RynekInstalacyjny.pl

Kanalizacja grawitacyjna – zasady projektowania

Gravity sewerage system – design rules

Kanalizacja grawitacyjna; rys. redakcja RI

Kanalizacja grawitacyjna; rys. redakcja RI

Koncepcja zwodociągowania i skanalizowania miejscowości lub gminy powinna uwzględniać perspektywę przynajmniej 20–25-letniego rozwoju danego obszaru. Sieci wodociągowe i kanalizacyjne buduje się etapami i ich pełna wizja pozwala na unikanie błędów m.in. w zakresie przepustowości czy prowadzenia przez rozdrobnione grunty. Artykuł stanowi kontynuację publikacji z numeru „Rynku Instalacyjnego” nr 5/2017r., w której omówiono możliwe rozwiązania konstrukcyjne oraz sposób wykonania kanalizacji grawitacyjnej.

Zobacz także

Grupa Aliaxis Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem Biblioteki BIM Grupy Aliaxis – kompletne pod każdym względem

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej...

Building Information Modelling (BIM) powoli staje się codziennością w biurach projektowych i na placach budowy. Inwestorzy, projektanci i generalni wykonawcy dostrzegli potencjał cyfryzacji, coraz chętniej wdrażając nowe technologie i procesy. Producenci materiałów i produktów budowlanych również starają się iść z duchem czasu. Niestety zbyt często „gotowość na BIM” jest upraszczana i sprowadzana do posiadania biblioteki obiektów BIM (np. rodzin Revit). Co gorsza, jakość plików i danych do pobrania...

merXu 8 powodów, dla których warto korzystać z merXu

8 powodów, dla których warto korzystać z merXu 8 powodów, dla których warto korzystać z merXu

Szeroka oferta i zweryfikowani dostawcy to tylko niektóre atuty platformy zakupowej merXu. Sprawdź, dlaczego warto kupować i sprzedawać na merXu.

Szeroka oferta i zweryfikowani dostawcy to tylko niektóre atuty platformy zakupowej merXu. Sprawdź, dlaczego warto kupować i sprzedawać na merXu.

merXu Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji

Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji Kupuj na merXu i korzystaj z wiosennych promocji

Platforma handlowa merXu umożliwia promocyjne zakupy materiałów z branży instalacyjnej. Robiąc większe zamówienie, zwiększamy swój rabat, a dodatkowo zyskujemy bezpłatną dostawę towarów.

Platforma handlowa merXu umożliwia promocyjne zakupy materiałów z branży instalacyjnej. Robiąc większe zamówienie, zwiększamy swój rabat, a dodatkowo zyskujemy bezpłatną dostawę towarów.

W artykule:

• Obliczanie ilości ścieków
• Trasowanie kanałów i kolektorów
• Obliczenia hydrauliczne

W zależności od miejsca powstawania ścieków można je podzielić na:

  • ścieki bytowe - ścieki, które powstają w gospodarstwach domowych, instytucjach użyteczności publicznej, sklepach, zakładach pracy z bazy socjalnej. Ścieki te powstają w wyniku zużycia wody dostarczanej przez systemy wodociągowe.

  • ścieki przemysłowe - powstają w wyniku procesów produkcyjnych w zakładach przemysłowych, zakładach przetwórstwa rolnego, mleczarniach, rzeźniach itp. Ścieki te charakteryzują się bardzo zmiennym ładunkiem zanieczyszczeń.

  • ścieki opadowe - powstają przez spływ wody opadowej i wody z topniejącego śniegu z dachów domów, ulic, utwardzonych placów, powierzchni terenu oraz przy polewaniu i myciu ulic.

  • wody infiltracyjne - są to wody gruntowe, które dostają się do sieci kanalizacji przez nieszczelności kanałów.

  • wody przypadkowe to ścieki, które do sieci kanalizacji dostają się w sposób niekontrolowany. Najczęściej są to ścieki opadowe, które dostają się do sieci kanalizacji przez otwory we włazach studzienek kanalizacyjnych, przewietrzniki, nielegalnie podłączone rynny dachowe, wpusty podwórzowe lub z drenaży odwadniających budynki.

Jakie są wymagania jakości powietrza w przedszkolach i szkołach na 2021 rok? Pobierz bezpłatny e-book »

Dostarczana woda zużywana jest na:

  • cele higieniczne, czyli do mycia się, kąpieli, natrysków itp. (ścieki z łazienki),

  • cele gospodarcze, czyli do mycia warzyw, owoców, naczyń, podłóg, do pralki itp. (ścieki z kuchni),

  • do spłukiwania fekaliów w miskach ustępowych, pisuarów i bidetów (ścieki z WC).

Obliczanie ilości ścieków

Przy projektowaniu systemów kanalizacji grawitacyjnej zakłada się, że systemy są szczelne, i w bilansie ścieków nie uwzględnia wód infiltracyjnych i przypadkowych, ponieważ zgodnie z PN-EN 1610:2002 [6] podczas odbioru sieci kanalizacyjnej przy badaniach szczelności kanałów (rurociągów) sieć kanalizacyjna musi być szczelna.

W dużych miejscowościach (miasto) w bilansie ścieków uwzględnia się ścieki bytowe, przemysłowe i opadowe. Natomiast w małych miejscowościach (wieś) w bilansie ścieków nie uwzględnia się ścieków opadowych, jedynie bytowe i przemysłowe. Ilość ścieków bytowych można szacunkowo obliczyć na podstawie odczytów z wodomierzy (rzeczywista ilość pobranej wody z sieci wodociągowej) lub obliczonego zapotrzebowania na wodę.

Czytaj też: Charakterystyka zużycia wody w Nowogrodzie Bobrzańskim >>>

Dla budynków mieszkalnych, zakładów użyteczności publicznej, usługowych i pracy jako ścieki bytowe przyjmuje się 95% ilości wody pobranej z sieci wodociągowej. Przy obliczaniu ilości ścieków bytowych nie uwzględniamy wody przeznaczonej na podlewanie i opryski upraw oraz do hodowli zwierząt. Metodę tę powszechnie stosuje się w opracowaniach koncepcyjnych kanalizacji rozdzielczej.

Zgodnie z PN-EN 752:2008 [7] jednostkowy przepływ ścieków bytowych q na jednego mieszkańca można przyjmować w zakresie od 120 do 400 dm3 · d–1, w zależności od kraju. W Polsce dla małych miejscowości (wieś) zaleca się przyjmować jednostkowy przepływ ścieków bytowych q = 120 dm3/d [2], a w dużych jednostkach osadniczych (miasta) q = 200 dm3/d [5].

W systemach kanalizacji grawitacyjnej występują urządzenia techniczne, które projektuje się na różny przepływ obliczeniowy (miarodajny) Q. Przepływy obliczeniowe Qdśr, Qdmax, i Qhmax dla ścieków bytowych określa się z następujących wzorów [5]:

                (1)

      (2)

  (3)

gdzie:
Qdśr – średni dobowy przepływ ścieków, m3 · d-1;
q – jednostkowa ilość ścieków na jednego mieszkańca, m3 · M-1 · d-1;
LM – liczba mieszkańców,
Qdmax – maksymalny dobowy przepływ ścieków, m3 · d-1;
Qhmax – maksymalny godzinowy przepływ ścieków, m3 · h-1;
Ndmax – współczynnik maksymalnej dobowej nierównomierności przepływu ścieków;
Nhmax – współczynnik maksymalnej godzinowej nierównomierności przepływu ścieków.

Maksymalne współczynniki przepływu ścieków zaleca się przyjmować z zakresu:

  • Ndmax:

    – dla małych jednostek osadniczych (wieś): 1,5–3 [2],

    – dla dużych jednostek osadniczych (miasto): 1,3–2 [5],

  • Nhmax:

    – dla małych jednostek osadniczych (wieś): 3–8 [2],

    – dla dużych jednostek osadniczych (miasto): 1,5–4 [5].

Ilość ścieków przemysłowych również można szacunkowo obliczyć na podstawie odczytów z wodomierzy (rzeczywista ilość wody pobranej z sieci wodociągowej) lub obliczonego zapotrzebowania na wodę.

Dla zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego, zakładów przemysłowych i zaplecza budownictwa objętość ścieków przemysłowych przyjmuje się szacunkowo jako 85% ilości pobranej wody z sieci wodociągowej, a dla zaplecza komunikacji zbiorowej 100% [2]. Metodę tę powszechnie stosuje się w opracowaniach koncepcyjnych kanalizacji rozdzielczej do obliczania ilości ścieków przemysłowych.
Dokładną informację o ilości ścieków przemysłowych, jaką produkuje dany zakład, należy uzyskać bezpośrednio od jego kierownictwa.

Ilość ścieków opadowych dla zlewni o powierzchni do 200 ha zaleca się obliczać ze wzoru [7]:

       (4)

gdzie:

Qop – maksymalne natężenie przepływu ścieków opadowych, dm3 · s–1;
ψ – współczynnik spływu powierzchniowego (tab. 1);
– natężenie deszczu miarodajnego, dm3 · s–1 · ha–1;
F – pole powierzchni zlewni, ha.

Wartości współczynnika spływu

Tabela 1. Zestawienie wartości współczynnika spływu powierzchniowego [Błażejewski R., Kanalizacja wsi, PZITS Oddział Wielkopolski, Poznań 2003]

Natężenie deszczu miarodajnego I można obliczyć ze wzoru empirycznego [1]:

    (5)

   (6)

gdzie:
I – natężenie deszczu miarodajnego, dm3 · s–1 · ha–1;
A – współczynnik dla terenów nizinnych środkowej Polski,
H – normalny opad roczny dla danego regionu kraju, mm;
C – okres powtarzalności deszczu miarodajnego (1 ≤ C ≤ 20 lat), lata, zależny od dopuszczalnej częstości zalań odwadnianego terenu;
t – czas trwania deszczu nawalnego (5 ≤ t ≤ 180 min), min.

Po przyjęciu średniego normalnego opadu rocznego dla warunków polskich H = 600 mm, wzór (5) przyjmuje postać [1]:

       (7)

Do obliczania natężenia deszczu miarodajnegomożna wykorzystać również podejście Bogdanowicz i Stachy z 1998 roku [2, 3], jest to jednak bardziej skomplikowane niż według opisanej metody Błaszczyka, ponieważ za pomocą metody Bogdanowicz i Stachy obliczamy maksymalne sumy opadu, a nie natężenia deszczu miarodajnego I.

W związku z tym należy pamiętać, że natężenie deszczu jest ilorazem sumy opadu i czasu jego trwania, a prawdopodobieństwo przewyższenia p jest odwrotnością okresu powtarzalności i dla obliczonej maksymalnej sumy opadu trzeba następnie obliczyć natężenia deszczu miarodajnego I.

Otrzymywane wyniki obliczeń natężenia deszczu miarodajnego I wg metody Bogdanowicz i Stachy są około dwukrotnie mniejsze niż wg Błaszczyka dla p = 100%, lepszą zgodność uzyskuje się w obu metodach dla deszczu o p = 60-90%, natomiast dla p = 1-10% wyższe wartości uzyskuje się wg metody Bogdanowicz i Stachy [2].

Ponieważ opady deszczu charakteryzują się bardzo dużą zmiennością co do ilości i czasu występowania, do obliczeń ilości ścieków opadowych bardziej bezpieczna jest metoda Błaszczyka. Została ona opracowana dla zurbanizowanych terenów nizinnych i nie obejmuje terenów podgórskich i górskich, natomiast metodę Bogdanowicz i Stachy opracowano dla niezurbanizowanych i zurbanizowanych terenów na obszarze całego kraju z wyjątkiem Sudetów i Karpat.

Do obliczania natężenia deszczu miarodajnego I można również wykorzystać podejście Lambora z roku 1971 [3]. Metoda ta może być stosowana dla wszystkich regionów kraju do wysokości ok. 1500 m n.p.m.

Trasowanie kanałów i kolektorów

Do projektowania sieci kanalizacji grawitacyjnej niezbędne są następujące dokumenty:

  • mapa zasadnicza,

  • plan zagospodarowania przestrzennego,

  • projekty uzbrojenia (np. projekt wodociągu zbiorczego) terenu kanalizowanego,

  • dane hydrogeologiczne dotyczące obszaru objętego projektem.

Jakie są wymagania jakości powietrza w przedszkolach i szkołach na 2021 rok? Pobierz bezpłatny e-book »

Projektowanie sieci kanalizacji grawitacyjnej należy rozpocząć od wrysowania na mapę zasadniczą przebiegu kolektorów ściekowych, a następnie kanałów ściekowych zgodnie z obowiązującymi zasadami trasowania kanałów i kolektorów grawitacyjnych:

  • trasy kolektorów ściekowych do grupowej oczyszczalni ścieków oraz trasy kanałów ściekowych do kolektorów powinny być poprowadzone najkrótszą drogą i w obniżeniach terenu,

  • położenie sieci kanalizacji grawitacyjnej w przekroju ulicy nie może kolidować z innymi urządzeniami uzbrojenia terenu, np. z rurociągami wodociągowymi, gazowymi, kablami energetycznymi i telekomunikacyjnymi itp.,

  • kolektory ściekowe w kanalizacji grawitacyjnej mogą być prowadzone w osi ulicy lub chodnikach, niezadrzewionych ciągach zieleni lub przez pola,

  • należy dążyć, aby w miarę możliwości trasy kanałów i kolektorów ściekowych przebiegały równolegle do linii regulacyjnych ulic, z uwzględnieniem warunków lokalnych,

  • na ulicach zabudowanych jednostronnie kanały i kolektory ściekowe kanalizacji grawitacyjnej należy projektować po stronie zabudowanej, a kanały i kolektory tranzytowe po stronie niezabudowanej,

  • do wszystkich obiektów i urządzeń na sieci kanalizacji grawitacyjnej powinien być zawsze i o każdej porze roku zapewniony dostęp, a ich lokalizacja odpowiednio oznaczona w wyraźny sposób,

  • przy zmianie kierunku, średnicy i spadku kanału należy instalować studzienkę rewizyjną

Przy projektowaniu kanałów i kolektorów ściekowych zaleca się zachować następujące minimalne odległości [2, 8]:

  • poziome:

    → 1,5 m od rurociągów gazowych,

    → 0,4 m od rurociągów wodociągowych,

    → 0,8 m od kabli elektrycznych,

    → 1,0 m od kabli telekomunikacyjnych,

    → 5,0 m od budynku dla rurociągów grawitacyjnych,

    → 2,0 m od budynku dla rurociągów ciśnieniowych;

  • pionowe:

    → 0,4 m od rurociągów gazowych,

    → 0,2 m od rurociągów wodociągowych,

    → 0,3 m od kabli telekomunikacyjnych i elektrycznych.

Minimalne zagłębienie kanałów obsługujących budynki podpiwniczone nie powinno być mniejsze niż 2,5 m, a maksymalne nie powinno przekraczać 6,0-7,0 m. W szczególnych przypadkach dopuszcza się zagłębienie do 8,0 m.

Gdy zachodzi konieczność zmniejszenia zagłębienia kanału, można to osiągnąć przez poprowadzenie przykanalika w budynku po ścianie piwnic, a nie pod fundamentem, lub przez skrócenie długości przykanalika z jednoczesnym przyjęciem minimalnego spadku przykanalika dla jego zadanej średnicy. Zagłębienie kanałów należy obliczać w oparciu o analizę wysokościową terenu, która powinna obejmować wszystkie punkty i odcinki krytyczne na sieci.

Czytaj też: Projektowanie systemów zrównoważonego gospodarowania wodami opadowymi >>>

  • Analiza wysokościowa terenu powinna obejmować (rys. 1):
  • prowadzenie kanałów z minimalnym zagłębieniem (rys. 1a, 1b),

  • prowadzenie kanałów o zmiennym zagłębieniu i z minimalnym spadkiem, a na końcu kanału budowę pompowni ścieków (rys. 1c), lub z maksymalnym spadkiem i na końcu kanału budowę studzienki kaskadowej (rys. 1d),

  • prowadzenie kanałów przez przeszkody terenowe, np. rzekę, wąwóz (rys. 1e, 1f),

  • prowadzenie kanałów przez wzniesienia terenowe (rys. 1g, 1h).

Rys. 1. Analiza wysokościowa terenu [Kalenik M., Zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2015]: a) i b) prowadzenie kanałów z minimalnym zagłębieniem, c) prowadzenie
kanałów ze zmiennym zagłębieniem i minimalnym spadkiem,.

Rys. 1. Analiza wysokościowa terenu [Kalenik M., Zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2015]: a) i b) prowadzenie kanałów z minimalnym zagłębieniem, c) prowadzenie kanałów ze zmiennym zagłębieniem i minimalnym spadkiem, d) prowadzenie kanałów ze zmiennym zagłębieniem i maksymalnym spadkiem, e) i f) prowadzenie kanałów przez przeszkody terenowe, g) i h) prowadzenie kanałów przez wzniesienia terenowe; rys. archiwum autora (M. Kalenik)

Obliczenia hydrauliczne

Przy projektowaniu kanałów i kolektorów ściekowych o przekroju kołowym zaleca się przyjmować minimalną średnicę dla [1, 9]:

  • kanałów i kolektorów ściekowych (prowadzących ścieki bytowe i przemysłowe) d = 0,20 m,

  • kanałów i kolektorów deszczowych (prowadzących ścieki opadowe) d = 0,25 m,

  • kanałów i kolektorów ogólnospławnych (prowadzących ścieki bytowe, przemysłowe i opadowe) d = 0,30 m.

Napełnienie kanałów i kolektorów ściekowych h o przekroju kołowym przy maksymalnych przepływach obliczeniowych nie powinno być większe niż 0,8 d.

Przy maksymalnych obliczeniowych przepływach ścieków kanały i kolektory ściekowe nie mogą być całkowicie wypełnione ściekami ze względu na konieczność należytego ich przewietrzania i niedopuszczenia do zagniwania ścieków oraz możliwość wystąpienia przepływów krytycznych (wody przypadkowe, infiltracyjne) lub konieczność przyłączenia nowych użytkowników.

Kanały i kolektory deszczowe i ogólnospławne przy obliczeniowych przepływach ścieków opadowych wymiaruje się na 100-proc. napełnienie przy założeniu [1], że będą pracować jeszcze bezciśnieniowo. Średnice kanałów i kolektorów w kanalizacji deszczowej projektuje się na maksymalne natężenie przepływu ścieków opadowych dla deszczu miarodajnego, natomiast w kanalizacji ogólnospławnej na łączny przepływ ścieków bytowych, przemysłowych i opadowych.

W hydraulicznych obliczeniach kanałów i kolektorów zakłada się, że we wszystkich punktach przekroju występuje jednakowa średnia prędkość przepływu ścieków, w rzeczywistości prędkości miejscowe są różne: najmniejsze przy dnie, a największe przy powierzchni zwierciadła ścieków. W związku z tym w hydraulicznych obliczeniach kanałów i kolektorów ściekowych operuje się prędkościami średnimi w przekroju.

Przy projektowaniu kanałów i kolektorów bardzo ważna jest prędkość samooczyszczania, która jest rozumiana w dwojaki sposób:

  • jako prędkość niezamulająca, która przeciwdziała opadaniu zawiesin i tworzeniu się osadów na dnie kanału, lub

  • jako prędkość rozmywająca, która powoduje wzruszenie i usunięcie osadów zgromadzonych na dnie kanału.

Do hydraulicznych obliczeń kanałów i kolektorów ściekowych oraz deszczowych zaleca się przyjmować prędkość samooczyszczania nie mniejszą niż 0,7 m · s–1 [7], aby nie dopuścić do osadzania się zanieczyszczeń stałych na dnie kanału ściekowego. W przypadku kiedy na danym odcinku sieci kanalizacji nie jest możliwe uzyskanie prędkości przepływu ścieków większej lub równej prędkości samooczyszczania, należy koniecznie zaprojektować urządzenie do płukania tego odcinka sieci. Prędkość samooczyszczania w kanałach i kolektorach ogólnospławnych przy całkowicie wypełnionym przekroju nie powinna być mniejsza niż 0,7 m · s–1.

Maksymalna prędkość przepływu ścieków w kanałach i kolektorach zależy od rodzaju zastosowanych rur. Zaleca się przyjmować maksymalną prędkość przepływu ścieków w kanałach z rur betonowych, w ceramicznych i z tworzywa sztucznego nie większą niż 3,0 m · s–1, a w rurach żelbetowych i żeliwnych nie większą niż 5,0 m · s–1.

Minimalny spadek kanału, przy którym zachowana jest prędkość samooczyszczania się kanałów i kolektorów, można obliczyć ze wzoru [7]:

             (8)

gdzie:

imin – minimalny spadek kanału, ‰;
d – średnica kanału, m.

W systemach kanalizacji grawitacyjnej przepływ ścieków występuje przy częściowym napełnieniu kanałów i kolektorów. Zakłada się, że przepływ ścieków ma w nich charakter jednostajny. Do obliczeń hydraulicznych przyjmuje się założenia, że średnica, długość, spadek, chropowatość, napełnienie, natężenie i prędkość przepływu w kanałach i kolektorach ściekowych, deszczowych i ogólnospławnych od węzła do węzła nie ulegają zmianie i przyjmują wartości stałe. Jako miarodajny dla całego odcinka przyjmuje się przepływ na końcu tego odcinka.

Dla powyższych założeń do hydraulicznych obliczeń kanałów i kolektorów ściekowych o przekroju kołowym w systemach kanalizacji grawitacyjnej można zastosować następujące wzory [9]:

          (9)

       (10)

          (11)

zgodnie ze wzorem Manninga:

         (12)

       (13)

po przekształceniu wzoru (13):

                                (14)

oraz

                                 (15)

gdzie:

Q – rzeczywisty przepływ ścieków w kanale przy danym napełnieniu, m3 · s–1;
Q0 – przepływ ścieków w kanale przy całkowitym napełnieniu, m3 · s–1;
V – rzeczywista prędkość ścieków w kanale przy danym napełnieniu, m · s–1;
V0 – prędkość ścieków w kanale przy całkowitym napełnieniu, m · s–1;
n – szorstkość kanału – 0,013 m–1/3 · s–1;
h – napełnienie ścieków w kanale, m;
d – wewnętrzna średnica kanału, m;
i – spadek kanału;
imin – minimalny spadek kanału, ‰;
a – stosunek wysokości warstwy ścieków (napełnienie) h do średnicy kanału d;
α, β – parametry odczytywane z krzywych sprawności kanału kołowego (rys. 2).

Sprawność kanału kołowego

Rys. 2. Krzywe sprawności kanału kołowego [Kalenik M., Zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2015]; rys: archiwum autora (M. Kalenik)

Po wykonaniu obliczeń hydraulicznych na mapie zasadniczej wykreśla się wszystkie zaprojektowane kanały i kolektory ściekowe oraz obiekty kanalizacyjne. Następnie dla wszystkich zaprojektowanych kanałów i kolektorów ściekowych wykonuje się profile podłużne, na których należy podać:

  • rzędne terenu,

  • rzędne dna kanału,

  • rzędne zwierciadła wody gruntowej,

  • spadki,

  • średnice,

  • długości,

  • rodzaj materiału,

  • obiekty uzbrojenia sieci

  • oraz nazwy ulic, którymi przebiega kanał lub kolektor ściekowy.

Podsumowanie

  • Władze gminy, zanim zdecydują się na wykonanie projektu kanalizacji, powinny zlecić wykonanie koncepcji zwodociągowania i skanalizowania gminy z uwzględnieniem perspektywicznego okresu 20-25-letniego.

  • Ponieważ sieci wodociągowe i kanalizacyjne buduje się etapami, kiedy istnieje pełna wizja zwodociągowania i skanalizowania gminy, przy projektowaniu poszczególnych odcinków sieci kanalizacyjnej nie są popełniane błędy dotyczące jej przepustowości.

  • Przy projektowaniu sieci kanalizacyjnych zawsze najwięcej problemów sprawia uzyskanie na piśmie od właścicieli gruntów zgody na przebiegi tras rurociągów przez ich własność.

  • W Polsce mamy bardzo rozdrobnioną własność gruntu, co znacznie utrudnia cały proces inwestycyjny budowy różnego rodzaju sieci (wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych itp.).

  • Sieć kanalizacji grawitacyjnej ze względu na hydrauliczne warunki przepływu ścieków powinna być budowana w linii prostej, dlatego zaleca się jej budowę w jezdni, w chodniku lub w poboczach drogi, przede wszystkim w pasie drogowym.

  • Ponieważ właścicielem dróg, w których buduje się kanalizację, jest przeważnie gmina lub powiat, nie pojawiają się żadne problemy z uzyskaniem zgody na budowę.

Literatura

  1. Błaszczyk W., Stamatello H., Błaszczyk P.,Kanalizacja. Sieci i pompownie. Tom 1, Arkady, Warszawa 1983.

  2. Błażejewski R., Kanalizacja wsi, PZITS Oddział Wielkopolski, Poznań 2003.

  3. Bogdanowicz E., Stachy J., Maksymalne opady deszczu w Polsce. Charakterystyki projektowe, „Materiały Badawcze. Hydrologia i Oceanologia”, IMiGW, Warszawa 1998.

  4. Kalenik M., Zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2015.

  5. Łomotowski J., Szpindor A., Nowoczesne systemy oczyszczania ścieków, Arkady, Warszawa 1999.

  6. PN-EN 1610:2002 Budowa i badania przewodów kanalizacyjnych

  7. PN-EN 752:2008 Zewnętrzne systemy kanalizacyjne

  8. PN-EN 805:2002 Zaopatrzenie w wodę. Wymagania dotyczące systemów zewnętrznych i ich części składowych

  9. Sowiński M., Projektowanie sieci i urządzeń kanalizacyjnych, Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, Poznań 1986.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera! 

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

Redakcja RI news NFOŚiGW ogłasza nabór na dofinansowanie ścieków za granicą

NFOŚiGW ogłasza nabór na dofinansowanie ścieków za granicą NFOŚiGW ogłasza nabór na dofinansowanie ścieków za granicą

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił nabór wniosków w ramach programu Inwestycje w gospodarce ściekowej poza granicami kraju. Kwota do rozdysponowania do 100 mln zł. W ramach...

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił nabór wniosków w ramach programu Inwestycje w gospodarce ściekowej poza granicami kraju. Kwota do rozdysponowania do 100 mln zł. W ramach dofinansowania można uzyskać środki na budowę, rozbudowę lub modernizację oczyszczalni ścieków oraz zbiorczych systemów kanalizacji sanitarnej, a także dokumentację i prace przygotowawcze tych przedsięwzięć.

Redakcja RI news VII Konferencja „Efektywne obniżanie strat wody”

VII Konferencja „Efektywne obniżanie strat wody” VII Konferencja „Efektywne obniżanie strat wody”

W dniach 8-10 maja 2019 r. odbędzie się VII Konferencja „Efektywne obniżanie strat wody” w Hotelu „Lipowy Most” k. Supraśla. Wydarzenie skierowane jest do przedstawicieli przedsiębiorstw wod-kan z całej...

W dniach 8-10 maja 2019 r. odbędzie się VII Konferencja „Efektywne obniżanie strat wody” w Hotelu „Lipowy Most” k. Supraśla. Wydarzenie skierowane jest do przedstawicieli przedsiębiorstw wod-kan z całej Polski, a organizator AQUA-TECH wraz z gronem partnerów, mając na uwadze misję edukacyjną konferencji, przygotowali uczestnikom solidną dawkę wiedzy z zakresu nowoczesnych technik ograniczania strat wody.

Redakcja RI news SEED 2019

SEED 2019 SEED 2019

W dniach 16-18 października 2019 r. odbędzie się III edycja konferencji Conference on the Sustainable Energy and Environment Development (SEED) na Kopcu Kościuszki w Krakowie. Konferencja poświęcona będzie...

W dniach 16-18 października 2019 r. odbędzie się III edycja konferencji Conference on the Sustainable Energy and Environment Development (SEED) na Kopcu Kościuszki w Krakowie. Konferencja poświęcona będzie zagadnieniom zrównoważonego rozwoju energetycznego, efektywności energetycznej, odnawialnych źródeł energii, zarządzania energią w obiektach, czystym technologiom węglowym oraz ochronie środowiska w energetyce.

Redakcja RI news Jak usunąć leki ze ścieków? Wystarczy użyć aerożele

Jak usunąć leki ze ścieków? Wystarczy użyć aerożele Jak usunąć leki ze ścieków? Wystarczy użyć aerożele

Estońscy naukowcy z Uniwersytetu Technicznego w Tallinnie opracowali metodę, która skutecznie pozwala usunąć pozostałości leków ze ścieków. Wszystko dzięki aerożelom organicznym.

Estońscy naukowcy z Uniwersytetu Technicznego w Tallinnie opracowali metodę, która skutecznie pozwala usunąć pozostałości leków ze ścieków. Wszystko dzięki aerożelom organicznym.

Redakcja RI news Projekty WOD-KAN z kolejnymi środkami na rozwój

Projekty WOD-KAN z kolejnymi środkami na rozwój Projekty WOD-KAN z kolejnymi środkami na rozwój

NFOŚiGW dofinansuje 26 projektów wodno-kanalizacyjnych w różnych regionach Polski, przeznaczając na ten cel ponad 151 mln zł. Tego typu inicjatywy otrzymały pomoc w postaci 14 dotacji ze środków Programu...

NFOŚiGW dofinansuje 26 projektów wodno-kanalizacyjnych w różnych regionach Polski, przeznaczając na ten cel ponad 151 mln zł. Tego typu inicjatywy otrzymały pomoc w postaci 14 dotacji ze środków Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ 2014-2020) oraz 12 preferencyjnych pożyczek ze środków własnych NFOŚiGW.

Redakcja RI news Całoroczny program szkoleń KESSEL dla instalatorów, projektantów i partnerów serwisowych

Całoroczny program szkoleń KESSEL dla instalatorów, projektantów i partnerów serwisowych Całoroczny program szkoleń KESSEL dla instalatorów, projektantów i partnerów serwisowych

Firma KESSEL przygotowała pakiet darmowych szkoleń w obszarze technik odwadniania począwszy od kompleksowych rozwiązań z zakresu odprowadzania ścieków przez aktualne normy aż po warsztaty praktyczne. Poszczególne...

Firma KESSEL przygotowała pakiet darmowych szkoleń w obszarze technik odwadniania począwszy od kompleksowych rozwiązań z zakresu odprowadzania ścieków przez aktualne normy aż po warsztaty praktyczne. Poszczególne tematy szkoleniowe dopasowane są do potrzeb związanych z pracą instalatora, projektanta czy partnera serwisowego.

S M Separatory zawiesin i substancji ropopochodnych

Separatory zawiesin i substancji ropopochodnych Separatory zawiesin i substancji ropopochodnych

Wody opadowe z powierzchni utwardzonych oraz ścieki technologiczne mogą zawierać substancje ropopochodne szkodliwe dla środowiska. Ich oddzieleniem od wody wprowadzanej do zbiorników wodnych oraz od ścieków...

Wody opadowe z powierzchni utwardzonych oraz ścieki technologiczne mogą zawierać substancje ropopochodne szkodliwe dla środowiska. Ich oddzieleniem od wody wprowadzanej do zbiorników wodnych oraz od ścieków zajmują się separatory. Oferowane są różne rodzaje tych urządzeń, w zależności od wielkości zlewni i rodzaju obiektu.

Waldemar Joniec Zapobieganie zagniwaniu ścieków

Zapobieganie zagniwaniu ścieków Zapobieganie zagniwaniu ścieków

Eksploatacja kanalizacji ciśnieniowej wiąże się z szeregiem zjawisk wynikających ze specyfiki budowy sieci i urządzeń do pompowania ścieków. Jednym z nich jest zagniwanie ścieków. W trakcie paru dekad...

Eksploatacja kanalizacji ciśnieniowej wiąże się z szeregiem zjawisk wynikających ze specyfiki budowy sieci i urządzeń do pompowania ścieków. Jednym z nich jest zagniwanie ścieków. W trakcie paru dekad eksploatacji kanalizacji ciśnieniowej zebrano doświadczenia i powstały rozwiązania techniczne oraz procedury eksploatacji zapobiegające temu zjawisku.

Waldemar Joniec Chusteczki nawilżane – problem systemów kanalizacyjnych

Chusteczki nawilżane – problem systemów kanalizacyjnych Chusteczki nawilżane  – problem systemów kanalizacyjnych

Każdemu, kto korzysta z toalety, powinno przyświecać nowe przykazanie wodociągowców – nie wrzucaj nawilżanych chusteczek do kanalizacji. Materiały, z którego są one wykonane, nie rozkładają się w ściekach...

Każdemu, kto korzysta z toalety, powinno przyświecać nowe przykazanie wodociągowców – nie wrzucaj nawilżanych chusteczek do kanalizacji. Materiały, z którego są one wykonane, nie rozkładają się w ściekach i powodują one ogromne problemy eksploatacyjne, a tym samym wiele awarii i zbędnych kosztów. W wielu krajach urasta to do głównego problemu w eksploatacji pompowni i oczyszczalni ścieków.

Katarzyna Cesluk Problematyczne łazienki

Problematyczne łazienki Problematyczne łazienki

Zmiana aranżacji łazienki czy kuchni albo wydzielenie nowego pomieszczenia sanitarnego, np. w piwnicy, wiąże się zwykle z problemem skutecznego odprowadzenia ścieków. Ich grawitacyjny odpływ okazuje się...

Zmiana aranżacji łazienki czy kuchni albo wydzielenie nowego pomieszczenia sanitarnego, np. w piwnicy, wiąże się zwykle z problemem skutecznego odprowadzenia ścieków. Ich grawitacyjny odpływ okazuje się najczęściej niemożliwy. Rynek urządzeń sanitarnych proponuje rozwiązania stworzone specjalnie w celu uporania się z tym problemem bez konieczności przeprowadzania poważnych remontów instalacji.

Redakcja RI Pompownie ścieków a efektywność energetyczna

Pompownie ścieków a efektywność energetyczna Pompownie ścieków a efektywność energetyczna

W dobie powszechnego dążenia do zwiększania efektywności energetycznej podejmuje się też odpowiednie działania w gospodarce wodno-ściekowej. Kierunek ten nabiera coraz większego znaczenia – po zapewnieniu...

W dobie powszechnego dążenia do zwiększania efektywności energetycznej podejmuje się też odpowiednie działania w gospodarce wodno-ściekowej. Kierunek ten nabiera coraz większego znaczenia – po zapewnieniu powszechnego dostępu do czystej wody, ujmowaniu wszystkich ścieków i ich oczyszczaniu.

dr inż. Marek Kalenik Kanalizacja ciśnieniowa – zasady projektowania

Kanalizacja ciśnieniowa – zasady projektowania Kanalizacja ciśnieniowa – zasady projektowania

Kanalizacja ciśnieniowa zalecana jest dla obszarów o zróżnicowanej konfiguracji – pagórkowatych lub górskich, gdy spadki terenu nie sprzyjają zastosowaniu kanalizacji grawitacyjnej. Stosuje się ją także...

Kanalizacja ciśnieniowa zalecana jest dla obszarów o zróżnicowanej konfiguracji – pagórkowatych lub górskich, gdy spadki terenu nie sprzyjają zastosowaniu kanalizacji grawitacyjnej. Stosuje się ją także na terenach o wysokim poziomie wód gruntowych i z zabudową rozproszoną. Zaleca się jej wykorzystanie na obszarach, z których ścieki są odprowadzane okresowo i w małych ilościach, oraz tam, gdzie występują trudności w wytyczeniu trasy rurociągu, jest mało miejsca lub pojawiają się różnego rodzaju przeszkody...

mgr inż. Anna Jurga Charakterystyka systemów wodnych stosowanych w wybranych misjach kosmicznych

Charakterystyka systemów wodnych stosowanych w wybranych misjach kosmicznych Charakterystyka systemów wodnych stosowanych w wybranych misjach kosmicznych

Stworzenie całkowicie zamkniętego obiegu wodnego w przyszłych obiektach kosmicznych będzie jednym z ważniejszych kroków na drodze do stworzenia kolonii pozaziemskiej. Technologie te jednak wymagają doskonalenia...

Stworzenie całkowicie zamkniętego obiegu wodnego w przyszłych obiektach kosmicznych będzie jednym z ważniejszych kroków na drodze do stworzenia kolonii pozaziemskiej. Technologie te jednak wymagają doskonalenia i badań oraz stworzenia jednolitej bazy strumieni ścieków mogących powstać w obiektach kosmicznych, a także usystematyzowania ich ilości i składu.

Joanna Ryńska Podczyszczanie ścieków – separatory tłuszczu i substancji ropopochodnych

Podczyszczanie ścieków – separatory tłuszczu i substancji ropopochodnych Podczyszczanie ścieków – separatory tłuszczu i substancji ropopochodnych

Separatory są urządzeniami do podczyszczania ścieków zawierających substancje, które są albo niebezpieczne dla środowiska (np. węglowodory ropopochodne), albo powodują problemy eksploatacyjne instalacji...

Separatory są urządzeniami do podczyszczania ścieków zawierających substancje, które są albo niebezpieczne dla środowiska (np. węglowodory ropopochodne), albo powodują problemy eksploatacyjne instalacji kanalizacyjnej (np. tłuszcze). Nawet jeśli prawo nie wymaga ich stosowania, obecność separatorów w instalacji może znacząco ograniczyć występowanie sytuacji awaryjnych.

Redakcja RI Jak działa przydomowa przepompownia ścieków?

Jak działa przydomowa przepompownia ścieków? Jak działa przydomowa przepompownia ścieków?

Podstawowym zadaniem przepompowni ścieków jest podnoszenie ścieków z niższego poziomu na wyższy. Domowe przepompownie spełniają tę funkcję, zwłaszcza kiedy nie ma możliwości wykonania kanalizacji grawitacyjnej....

Podstawowym zadaniem przepompowni ścieków jest podnoszenie ścieków z niższego poziomu na wyższy. Domowe przepompownie spełniają tę funkcję, zwłaszcza kiedy nie ma możliwości wykonania kanalizacji grawitacyjnej. Z czego zbudowana jest przydomowa przepompownia ścieków i jaką wybrać?

Redakcja RI Recykling wody szarej, czyli jak ponownie wykorzystać wodę z odzysku?

Recykling wody szarej, czyli jak ponownie wykorzystać wodę z odzysku? Recykling wody szarej, czyli jak ponownie wykorzystać wodę z odzysku?

Magazynowanie wody jest w naszym kraju nadal niezbyt popularne, a jej zużycie jest bardzo duże. W jaki sposób możemy oszczędzić zużycie wody w domu? Jednym ze sposobów jest odzysk wody deszczowej, który...

Magazynowanie wody jest w naszym kraju nadal niezbyt popularne, a jej zużycie jest bardzo duże. W jaki sposób możemy oszczędzić zużycie wody w domu? Jednym ze sposobów jest odzysk wody deszczowej, który nie tylko jest ekologiczny, ale sprawia, że rachunki za wodę są mniejsze. Jednak warto pójść o krok dalej i również recyklingować wodę szarą. Co to jest woda szara i do czego możemy ją wykorzystać?

Waldemar Joniec Pompownie ścieków

Pompownie ścieków Pompownie ścieków

Pompownie ścieków są podstawowym elementem sieci transportu ścieków w nowoczesnej gospodarce wodno‑ściekowej. Przetłaczają ścieki do głównych kolektorów kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej lub tłocznej...

Pompownie ścieków są podstawowym elementem sieci transportu ścieków w nowoczesnej gospodarce wodno‑ściekowej. Przetłaczają ścieki do głównych kolektorów kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej lub tłocznej (ciśnieniowej). Nowoczesne przepompownie to zwarte i kompletne urządzenia wyposażane w zależności od zadań, jakie się im stawia.

mgr inż. Anna Jurga, inż. Bartosz Zięba Technologie inżynierii środowiska w obiektach kosmicznych

Technologie inżynierii środowiska w obiektach kosmicznych Technologie inżynierii środowiska w obiektach kosmicznych

Tak jak Formuła 1 była sprawdzianem dla nowych technologii w przemyśle samochodowym, tak projektowane obiekty kosmiczne mogą być impulsem do rozwoju technologii w inżynierii i ochronie środowiska, zwłaszcza...

Tak jak Formuła 1 była sprawdzianem dla nowych technologii w przemyśle samochodowym, tak projektowane obiekty kosmiczne mogą być impulsem do rozwoju technologii w inżynierii i ochronie środowiska, zwłaszcza w zakresie gospodarowania ściekami.

dr inż. Marek Kalenik Kanalizacja podciśnieniowa – zasady projektowania

Kanalizacja podciśnieniowa – zasady projektowania Kanalizacja podciśnieniowa – zasady projektowania

Normy dotyczące projektowania kanalizacji podciśnieniowej zawierają jedynie ogólne wymagania techniczne, z kolei w wytycznych EPA przy doborze parametrów projektowych występują nieścisłości. W projektowaniu...

Normy dotyczące projektowania kanalizacji podciśnieniowej zawierają jedynie ogólne wymagania techniczne, z kolei w wytycznych EPA przy doborze parametrów projektowych występują nieścisłości. W projektowaniu warto posiłkować się algorytmem wymiarowania kanalizacji wg ATV-DVWK-A 116 oraz korzystać z metod projektowania opracowanych przez firmy na podstawie doświadczeń eksploatacyjnych.

dr inż. Katarzyna Kołecka, mgr inż. Dariusz Rohde Systemy trzcinowe jako metoda odwadniania i stabilizacji osadów ściekowych dla małych i średnich  oczyszczalni

Systemy trzcinowe jako metoda odwadniania i stabilizacji osadów ściekowych dla małych i średnich  oczyszczalni Systemy trzcinowe jako metoda odwadniania i stabilizacji osadów ściekowych dla małych i średnich  oczyszczalni

Jedną z metod unieszkodliwiania osadów ściekowych jest tzw. metoda trzcinowa. O jej przydatności dla małych i średnich oczyszczalni ścieków decydują stosunkowo niskie koszty eksploatacji, stanowiące 5–10%...

Jedną z metod unieszkodliwiania osadów ściekowych jest tzw. metoda trzcinowa. O jej przydatności dla małych i średnich oczyszczalni ścieków decydują stosunkowo niskie koszty eksploatacji, stanowiące 5–10% kosztów powszechnie stosowanych rozwiązań. Rozwiązanie to ma niewielkie zapotrzebowanie na energię elektryczną i nie wymaga stosowania dodatkowych substancji chemicznych poprawiających odwadnianie osadów.

Waldemar Joniec Ochrona przed zalaniem i cofaniem się ścieków

Ochrona przed zalaniem i cofaniem się ścieków Ochrona przed zalaniem i cofaniem się ścieków

Przy projektowaniu instalacji kanalizacyjnej i instalacji odprowadzania wód opadowych należy uwzględnić ryzyko przepływu zwrotnego. Instalacje te powinny być projektowane i montowane w taki sposób, żeby...

Przy projektowaniu instalacji kanalizacyjnej i instalacji odprowadzania wód opadowych należy uwzględnić ryzyko przepływu zwrotnego. Instalacje te powinny być projektowane i montowane w taki sposób, żeby eliminowały ryzyko zalania budynku lub posesji. Obowiązek zastosowania takich zabezpieczeń spoczywa na inwestorze, a nie na odbiorcy ścieków.

dr inż. Marek Kalenik Kanalizacja grawitacyjna – rozwiązania konstrukcyjne i wykonawstwo

Kanalizacja grawitacyjna – rozwiązania konstrukcyjne i wykonawstwo Kanalizacja grawitacyjna – rozwiązania konstrukcyjne i wykonawstwo

W artykule przedstawiono rozwiązania konstrukcyjne systemów kanalizacji grawitacyjnej. Omówiono budowę i zasadę działania kanalizacji grawitacyjnej oraz wytyczne układania kanałów i kolektorów ściekowych.

W artykule przedstawiono rozwiązania konstrukcyjne systemów kanalizacji grawitacyjnej. Omówiono budowę i zasadę działania kanalizacji grawitacyjnej oraz wytyczne układania kanałów i kolektorów ściekowych.

mgr inż. Katarzyna Rybka Obszary zastosowania płytowych wymienników ciepła

Obszary zastosowania płytowych wymienników ciepła Obszary zastosowania płytowych wymienników ciepła

Płytowe wymienniki ciepła są powszechnie stosowane w systemach ogrzewania, chłodzenia oraz wentylacji. Obecnie wszystko, co budujemy, musi być możliwie energooszczędne, zatem rola odzysku ciepła w instalacjach...

Płytowe wymienniki ciepła są powszechnie stosowane w systemach ogrzewania, chłodzenia oraz wentylacji. Obecnie wszystko, co budujemy, musi być możliwie energooszczędne, zatem rola odzysku ciepła w instalacjach stale wzrasta.

dr inż. Edmund Nowakowski Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych

Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych Oddziały odnowy biologicznej w hotelach uzdrowiskowych

W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza  w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto  organizować konferencje...

W ostatnim półwieczu zmienił się znacznie zakres usług świadczonych przez hotele, zwłaszcza  w miejscowościach uzdrowiskowych. Poza zapewnieniem noclegów i wyżywieniem zaczęto  organizować konferencje oraz udostępniać różne formy wypoczynku, zarówno dla gości  hotelowych, jak i dla klientów zewnętrznych. Wiele z tych hoteli ma oddziały odnowy  biologicznej. W artykule przedstawione są propozycje, w jaki sposób rozwiązać działalność  takich zakładów.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.