucji wody

Przemarzanie gruntów w aspekcie eksploatacji systemów dystrybucji wody Przemarzanie gruntów w aspekcie eksploatacji systemów dystrybucji wody

W porównaniu z innymi awariami zamarzanie elementów systemu dystrybucji wody występuje stosunkowo rzadko. Stwarza jednak liczne problemy na etapie przywracania sprawności eksploatacyjnej, ponieważ wymaga...

W porównaniu z innymi awariami zamarzanie elementów systemu dystrybucji wody występuje stosunkowo rzadko. Stwarza jednak liczne problemy na etapie przywracania sprawności eksploatacyjnej, ponieważ wymaga prawidłowego zlokalizowania miejsca, w którym woda zamarzła, i rozmrożenia. Może się to wiązać z koniecznością odkrycia przewodu na znacznej długości, co w warunkach zimowych jest trudne i kosztowne.

dr inż. Grzegorz Ścieranka Modelowanie hydrauliczne kanalizacji sanitarnej – przyszłość czy teraźniejszość?

Modelowanie hydrauliczne kanalizacji sanitarnej – przyszłość czy teraźniejszość? Modelowanie hydrauliczne kanalizacji sanitarnej – przyszłość czy teraźniejszość?

Wykonany i skalibrowany model to użyteczne narzędzie do oceny warunków hydraulicznych. Optymalne zwymiarowanie zapewnia wymaganą wydajność i pozwala ograniczyć koszty inwestycyjne i eksploatacyjne. Korzyści...

Wykonany i skalibrowany model to użyteczne narzędzie do oceny warunków hydraulicznych. Optymalne zwymiarowanie zapewnia wymaganą wydajność i pozwala ograniczyć koszty inwestycyjne i eksploatacyjne. Korzyści uwidaczniają się szczególnie w przypadku rozległych zlewni grawitacyjno-pompowych na terenach gmin wiejskich. Modelowanie może znaleźć zastosowanie już na etapie rozwiązań koncepcyjnych przy tworzeniu programów funkcjonalno-użytkowych, a w pewnych przypadkach przy wykonywaniu projektów budowlanych...

mgr inż. Bożena Blum Wymiana instalacji wody i kanalizacji w budynku

Wymiana instalacji wody i kanalizacji w budynku Wymiana instalacji wody i kanalizacji w budynku

Podstawowym standardem wyposażenia budynków mieszkalnych wielorodzinnych są instalacje wodno-kanalizacyjne. Nie najlepsza jakość wody oraz wątpliwej jakości materiały używane w latach ubiegłych powodują,...

Podstawowym standardem wyposażenia budynków mieszkalnych wielorodzinnych są instalacje wodno-kanalizacyjne. Nie najlepsza jakość wody oraz wątpliwej jakości materiały używane w latach ubiegłych powodują, że instalacjami sprawiającymi najwięcej problemów technicznych są instalacje c.o. i właśnie instalacje wod-kan.

dr inż. Edmund Nowakowski Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych

Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych

W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza  w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto  organizować konferencje...

W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza  w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto  organizować konferencje oraz udostępniać różne formy wypoczynku, zarówno dla gości  hotelowych, jak i dla klientów zewnętrznych. Wiele z tych hoteli ma oddziały odnowy  biologicznej. W artykule przedstawione są propozycje, w jaki sposób rozwiązać działalność  takich zakładów.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.