RynekInstalacyjny.pl

Instalacje HVAC laboratoriów chemicznych – wyposażenie techniczne. Wentylacja technologiczna

HVAC installations in chemical laboratories – technical equipment. Technological ventilation

Odciągi miejscowe
arch. autorów
 

Odciągi miejscowe


arch. autorów


 

W poprzednim artykule ("Rynek Instalacyjny" nr 11/2015) omówiono elementy technicznego wyposażenia pomieszczeń laboratoriów chemicznych z punktu widzenia wentylacji ogólnej i jej współpracy z wentylacją technologiczną. Poniżej przedstawione zostały elementy związane z wentylacją technologiczną, takie jak digestoria, filtry/skrubery, ssawki, okapy oraz szafy wentylowane.

Zobacz także

dr inż. Michał Szymański, dr inż. Łukasz Amanowicz, dr inż. Katarzyna Ratajczak, dr inż. Radosław Górzeński Instalacje HVAC laboratoriów chemicznych – wyposażenie techniczne. Wentylacja ogólna.

Instalacje HVAC laboratoriów chemicznych – wyposażenie techniczne. Wentylacja ogólna. Instalacje HVAC laboratoriów chemicznych – wyposażenie techniczne. Wentylacja ogólna.

Pomieszczenia laboratoriów chemicznych są zazwyczaj wyposażone w dwa typy wentylacji: ogólną i technologiczną. Kluczową kwestią projektową jest właściwa konfiguracja obydwu typów wentylacji oraz dobór...

Pomieszczenia laboratoriów chemicznych są zazwyczaj wyposażone w dwa typy wentylacji: ogólną i technologiczną. Kluczową kwestią projektową jest właściwa konfiguracja obydwu typów wentylacji oraz dobór urządzeń i elementów w celu zapewnienia odpowiednich parametrów powietrza i kierunku przepływu oraz oszczędnej i bezpiecznej eksploatacji.

PRO-VENT SYSTEMY WENTYLACYJNE Komfortowa wentylacja dla budynku z czystym powietrzem

Komfortowa wentylacja dla budynku z czystym powietrzem Komfortowa wentylacja dla budynku z czystym powietrzem

Komfortowa wentylacja pozwala ograniczyć koszty ogrzewania, a latem naturalnie i zdrowo schłodzić powietrze. Co więcej, pomaga zapobiegać uczuciu duszności w okresie upałów, a zimą dowilżać suche powietrze...

Komfortowa wentylacja pozwala ograniczyć koszty ogrzewania, a latem naturalnie i zdrowo schłodzić powietrze. Co więcej, pomaga zapobiegać uczuciu duszności w okresie upałów, a zimą dowilżać suche powietrze w budynku. Dobrze, jeśli działa także prozdrowotnie, redukując stężenie bakterii i grzybów w powietrzu wentylacyjnym.

Wilo Polska Sp. z o.o. Oferta dla chłodnictwa

Oferta dla chłodnictwa Oferta dla chłodnictwa

Oferta Wilo dla chłodnictwa to nie tylko popularne, wysokosprawne pompy bezdławnicowe, które mogą również pracować z mieszaniną woda-glikol w stężeniu do 50%, ale także cała gama pomp, które doskonale...

Oferta Wilo dla chłodnictwa to nie tylko popularne, wysokosprawne pompy bezdławnicowe, które mogą również pracować z mieszaniną woda-glikol w stężeniu do 50%, ale także cała gama pomp, które doskonale sprawdzają się w obiegach chłodniczych pierwotnych i wtórnych wodnych i wodno-glikolowych. Coraz częściej w w/w układach stosuje się również jako medium mrówczan potasu, który przy pewnych zastrzeżeniach może być przetłaczany za pomocą pomp Wilo.

Przy projektowaniu technologii pomieszczeń laboratoriów powinno się kierować zasadą hermetyzacji prowadzonych procesów, rozumianej jako ograniczanie wydzielania szkodliwych substancji już na etapie ich powstawania i w miarę możliwości fizyczne obudowywanie miejsca powstawania w celu uniemożliwienia ich rozprzestrzeniania się. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie mniejszego zapotrzebowania na powietrze wentylacyjne, a zatem ograniczenie kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych systemów HVAC.

W przypadku procesów, które sprzyjają powstawaniu dużej ilości zanieczyszczeń, stosuje się urządzenia pomocnicze: digestoria, ssawki, okapy i szafy wentylowane – tzw. elementy wentylacji technologicznej, wspomagające osiągnięcie tego celu.

Digestoria

Digestoria to odciągi miejscowe w postaci komory z przezroczystą, otwieralną przegrodą. Umożliwiają bezpieczne prowadzenie doświadczeń przy przepływie powietrza odciąganego z wnętrza digestorium. W ten sposób zanieczyszczenia pochodzące ze źródła emisji już w trakcie transportu znad blatu roboczego nie rozprzestrzeniają się do pomieszczenia, co chroni personel przed ich szkodliwym oddziaływaniem.

Wymagania dla digestoriów opisuje norma EN-14175, której część 3 i 4 powinna być wykorzystana do weryfikacji poprawności ich działania przed odbiorem budynku.

Część 3 normy przedstawia szereg wymagań, np. w odniesieniu do hermetyczności komory digestorium, oraz procedurę badań, które powinny zostać przeprowadzone przez producenta.

Podział digestoriów ze względu na konstrukcję czy sposób przepływu powietrza szczegółowo omawiają publikacje [2 i 4]. Z punktu widzenia projektanta systemów HVAC lub sterowania najistotniejsze jest zrozumienie dynamiki działania tych urządzeń.

Rys. 1. Od prawej: digestorium ze standardowym blatem, obniżonym blatem i z blatem
przypodłogowym [21]

Rys. 1. Od prawej: digestorium ze standardowym blatem, obniżonym blatem i z blatem przypodłogowym [21]

Digestoria typu VAV mają przesuwne okna, a strumień odciąganego powietrza jest zmienny w zależności od położenia okna – pozwalając na utrzymanie minimalnej prędkości powietrza, dla której producent gwarantuje poprawne działanie urządzenia.

Strumień przepływającego powietrza może zmieniać się płynnie w funkcji stopnia otwarcia okna, prędkości przepływu w otworze kontrolnym lub dwupołożeniowo – minimalny strumień powietrza odciąganego dla zamkniętego okna i nominalny strumień powietrza odpowiadający jego maksymalnemu otwarciu.

Konieczność zachowania odpowiedniej prędkości w oknie digestorium jest nie bez znaczenia dla projektowanego systemu wentylacji, ponieważ zmienny strumień powietrza musi zostać uwzględniony w bilansie wentylacyjnym pomieszczenia.

Parametry typowych digestoriów zestawiono w tabeli 1.

Parametry digestoriów

 Tabela 1. Przykładowe parametry digestoriów

Według [4] prędkość przepływu w oknie digestorium powinna wynosić:

    • 0,5 m/s w przypadku doświadczeń o małej intensywności wydzielania ciepła,
    • 0,75 m/s w przypadku doświadczeń o dużej intensywności wydzielania ciepła,
    • 1,0 m/s w przypadku doświadczeń o dużej intensywności wydzielania ciepła oraz przy częstym i szybkim poruszaniu się per­sonelu.

W praktyce jednak spotykane są wysokoefektywne urządzenia, których producenci wykazują, że ten sam efekt uzyskiwany jest przy mniejszych o np. 30% prędkościach powietrza w oknie. Konstrukcja dostępnych obecnie na rynku digestoriów to efekt wieloletnich badań nad optymalizacją wielu, z pozoru nieznaczących elementów, które w rzeczywistości mają jednak ogromny wpływ na bezpieczeństwo pracy.

Digestoria w jednym pomieszczeniu łączy się często w jedną instalację wyciągową z jednym wentylatorem wyciągowym, dobranym albo na maksymalny przepływ, albo z uwzględnieniem równoczesności w działaniu digestoriów. Natomiast najczęściej nie łączy się układów z innych pomieszczeń lub digestoriów o różnym przeznaczeniu. Spowodowane jest to możliwością wzajemnego oddziaływania odciąganych zanieczyszczeń i powstawania niebezpiecznych związków.

Ssawki i okapy

Ssawki laboratoryjne (ramiona odciągowe) to urządzenia przeznaczone do odciągania powietrza z dużą prędkością znad małej powierzchni roboczej, tzn. umożliwiające usunięcie zanieczyszczeń z pojedynczych, niewielkich źródeł. Są skuteczne tylko w niewielkiej odległości od końcówki ssawki, dlatego muszą znajdować się bezpośrednio przy źródle emisji zanieczyszczenia. Z tego powodu najczęściej mają postać elastycznych lub przesuwnych ramion, które można dostosować do swoich potrzeb.

Strumienie powietrza odciąganego przez ssawki zależą od aplikacji i wg danych producentów mogą wynosić od ok. 700 do nawet 2000 m3/h (przy średnicy kanału odciągowego Φ160). Zakres strumieni i towarzyszące im spadki ciśnienia dla przykładowych ssawek przedstawiono na rys. 2 [21] (przepływ od 50 do 550 m3/h przy spadku ciśnienia od 100 do ok. 1200 Pa).

 Przykładowe charakterystyki ssawek

Rys. 2. Przykładowe charakterystyki przepływowe i akustyczne ssawek Nedermann [21]

Ssawki (rys. 3) występują w wykonaniu odpornym na wybrane substancje, np. kwasy i zasady, w wykonaniu przeciwwybuchowym lub łatwym do czyszczenia w przypadku odciągania substancji lepkich. Ramiona odciągowe z tworzyw sztucznych są odporne na korozję i warunki pracy w wysokiej wilgotności i temperaturze do ok. 70°C. Do ich budowy wykorzystuje się materiały takie, jak stal nierdzewna, polichlorek winylu (PVC) czy polipropylen (PP).

Ssawka laboratoryjna

Rys. 3. Przykładowa ssawka laboratoryjna [21]

Ssawki projektuje się tak, żeby prędkość przepływającego w nich powietrza była znacznie większa od prędkości powietrza w pomieszczeniu, a także w celu zapewnienia odpowiednio dużej tzw. prędkości porywania. Z uwagi na zazwyczaj krótki czas pracy ssawek kryterium nadrzędnym doboru powinna być efektywność odciągu, a nie efektywność energetyczna, która w tym przypadku może zostać potraktowana jako kryterium drugorzędne.

Ograniczenie wlotu z każdej ze stron, która nie jest istotna z punktu widzenia procesu odciągania emitowanych zanieczyszczeń, zwiększa zasięg oddziaływania i efektywność usuwania zanieczyszczeń, a jednocześnie pozwala na zmniejszenie prędkości w ssawce. W warunkach obecności czynników zaburzających stosuje się obudowy ekranujące miejsce emisji zanieczyszczeń. Ustawienie ssawki powinno umożliwić wykorzystanie naturalnych sił (konwekcja naturalna) zgodnie z kierunkiem ruchu strumienia zanieczyszczeń.

Podobną funkcję co ssawki pełnią okapy, przy czym są one montowane jako nieprzesuwne i charakteryzują się zazwyczaj znacznie większą powierzchnią – przykładowe okapy pokazano na rys. 4. Okapy stosuje się nad urządzeniami o dużych gabarytach, ale również nad źródłami ciepła. Strumienie powietrza odciąganego według danych producentów zależą od typu i wielkości okapu.

Okapy

Rys. 4. Okapy laboratoryjne [21]


 

Z uwagi na dużą powierzchnię ssącą prędkość porywania strumienia zanieczyszczeń przez okap jest znacznie mniejsza niż w przypadku ssawek. Z tego powodu nie nadają się one do usuwania zanieczyszczeń ze źródeł, w których powstają gazy cięższe od powietrza lub zapylenie, a najlepiej sprawdzają w przypadku procesów i urządzeń o dużych zyskach ciepła. Ich zastosowanie jest również obarczone większym ryzykiem wydostania się zanieczyszczeń poza obręb miejsca powstawania.

W celu zwiększenia skuteczności odciągu w okapach można zastosować specjalne kurtyny, które z jednej strony chronią strefę powstawania zanieczyszczeń od zaburzeń związanych z wysoką prędkością przepływu powietrza w pomieszczeniu lub innymi czynnikami zaburzającymi, jak np. ruch personelu laboratorium, a z drugiej strony ograniczają boczne podsysanie powietrza.

Z uwagi na krótki czas ingerencji personelu w strefie działania odciągu można stosować kurtyny materiałowe z materiałów odpornych na działanie danego zanieczyszczenia. Nie stosuje się okapów z dodatkowym wentylatorem nawiewającym powietrze przez wąskie szczeliny w obrysie krawędzi zewnętrznej okapu (kurtyna powietrzna), ponieważ w przypadku laboratoriów chemicznych istnieje ryzyko powstania zaburzeń w strefie emisji zanieczyszczenia, mogące skutkować rozprzestrzenianiem się zanieczyszczeń do pomieszczenia.

Szafy wentylowane

Magazynowanie odczynników i substancji chemicznych zawsze wiąże się z wydzielaniem ich par. Rozprzestrzenianie się par substancji drażniących, takich jak kwasy i zasady, czy nieprzyjemnego zapachu niektórych związków chemicznych można wyeliminować, stosując szafy wentylowane.

Ogólny podział szaf wentylowanych ze względu na przeznaczenie wraz z zakresem spotykanych w praktyce parametrów zestawiono w tabeli 2 i przedstawiono na rys. 5a, rys. 5b i rys. 5c.

 Podział szaf wentylowanych

Tabela 2. Podział szaf wentylowanych ze względu na ich przeznaczenie oraz najważniejsze parametry z punktu widzenia instalacji wentylacji

Strumień powietrza przepływającego przez szafę wentylowaną powinien być stały, niezależny od stopnia zabrudzenia filtrów lub innych czynników.

Wg normy PN-EN 14770 cz. 1 i 2 [19, 20] krotność wymian w szafie powinna wynosić od 10 do 120 h–1 przy spadku ciśnienia nie większym niż 150 Pa. W praktyce jednak, z uwagi na trudność regulacji bardzo małych strumieni powietrza, stosuje się większe przepływy, zaczynające się od ok. 30 m3/h. W celu zapewnienia stałego przepływu powietrza przez szafę stosuje się regulatory stałego przepływu powietrza typu CAV.

Przykładowe wykonania szaf laboratoryjnych wentylowanych

Rys. 5a. Przykładowe wykonania szaf laboratoryjnych wentylowanych: szafa po lewej: na kwasy i zasady, po prawej: również z szufladą [21]

Przykładowe wykonania szaf laboratoryjnych wentylowanych

Rys. 5b. Przykładowe wykonania szaf laboratoryjnych wentylowanych; szafa po lewej: na substancje palne, szafa po prawej: na butle z gazami technicznym [21]

Przykład wykonania szafy laboratoryjnej wentylowanej

Rys. 5c. Przykład wykonania szafy laboratoryjnej wentylowanej: niska szafa do montażu pod blatem digestorium [21]


 

Rys. 6. Wyniki pomiarów spadku ciśnienia w szafach
wentylowanych różnego typu

Rys. 6. Wyniki pomiarów spadku ciśnienia w szafach wentylowanych różnego typu

Szafy, podobnie jak digestoria, łączy się w instalacje typami, co ma uniemożliwić niekontrolowane powstawanie nowych związków chemicznych o nieznanych właściwościach. Szafy wentylowane pracują bez przerwy, niezależnie od wentylacji ogólnej i technologicznej.

W celu porównania wielkości spadku ciśnienia w szafach wentylowanych z danymi katalogowymi oraz weryfikacji strat przy przepływach projektowych większych niż zakładane przez producentów autorzy przeprowadzili pomiary inżynierskie w warunkach roboczych na budowie.

Wyniki (rys. 6), choć zgodne z normą [19 i 20], odbiegały od danych katalogowych, co warto wziąć pod uwagę na etapie precyzyjnego projektowania systemów wentylacji i doboru wentylatorów, od którego zależy energochłonność tych instalacji (np. dla szafy na odczynniki i nieagresywne substancje chemiczne katalogowy spadek ciśnienia to 10 Pa przy 55 m3/h, natomiast w wyniku pomiarów otrzymano wartość ok. 21 Pa).

Co ciekawe, podczas pomiarów zauważono, że otwarcie drzwi nieznacznie wpływa na zmianę strumienia przepływającego powietrza oraz spadek ciśnienia.

Szafy do przechowywania substancji łatwopalnych oprócz tego, że chronią przed wydostawaniem się ich oparów na zewnątrz, chronią również zawartość przed nadmiernym wzrostem temperatury podczas pożaru na czas wynikający z warunków ochrony pożarowej. Przy wzroście temperatury w pomieszczeniu drzwi takich szaf zamykają się samoczynnie, a wielowarstwowa konstrukcja gwarantuje odizolowanie wnętrza od źródła ognia i ciepła podczas pożaru (zamykane są również przepustnice, a także elementy wlotowe i wylotowe powietrza).

Materiał przewodów wentylacyjnych stosowanych do odciągania powietrza przez szafy wentylacyjne zależy od rodzaju chemikaliów składowanych w szafie i w wypadku substancji niedrażniących, obojętnych i niewchodzących w reakcję z metalami lub dla szaf służących do przechowywania substancji łatwopalnych można stosować przewody wentylacyjne stalowe ocynkowane.

Przy przechowywaniu kwasów i zasad zaleca się stosowanie kanałów ze stali kwasoodpornej (rozwiązanie kosztowne) lub przewodów z PVC. W wypadku szaf wentylacyjnych przeznaczonych do przechowywania substancji wybuchowych można stosować kanały ze stali kwasoodpornej z uziemieniem.

Oczyszczanie powietrza usuwanego z wentylacji technologicznej

W celu ochrony instalacji przed agresywnym oddziaływaniem żrących oparów lub zabezpieczenia przed wydostawaniem się substancji toksycznych do atmosfery można stosować tzw. neutralizatory oparów. Są to urządzenia montowane bezpośrednio na digestorium lub na wyjściu kanału wyciągowego z pomieszczenia laboratorium jako jednostka wolnostojąca (rys. 7a).

Urządzenia te działają na zasadzie skrubera (z angielskiego fume scrubbers). Mogą być wyposażone w wentylator, za pomocą którego odciągane powietrze jest zasysane do komory, gdzie przechodzi przez drobnocząsteczkową mgłę i ulega oczyszczeniu ze skutecznością na poziomie 90–97%.

Neutralizator oparów

Rys. 7a. po lewej: neutralizator oparów zamontowany bezpośrednio na digestorium,po prawej neutralizator oparów jako jednostka wolnostojąca [21]

Rys. 7b. po lewej: nadstawka filtracyjna na digestorium (1 – filtr), po prawej: skruber wolnostojący
z boku digestorium izotopowego [21]

Rys. 7b. po lewej: nadstawka filtracyjna na digestorium (1 – filtr), po prawej: skruber wolnostojący z boku digestorium izotopowego [21]


 

Absorbowane są agresywne i toksyczne gazy oraz opary, takie jak: kwas nadchlorowy, kwas fluorowodorowy, kwas siarkowy, kwas azotowy, mieszaniny, jak np. woda królewska.

Według danych producenta [21], typoszereg tych urządzeń pozwala na oczyszczanie strumieni powietrza od 500 do 1800 m3/h przy spadku ciśnienia od 200 do ok. 1000 Pa i hałasie ok. 55 dB(A).

W przypadku powstawania pyłu można stosować także filtry, montowane również jako nadstawka na digestorium (rys. 7b). W przypadku substancji radioaktywnych spotykane są wykonania digestoriów w wersji izotopowej z kolumnami skrubera montowanymi z boku digestorium (rys. 7b).

Wzajemna konfiguracja elementów wyposażenia laboratoriów – wentylacja technologiczna

Na podstawie wytycznych (m.in. [2, 5–7, 9]) można sformułować następujące wskazówki do projektowania elementów wentylacji technologicznych w pomieszczeniach laboratoriów chemicznych:

    • zaleca się stosowanie wywiewu ogólnego w pobliżu digestoriów i nawiewu po przeciwnej stronie pomieszczenia (obniżenie prędkości powietrza przed oknami digestoriów); w strefie ok. 1,5 m od digestorium nie powinno się umieszczać nawiewników [7],
    • digestorium powinno być umieszczone z dala od przejść z uwagi na możliwości zaburzania przepływu powietrza w strefie ruchu oraz z dala od wejścia, żeby istniała możliwość ewakuacji w razie pożaru, odległość od drzwi wg [9] to min. 3 m, a wg [7] ok. 2 m,
    • poziom hałasu pochodzący od działającego digestorium nie powinien przekraczać 65 dB(A).

Wybrane wymagania dotyczące digestoriów na podstawie projektu normy EN 14175 cz. 5 [14] (rys. 8):

    • odległość okna digestorium od dróg częstego poruszania się personelu powinna wynosić przynajmniej 1 m,
    • odległość okna digestorium od stołu, przy którym pracuje ta sama osoba, lub od przeciwległej ściany powinna wynosić przynajmniej 1,4 m,
    • z uwagi na zaburzenia pochodzące od nawiewników wysokość pomieszczenia powinna wynosić min. 2,7 m (zalecane 3 m),
    • prędkość powietrza w pomieszczeniu w odległości 40 cm od okna digestorium nie powinna przekraczać 0,2 m/s,
    • okno digestorium powinno być oddalone przynajmniej 1 m od drzwi (brak wymagań dla rzadko używanych drzwi ewakuacyjnych), a w przypadku usytuowania tyłem do drzwi odległość pomiędzy krawędzią digestorium a krawędzią drzwi nie powinna być mniejsza niż 0,3 m,
    • norma zakłada konieczność regularnych kontroli jakości pracy, w skład których powinna wchodzić m.in. kontrola strumienia powietrza i regulatorów VAV oraz poziomu hałasu.
Interpretacja graficzna wybranych wymagań

Rys. 8. Interpretacja graficzna wybranych wymagań projektu normy EN 14175 cz. 5 [14]

Jednoczesne wykorzystanie urządzeń wentylacji technologicznej jest w praktyce rzadkością, a skompensowanie wpływu działania kilku urządzeń jednocześnie wymaga dużych strumieni powietrza i przeważnie skutkuje problemami z doborem regulatorów o odpowiednim zakresie regulacyjnym. Prowadzi to w efekcie do przewymiarowania i wzrostu kosztu instalacji, które w przypadku systemów HVAC w laboratoriach mogą wynosić od 30 do 50% ogólnej kwoty inwestycji [2, 4].

Jeśli jest to możliwe, korzystniejsze będzie narzucenie reguł jednoczesnego wykorzystania urządzeń przez personel laboratorium w celu obniżenia kosztów inwestycyjnych oraz zmniejszenia przestrzeni zajmowanej przez systemy wentylacyjne.

Żeby zredukować liczbę trybów w scenariuszu pracy laboratorium, zaleca się skonsultowanie z technologiem możliwości wprowadzenia pewnych ograniczeń – np. założenia braku możliwości jednoczesnego używania okapu o dużym strumieniu odciąganego powietrza i digestorium, co nie tylko ułatwi opracowanie algorytmów sterowania, ale wpłynie na wielkość strumienia odciąganego powietrza, a co z tym związane – na zmniejszenie kosztów inwestycyjnych elementów systemu, począwszy od nawiewników, przez regulatory, kanały wentylacyjne, aż do centrali wentylacyjnej włącznie.

Podsumowanie

Duża różnorodność technicznego wyposażenia pomieszczeń laboratoriów chemicznych skutkuje wzrostem wymagań stawianych inżynierowi w procesie projektowania, przy doborze urządzeń i optymalizacji pracy instalacji wentylacji. Świadomość roli i znajomość zasad działania poszczególnych urządzeń są kluczowe z punktu widzenia właściwego doboru strumieni powietrza, algorytmów sterowania pracą systemu, jak również odpowiednich materiałów oraz ustalenia wzajemnej konfiguracji elementów wyposażenia pomieszczeń.

Przedstawione w artykule informacje na temat komponentów systemu wentylacji ogólnej i technologicznej pomieszczeń laboratoryjnych mogą być przydatne w tworzeniu koncepcji projektowej systemów HVAC oraz opracowaniu bilansów powietrza i energii.

Literatura

  1. Ekberg L., Melin J., Required Response Time for Variable Air Volume Fume Hood Controllers, „The Annals of occupational hygiene”, Vol. 44, No. 2, 2000, p. 143–150.
  2. Handbook HVAC, Chapter 14, Laboratories, ASHRAE 2007.
  3. Joniec W., Nawiewniki, „Rynek Instalacyjny” nr 3/2010, p. 38–39.
  4. Kaiser K., Wentylacja i klimatyzacja laboratoriów, Grupa Medium, Warszawa 2014.
  5. Laboratory Design Handbok, TSI incorporated, 2005.
  6. Laboratory safety design guide, Environmental Health & Safety University of California, Second Edition, 2007.
  7. Ratcliff M., Laboratory safety design guide, Environmental Health & Safety University of Washington, 2009.
  8. Rosiński M., Odzyskiwanie ciepła w wybranych technologiach inżynierii środowiska, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2008.
  9. Standford Laboratory Standard and Design Guide.
  10. Sudoł W., Sypek G., Wentylacja VAV pomieszczeń laboratoryjnych, „Chłodnictwo i Klimatyzacja”, s. 74–77.
  11. Szymański M., Górzeński R., Szkarłat K., Instalacje HVAC laboratoriów chemicznych – projektowanie, „Rynek Instalacyjny” nr 4/2015, s. 72–75.
  12. Zając A., Organizacja wymiany powietrza, „Rynek Instalacyjny” 11/2008, s. 78–80.
  13. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75/2002, poz. 690, z późn. zm.).
  14. EN 14175 Fume Cupboards Part 5. Recommendation for installation and maintance.
  15. IEC 60034-30:2008 Standard on efficiency classes for low voltage AC motors.
  16. PN-EN 1507:2007 Wentylacja budynków. Przewody wentylacyjne z blachy o przekroju prostokątnym. Wymagania dotyczące wytrzymałości i szczelności.
  17. PN-EN 12237:2005 Wentylacja budynków. Sieć przewodów. Wytrzymałość i szczelność przewodów z blachy o przekroju kołowym.
  18. PN-EN 14175 Wyciągi laboratoryjne. Cz. 3 i 4.
  19. PN-EN 14470 Cz. 1. Bezpieczne ogniowo szafki magazynowe, bezpieczne szafki na płyny łatwopalne.
  20. PN-EN 14470 Cz. 2. Ognioodporne szafki magazynowe, bezpieczne szafki na butle ze sprężonym powietrzem.
  21. Materiały producentów i dystrybutorów: Amargo, Asesos, BerlinerLuft, Chemotech, Chemowent, Danfoss, Fläkt Woods, Floresvalles, Friatecna, Halton, Heatex, Kchservices, Koettermann, Mietsch, Nederman, Schako, Swegon, Trox, Wesemann, Smay, Fuken, Maxair, Waldner.

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

Redakcja RI Co warto wiedzieć o wentylacji higrosterowanej

Co warto wiedzieć o wentylacji higrosterowanej Co warto wiedzieć o wentylacji higrosterowanej

Technologia higrosterowania bazuje na wykorzystaniu poziomu wilgotności jako kryterium dostosowania ilości powietrza wentylacyjnego do potrzeb użytkowników. Tym sposobem systemy wentylacji higrosterowanej...

Technologia higrosterowania bazuje na wykorzystaniu poziomu wilgotności jako kryterium dostosowania ilości powietrza wentylacyjnego do potrzeb użytkowników. Tym sposobem systemy wentylacji higrosterowanej pracują tylko wtedy, gdy jest to konieczne.

Maciej Danielak SFP – wskaźnik sprawności instalacji wentylacyjnych

SFP – wskaźnik sprawności instalacji wentylacyjnych SFP – wskaźnik sprawności instalacji wentylacyjnych

Rozwój branży budowlanej wiąże się z sukcesywnym zmniejszaniem zapotrzebowania na energię grzewczą (chłodniczą) budynków. Rośnie zatem znaczenie poziomu konsumpcji energii elektrycznej – wielkość jej zużycia...

Rozwój branży budowlanej wiąże się z sukcesywnym zmniejszaniem zapotrzebowania na energię grzewczą (chłodniczą) budynków. Rośnie zatem znaczenie poziomu konsumpcji energii elektrycznej – wielkość jej zużycia przez systemy wentylacyjno-klimatyzacyjne jest coraz ważniejszym aspektem doboru urządzeń.

mgr inż. Katarzyna Rybka Wentylacja na żądanie sterowana stężeniem CO2 w pomieszczeniach

Wentylacja na żądanie sterowana stężeniem CO2 w pomieszczeniach Wentylacja na żądanie sterowana stężeniem CO2 w pomieszczeniach

Nowoczesne systemy regulacji strumienia powietrza umożliwiają oszczędność energii przy jednoczesnym zapewnieniu komfortu użytkownikom. Wykorzystanie do sterowania wentylacją czujników zamontowanych w pomieszczeniach...

Nowoczesne systemy regulacji strumienia powietrza umożliwiają oszczędność energii przy jednoczesnym zapewnieniu komfortu użytkownikom. Wykorzystanie do sterowania wentylacją czujników zamontowanych w pomieszczeniach sprawia, że instalacja pracuje tylko wtedy, gdy jest to konieczne.

mgr inż. Krzysztof Kaiser Wentylacja pomieszczeń centralnej sprężarkowni i centralnej próżni

Wentylacja pomieszczeń centralnej sprężarkowni i centralnej próżni Wentylacja pomieszczeń centralnej sprężarkowni i centralnej próżni

Pomieszczenia, w których montowane są sprężarki wchodzące w skład instalacji sprężonego powietrza i agregaty pomp próżniowych, wymagają odpowiedniej wentylacji i chłodzenia, a także czystości powietrza....

Pomieszczenia, w których montowane są sprężarki wchodzące w skład instalacji sprężonego powietrza i agregaty pomp próżniowych, wymagają odpowiedniej wentylacji i chłodzenia, a także czystości powietrza. Ma to istotny wpływ na eksploatację tych urządzeń – nieprawidłowa wentylacja grozi bowiem ich przegrzewaniem się i awarią.

dr inż., arch. Karolina Kurtz-Orecka, dr inż. Agata Siwińska Nowa charakterystyka energetyczna – przewodnik po normach | cz. 1. Straty ciepła przez przenikanie i wentylację

Nowa charakterystyka energetyczna – przewodnik po normach | cz. 1. Straty ciepła przez przenikanie i wentylację Nowa charakterystyka energetyczna – przewodnik po normach | cz. 1. Straty ciepła przez przenikanie i wentylację

W artykule poruszono problem zakresu stosowalności norm do obliczeń związanych z bilansowaniem energetycznym budynku na potrzeby sporządzenia świadectw charakterystyki energetycznej według nowej metodyki.

W artykule poruszono problem zakresu stosowalności norm do obliczeń związanych z bilansowaniem energetycznym budynku na potrzeby sporządzenia świadectw charakterystyki energetycznej według nowej metodyki.

mgr inż. Krzysztof Kaiser Izolatki na oddziałach dziecięcych – wymagania

Izolatki na oddziałach dziecięcych – wymagania Izolatki na oddziałach dziecięcych – wymagania

W artykule przedstawiono i omówiono wymagania stawiane izolatkom, dotyczące m.in. wentylacji oraz wyposażenia.

W artykule przedstawiono i omówiono wymagania stawiane izolatkom, dotyczące m.in. wentylacji oraz wyposażenia.

dr inż. Maciej Besler, dr inż. Wojciech Cepiński, dr inż. Michał Fijewski Uzdatnianie powietrza w wymienniku gruntowym dla pomieszczeń o różnych wymaganiach

Uzdatnianie powietrza w wymienniku gruntowym dla pomieszczeń o różnych wymaganiach Uzdatnianie powietrza w wymienniku gruntowym dla pomieszczeń o różnych wymaganiach

O konieczności oszczędzania energii pierwotnej w instalacjach wentylacyjnych przekonana jest coraz większa rzesza użytkowników budynków. W związku z tym rozwiązania ograniczające zapotrzebowanie na energię...

O konieczności oszczędzania energii pierwotnej w instalacjach wentylacyjnych przekonana jest coraz większa rzesza użytkowników budynków. W związku z tym rozwiązania ograniczające zapotrzebowanie na energię stosowane są coraz powszechniej. Zastosowania wymienników odzyskujących ciepło i chłód wymagają także obowiązujące przepisy.

dr inż. Szymon Firląg, mgr inż. Artur Miszczuk Szczelność powietrzna budynków energooszczędnych a instalacje

Szczelność powietrzna budynków energooszczędnych a instalacje Szczelność powietrzna budynków energooszczędnych a instalacje

Osiągnięcie standardu budynku energooszczędnego jest często niemożliwe z uwagi na małą szczelność powietrzną obudowy obiektu. Zastosowanie mechanicznej wentylacji nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła...

Osiągnięcie standardu budynku energooszczędnego jest często niemożliwe z uwagi na małą szczelność powietrzną obudowy obiektu. Zastosowanie mechanicznej wentylacji nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła w znacznym stopniu ogranicza straty ciepła na podgrzanie powietrza wentylacyjnego. Dużo większego znaczenia nabierają wtedy straty ciepła spowodowane przez infiltrację.

dr inż. Maria Kostka, dr inż. Małgorzata Szulgowska-Zgrzywa Obliczenia energetyczne gruntowych rurowych wymienników ciepła

Obliczenia energetyczne gruntowych rurowych wymienników ciepła Obliczenia energetyczne gruntowych rurowych wymienników ciepła

Autorki w oparciu o przywołaną w literaturze normę techniczną dotycząca metody obliczania strat energii w budynkach spowodowanych wentylacją i infiltracją powietrza dokonały obliczeń energetycznych strumienia...

Autorki w oparciu o przywołaną w literaturze normę techniczną dotycząca metody obliczania strat energii w budynkach spowodowanych wentylacją i infiltracją powietrza dokonały obliczeń energetycznych strumienia ciepła przepływającego z gruntu do powietrza przez gruntowe wymienniki ciepła. Tę metodę można także stosować przy obliczeniach dla central wentylacyjnych.

dr inż. Andrzej Bugaj System wentylacji na żądanie – zasady stosowania

System wentylacji na żądanie – zasady stosowania System wentylacji na żądanie – zasady stosowania

Wentylacja na żądanie może być stosowana głównie w pomieszczeniach ze zmienną bądź okresową obecnością ludzi. Poprawna eksploatacja takiego systemu w obiektach typu sale wykładowe, konferencyjne i kinowe...

Wentylacja na żądanie może być stosowana głównie w pomieszczeniach ze zmienną bądź okresową obecnością ludzi. Poprawna eksploatacja takiego systemu w obiektach typu sale wykładowe, konferencyjne i kinowe może przynieść oszczędność kosztów eksploatacyjnych na poziomie 50–60%, natomiast w biurach ok. 20%.

mgr inż. Krzysztof Kaiser Metody obniżania strat energetycznych i kosztów wentylacji mechanicznej i klimatyzacji (cz. 1)

Metody obniżania strat energetycznych i kosztów wentylacji mechanicznej i klimatyzacji (cz. 1) Metody obniżania strat energetycznych i kosztów wentylacji mechanicznej i klimatyzacji (cz. 1)

Energia cieplna i elektryczna mają decydujący wpływ na koszty działania układów wentylacji i klimatyzacji. Koszty te można redukować, wykorzystując m.in. automatyczną regulację parametrów instalacji, w...

Energia cieplna i elektryczna mają decydujący wpływ na koszty działania układów wentylacji i klimatyzacji. Koszty te można redukować, wykorzystując m.in. automatyczną regulację parametrów instalacji, w tym płynną zmianę mocy dostarczanej do nagrzewnic i chłodnic. Istotną rolę w działaniach energooszczędnościowych odgrywa także eliminowanie wzajemnego niekorzystnego oddziaływania instalacji klimatyzacji i wentylacji oraz instalacji c.o. Koszty zużycia energii cieplnej mogą być także obniżane poprzez...

Redakcja RI Jaki marketing dla budowlanki jest najbardziej opłacalny?

Jaki marketing dla budowlanki jest najbardziej opłacalny? Jaki marketing dla budowlanki jest najbardziej opłacalny?

Małe firmy poszukują i skutecznie odnajdują klientów w Internecie. Przedstawiamy historie tych, które zarobiły na pozycjonowaniu strony internetowej w Google.

Małe firmy poszukują i skutecznie odnajdują klientów w Internecie. Przedstawiamy historie tych, które zarobiły na pozycjonowaniu strony internetowej w Google.

dr Michał Michałkiewicz, mgr inż. Karolina Popłonek Mikrobiologiczna jakość powietrza w hali kortów tenisowych

Mikrobiologiczna jakość powietrza w hali kortów tenisowych Mikrobiologiczna jakość powietrza w hali kortów tenisowych

Powietrze w obiektach sportowych powinno mieć jakość pozwalającą na podejmowanie dużego wysiłku fizycznego. Nadmiernemu stężeniu dwutlenku węgla oraz tworzeniu się bioaerozolu z bakteriami i grzybami mikroskopowymi...

Powietrze w obiektach sportowych powinno mieć jakość pozwalającą na podejmowanie dużego wysiłku fizycznego. Nadmiernemu stężeniu dwutlenku węgla oraz tworzeniu się bioaerozolu z bakteriami i grzybami mikroskopowymi zapobiega wymiana powietrza, a urządzenia i instalacje wentylacyjne należy systematycznie czyścić. Ma to szczególne znaczenie w sezonie zimowym.

mgr inż. Karol Kuczyński, mgr inż. Katarzyna Rybka Klimatyzacja precyzyjna

Klimatyzacja precyzyjna Klimatyzacja precyzyjna

Utrzymanie właściwych warunków mikroklimatu w pomieszczeniach, w których znajdują się wyjątkowo wrażliwe na zmiany temperatury urządzenia elektroniczne, należy do podstawowych zadań klimatyzacji precyzyjnej....

Utrzymanie właściwych warunków mikroklimatu w pomieszczeniach, w których znajdują się wyjątkowo wrażliwe na zmiany temperatury urządzenia elektroniczne, należy do podstawowych zadań klimatyzacji precyzyjnej. Jest ona stosowana przede wszystkim w serwerowniach, pomieszczeniach, w których gromadzone są bazy danych, oraz centralach telekomunikacyjnych, a także laboratoriach.

Uniwersal, mgr inż. Krzysztof Nowak Szukanie maksymalnej efektywności wywietrzników grawitacyjnych Zefir-150

Szukanie maksymalnej efektywności wywietrzników grawitacyjnych Zefir-150 Szukanie maksymalnej efektywności wywietrzników grawitacyjnych Zefir-150

Wymagania stawiane przez współczesny świat techniki nie pozwalają spocząć na laurach. Również ambitny projektant urządzeń wentylacyjnych ciągle poszukuje nowych rozwiązań, które wdrożone w nowy wyrób lub...

Wymagania stawiane przez współczesny świat techniki nie pozwalają spocząć na laurach. Również ambitny projektant urządzeń wentylacyjnych ciągle poszukuje nowych rozwiązań, które wdrożone w nowy wyrób lub już istniejący ale będący na etapie modyfikowania , pozwoli postawić go na wyższym poziomie jakości i zwiększy efektywność jego działania.

dr inż. Magorzata Basińska, dr Michał Michałkiewicz Zanieczyszczenia powietrza i ich wpływ na zdrowie człowieka

Zanieczyszczenia powietrza i ich wpływ na zdrowie człowieka Zanieczyszczenia powietrza i ich wpływ na zdrowie człowieka

Zagadnienia w artykule dotyczą takich spraw jak: charakterystyka powietrza (jego jakość, udział składników gazowych, określenie zanieczyszczeń naturalnych i antropogenicznych), zanieczyszczenia pyłowe...

Zagadnienia w artykule dotyczą takich spraw jak: charakterystyka powietrza (jego jakość, udział składników gazowych, określenie zanieczyszczeń naturalnych i antropogenicznych), zanieczyszczenia pyłowe i mikrobiologiczne oraz ich wpływ na zdrowie człowieka, wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie człowieka, a także tzw. syndromy chorego budynku (SBS) w budynkach mieszkalnych, biurowych, czy szkolnych.

dr inż. Jarosław Müller, mgr inż. Edyta Ciesielska Porównanie systemów klimatyzacji obiektu biurowego wyposażonego w dwa typy okien

Porównanie systemów klimatyzacji obiektu biurowego wyposażonego w dwa typy okien Porównanie systemów klimatyzacji obiektu biurowego wyposażonego w dwa typy okien

Okna przeciwsłoneczne redukują ilość energii słonecznej wpadającej do przeszklonych pomieszczeń w stopniu umożliwiającym projektowanie mniej obciążonych układów chłodzących. W analizowanym budynku redukcja...

Okna przeciwsłoneczne redukują ilość energii słonecznej wpadającej do przeszklonych pomieszczeń w stopniu umożliwiającym projektowanie mniej obciążonych układów chłodzących. W analizowanym budynku redukcja kosztów eksploatacyjnych jest na tyle znacząca, że dodatkowe nakłady inwestycyjne na okna przeciwsłoneczne zwracają się po około 3 latach eksploatacji.

dr inż. Maria Kostka Wymagania ekoprojektu dla systemów wentylacyjnych

Wymagania ekoprojektu dla systemów wentylacyjnych Wymagania ekoprojektu dla systemów wentylacyjnych

Nowe wymagania dla urządzeń wentylacyjnych w zakresie oszczędności energii warunkują wprowadzenie ich do obrotu i dopuszczenie do użytku. Zmiany wprowadzane są dwuetapowo – od początku 2016 i 2018 r. Nowe...

Nowe wymagania dla urządzeń wentylacyjnych w zakresie oszczędności energii warunkują wprowadzenie ich do obrotu i dopuszczenie do użytku. Zmiany wprowadzane są dwuetapowo – od początku 2016 i 2018 r. Nowe wymogi zobowiązują producentów do podawania informacji istotnych z punktu widzenia późniejszej eksploatacji. Dane te umożliwiają porównywanie urządzeń. Rzeczywiste koszty eksploatacji instalacji zależą jednak od wielu parametrów, z których część ustalana jest indywidualnie dla danego systemu na...

dr inż. Magorzata Basińska, dr Michał Michałkiewicz, dr inż. Radosław Górzeński Jakość powietrza - Przepisy i wymagania dotyczące komfortu termicznego - minimalnego strumienia powietrza - stężenia ditlenku węgla i pyłów

Jakość powietrza - Przepisy i wymagania dotyczące komfortu termicznego - minimalnego strumienia powietrza - stężenia ditlenku węgla i pyłów Jakość powietrza - Przepisy i wymagania dotyczące komfortu termicznego - minimalnego strumienia powietrza - stężenia ditlenku węgla i pyłów

Artykuł przedstawia metody oceny jakości powietrza wewnętrznego w budynkach zgodnie z obowiązującymi przepisami zawartymi w normach i rozporządzeniach. Zwrócono w nim uwagę na komfort cieplny pomieszczeń,...

Artykuł przedstawia metody oceny jakości powietrza wewnętrznego w budynkach zgodnie z obowiązującymi przepisami zawartymi w normach i rozporządzeniach. Zwrócono w nim uwagę na komfort cieplny pomieszczeń, warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki, jakość powietrza wewnętrznego, minimalny strumień powietrza, stężenie dwutlenku węgla, a także obecność pyłów.

dr inż. Anna Charkowska, mgr inż. Andrzej Różycki, mgr inż. Radosław Lenarski Projekt wytycznych projektowania, wykonania, odbiorów i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji obiektów służby zdrowia – cz. 2

Projekt wytycznych projektowania, wykonania, odbiorów i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji obiektów służby zdrowia – cz. 2 Projekt wytycznych projektowania, wykonania, odbiorów i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji obiektów służby zdrowia – cz. 2

W pierwszej części artykułu (Rynek Instalacyjny 7–8/2016) omówiono założenia dla klasyfikacji pomieszczeń przyjętej w projekcie „Wytycznych…” oraz opisano wymagania względem czystości powietrza w pomieszczeniach...

W pierwszej części artykułu (Rynek Instalacyjny 7–8/2016) omówiono założenia dla klasyfikacji pomieszczeń przyjętej w projekcie „Wytycznych…” oraz opisano wymagania względem czystości powietrza w pomieszczeniach poszczególnych klas. Poniżej scharakteryzowano zagadnienia dotyczące procesu inwestycyjnego, odbiorowego oraz eksploatacyjnego.

dr inż. Magorzata Basińska, dr Michał Michałkiewicz, dr inż. Radosław Górzeński Stan systemu wentylacyjnego w budynku edukacyjnym i jego wpływ na jakość powietrza – analiza przypadku

Stan systemu wentylacyjnego w budynku edukacyjnym i jego wpływ na jakość powietrza – analiza przypadku Stan systemu wentylacyjnego w budynku edukacyjnym i jego wpływ na jakość powietrza – analiza przypadku

W analizowanym obiekcie pomimo modernizacji instalacja wentylacji naturalnej nie spełniła swojej funkcji. Poprawa układu wywiewnego bez prawidłowego doprowadzenia odpowiedniej ilości świeżego powietrza...

W analizowanym obiekcie pomimo modernizacji instalacja wentylacji naturalnej nie spełniła swojej funkcji. Poprawa układu wywiewnego bez prawidłowego doprowadzenia odpowiedniej ilości świeżego powietrza zewnętrznego nie skutkuje polepszeniem jakości powietrza wewnętrznego. W obiektach szkolnych o zakresie prac modernizacyjnych decydują często ograniczone środki inwestycyjne, a w trakcie eksploatacji wentylacja pomieszczeń jest nierzadko świadomie ograniczana w celu obniżenia kosztów ogrzewania budynku.

Bartłomiej Adamski Wymiarowanie instalacji do odzysku ciepła przegrzania i skraplania ze sprężarkowych agregatów chłodniczych

Wymiarowanie instalacji do odzysku ciepła przegrzania i skraplania ze sprężarkowych agregatów chłodniczych Wymiarowanie instalacji do odzysku ciepła przegrzania i skraplania ze sprężarkowych agregatów chłodniczych

Wymiarowanie instalacji do odzysku ciepła przegrzania i skraplania ze sprężarkowych agregatów chłodniczych, Bartłomiej Adamski

Wymiarowanie instalacji do odzysku ciepła przegrzania i skraplania ze sprężarkowych agregatów chłodniczych, Bartłomiej Adamski

dr inż. Kazimierz Wojtas Wymagania i zasady nowej klasyfikacji filtrów w systemach wentylacji budynków

Wymagania i zasady nowej klasyfikacji filtrów w systemach wentylacji budynków Wymagania i zasady nowej klasyfikacji filtrów w systemach wentylacji budynków

Z punktu widzenia energii i kosztów filtracja powietrza jest w wentylacji zjawiskiem niekorzystnym, gdyż każdy, szczególnie zabrudzony filtr generuje zwiększone zużycie energii oraz zwiększa koszty inwestycyjne...

Z punktu widzenia energii i kosztów filtracja powietrza jest w wentylacji zjawiskiem niekorzystnym, gdyż każdy, szczególnie zabrudzony filtr generuje zwiększone zużycie energii oraz zwiększa koszty inwestycyjne i eksploatacyjne. Jest to konsekwencją konieczności zastosowania wentylacji mechanicznej, której rozwój wspierany jest przez budownictwo energooszczędne, przede wszystkim potrzebę hermetyzacji budynków i kontrolowania wentylacji z odzyskiem ciepła.

dr inż. Kazimierz Wojtas Konsekwencje wprowadzenia nowej klasyfikacji filtrów dla wentylacji wg normy EN-ISO 16890

Konsekwencje wprowadzenia nowej klasyfikacji filtrów dla wentylacji wg normy EN-ISO 16890 Konsekwencje wprowadzenia nowej klasyfikacji filtrów dla wentylacji wg normy EN-ISO 16890

Nowa norma EN-ISO 16890 wprowadza m.in. 30 klas filtrów w miejsce obecnych 5 i zmienia zasady ich doboru w systemach wentylacji mechanicznej. Nie ma niestety prostej metody przeliczania dotychczasowych...

Nowa norma EN-ISO 16890 wprowadza m.in. 30 klas filtrów w miejsce obecnych 5 i zmienia zasady ich doboru w systemach wentylacji mechanicznej. Nie ma niestety prostej metody przeliczania dotychczasowych klas na nowe. Z tego powodu przed producentami urządzeń wentylacyjno-klimatyzacyjnych stoi m.in. zadanie sformułowania całkowicie nowych wymagań w zakresie ochrony powierzchni wymienników ciepła przed ich zanieczyszczeniem w trakcie eksploatacji. W artykule zawarto propozycję prostego wskaźnika...

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.