Dobór wentylatorów dachowych

Zastosowanie wentylatorów dachowych do wentylacji pomieszczeń umożliwia skuteczną wymianę powietrza. Stosuje się je jako elementy wentylacji mechanicznej wywiewnej – wyciągają zużyte powietrze, a świeże napływa przez nawiewniki oraz specjalne otwory nawiewne. W niektórych obiektach konieczny jest mechaniczny nawiew powietrza do pomieszczeń, a wywiew jest centralny – za pomocą jednego wentylatora, który zbiera powietrze z wielu pomieszczeń przez sieć kanałów, albo lokalny – przez kilka rozproszonych wentylatorów.

Wentylatory dachowe stosuje się też do usprawnienia działania wentylacji grawitacyjnej i wtedy włączają się one, gdy naturalny ciąg wentylacyjny jest za słaby, by usunąć z pomieszczeń zużyte powietrze. Ponadto wentylatory dachowe oferowane są w wykonaniach oddymiających i przeciwwybuchowych.

Wentylacja z wentylatorami dachowymi nie wymaga osobnych pomieszczeń dla montażu urządzeń, a konserwacja nie jest kosztowna i pracochłonna i nie przeszkadza użytkownikom budynku, gdyż odbywa się na dachu. W wielu przypadkach wentylacja taka nie wymaga budowy czerpni i wyrzutni powietrza oraz kanałów instalacyjnych. Ważna jest jednak oszczędna eksploatacja i niskie zużycie energii elektrycznej do napędu silnika elektrycznego.

Producenci konstruują coraz to nowe, bardziej wydajne, cichsze, sprawniejsze i tańsze w eksploatacji wentylatory i oferują do nich elastyczne sterowanie i niezawodną automatykę. Konstrukcje i materiały są tak dobierane, aby były to urządzenia praktycznie bezobsługowe, a ich konserwacja nie wymagała demontażu. W tym celu stosuje się np. uchylne obudowy, co umożliwia pełny i swobodny dostęp do silnika i wirnika.

Przed wyborem wentylatora warto zwrócić uwagę na różne kryteria. Oferowane są wentylatory osiowe i promieniowe oraz bębnowe. Każda z tych konstrukcji ma pewne atuty, np. wentylatory promieniowe mają wysoki spręż dyspozycyjny i wywiew poziomy lub pionowy. Stosuje się też asymetryczne rozmieszczenie wirnika i osi silnika w celu uzyskania jak najkorzystniejszych warunków przepływu powietrza. Do budowy wentylatorów i osłon używane są różne materiały, począwszy od malowanej blachy konstrukcyjnej i kwasoodpornej czy aluminiowej, poprzez tworzywa sztuczne, po blachy miedziane.

Wykonania kwasoodporne sprawdzają się w obiektach, w których wentylatory mogą być narażone na duże ilości pary wodnej powodującej korozję lub działanie oparów  agresywnych związków chemicznych. W razie stosowania wentylacji miejscowej lub odciągów z obszarów, na których powstają pary lub gazy substancji palnych, używać należy wentylatorów przeciwwybuchowych. Mają one atesty dopuszczające do montażu w takich instalacjach dzięki zastosowaniu odpowiednich silników i zabezpieczeń.

Z kolei wentylatory do wyciągu powietrza o wysokiej temperaturze mają dodatkowo własne chłodzenie silnika i mogą pracować w trybie ciągłym w temperaturach: 100, 120, a nawet 200°C. Wentylatory stosowane w systemach ochrony ppoż. budynków służą do wywiewu dymu i gorących gazów pożarowych. Mogą pracować w bardzo wysokich temperaturach, od 400 do 650°C, nawet przez dwie godziny. Wentylatory takie wykonywane są bardzo starannie i spełniają wysokie wymagania techniczne.

Wyloty powietrza z wentylatorów dachowych mogą być poziome lub pionowe. Poziomy wylot stosuje się dla wywiewanego powietrza bez nadmiernych zanieczyszczeń i zapachów i kiedy nie ma zagrożenia, że zużyte powietrze zmiesza się z napływającym do budynku. Jeśli strumień wywiewanego powietrza może być przenoszony przez wiatr w pobliże okien budynku lub nawiewników czy czerpni, stosuje się wentylatory o wylocie pionowym, które potrafią wyrzucić zużyte powietrze na wysokość kilku metrów ponad dach i tym samym nie dochodzi do jego mieszania się z powietrzem napływającym do budynku.

Taki wentylator musi mieć specjalną obudowę zapobiegającą przenikaniu opadów do wnętrza urządzenia. Z kolei powietrze może być zasysane przez wentylator z podstawy dachowej bezpośrednio z pomieszczenia lub przez instalację wyciągową. Do napędu wentylatorów stosuje się silniki o mocy od kilkunastu watów do kilkunastu kilowatów. Małe wentylatory o niewielkich wydatkach zasila się jednofazowo, a duże trójfazowo.

Regulacja obrotów może być stopniowa, np. dwu- i trzybiegowa, lub płynna za pomocą przetworników częstotliwości, tzw. falowników. Stosuje się też silniki elektronicznie komutowane zasilane prądem stałym, które łatwo poddają się płynnej regulacji obrotów, są bardziej żywotne od tradycyjnych i co najważniejsze, nie iskrzą, a tym samym są odpowiednie do stosowania w strefie zagrożenia wybuchem. Ich konstrukcja umożliwia obniżenie poziomu hałasu przy wysokich obrotach i są one mniej energochłonne, co ma szczególne znaczenie w przypadku ciągłej pracy instalacji. Regulacja obrotów wentylatora ma też znaczenie dla sprawności działania wentylacji w budynkach, gdzie ciągle trzeba dostosowywać ilość powietrza wywiewanego do zmieniających się potrzeb. Silniki są chronione za pomocą zabezpieczeń przed zablokowaniem i przegrzaniem oraz specjalnych uzwojeń o podwyższonej wytrzymałości temperaturowej. Stosuje się też dodatkowe chłodzenie, np. wyposaża się urządzenia w dodatkowe skrzydła powodujące osobny nadmuch chłodnego powietrza na wał silnika. Wentylatory dachowe mają silniki o różnym stopniu ochrony IP, od 44, 54 i 55 po 56 i 65. Oferowane są również konstrukcje pyłoszczelne i wodoodporne.

Z pracą wentylatorów wiąże się hałas. Aby był on jak najmniejszy, stosuje się różnorodne kształty wirników oraz regulację obrotów i wygłuszające podstawy. Oferowane są np. wentylatory w dźwiękochłonnej obudowie i na cokole tłumiącym hałas oraz podstawy dachowe z płaszczem izolacji i przegrodami tłumiącymi. Producenci oferują na zamówienie różne kolory urządzeń, więc obudowy można dobrać do koloru dachu lub budynku, aby nie zeszpecić ich wyglądu.

Ze względów estetycznych, także np. w obiektach zabytkowych, stosuje się specjalne niskie wentylatory, niewidoczne dla postronnego obserwatora. Dobrze dobrane obudowy wentylatorów mogą podkreślać lub uzupełniać architekturę dachu. Na to także warto zwracać uwagę przy wyborze, gdyż nie tylko parametry techniczne, ale i estetyczne mogą decydować o zadowoleniu inwestorów.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!