RynekInstalacyjny.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Odzysk ciepła ze ścieków

Układ odzysku ciepła ze ścieków podczyszczonych na miejscu dla budynku wysokiego (28 pięter) Wintower w Winterthur (Niemcy), umożliwiający odzyskanie ok. 600 kW mocy grzewczej
Źródło: Huber

Układ odzysku ciepła ze ścieków podczyszczonych na miejscu dla budynku wysokiego (28 pięter) Wintower w Winterthur (Niemcy), umożliwiający odzyskanie ok. 600 kW mocy grzewczej


Źródło: Huber

Miasta i gminy coraz częściej inwestują w rozwiązania o różnej skali umożliwiające dekarbonizację systemu ciepłowniczego. Istotną rolę odgrywa tu wykorzystanie ogólnodostępnego, choć docenianego dopiero od niedawna, ciepła odpadowego – w tym pochodzącego z systemu kanalizacji, od przyboru w łazience po oczyszczalnię ścieków.

Zobacz także

FLOWAIR Sprawdź, jak prześcigniesz konkurencję dzięki SYSTEMOWI FLOWAIR

Sprawdź, jak prześcigniesz konkurencję dzięki SYSTEMOWI FLOWAIR Sprawdź, jak prześcigniesz konkurencję dzięki SYSTEMOWI FLOWAIR

Jeżeli na co dzień zarządzasz zespołem, z pewnością wiesz, że warunki panujące w pomieszczeniach bezpośrednio przekładają się na jakość i wydajność pracy. To samo dotyczy logistyki i zarządzania towarami...

Jeżeli na co dzień zarządzasz zespołem, z pewnością wiesz, że warunki panujące w pomieszczeniach bezpośrednio przekładają się na jakość i wydajność pracy. To samo dotyczy logistyki i zarządzania towarami – musisz o nie zadbać, aby podczas składowania nie straciły swoich właściwości.

ADEY Innovation SAS ADEY – optymalna ochrona systemu grzewczego

ADEY – optymalna ochrona systemu grzewczego ADEY – optymalna ochrona systemu grzewczego

ADEY jest wiodącym producentem filtrów magnetycznych oraz środków chemicznych stosowanych w systemach grzewczych do ich ochrony i poprawy efektywności pracy. Produkty ADEY przyczyniają się jednocześnie...

ADEY jest wiodącym producentem filtrów magnetycznych oraz środków chemicznych stosowanych w systemach grzewczych do ich ochrony i poprawy efektywności pracy. Produkty ADEY przyczyniają się jednocześnie do ochrony środowiska naturalnego, z dużym naciskiem na poprawę jakości powietrza (umożliwiają obniżenie emisji CO2 o ok. 250 kg rocznie z pojedynczego gospodarstwa domowego).

Alfa Laval Efektywna wymiana ciepła to kwestia nowoczesnych rozwiązań w wymienniku ciepła a nie tylko powierzchni grzewczej

Efektywna wymiana ciepła to kwestia nowoczesnych rozwiązań w wymienniku ciepła a nie tylko powierzchni grzewczej Efektywna wymiana ciepła to kwestia nowoczesnych rozwiązań w wymienniku ciepła a nie tylko powierzchni grzewczej

Światowe zapotrzebowanie na energię nie staje się coraz mniejsze – wręcz przeciwnie. W nadchodzących latach coraz trudniej będzie utrzymać konkurencyjność, ponieważ firmy na każdym rynku i w każdej branży...

Światowe zapotrzebowanie na energię nie staje się coraz mniejsze – wręcz przeciwnie. W nadchodzących latach coraz trudniej będzie utrzymać konkurencyjność, ponieważ firmy na każdym rynku i w każdej branży poszukują nowych sposobów maksymalizacji wydajności przy jednoczesnym obniżeniu kosztów energii i udoskonaleniu swojego wizerunku w zakresie ochrony środowiska. Wyzwania te będą złożone i wieloaspektowe.

W artykule:

• Potencjał ciepła odpadowego ze ścieków

Rozwiązania dla przyborów sanitarnych i lokali

Rozwiązania dla systemów ciepłowniczych

 

W aspekcie bilansu energetycznego i efektywności energetycznej ścieki kojarzą się przede wszystkim z wytwarzaniem biometanu w procesach fermentacji odpadów podczas ich oczyszczania w oczyszczalni. Jednak stanowią one także jedno z istotnych (po procesach przemysłowych, procesach przetwarzania danych i produkcji żywności) źródeł tzw. ciepła odpadowego.

Potencjał ciepła odpadowego ze ścieków

Według dostępnych szacunków potencjał ciepła odpadowego z oczyszczalni ścieków w Unii Europejskiej wynosi ok. 318 TWh energii rocznie, co stanowi ok. 11% całkowitego potencjału ciepła odpadowego na terenie Wspólnoty, wynoszącego ok. 2860 TWh energii rocznie [1, 2, 3]. Na terenie całej UE, a także Polski, istnieją już i powstają kolejne rozwiązania umożliwiające odzysk ciepła ze ścieków i wykorzystanie go na cele ogrzewania budynków czy produkcji c.w.u. Największe inwestycje realizowane są w skali gmin lub miast i obejmują dostawy ciepła odzyskanego z systemów zagospodarowania ścieków (głównie oczyszczalni i przepompowni) do komunalnych sieci ciepłowniczych. Pojawiają się także rozwiązania na mniejszą skalę, umożliwiające wykorzystanie ciepła odpadowego ze ścieków w miejscu jego powstania, realizowane np. przez spółdzielnie mieszkaniowe dla budynku czy ich grupy (np. ciepło odzyskiwane z przykanalika do zasilania pomp ciepła ogrzewających mieszkania), a nawet rozwiązania w mikroskali dla poszczególnych przyborów (np. prysznice), pomieszczeń czy lokali. Odrębną, choć obiecującą grupą rozwiązań jest wykorzystanie jako dolnego źródła dla pompy ciepła ścieków pochodzenia rolniczego (np. gnojowicy) [4].

Ścieki mają dużą pojemność cieplną, stosunkowo wysoką temperaturę – zależnie od miejsca pomiaru (budynek, przykanalik, dopływ do przepompowni, dopływ do oczyszczalni) wskazywane są wartości od 10 do 20°C, a także przedział wynoszący 15–18°C w skali roku [5, 6, 7] – oraz znaczącą, do pewnego stopnia przewidywalną objętość. Podczas przepływu ścieków od budynku do oczyszczalni powstają zatem znaczne ilości ciepła odpadowego.

przemyslowa pompa ciepla

Fot. 1. Przemysłowa pompa ciepła przygotowana do odzysku energii ze ścieków do produkcji ciepła i chłodu Źródło: Oilon

Najważniejszym czynnikiem wpływającym na efektywność procesu odzysku ciepła jest temperatura ścieków, która zależy m.in. od:

  • pory roku i dnia – nocą temperatura ścieków bytowych może być o 2–3°C niższa niż w dzień;
  • rodzaju kanalizacji – kanalizacja bytowa w porównaniu do ogólnospławnej jest bardziej stabilna pod tym względem, a płynące nią ścieki mają wyższą średnią temperaturę roczną – w przypadku kanalizacji ogólnospławnej na obniżenie temperatury wpływa występowanie odpadów;
  • rodzaju obiektu wytwarzającego ścieki – np. w przypadku budynków przemysłowych czy usługowych gastronomicznych temperatura ścieków może być wyższa;
  • odległości od miejsca wytworzenia ścieków i stanu rur kanalizacyjnych, co wiąże się ze stratami ciepła podczas przepływu ścieków przez system rurowy;
  • etapu procesu oczyszczania – ścieki surowe mają temperaturę wyższą niż oczyszczone [5, 6].

Odzysk ciepła ze ścieków może zachodzić bezpośrednio (wówczas ścieki są źródłem dolnym dla pompy ciepła) lub pośrednio, kiedy przed pompą stosowany jest dodatkowy wymiennik ciepła. Metoda bezpośrednia cechuje się wyższymi współczynnikami efektywności odzysku ciepła i niższymi kosztami inwestycyjnymi, co wynika z braku elementów dodatkowych (pośrednich), takich jak wymienniki lub pompy obiegowe. Zaletą metody pośredniej jest jednak większa trwałość i odporność na korozję układu odzysku ciepła ze ścieków, ponieważ wymiennik pośredni cechuje się wysoką odpornością na zanieczyszczenia zawarte w ściekach, a elementy pompy ciepła nie mają bezpośredniego kontaktu ze ściekami.

Zobacz także: Ścieki zamiast soli drogowej? Nowe rozwiązanie z Niemiec

wymienniki odzysk ciepla

Fot. 2. Wymienniki do odzysku ciepła ze ścieków w kolektorach: a) zintegrowany z rurami betonowymi przeznaczonymi do renowacji sieci kanalizacyjnej, w której na etapie projektu modernizacji zaplanowano odzysk ciepła ze ścieków Źródło: Huber, Gmina Waterloo (Kanada); b) w sieci kanalizacyjnej w Wiedniu, pracujący od 2017 roku i odzyskujący ciepło będące dolnym źródłem dla pompy ciepła w budynku (temperatura ścieków nie spada zimą poniżej 11°C)


Źródło: Miasto Wiedeń

Przykładowym wymiennikiem, który sprawdzi się w tego typu systemach, jest rozwiązanie typu „rura w rurze”, wykonane z odpornej na korozję stali nierdzewnej i przystosowane do współpracy z płynem o dużej lepkości i gęstości, zanieczyszczonym włóknami i cząstkami stałymi. Wymienniki takie buduje się z sekcji o liczbie odpowiedniej do wielkości inwestycji, a pojedyncza składa się z dwóch rur – wewnętrzna rura o mniejszej średnicy prowadzi ścieki, a rura zewnętrzna o większej średnicy to strona wodna. Powstawanie osadów na ścianach jest spowolnione dzięki dużej średnicy rury, dodatkowo w pełni rozbieralna konstrukcja umożliwia mechaniczne oczyszczenie powierzchni w razie nagromadzenia osadów.

Ciepło można odzyskiwać zarówno ze ścieków surowych, jak i oczyszczonych. Ścieki surowe cechują się wyższą temperaturą niż ścieki oczyszczone, co wpływa na większą efektywność energetyczną procesu odzysku ciepła. Obecność mikroorganizmów oraz większe stężenie zanieczyszczeń oznacza trudniejszą eksploatację wymienników i ryzyko spadku ich sprawności (nawet o 50%) ze względu na osadzający się biofilm oraz ich większe narażenie na korozję. Temperatura i strumień przepływu ścieków surowych ulegają też w cyklu rocznym i dobowym większym wahaniom niż ścieków oczyszczonych. Temperatura ścieków ma także istotny wpływ na skuteczność usuwania substancji biogennych w procesach oczyszczania ścieków w oczyszczalni, zatem nadmierne wychłodzenie ścieków w wyniku oddawania ciepła w procesie jego odzysku może zaburzyć pracę zakładu. Dlatego w przypadku układu do odzysku ciepła pracującego na terenie oczyszczalni ścieków korzysta się często ze strumienia ścieków oczyszczonych. Natomiast jeśli ciepło jest odzyskiwane w przepompowni ścieków czy z sieci lub nawet zewnętrznej instalacji kanalizacyjnej przy budynku, stopień odzysku musi być zaplanowany tak, by temperatura ścieków odpływających następnie do oczyszczalni nie spadła poniżej wartości odpowiedniej dla zachodzących w niej biologicznych procesów technologicznych [5, 6]. W przypadku odzysku ciepła ze strumienia ścieków oczyszczonych warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden istotny aspekt zrównoważenia środowiskowego tego procesu – do odbiornika ścieków, którym są najczęściej rzeki, może trafić odpływ o wyraźnie niższej temperaturze niż „zwykły” strumień ścieków oczyszczonych. Może to mieć istotny wpływ na poprawę jakości wód w rzekach – przykładowo podwyższona temperatura wody w Odrze była jednym z istotnych czynników zakwitu tzw. złotej algi (Prymnesium parvum) [8].

rura schemat ideowy

Rys. 1. Schemat ideowy odzysku ciepła ze ścieków w obszarze nieruchomości z wykorzystaniem wymiennika „rura w rurze” Źródło: Hexonic

wymiennik ciepla

Fot. 3. Wymiennik ciepła typu „rura w rurze”, odpowiedni do odzysku ciepła ze ścieków 


Źródło: Hexonic

ukld odzysku ciepla

Fot. 4. Układ odzysku ciepła ze ścieków podczyszczonych na miejscu dla budynku wysokiego (28 pięter) Wintower w Winterthur (Niemcy), umożliwiający odzyskanie ok. 600 kW mocy grzewczej


Źródło: Huber

Rozwiązania dla przyborów sanitarnych i lokali

Ciepło odpadowe pochodzące z wody szarej można wykorzystać już na poziomie pojedynczego pionu kanalizacyjnego. Rozwiązaniem dla całej instalacji (np. obejmującej jeden pion kanalizacyjny) jest rekuperator ciepła z wody szarej – prosty w budowie przepływowy wymiennik pionowy zainstalowany na pionowym odcinku instalacji kanalizacyjnej. Urządzenie ma konstrukcję typu spiralnego – wokół rury kanalizacyjnej owinięty jest miedziany wymiennik spiralny, który przekazuje ciepło płynącej w nim, skierowanej w górę, wodzie zimnej. Konstrukcja wymiennika zapewnia jak największą wymianę ciepła (np. przekrój rur tworzących spiralę jest lekko spłaszczony w miejscu kontaktu z pionem kanalizacyjnym), a zastosowany stop lutowniczy zmniejsza opór cieplny, poprawiając przekazywanie ciepła do wymiennika. Można zastosować kilka konfiguracji takiego wymiennika – najbardziej efektywne wydaje się skierowanie części podgrzanej w ten sposób wody do podgrzewacza c.w.u. (zmniejsza się wówczas nakład energetyczny potrzebny na podgrzanie wody). Bardziej zaawansowanym rozwiązaniem jest połączenie wymiennika (rekuperatora) rurowego z pompą ciepła, dzięki czemu powstaje centrala grzewcza, w której woda podgrzana w wymienniku rurowym stanowi dolne źródło dla pompy ciepła [9].

centrala wymienniki

Fot. 5. Centrala z wymiennikami spiralnymi do odzysku ciepła ze ścieków


Źródło: Menerga

Przyborem, w którym odzysk ciepła z wody szarej może następować bezpośrednio w miejscu jej powstawania, jest prysznic (natrysk). W tym przypadku dopływ wody użytkowej i odpływ wody szarej następują jednocześnie, można więc wykorzystać bezpośrednie podgrzanie wody zimnej kierowanej do prysznica przez strumień ciepła pozyskiwany z odpływu z prysznica. Uzyskany w ten sposób odzysk energii wynosi 30–75%, zależnie od rodzaju i ustawienia wymiennika ciepła (pion/poziom), wielkości instalacji i natężenia przepływu [10]. Z tego względu rozwiązanie to, choć interesujące, ma stosunkowo długi czas zwrotu z inwestycji.

odzysk ciepla scieki szare

Rys. 2. Odzysk ciepła ze ścieków szarych na przykładzie natrysku z wymiennikiem przechodzącym przez dwie kondygnacje. Odzysk następuje podczas korzystania z natrysku – ciepło z odpływu przekazywane jest do strumienia wody zimnej dopływającej do prysznica. Ścieki płyną grawitacyjnie w wymienniku o wysokości ok. 2 m z małą prędkością, co umożliwia efektywną wymianę ciepła


Rys. na podst. mat. Wagner Solar

wymiennik poziomy

Rys. 3. Schemat wymiennika poziomego do odzysku ciepła z natrysku


Źródło: Zypho

Rozwiązania dla całych budynków

Przykładem rozwiązania korzystającego ze ścieków na poziomie pojedynczego budynku wielolokalowego jest rozwijana w Holandii i testowana w Amsterdamie instalacja typu „riothermie” (riool – ścieki oraz thermie – ciepło). Pomysł polega na odzyskiwaniu i wykorzystaniu ciepła odpadowego w miejscu jego powstania. Wdrożenie systemu „riothermie” w stolicy Holandii ma na celu przede wszystkim odejście od ogrzewania gazem, ale także zmniejszenie kosztów ogrzewania i przygotowania ciepłej wody dla budynków. Pilotażowa instalacja – obejmująca budynek mieszkalny ze 128 mieszkaniami i akademiki z 479 pokojami – wdrażania jest od II kwartału 2023 r. w spółdzielni Lieven de Key w północnej części Amsterdamu, we współpracy z przedsiębiorstwem wod-kan Waternet, przedsiębiorstwem energetycznym Firan oraz mieszkańcami. Projekt otrzymał dotację od miasta, przy czym podstawowym warunkiem było, by koszty energii ponoszone przez mieszkańców nie wzrosły w porównaniu do obecnych. Pierwszym krokiem było zwiększenie szczelności budynków poprzez wymianę okien (lepsza izolacyjność budynku wpływa na ustabilizowanie temperatury ścieków, a także przyczynia się do bardziej efektywnego wykorzystania pomp ciepła) oraz zamontowanie instalacji PV na dachach. Jako źródło ciepła odpadowego wykorzystane zostaną ścieki, zarówno szare, jak i czarne, pochodzące z domowych urządzeń kanalizacyjnych. Według autorów projektu temperatura ścieków jest w ciągu całego roku stała i wynosi 15–18°C. Za odzysk ciepła ma odpowiadać wymiennik ciepła zamontowany na by-passie od głównego kanału i ogrzewający wodę (zainstalowany przez przedsiębiorstwo wod-kan) kierowaną do mieszkań dodatkową rurą (zamontowaną przez przedsiębiorstwo ciepłownicze).

W ten sposób wymiennik odbierać będzie ciepło od strumienia ścieków i przekazywać do kolejnego elementu nowego systemu – pompy ciepła woda/woda o COP równym 3, która wytworzy wodę o temperaturze zasilania 60–70°C, przeznaczoną do ogrzewania i przygotowania c.w.u. (urządzenia te zainstaluje w mieszkaniach spółdzielnia mieszkaniowa). Pompy ciepła mają być zasilane prądem wytwarzanym w budynkowych instalacjach PV. Zakończenie prac planowane jest na przełomie lat 2024 i 2025 [7].

Inną możliwością bezpośredniego wykorzystania ciepła ze ścieków są tzw. hybrydowe wymienniki ciepła, w których jedna pompa ciepła dla całego budynku wykorzystuje ciepło ze ścieków pozyskiwane z pionu kanalizacyjnego jako źródło dolne.

schemat prototyp holandia

Rys. 4. Schemat prototypowego systemu „riothermie” (odzysk ciepła ze ścieków) dla budynku mieszkalnego i zamieszkania zbiorowego w Holandii


Źródło: Firan

hybrydowy uklad odzysku

Fot. 6. Hybrydowy układ odzysku ciepła – ścieki są źródłem dolnym dla jednej pompy ciepła obsługującej cały budynek


Źródło: EcoPrius

Rozwiązania dla systemów ciepłowniczych

Dla polskich miast odzysk ciepła odpadowego – w tym ze ścieków – stanowi element strategii osiągania neutralności klimatycznej. W Szlachęcinie k. Poznania od 2020 r. pracuje instalacja kogeneracyjna połączona z pompą ciepła, odzyskująca ciepło odpadowe powstałe w procesie oczyszczania ścieków. Moc cieplna systemu grzewczego wynosi ok. 2,9 MW, a powstałe ciepło kierowane jest do sieci ciepłowniczej w Murowanej Goślinie (5000 mieszkańców). W październiku 2022 r. w Poznaniu podpisano porozumienie dotyczące kolejnej inwestycji. W Centralnej i Lewobrzeżnej Oczyszczalni Ścieków powstają pompy ciepła o mocach 16 i 5 MW. Potencjał odzysku ciepła w ramach tych dwóch inwestycji wynosi 460 tys. GJ rocznie.

murowana goslina uklad odzysku ciepla 1

Fot. 7. Układ odzysku ciepła ze ścieków umożliwiający przygotowanie ciepła sieciowego dla liczącej 5 tys. mieszkańców Murowanej Gośliny


Źródło: Aquanet

Z kolei w Warszawie zaplanowano współpracę komunalnego systemu ciepłowniczego ze stołecznymi oczyszczalniami ścieków „Czajka”, „Południe” i „Pruszków”. Termika, spółka PGNiG, podpisała z Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji umowę na studium wykonalności odzysku ciepła odpadowego zarówno z oczyszczalni, jak i samej sieci kanalizacyjnej. Powstać mają cztery pompy ciepła: w oczyszczalniach „Pruszków” i „Czajka” wykorzystujące ścieki oczyszczone z kolektora prowadzonego przy Elektrociepłowni Siekierki, a w przepompowni Żerań źródłem dolnym będą ścieki surowe. Inspiracją dla tych projektów może się stać realizacja Siemens Energy w sztokholmskiej ciepłowni Hammarby – pracująca od ponad 25 lat i pozostająca największym na świecie źródłem ciepła opartym na pompie ciepła, z wykorzystaniem siedmiu pomp o łącznej mocy 225 MWt.

Największa tego rodzaju inwestycja w Polsce realizowana jest we Wrocławiu przez przedsiębiorstwo ciepłownicze Fortum we współpracy z MPWiK na terenie przepompowni ścieków Port Południe, do której trafiają ścieki z kanalizacji ogólnospławnej z centralnej i południowej części Wrocławia. Odzysk ciepła ze ścieków umożliwi pompa ciepła Wrompa o mocy grzewczej 12,5 MW. Wyprodukowana woda o temperaturze do 85°C zostanie skierowana do systemu ciepłowniczego rurą o średnicy DN 500 i długości ok. 1 km i pozwoli pokryć do 5% zapotrzebowania miasta na ciepło (średnio 2–3%).

Dostawcą pompy ciepła opartej na czynniku chłodniczym R1234ze i ważącej 110 t jest szwajcarska firma Friotherm. Do potrzeb inwestycji dostosowano wymiennik ciepła źródła dolnego (parownika), zarówno pod względem materiałowym, jak i żłobień powierzchni wymiany ciepła. Wymiennik musi być odpowiednio konserwowany, aby zapobiec pogorszeniu jego własności cieplnych przez powstawanie osadów. We wrocławskiej inwestycji zdecydowano się na układ podczyszczania ścieków (ulokowany ok. 13 m pod powierzchnią terenu) – na kratach gęstych, a następnie w procesie sedymentacji i flotacji – oraz na zastosowanie zaworu czterodrogowego na dopływie do parownika, który przez odwrócenie kierunku przepływu ścieków umożliwia oczyszczenie powierzchni wymiennika.

keller inwestycja wrompa

Fot. 8. Prace budowlane przy inwestycji „Wrompa” – dużej pompie ciepła, dla której dolnym źródłem będzie ciepło odzyskane ze ścieków podczyszczonych na miejscu


Źródło: Fortum

Do parownika ma trafiać 1/3 strumienia ścieków dopływających do przepompowni. Jeśli wielkość strumienia ścieków spadnie poniżej 1600 m3/h, realizowana będzie recyrkulacja strumienia ścieków. Natomiast jeśli temperatura ścieków po procesie odzysku ciepła spadnie do 14°C, odzysk przestanie być prowadzony. Wartość ta wynika z wymagań Oczyszczalni Janówek, do której trafiają ścieki z przepompowni, związanych z wydajnością oczyszczania biologicznego. Z kolei temperatura wytwarzanej wody grzewczej będzie regulowana nadążnie – dostosowywana do temperatury wody w sieci ciepłowniczej na podstawie pomiaru w punkcie przyłączeniowym rury prowadzącej od Wrompy do sieci ciepłowniczej.

Wrompa zasilana będzie 5 MW energii sieciowej mającej odpowiednie świadectwa pochodzenia (na terenie przepompowni nie ma miejsca na adekwatną instalację OZE). COP wynosi 3–3,2, a w przypadku recyrkulacji (kiedy temperatura źródła dolnego jest niższa) nie mniej niż 2,8. Projekt wart jest ok. 100 mln zł (18 mln pochodzi z funduszu EOG, 3 mln z dotacji Skarbu Państwa), a oddanie do użytku zaplanowano na IV kwartał 2024 r.

Literatura

1. Vad Sørensen Sara, Największe na świecie niewykorzystane źródło energii. Ciepło odpadowe, Danfoss, 2023

2. Euroheat & Power, District Heating and Cooling Market Outlook, 2023

3. Connolly David et al., Heat Roadmap Europe: Combining district heating with heat savings to decarbonise the EU energy system, „Energy Policy” Vol. 65, 2014, p. 475–489, https://doi.org/10.1016/j.enpol.2013.10.035

4. Czarniecki Dorian, Słyś Daniel, Możliwości odzysku ciepła odpadowego ze ścieków w gospodarstwach rolno-hodowlanych, „Proceedings of ECOpole” 9(2)/2015, DOI: 10.2429/proc.2015.9(2)067

5. Słyś Daniel, Kordana Sabina, Odzysk ciepła odpadowego w instalacjach i systemach kanalizacyjnych, KaBe, 2022

6. Żogała Alina, Darul Helena, Głodniok Marcin, Zawartka Paweł, Ścieki jako źródło ciepła odpadowego – studium przypadku, „Ecological Engineering & Environmental Technology” 49/2016, s. 208–212, https://doi.org/10.12912/23920629/64525

7. Boztas Senay, A treasure beneath our feet: How the Dutch went down the toilet looking for heat, https://www.theguardian.com/environment/2023/nov/08/how-the-dutch-went-down-the-toilet-looking-for-heat-sewage (dostęp: 1.12.2023)

8. Roelke Daniel, Harmful Algal Species Fact Sheet: Prymnesium parvum (Carter) „Golden Algae”: A Compendium Desk Reference, „Harmful Algal Blooms”, (p. 629–632), DOI: 10.1002/9781118994672.ch16q

9. Joniec Waldemar, Odzysk ciepła z kanalizacji, „Rynek Instalacyjny” 5/2007, https://www.rynekinstalacyjny.pl/artykul/instalacje-kanalizacyjne/36268,odzysk-ciepla-z-kanalizacji 

10. McNabola Aonghus, Shields Killian, Efficient drain water heat recovery in horizontal domestic shower drains, „Energy and Buildings”, Vol. 59, 2013

11. Materiały prasowe: Fortum, PGNIG Termika, Aquanet

12. Materiały techniczne: Carrier, EcoPrius, Gazuno, Hexonic, Menerga, Oilan, Siemens

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

Joanna Ryńska Podczyszczanie ścieków – separatory tłuszczu i substancji ropopochodnych

Podczyszczanie ścieków – separatory tłuszczu i substancji ropopochodnych Podczyszczanie ścieków – separatory tłuszczu i substancji ropopochodnych

Separatory są urządzeniami do podczyszczania ścieków zawierających substancje, które są albo niebezpieczne dla środowiska (np. węglowodory ropopochodne), albo powodują problemy eksploatacyjne instalacji...

Separatory są urządzeniami do podczyszczania ścieków zawierających substancje, które są albo niebezpieczne dla środowiska (np. węglowodory ropopochodne), albo powodują problemy eksploatacyjne instalacji kanalizacyjnej (np. tłuszcze). Nawet jeśli prawo nie wymaga ich stosowania, obecność separatorów w instalacji może znacząco ograniczyć występowanie sytuacji awaryjnych.

Redakcja RI Jak działa przydomowa przepompownia ścieków?

Jak działa przydomowa przepompownia ścieków? Jak działa przydomowa przepompownia ścieków?

Podstawowym zadaniem przepompowni ścieków jest podnoszenie ścieków z niższego poziomu na wyższy. Domowe przepompownie spełniają tę funkcję, zwłaszcza kiedy nie ma możliwości wykonania kanalizacji grawitacyjnej....

Podstawowym zadaniem przepompowni ścieków jest podnoszenie ścieków z niższego poziomu na wyższy. Domowe przepompownie spełniają tę funkcję, zwłaszcza kiedy nie ma możliwości wykonania kanalizacji grawitacyjnej. Z czego zbudowana jest przydomowa przepompownia ścieków i jaką wybrać?

Redakcja RI Recykling wody szarej, czyli jak ponownie wykorzystać wodę z odzysku?

Recykling wody szarej, czyli jak ponownie wykorzystać wodę z odzysku? Recykling wody szarej, czyli jak ponownie wykorzystać wodę z odzysku?

Magazynowanie wody jest w naszym kraju nadal niezbyt popularne, a jej zużycie jest bardzo duże. W jaki sposób możemy oszczędzić zużycie wody w domu? Jednym ze sposobów jest odzysk wody deszczowej, który...

Magazynowanie wody jest w naszym kraju nadal niezbyt popularne, a jej zużycie jest bardzo duże. W jaki sposób możemy oszczędzić zużycie wody w domu? Jednym ze sposobów jest odzysk wody deszczowej, który nie tylko jest ekologiczny, ale sprawia, że rachunki za wodę są mniejsze. Jednak warto pójść o krok dalej i również recyklingować wodę szarą. Co to jest woda szara i do czego możemy ją wykorzystać?

Waldemar Joniec Pompownie ścieków

Pompownie ścieków Pompownie ścieków

Pompownie ścieków są podstawowym elementem sieci transportu ścieków w nowoczesnej gospodarce wodno‑ściekowej. Przetłaczają ścieki do głównych kolektorów kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej lub tłocznej...

Pompownie ścieków są podstawowym elementem sieci transportu ścieków w nowoczesnej gospodarce wodno‑ściekowej. Przetłaczają ścieki do głównych kolektorów kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej lub tłocznej (ciśnieniowej). Nowoczesne przepompownie to zwarte i kompletne urządzenia wyposażane w zależności od zadań, jakie się im stawia.

mgr inż. Anna Jurga, inż. Bartosz Zięba Technologie inżynierii środowiska w obiektach kosmicznych

Technologie inżynierii środowiska w obiektach kosmicznych Technologie inżynierii środowiska w obiektach kosmicznych

Tak jak Formuła 1 była sprawdzianem dla nowych technologii w przemyśle samochodowym, tak projektowane obiekty kosmiczne mogą być impulsem do rozwoju technologii w inżynierii i ochronie środowiska, zwłaszcza...

Tak jak Formuła 1 była sprawdzianem dla nowych technologii w przemyśle samochodowym, tak projektowane obiekty kosmiczne mogą być impulsem do rozwoju technologii w inżynierii i ochronie środowiska, zwłaszcza w zakresie gospodarowania ściekami.

dr inż. Marek Kalenik Kanalizacja podciśnieniowa – zasady projektowania

Kanalizacja podciśnieniowa – zasady projektowania Kanalizacja podciśnieniowa – zasady projektowania

Normy dotyczące projektowania kanalizacji podciśnieniowej zawierają jedynie ogólne wymagania techniczne, z kolei w wytycznych EPA przy doborze parametrów projektowych występują nieścisłości. W projektowaniu...

Normy dotyczące projektowania kanalizacji podciśnieniowej zawierają jedynie ogólne wymagania techniczne, z kolei w wytycznych EPA przy doborze parametrów projektowych występują nieścisłości. W projektowaniu warto posiłkować się algorytmem wymiarowania kanalizacji wg ATV-DVWK-A 116 oraz korzystać z metod projektowania opracowanych przez firmy na podstawie doświadczeń eksploatacyjnych.

dr inż. Katarzyna Kołecka, mgr inż. Dariusz Rohde Systemy trzcinowe jako metoda odwadniania i stabilizacji osadów ściekowych dla małych i średnich  oczyszczalni

Systemy trzcinowe jako metoda odwadniania i stabilizacji osadów ściekowych dla małych i średnich  oczyszczalni Systemy trzcinowe jako metoda odwadniania i stabilizacji osadów ściekowych dla małych i średnich  oczyszczalni

Jedną z metod unieszkodliwiania osadów ściekowych jest tzw. metoda trzcinowa. O jej przydatności dla małych i średnich oczyszczalni ścieków decydują stosunkowo niskie koszty eksploatacji, stanowiące 5–10%...

Jedną z metod unieszkodliwiania osadów ściekowych jest tzw. metoda trzcinowa. O jej przydatności dla małych i średnich oczyszczalni ścieków decydują stosunkowo niskie koszty eksploatacji, stanowiące 5–10% kosztów powszechnie stosowanych rozwiązań. Rozwiązanie to ma niewielkie zapotrzebowanie na energię elektryczną i nie wymaga stosowania dodatkowych substancji chemicznych poprawiających odwadnianie osadów.

opr. red. Ochrona przed zalaniem i cofaniem się ścieków

Ochrona przed zalaniem i cofaniem się ścieków Ochrona przed zalaniem i cofaniem się ścieków

Przy projektowaniu instalacji kanalizacyjnej i instalacji odprowadzania wód opadowych należy uwzględnić ryzyko przepływu zwrotnego. Instalacje te powinny być projektowane i montowane w taki sposób, żeby...

Przy projektowaniu instalacji kanalizacyjnej i instalacji odprowadzania wód opadowych należy uwzględnić ryzyko przepływu zwrotnego. Instalacje te powinny być projektowane i montowane w taki sposób, żeby eliminowały ryzyko zalania budynku lub posesji. Obowiązek zastosowania takich zabezpieczeń spoczywa na inwestorze, a nie na odbiorcy ścieków.

dr inż. Marek Kalenik Kanalizacja grawitacyjna – zasady projektowania

Kanalizacja grawitacyjna – zasady projektowania Kanalizacja grawitacyjna – zasady projektowania

Koncepcja zwodociągowania i skanalizowania miejscowości lub gminy powinna uwzględniać perspektywę przynajmniej 20–25-letniego rozwoju danego obszaru. Sieci wodociągowe i kanalizacyjne buduje się etapami...

Koncepcja zwodociągowania i skanalizowania miejscowości lub gminy powinna uwzględniać perspektywę przynajmniej 20–25-letniego rozwoju danego obszaru. Sieci wodociągowe i kanalizacyjne buduje się etapami i ich pełna wizja pozwala na unikanie błędów m.in. w zakresie przepustowości czy prowadzenia przez rozdrobnione grunty. Artykuł stanowi kontynuację publikacji z numeru „Rynku Instalacyjnego” nr 5/2017 r., w której omówiono możliwe rozwiązania konstrukcyjne oraz sposób wykonania kanalizacji grawitacyjnej.

dr inż. Marek Kalenik Kanalizacja grawitacyjna – rozwiązania konstrukcyjne i wykonawstwo

Kanalizacja grawitacyjna – rozwiązania konstrukcyjne i wykonawstwo Kanalizacja grawitacyjna – rozwiązania konstrukcyjne i wykonawstwo

W artykule przedstawiono rozwiązania konstrukcyjne systemów kanalizacji grawitacyjnej. Omówiono budowę i zasadę działania kanalizacji grawitacyjnej oraz wytyczne układania kanałów i kolektorów ściekowych.

W artykule przedstawiono rozwiązania konstrukcyjne systemów kanalizacji grawitacyjnej. Omówiono budowę i zasadę działania kanalizacji grawitacyjnej oraz wytyczne układania kanałów i kolektorów ściekowych.

mgr inż. Katarzyna Rybka Obszary zastosowania płytowych wymienników ciepła

Obszary zastosowania płytowych wymienników ciepła Obszary zastosowania płytowych wymienników ciepła

Płytowe wymienniki ciepła są powszechnie stosowane w systemach ogrzewania, chłodzenia oraz wentylacji. Obecnie wszystko, co budujemy, musi być możliwie energooszczędne, zatem rola odzysku ciepła w instalacjach...

Płytowe wymienniki ciepła są powszechnie stosowane w systemach ogrzewania, chłodzenia oraz wentylacji. Obecnie wszystko, co budujemy, musi być możliwie energooszczędne, zatem rola odzysku ciepła w instalacjach stale wzrasta.

dr inż. Bogdan Nowak, dr inż. Grzegorz Bartnicki Przyłącze ciepłownicze - modernizacja czy zmiana sposobu zaopatrzenia w ciepło

Przyłącze ciepłownicze - modernizacja czy zmiana sposobu zaopatrzenia w ciepło Przyłącze ciepłownicze - modernizacja czy zmiana sposobu zaopatrzenia w ciepło

Zamiar ograniczania kosztów ponoszonych na ogrzewanie pomieszczeń oraz przygotowanie ciepłej wody użytkowej powoduje, że zarządca lub właściciel budynku co pewien czas powinien przeprowadzić analizę różnych...

Zamiar ograniczania kosztów ponoszonych na ogrzewanie pomieszczeń oraz przygotowanie ciepłej wody użytkowej powoduje, że zarządca lub właściciel budynku co pewien czas powinien przeprowadzić analizę różnych wariantów zaopatrzenia w ciepło i ewentualnie podjąć decyzję o korekcie dotychczasowych warunków eksploatacji systemu. Wśród rozważanych przypadków mogą znaleźć się bardzo radykalne takie jak zmiana sposobu zaopatrzenia w ciepło [1], ale również rozwiązania sprowadzające się wyłącznie do wymiany...

dr inż. Ryszard Śnieżyk Jak poprawić zakładową sieć ciepłowniczą?

Jak poprawić zakładową sieć ciepłowniczą? Jak poprawić zakładową sieć ciepłowniczą?

Funkcjonowanie sieci ciepłowniczych na terenie zakładów zawsze przysparzało sporo problemów. Wiele sieci od samego początku nie funkcjonuje optymalnie. Nie wynika to jednak tylko z błędów projektantów,...

Funkcjonowanie sieci ciepłowniczych na terenie zakładów zawsze przysparzało sporo problemów. Wiele sieci od samego początku nie funkcjonuje optymalnie. Nie wynika to jednak tylko z błędów projektantów, ale głównie z warunków, w jakich takie sieci są tworzone. Zła praca systemu ciepłowniczego może wynikać ze złego bilansu cieplnego całego układu, z nieprawidłowej regulacji, z wadliwych przepływów (zły rozdział ciśnienia), a do tego najczęściej dochodzi jeszcze nieprawidłowa eksploatacja. Autor omawia...

dr inż. Ryszard Śnieżyk Parametry pracy pomp obiegowych w ciepłowniach

Parametry pracy pomp obiegowych w ciepłowniach Parametry pracy pomp obiegowych w ciepłowniach

Artykuł jest kontynuacją publikacji o tej tematyce, ale stanowi odrębną całość. Określono w nim parametry pracy pomp obiegowych w ciepłowniach zależące od warunków dostawy ciepła do poszczególnych odbiorców....

Artykuł jest kontynuacją publikacji o tej tematyce, ale stanowi odrębną całość. Określono w nim parametry pracy pomp obiegowych w ciepłowniach zależące od warunków dostawy ciepła do poszczególnych odbiorców. Należy wziąć pod uwagę rodzaj kotłów (stało- lub zmiennoprzepływowych) oraz wahania przepływu wody sieciowej i powodowane przez to wahania ciśnień piezometrycznych. Skupiono się na ciepłowniach z kotłami wodnorurkowymi, które są najczęściej stosowane w Polsce (typu WR i WLM). Szczegółowo przeanalizowano...

dr inż. Ryszard Śnieżyk Rola przepompowni w obniżaniu parametrów pracy pomp obiegowych w ciepłowniach

Rola przepompowni w obniżaniu parametrów pracy pomp obiegowych w ciepłowniach Rola przepompowni w obniżaniu parametrów pracy pomp obiegowych w ciepłowniach

W artykule przedstawiono najważniejsze przesłanki decydujące o wpływie przepompowni wody sieciowej na parametry pracy pomp obiegowych w ciepłowni. Podano zasady stosowania przepompowni oraz sposoby sterowania...

W artykule przedstawiono najważniejsze przesłanki decydujące o wpływie przepompowni wody sieciowej na parametry pracy pomp obiegowych w ciepłowni. Podano zasady stosowania przepompowni oraz sposoby sterowania pompami. Określono również obniżenie mocy elektrycznej napędu pomp obiegowych uzyskiwane dzięki wprowadzeniu przepompowni w systemach ciepłowniczych. W zależności od konkretnego systemu ciepłowniczego zmniejszenie mocy może wynosić od 10 do 20%.

Jerzy Kosieradzki Biomasa jako paliwo (cz. 1)

Biomasa jako paliwo (cz. 1) Biomasa jako paliwo (cz. 1)

Dyskusję o zaletach i wadach biomasy jako paliwa powinniśmy zacząć od definicji, czym jest biomasa. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 sierpnia 2003 r. w sprawie standardów emisyjnych...

Dyskusję o zaletach i wadach biomasy jako paliwa powinniśmy zacząć od definicji, czym jest biomasa. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 sierpnia 2003 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji [1] paliwem jest również biomasa, rozumiana jako produkty składające się w całości lub w części z substancji roślinnych pochodzących z rolnictwa lub leśnictwa używane w celu odzyskania zawartej w nich energii, a zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 9 grudnia 2004...

prof. dr hab. inż. Witold M. Lewandowski, mgr inż. Weronika Lewandowska-Iwaniak, dr Anna Melcer Nowe możliwości energooszczędnego budownictwa pasywnego

Nowe możliwości energooszczędnego budownictwa pasywnego Nowe możliwości energooszczędnego budownictwa pasywnego

W artykule opisano materiały budowlane zawierające substancje podlegające przemianom fazowym (PCM – Phase Change Material). Stała temperatura przemiany fazowej pozwala stabilizować temperaturę nie tylko...

W artykule opisano materiały budowlane zawierające substancje podlegające przemianom fazowym (PCM – Phase Change Material). Stała temperatura przemiany fazowej pozwala stabilizować temperaturę nie tylko poszczególnych pomieszczeń, ale również całych budynków, w których materiały te zostały zastosowane.

dr inż. Grzegorz Bartnicki, dr inż. Bogdan Nowak Minimalna średnica przyłącza ciepłowniczego

Minimalna średnica przyłącza ciepłowniczego Minimalna średnica przyłącza ciepłowniczego

W kolejnych artykułach poruszaliśmy różne zagadnienia dotyczące efektywności energetycznej systemów zaopatrzenia w ciepło. Obecnie omówiony zostanie problem wynikający z niedostosowania średnic przyłączy...

W kolejnych artykułach poruszaliśmy różne zagadnienia dotyczące efektywności energetycznej systemów zaopatrzenia w ciepło. Obecnie omówiony zostanie problem wynikający z niedostosowania średnic przyłączy ciepłowniczych do mocy zamówionej odbiorców końcowych. W efekcie ciągłej poprawy ochrony cieplnej budynków, ich potrzeby maleją – nie zawsze to jednak wpływa na historycznie ukształtowane zasady dotyczące projektowania.

prof. dr hab. inż. Stanisław Nawrat Wykorzystanie metanu z podziemnych kopalń węgla

Wykorzystanie metanu z podziemnych kopalń węgla Wykorzystanie metanu z podziemnych kopalń węgla

Od wielu lat w polskich kopalniach węgla kamiennego następuje stopniowy rozwój odmetanowania podziemnego i gospodarczego wykorzystania ujętego metanu w instalacjach ciepłowniczo-energetycznych. Wiele samorządów...

Od wielu lat w polskich kopalniach węgla kamiennego następuje stopniowy rozwój odmetanowania podziemnego i gospodarczego wykorzystania ujętego metanu w instalacjach ciepłowniczo-energetycznych. Wiele samorządów gminnych rozpoczęło prace w celu wykorzystania metanu (po wtłoczeniu do sieci gazowych) w ogrzewaniu kompleksów budynków.

prof. dr hab. inż. Waldemar Jędral Odnawialne źródła energii – tak, ale jakie?

Odnawialne źródła energii – tak, ale jakie? Odnawialne źródła energii – tak, ale jakie?

Unia Europejska, wspierana przez agendy ONZ i organizacje ekologiczne z całego świata, toczy heroiczny bój z globalnym ociepleniem i jego domniemanym głównym sprawcą – CO2, nie bacząc na głosy sceptyków...

Unia Europejska, wspierana przez agendy ONZ i organizacje ekologiczne z całego świata, toczy heroiczny bój z globalnym ociepleniem i jego domniemanym głównym sprawcą – CO2, nie bacząc na głosy sceptyków kwestionujących sens tej walki [1–3]. Komisja Europejska dąży do podwyższenia przyjętego celu redukcyjnego emisji CO2 z 20 do 30% w 2020 r. i 80% w 2050 r., głównie poprzez intensywny rozwój OZE. Miałyby one zastąpić zwalczane coraz mocniej elektrownie węglowe i jądrowe, których udział w światowej...

prof. dr hab. inż. Janusz Skorek Uwarunkowania budowy gazowych układów kogeneracyjnych małej mocy

Uwarunkowania budowy gazowych układów kogeneracyjnych małej mocy Uwarunkowania budowy gazowych układów kogeneracyjnych małej mocy

W ostatnich dwóch dekadach obserwuje się w Polsce wyraźny przyrost liczby i mocy zainstalowanej układów energetyki gazowej, zwłaszcza kogeneracyjnych. W tej grupie coraz bardziej znaczący staje się udział...

W ostatnich dwóch dekadach obserwuje się w Polsce wyraźny przyrost liczby i mocy zainstalowanej układów energetyki gazowej, zwłaszcza kogeneracyjnych. W tej grupie coraz bardziej znaczący staje się udział układów CHP małej mocy wpisujących się w obszar energetyki rozproszonej.

Adam Pytlik, Jiří Koníček, Radek Dvořák Produkcja energii elektrycznej i cieplnej w wysokosprawnej kogeneracji

Produkcja energii elektrycznej i cieplnej w wysokosprawnej kogeneracji Produkcja energii elektrycznej i cieplnej w wysokosprawnej kogeneracji

W artykule opisano system kogeneracji czeskiej spółki Green Gas DPB wykorzystujący gaz kopalniany z czynnych oraz zamkniętych kopalń węgla kamiennego, funkcjonujący w Ostrawsko-Karwińskim Zagłębiu Węglowym.

W artykule opisano system kogeneracji czeskiej spółki Green Gas DPB wykorzystujący gaz kopalniany z czynnych oraz zamkniętych kopalń węgla kamiennego, funkcjonujący w Ostrawsko-Karwińskim Zagłębiu Węglowym.

dr inż. arch. Marta Skiba Energetyczny audyt miejski. Czy można skutecznie zarządzać zużyciem energii w mieście?

Energetyczny audyt miejski. Czy można skutecznie zarządzać zużyciem energii w mieście? Energetyczny audyt miejski. Czy można skutecznie zarządzać zużyciem energii w mieście?

Jak przeprowadzić audyt energetyczny w mieście i sprawić, aby energia była w nim efektywnie użytkowana?

Jak przeprowadzić audyt energetyczny w mieście i sprawić, aby energia była w nim efektywnie użytkowana?

dr Artur Miros Preizolowane rury giętkie – badania własności

Preizolowane rury giętkie – badania własności Preizolowane rury giętkie – badania własności

Autor omawia zmiany procedur badawczych określania przewodności cieplnej rur preizolowanych oraz nowe wytyczne kontroli ich jakości i wprowadzania na rynek.

Autor omawia zmiany procedur badawczych określania przewodności cieplnej rur preizolowanych oraz nowe wytyczne kontroli ich jakości i wprowadzania na rynek.

Wybrane dla Ciebie

Jak wybrać odpowiednie urządzenie »

Jak wybrać odpowiednie urządzenie » Jak wybrać odpowiednie urządzenie »

Łatwy montaż systemów podtynkowych? Przekonaj się »

Łatwy montaż systemów podtynkowych? Przekonaj się » Łatwy montaż systemów podtynkowych? Przekonaj się »

Czy wiesz, co skutecznie zadba o instalacje CO? »

Czy wiesz, co skutecznie zadba o instalacje CO? » Czy wiesz, co skutecznie zadba o instalacje CO? »

Klimatyzatory pokojowe, jakie dobrać »

Klimatyzatory pokojowe, jakie dobrać » Klimatyzatory pokojowe, jakie dobrać »

Czego jeszcze nie wiesz o pompach ciepła »

Czego jeszcze nie wiesz o pompach ciepła » Czego jeszcze nie wiesz o pompach ciepła »

Poznaj nowe metody zasilania rezerwowego »

Poznaj nowe metody zasilania rezerwowego » Poznaj nowe metody zasilania rezerwowego »

Czy wiesz, jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego? »

Czy wiesz, jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego? » Czy wiesz, jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego? »

Zarejestruj urządzenie i odbieraj nagrody »

Zarejestruj urządzenie i odbieraj nagrody » Zarejestruj urządzenie i odbieraj nagrody »

Jakie korzyści dla instalatora »

Jakie korzyści dla instalatora » Jakie korzyści dla instalatora »

Zobacz jak profesjonaliści pomagają sobie w projektowaniu instalacji »

Zobacz jak profesjonaliści pomagają sobie w projektowaniu instalacji » Zobacz jak profesjonaliści pomagają sobie w projektowaniu instalacji »

Poznaj skuteczne metody odprowadzania spalin »

Poznaj skuteczne metody odprowadzania spalin » Poznaj skuteczne metody odprowadzania spalin »

Czy istnieją naturalne czynniki chłodzące? »

Czy istnieją naturalne czynniki chłodzące? » Czy istnieją naturalne czynniki chłodzące? »

Jakie rozdzielacze do ogrzewania podłogowego poleciłby ekspert? »

Jakie rozdzielacze do ogrzewania podłogowego poleciłby ekspert? » Jakie rozdzielacze do ogrzewania podłogowego poleciłby ekspert? »

Odkryj nowy sposób próżniowania »

Odkryj nowy sposób próżniowania » Odkryj nowy sposób próżniowania »

Dołącz do grona super instalatorów »

Dołącz do grona super instalatorów » Dołącz do grona super instalatorów »

Która pompa zapewni stałe ciśnienie wody w kranie »

Która pompa zapewni stałe ciśnienie wody w kranie » Która pompa zapewni stałe ciśnienie wody w kranie »

Podpowiadamy, jaki grzejnik zainstalować w pomieszczeniu »

Podpowiadamy, jaki grzejnik zainstalować w pomieszczeniu » Podpowiadamy, jaki grzejnik zainstalować w pomieszczeniu »

Pobierz tabelę z parametrami armatury ogrodowej »

Pobierz tabelę z parametrami armatury ogrodowej » Pobierz tabelę z parametrami armatury ogrodowej »

Poznaj, nowe rozwiązania w projektowaniu instalacji »

Poznaj, nowe rozwiązania w projektowaniu instalacji » Poznaj, nowe rozwiązania w projektowaniu instalacji »

Które płyty styropianowe mają najwyższy wskaźnik energooszczędności »

Które płyty styropianowe mają najwyższy wskaźnik energooszczędności » Które płyty styropianowe mają najwyższy wskaźnik energooszczędności »

Najnowsze produkty i technologie

Panasonic Marketing Europe GmbH Sp. z o.o. news Panasonic świętuje 20 lat czystszego powietrza dzięki technologii nanoe™

Panasonic świętuje 20 lat czystszego powietrza dzięki technologii nanoe™ Panasonic świętuje 20 lat czystszego powietrza dzięki technologii nanoe™

W dzisiejszym świecie coraz większą wagę przywiązujemy do tego, w jaki sposób ćwiczymy, co spożywamy oraz przede wszystkim do powietrza, którym oddychamy. Panasonic Heating & Cooling Solutions, biorąc...

W dzisiejszym świecie coraz większą wagę przywiązujemy do tego, w jaki sposób ćwiczymy, co spożywamy oraz przede wszystkim do powietrza, którym oddychamy. Panasonic Heating & Cooling Solutions, biorąc te kwestie pod uwagę, świętuje właśnie drugą dekadę rewolucjonizowania przestrzeni wewnętrznych za pomocą technologii nanoe™. Od momentu powstania w 1997 r. do dnia dzisiejszego nanoe™ ewoluowało w innowację zmieniającą zasady gry i przekształcającą powietrze, którym oddychają ludzie, w czystsze i przyjemniejsze...

SCHIESSL POLSKA Sp. z o.o. news Jak piknik, to tylko z marką Hisense!

Jak piknik, to tylko z marką Hisense! Jak piknik, to tylko z marką Hisense!

Do każdego klimatyzatora Konola marki Hisense dodajemy koc piknikowy gratis!

Do każdego klimatyzatora Konola marki Hisense dodajemy koc piknikowy gratis!

SCHIESSL POLSKA Sp. z o.o. news Premiera: Nowy katalog narzędzi serwisowych CPS w wersji polskiej już dostępny online!

Premiera: Nowy katalog narzędzi serwisowych CPS w wersji polskiej już dostępny online! Premiera: Nowy katalog narzędzi serwisowych CPS w wersji polskiej już dostępny online!

Katalog narzędzi CPS w polskiej wersji językowej!

Katalog narzędzi CPS w polskiej wersji językowej!

Panasonic Marketing Europe GmbH Sp. z o.o. news Kolejne spotkanie z cyklu „Webinarowej Środy” z Panasonic

Kolejne spotkanie z cyklu „Webinarowej Środy” z Panasonic Kolejne spotkanie z cyklu „Webinarowej Środy” z Panasonic

Konsumenci nierzadko mają problem ze znalezieniem przyczyny, dlaczego ich pompa ciepła zaczęła nagle pobierać więcej prądu i nadwyrężać domowy budżet. Panasonic wraz z redakcją GlobEnergia przychodzą z...

Konsumenci nierzadko mają problem ze znalezieniem przyczyny, dlaczego ich pompa ciepła zaczęła nagle pobierać więcej prądu i nadwyrężać domowy budżet. Panasonic wraz z redakcją GlobEnergia przychodzą z odpowiedzią, organizując treściwy webinar w tej tematyce.

SCHIESSL POLSKA Sp. z o.o. news Największa kampania reklamowa marki Hisense w Polsce!

Największa kampania reklamowa marki Hisense w Polsce! Największa kampania reklamowa marki Hisense w Polsce!

Marka Hisense – wiodący producent urządzeń klimatyzacyjnych, pomp ciepła, sprzętu AGD i RTV rozpoczyna intensywną kampanię promocyjną. Ogólnopolski zasięg działań reklamowych w telewizji i radio, a także...

Marka Hisense – wiodący producent urządzeń klimatyzacyjnych, pomp ciepła, sprzętu AGD i RTV rozpoczyna intensywną kampanię promocyjną. Ogólnopolski zasięg działań reklamowych w telewizji i radio, a także intensywna obecność online i w mediach społecznościowych, zostały zaplanowane na gorący okres piłkarskiego szaleństwa EURO 2024, którego marka Hisense jest Oficjalnym partnerem.

SCHIESSL POLSKA Sp. z o.o. news Klima(t) do współpracy – zostań instalatorem pomp ciepła Hisense Hi-Therma

Klima(t) do współpracy – zostań instalatorem pomp ciepła Hisense Hi-Therma Klima(t) do współpracy – zostań instalatorem pomp ciepła Hisense Hi-Therma

Zostań instalatorem pomp ciepła Hisense Hi-Therma

Zostań instalatorem pomp ciepła Hisense Hi-Therma

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.