RynekInstalacyjny.pl

Wymagania ekoprojektu dla systemów wentylacyjnych

Ecodesign requirements for ventilation units

Systemy wentylacyjne, fot. Pixabay

Systemy wentylacyjne, fot. Pixabay

Nowe wymagania dla urządzeń wentylacyjnych w zakresie oszczędności energii warunkują wprowadzenie ich do obrotu i dopuszczenie do użytku. Zmiany wprowadzane są dwuetapowo – od początku 2016 i 2018 r. Nowe wymogi zobowiązują producentów do podawania informacji istotnych z punktu widzenia późniejszej eksploatacji. Dane te umożliwiają porównywanie urządzeń. Rzeczywiste koszty eksploatacji instalacji zależą jednak od wielu parametrów, z których część ustalana jest indywidualnie dla danego systemu na etapie projektowym.

Zobacz także

PRO-VENT SYSTEMY WENTYLACYJNE Komfortowa wentylacja dla budynku z czystym powietrzem

Komfortowa wentylacja dla budynku z czystym powietrzem Komfortowa wentylacja dla budynku z czystym powietrzem

Komfortowa wentylacja pozwala ograniczyć koszty ogrzewania, a latem naturalnie i zdrowo schłodzić powietrze. Co więcej, pomaga zapobiegać uczuciu duszności w okresie upałów, a zimą dowilżać suche powietrze...

Komfortowa wentylacja pozwala ograniczyć koszty ogrzewania, a latem naturalnie i zdrowo schłodzić powietrze. Co więcej, pomaga zapobiegać uczuciu duszności w okresie upałów, a zimą dowilżać suche powietrze w budynku. Dobrze, jeśli działa także prozdrowotnie, redukując stężenie bakterii i grzybów w powietrzu wentylacyjnym.

Wilo Polska Sp. z o.o. Oferta dla chłodnictwa

Oferta dla chłodnictwa Oferta dla chłodnictwa

Oferta Wilo dla chłodnictwa to nie tylko popularne, wysokosprawne pompy bezdławnicowe, które mogą również pracować z mieszaniną woda-glikol w stężeniu do 50%, ale także cała gama pomp, które doskonale...

Oferta Wilo dla chłodnictwa to nie tylko popularne, wysokosprawne pompy bezdławnicowe, które mogą również pracować z mieszaniną woda-glikol w stężeniu do 50%, ale także cała gama pomp, które doskonale sprawdzają się w obiegach chłodniczych pierwotnych i wtórnych wodnych i wodno-glikolowych. Coraz częściej w w/w układach stosuje się również jako medium mrówczan potasu, który przy pewnych zastrzeżeniach może być przetłaczany za pomocą pomp Wilo.

Energoterm Generatory jonów ujemnych w instalacjach wentylacyjnych

Generatory jonów ujemnych w instalacjach wentylacyjnych Generatory jonów ujemnych w instalacjach wentylacyjnych

Jesteśmy firmą zajmującą się prefabrykacją oraz montażem instalacji wentylacyjnych. Nasze wieloletnie doświadczenie w realizacjach wielu projektów skłania nas do szukania nowych rozwiązań w dziedzinie...

Jesteśmy firmą zajmującą się prefabrykacją oraz montażem instalacji wentylacyjnych. Nasze wieloletnie doświadczenie w realizacjach wielu projektów skłania nas do szukania nowych rozwiązań w dziedzinie wentylacji. Wychodząc naprzeciw polepszaniu warunków bytowych ludzi przebywających w pomieszczeniach z wentylacją i rekuperacją, wprowadziliśmy w tych instalacjach montaż generatorów emitujących jony ujemne nazywane aerojonami.

Komisja Unii Europejskiej, dążąc do poprawy efektywności energetycznej produktów przeznaczonych do użytku domowego oraz stosowanych w sektorach usług i przemysłu, przygotowała dyrektywę 2009/125/WE [6] ustanawiającą ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią. Na stronie Ministerstwa Energii [1] znaleźć można szereg rozporządzeń wykonawczych do wspomnianej dyrektywy dotyczących różnych grup urządzeń, w tym także stosowanych w systemach wentylacyjnych.

Rozporządzenie nr 1253/2014 [2] dotyczące wymogów ekoprojektu dla systemów (urządzeń) wentylacyjnych stawia tym systemom nowe wymagania w zakresie oszczędności energii, warunkujące wprowadzenie ich do obrotu i dopuszczenie do użytku. Zmiany wprowadzane są dwuetapowo – pierwsza z nich obowiązuje już od 1 stycznia 2016 r., druga natomiast wejdzie w życie 1 stycznia 2018 r. Dodatkowo, dokumentem powiązanym z powyższym jest rozporządzenie nr 1254/2014 [3] dotyczące etykiet efektywności energetycznej systemów wentylacyjnych przeznaczonych dla budynków mieszkalnych, obowiązkowych od 1 stycznia 2016 r.

W niniejszym artykule, w tym również w jego tytule, zawarto informację, że rozporządzenia 1253/2014 i 1254/2014 dotyczą wymogów dla systemów wentylacyjnych, co jest zgodne z zapisami polskojęzycznych wersji omawianych dokumentów. Tymczasem np. w anglojęzycznej wersji rozporządzenia 1253/2014 pojawia się zapis ecodesign requirements for ventilation units, co sugeruje, że chodzi o jednostki/urządzenia, a nie systemy wentylacyjne. Podobnego znaczenia doszukiwać się można także w drugim dokumencie oraz ich wersjach opublikowanych w innych językach i dostępnych na stronach internetowych (np. [4]). W terminologii branżowej jednostki/urządzenia oraz systemy wentylacyjne nie są zazwyczaj traktowane równorzędnie, jednak w artykule posłużono się w większości oryginalnymi zapisami, dodając ewentualnie komentarz autora co do ich znaczenia.

Podział systemów wentylacyjnych

Rozporządzenia nr 1253/2014 i 1254/2014 mają zastosowanie w systemach wentylacyjnych, które zdefiniowane są jako urządzenia o napędzie elektrycznym, wyposażone w przynajmniej jeden wirnik, jeden silnik i obudowę, przeznaczone do wymiany, w budynku lub jego części, powietrza zużytego na świeże powietrze z zewnątrz [2, 3]. Szczególne przypadki, w których rozporządzenia nie mają zastosowania, podano w dalszej części artykułu (rys. 1).

Podział systemów wentylacyjnych

Rys. 1. Podział systemów wentylacyjnych wg rozporządzeń 1253/2014 i 1254/2014

W omawianych dokumentach systemy dzielone są ze względu na kierunek przepływu na jedno- i dwukierunkowe oraz ze względu na przeznaczenie – na stosowane w budownictwie mieszkalnym i niemiesz­kalnym.

Strumień powietrza, definiowany precyzyjniej jako maksymalna wartość natężenia przepływu, oznacza deklarowaną maksymalną wartość objętościowego natężenia przepływu powietrza, jaką można osiągnąć w standardowych warunkach (temperatura 20°C i ciśnienie 101 325 Pa – tj. 1 atm) dla kompletnego systemu (np. z zamontowanymi filtrami).

Dla kanałowych systemów przeznaczonych do budynków mieszkalnych natężenie przepływu mierzone jest w odniesieniu do przepływu powietrza przy różnicy ciśnienia statycznego na zewnątrz wynoszącej 100 Pa.

Dla bezkanałowych systemów przeznaczonych dla tych samych budynków mierzone jest w odniesieniu do przepływu powietrza przy najniższej osiąganej całkowitej różnicy ciśnienia o jednej z wymienionych wartości: 10, 20, 50, 100, 150, 200 lub 250 Pa, w zależności od tego, która wartość jest równa zmierzonej różnicy ciśnienia lub tuż poniżej tej wartości.

Rozporządzenie 1253/2014 jako systemy do stosowania w budownictwie mieszkaniowym kwalifikuje te, w których maksymalna wartość natężenia przepływu wynosi 1000 m3/h, natomiast do stosowania w pozostałych obiektach – powyżej 250 m3/h. Jeżeli maksymalna wartość strumienia powietrza mieści się w przedziale 250–1000 m3/h, producent zobowiązany jest do zamieszczenia informacji, czy urządzenie przeznaczone jest wyłącznie do stosowania w budownictwie mieszkalnym, czy również w innych budynkach.

Dla poszczególnych grup systemów rozporządzenie 1253/2014 wprowadza wymagania wskazane w tab. 1 i tab. 3.

Wymagania ekoprojektu

Tabela 1. Wymagania ekoprojektu – systemy dla budownictwa niemieszkalnego wg rozporządzenia 1253/2014

Tabela 3. Wymagania ekoprojektu – systemy dla budownictwa mieszkalnego wg rozporządzenia 1253/2014

Tabela 3. Wymagania ekoprojektu – systemy dla budownictwa mieszkalnego wg rozporządzenia 1253/2014

Ponadto rozporządzenie 1254/2014 przedstawia klasyfikację energetyczną urządzeń przeznaczonych do stosowania w budownictwie mieszkaniowym przedstawioną w tab. 4. Wszystkie omawiane wytyczne, poza doprowadzeniem do ograniczenia zużycia energii na cele wentylacyjne, pozwalają także na ujednolicenie informacji, które uzyskuje potencjalny nabywca, a co za tym idzie – umożliwiają łatwiejsze porównywanie urządzeń pod kątem parametrów istotnych z punktu widzenia ich eksploatacji.

Klasy efektywności energetycznej

Tabela 4. Klasy efektywności energetycznej systemów przeznaczonych dla budownictwa mieszkalnego wg rozporządzenia 1254/2014 [3]

Wymagania dotyczące systemów stosowanych w budownictwie niemieszkalnym

Maksymalna wewnętrzna jednostkowa moc wentylatora części pełniących funkcję wentylacyjne to termin odnoszący się do zużycia energii elektrycznej do pokonania oporów przepływu na podzespołach urządzenia. Przy jej obliczaniu uwzględnia się wartości E oraz F, przedstawione w tab. 2, będące kolejno premią wynikającą ze sprawności odzysku ciepła oraz korektą uwzględniającą rodzaj zastosowanego filtra powietrza. Premia sprawności E pozwala uwzględnić fakt, że wydajniejszy odzysk ciepła generuje większy spadek ciśnienia w instalacji, a tym samym zwiększa wymaganą moc wentylatora. Korekta dotycząca filtra F stosowana jest natomiast w sytuacji, kiedy system nawiewno-wywiewny odbiega od konfiguracji wzorcowej. Jako konfigurację wzorcową systemu dwukierunkowego traktuje się produkt wyposażony w:

  • obudowę,
  • co najmniej dwa wentylatory z płynną regulacją prędkości obrotowej lub wielobiegowe,
  • element umożliwiający odzysk ciepła,
  • czysty filtr bardzo dokładny zamontowany po stronie wlotu (część nawiewna),
  • czysty filtr dokładny zamontowany po stronie wywiewu.
Premie sprawności

Tabela 2. Premie sprawności oraz korekty filtra w systemach dla budownictwa niemieszkalnego

Wymagania dotyczące systemów stosowanych w budownictwie mieszkalnym

Zgodnie z rozporządzeniem 1254/2014 od 1 stycznia 2016 r. istnieje obowiązek dołączania do każdego systemu przeznaczonego dla budynków mieszkalnych etykiet informujących o klasie efektywności energetycznej urządzenia. Klasyfikacja odbywa się na podstawie uzyskanego wyniku obliczeń jednostkowego zużycia energii JZE.

Etykiety mieszkaniowych systemów

Rys. 2. Etykiety mieszkaniowych systemów wentylacyjnych wprowadzanych do obrotu po 1 stycznia 2016 r.: a) dla urządzeń jednokierunkowych, b) dla urządzeń dwukierunkowych [3]

Podział na klasy energetyczne, obliczone w oparciu o warunki klimatu umiarkowanego, przedstawiono w tab. 4, a wymogi dotyczące wyglądu etykiety na rys. 2.

Zgodnie z rozporządzeniem 1253/2014 od 1 stycznia 2018 r. klasa urządzeń przeznaczonych dla obiektów mieszkalnych musi zostać podwyższona co najmniej do klasy E, a aktualnie stanowić może nawet klasę G.

Obliczanie wartości jednostkowego zużycia energii

Omawiane rozporządzenia wymagają od producentów, ich przedstawicieli oraz importerów podawania bardziej szczegółowych niż dotychczas informacji na temat oferowanych urządzeń. Jedną z podstawowych informacji, która towarzyszyć powinna sprzedawanemu produktowi przeznaczonemu do wentylacji budynków mieszkalnych, jest wartość jednostkowego zużycia energii na cele wentylacji JZE. Oblicza się je zgodnie z poniższym wzorem:

Obliczanie wartości jednostkowego zużycia energii

gdzie:
JZE – jednostkowe zużycie energii na potrzeby wentylacji na 1 m2 ogrzewanej powierzchni pomieszczenia mieszkalnego lub budynku, kWh/m2/rok;
ta – liczba godzin pracy na rok, h/rok;
pef – wskaźnik energii pierwotnej w odniesieniu do wytwarzania i dystrybucji energii elektrycznej;
qnet – stopień zapotrzebowania netto na wentylację na 1 m2 ogrzewanej powierzchni, (m3/h)/m2;
MISC – ogólny skonsolidowany wskaźnik odpowiadający danemu typowi systemu, obejmujący wskaźniki wydajności wentylacji, przecieków powietrza w kanałach i innych rodzajów przecieków powietrza;
CRS – czynnik uwzględniający rodzaj sterowania;
x – wykładnik uwzględniający nieliniowość stosunku oszczędności energii cieplnej do oszczędności energii elektrycznej, uzależniony od właściwości silnika i napędu;
JPM – jednostkowy pobór mocy, kW/(m3/h) (określany przez producenta na podstawie badań);
th – liczba godzin w sezonie grzewczym, h;

∆Th – średnia wartość różnicy pomiędzy temperaturą wewnątrz (19°C) a temperaturą na zewnątrz w sezonie grzewczym, pomniejszona o wartość korekcyjną 3 K w celu uwzględnienia zysku ciepła z energii słonecznej i ze źródeł wewnętrznych, K;
ηh – średnia efektywność energetyczna ogrzewania pomieszczeń;
cair – jednostkowa wydajność grzewcza powietrza o stałym ciśnieniu i stałej gęstości, kWh/(m3 K);
qref – referencyjny stopień naturalnej wentylacji w przeliczeniu na 1 m2 ogrzewanej powierzchni, (m3/h)/m2;
ηt – sprawność cieplna układu odzysku ciepła (określana przez producenta na podstawie badań);
Qdefr – ilość energii grzewczej zużywanej rocznie do odszraniania 1 m2 ogrzewanej powierzchni wyznaczona przy zastosowaniu zmiennoprądowego elektrycznego ogrzewania rezystancyjnego (należy rozumieć jako: ilość energii grzewczej zużywanej na odszranianie wymiennika do odzysku ciepła przeliczona na 1 m2 ogrzewanej powierzchni), kWh/m2/rok.

W celu umożliwienia porównania poszczególnych urządzeń, znaczna część danych wykorzystywanych do obliczania JZE podana została w tabeli dołączonej do rozporządzenia (tab. 5). Jedynie wartości JPM oraz ηt określane są przez producenta na podstawie badań.

obliczanie JZE

Tabela 5. Parametry wykorzystywane przy obliczaniu JZE [2, 3]

Ilość energii niezbędnej do odszraniania Qdefr zgodnie z zapisem rozporządzenia obliczana jest wyłącznie dla systemów nawiewno-wywiewnych wyposażonych w przeponowe wymienniki do odzysku ciepła. Dla pozostałych wymienników oraz dla systemów jednokierunkowych Qdefr = 0.

Ilość energii niezbędnej do odszraniania

tdefr – okres odszraniania, czyli okres, kiedy temperatura na zewnątrz spada poniżej –4°C, h/rok;
∆Tdefr – średnia wartość różnicy temperatury pomiędzy temperaturą na zewnątrz i temperaturą –4°C w okresie odszraniania, K.

Cenną informacją związaną z obliczeniami jednostkowego zużycia energii JZE jest definicja sprawności cieplnej układu odzysku ciepła.

Jak podano w tab. 1, sprawność cieplna układu odzysku ciepła oznacza stosunek wzrostu temperatury powietrza nawiewanego do spadku temperatury powietrza wywiewanego odniesiony do temperatury powietrza na zewnątrz, przy zrównoważonym przepływie masowym.

Podczas badania wymienników przeznaczonych dla budynków niemieszkalnych różnica temperatury zewnętrznej i wewnętrznej powinna wynosić 20 K (wg [5] przy temperaturach powietrza 25°C i 5°C), natomiast dla budynków mieszkalnych 13 K. Jednocześnie nie uwzględnia się ilości ciepła doprowadzanego do powietrza przez pracujące silniki wentylatorów.

 

sprawność cieplna odzysku ciepła

gdzie:
ηt – sprawność cieplna odzysku ciepła (sprawność temperaturowa);
t2’ – temperatura powietrza na zewnątrz, °C,
t2” – temperatura powietrza za odzyskiem ciepła po stronie pomieszczenia, °C;
t1”– temperatura powietrza wywiewanego dopływającego do wymiennika z pomieszczenia, °C.

Schemat przykładowego wymiennika

Rys. 3. Schemat przykładowego wymiennika do odzysku ciepła

Informacja o zrównoważonym przepływie masowym jest bardzo istotna z punktu widzenia potencjalnych nabywców, gdyż wcześniejsze dane dotyczące sprawności wymienników podawane były często dla jednego z punktów pomiarowych zgodnych z normą PN-EN 308:2001 [5]. Schemat przykładowego wymiennika do odzysku ciepła pokazuje rys 3.

Najkorzystniejszym punktem pomiarowym przy badaniu wymienników jest zgodnie z tą normą przypadek, kiedy stosunek strumieni powietrza nawiewanego i wywiewanego wynosi 1:1,5. Zwiększona objętość strumienia wywiewanego powoduje, że uzyskane sprawności są zawyżone w stosunku do warunków zrównoważonych. Stąd klienci, kupując centralę wentylacyjną (szczególnie niewielką, np. tzw. rekuperator), otrzymywali często dane nieaktualne dla ich sytuacji, na dodatek mocno zawyżone.

Jakich informacji powinni oczekiwać klienci?

Producenci i ich przedstawiciele oraz importerzy urządzeń wentylacyjnych przeznaczonych do wentylacji budynków mieszkalnych i niemieszkalnych są zobowiązani od 1 stycznia 2016 r. do podawania wielu szczegółowych informacji. Informacje takie muszą być zamieszczone w dokumentacji technicznej wyrobów oraz na ogólnodostępnych stronach internetowych producenta, jego przedstawiciela i importerów.

Do podstawowych danych zaliczyć można np. informacje o:

  • przeznaczeniu (dla budownictwa mieszkalnego lub niemieszkalnego) rodzaju zastosowanego napędu wentylatorów,
  • rodzaju zastosowanego odzysku ciepła i jego sprawności,
  • wartości JZE,
  • maksymalnym natężenia przepływu,
  • poborze mocy napędu wentylatora,
  • poziomie mocy akustycznej,
  • rodzaju sterowania (wg wskaźnika CRS),
  • współczynnikach przecieku powietrza
  • i podatności na zmiany ciśnienia.

Z punktu widzenia użytkownika ważnymi informacjami, które zawarte mają być w karcie produktu przeznaczonego do stosowania w budownictwie mieszkalnym, są także te mówiące o rocznym zużyciu energii elektrycznej przeliczonej na 100 m2 powierzchni obiektu RZE [kWh/rok] oraz rocznych oszczędnościach w ogrzewaniu ROO [kWh/rok]. Obliczenia tych wartości dokonuje się w oparciu o poniższe wzory:

  1. powierzchni obiektu RZE [kWh/rok] oraz rocznych oszczędnościach w ogrzewaniu ROO
  2. wzór na roczne oszczędności w ogrzewaniu

UWAGA: W polskojęzycznej wersji rozporządzenia niekonsekwentnie zastosowano oznaczenie rocznego zużycia energii elektrycznej. W tekście dokumentu pojawia się oznaczenie RZE, natomiast w przytoczonym wzorze AEC (od zaczerpniętego z angielskiej wersji zapisu annual electricity consumption).

Kiedy rozporządzenie nie musi być stosowane?

Omawiane w niniejszym artykule rozporządzenia nie mają zastosowania:

  • w systemach jednokierunkowych (nawiewnych i wywiewnych) o poborze mocy mniejszym niż 30 W na strumień powietrza, jednocześnie systemy te nie są wyłączone z wymogów dotyczących informacji;
  • w systemach dwukierunkowych (czyli w systemach nawiewno-wywiewnych) o łącznym poborze mocy mniejszym niż 30 W na strumień powietrza, jednocześnie systemy te nie są wyłączone z wymogów dotyczących informacji;
  • dla wentylatorów osiowych lub promieniowych wyposażonych jedynie w obudowę (zgodnie z rozporządzeniem 327/2011) – uwzględnione tylko w 1253/2014;
  • w systemach przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem;
  • w systemach przeznaczonych wyłącznie do zastosowania w sytuacjach awaryjnych, przez krótki czas;
  • w systemach wyposażonych w wymiennik ciepła i pompę ciepła służące odzyskiwaniu energii lub umożliwiające przenoszenie lub odzyskiwanie ciepła dodatkowo do układu odzysku ciepła, z wyjątkiem przenoszenia ciepła w celu ochrony przed zamarzaniem lub odmrażania;
  • w urządzeniach sklasyfikowanych jako okapy nadkuchenne wchodzące w zakres odrębnego rozporządzenia dotyczącego urządzeń kuchennych;
  • w systemach przeznaczonych do stosowania w warunkach, gdy:
    - temperatura robocza transportowanego powietrza przekracza 100°C,
    - temperatura otoczenia podczas pracy silnika napędzającego wentylator, znajdującego się poza strumieniem powietrza, przekracza 65°C,
    - temperatura transportowanego powietrza lub temperatura otoczenia podczas pracy silnika znajdującego się poza strumieniem powietrza jest niższa niż –40°C,
    - napięcie zasilania przekracza 1000 V w przypadku zasilania prądem przemiennym lub 1500 V w przypadku zasilania prądem stałym,
    - w warunkach narażenia na czynniki toksyczne, łatwopalne, korozyjne lub w warunkach narażenia na substancje ścierne.
  •  

UWAGA: W rozporządzeniu 1253/2014 istnieje zapis, że nie obowiązuje ono w systemach dwukierunkowych o łącznym poborze mocy na użytek wentylatorów mniejszym niż 30 W na strumień powietrza [2]. W rozporządzeniu 1254/2014 zapis ten nie pojawia się bezpośrednio, jednak znaleźć tam można inny fragment, mówiący że małe systemy wentylacyjne, których pobór mocy elektrycznej jest mniejszy niż 30 W na strumień powietrza, należy wyłączyć z zakresu niniejszego rozporządzenia [3], bez ich zróżnicowania ze względu na kierunek przepływu powietrza.

Komentarz i wnioski

Przeważająca większość terminów i nazewnictwa zastosowanych w artykule pochodzi bezpośrednio z polskiej wersji językowej rozporządzenia nr 1253/2014 i 1254/2014.

Niestety odnosi się wrażenie, że tłumaczenia z języka oryginalnego dokonano w niektórych miejscach zbyt dosłownie lub pobieżnie, nie do końca posługując się określeniami powszechnie stosowanymi w branży wentylacyjnej. Nie uniknięto też niedociągnięć w oznaczeniach i jednostkach, co powoduje, że dokumenty te są miejscami mało czytelne.

Wprowadzenie rozporządzeń niewątpliwie przynosi korzyści nabywcom urządzeń wentylacyjnych, ponieważ zobowiązuje producentów do podawania informacji istotnych z punktu widzenia późniejszej eksploatacji produktów. Nie wszystkie zawarte w dokumentach wymagania są nowością na rynku, a wiele z nich było spełnianych przez producentów nawet przed wprowadzeniem regulacji prawnych. Ważne jest jednak formalne ujednolicenie wymagań np. w kwestii określania sprawności odzysku ciepła czy też uwzględniania pracy układu przeciwzamrożeniowego wymienników, gdyż do tej pory informacje, które uzyskiwał potencjalny nabywca, były często niepełne, a niekiedy nawet nie do końca wiarygodne.

Niektóre wprowadzone wymagania są jednak nieprecyzyjne. Niejednoznaczne zapisy rozporządzeń, pomimo upływu już stosunkowo długiego czasu od ich opublikowania, nadal są przedmiotem dyskusji wśród producentów. Pojawiające się wątpliwości spowodowały nawet opracowanie poradnika Euroventu ze wskazówkami do interpretacji stosowanych terminów i wymagań [7].

Wątpliwości mogą budzić także np. wysokie oczekiwane sprawności odzysku ciepła, w szczególności w wymiennikach z czynnikiem pośredniczącym, nieodpowiadające na dodatek aktualnym warunkom technicznym [8]. Problem ten poruszany był także już wcześniej [9].

Należy również mieć na uwadze, że podane w kartach produktu wartości np. jednostkowego zapotrzebowania na energię czy też rocznych oszczędności w ogrzewaniu są szacunkowe i pozwalają jedynie na porównywanie urządzeń między sobą. Rzeczywiste koszty eksploatacji instalacji zależą od wielu parametrów, z których część ustalana jest indywidualnie dla danego systemu na etapie projektowym.

Literatura

  1. http://www.egospodarka.gov.pl/Energetyka/Efektywnosc +energetyczna/Ekoprojekt, 11.04.2016.
  2. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1253/2014 z dnia 7 lipca 2014 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla systemów wentylacyjnych (DzU UE L 337/8).
  3. Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1254/2014 z dnia 11 lipca 2014 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/30/UE w odniesieniu do etykiet efektywności energetycznej systemów wentylacyjnych przeznaczonych do budynków mieszkalnych (DzU UE L 337/27).
  4. http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri= CELEX%3A32014R1253, 11.04.2016.
  5. PN-EN 308:2001 Procedury badawcze wyznaczania wydajności urządzeń do odzysku ciepła w układzie powietrze – powietrze i powietrze – gazy spalinowe.
  6. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią (wersja przekształcona) (DzU UE L 285/10).
  7. http://www.ventilationunits.eu/media/1014/pp-2015-04-27-eurovent-questions-and-answers-concerning-the-ventilation-units-regulation.pdf.
  8. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75/2002, poz. 690, z późn. zm.).
  9. Sikończyk I., Czy centrale wentylacyjne będą musiały być większe?, „Rynek Instalacyjny” nr 5/2015, s. 34–40.\

Komentarze

Powiązane

Redakcja RI Co warto wiedzieć o wentylacji higrosterowanej

Co warto wiedzieć o wentylacji higrosterowanej Co warto wiedzieć o wentylacji higrosterowanej

Technologia higrosterowania bazuje na wykorzystaniu poziomu wilgotności jako kryterium dostosowania ilości powietrza wentylacyjnego do potrzeb użytkowników. Tym sposobem systemy wentylacji higrosterowanej...

Technologia higrosterowania bazuje na wykorzystaniu poziomu wilgotności jako kryterium dostosowania ilości powietrza wentylacyjnego do potrzeb użytkowników. Tym sposobem systemy wentylacji higrosterowanej pracują tylko wtedy, gdy jest to konieczne.

Maciej Danielak SFP – wskaźnik sprawności instalacji wentylacyjnych

SFP – wskaźnik sprawności instalacji wentylacyjnych SFP – wskaźnik sprawności instalacji wentylacyjnych

Rozwój branży budowlanej wiąże się z sukcesywnym zmniejszaniem zapotrzebowania na energię grzewczą (chłodniczą) budynków. Rośnie zatem znaczenie poziomu konsumpcji energii elektrycznej – wielkość jej zużycia...

Rozwój branży budowlanej wiąże się z sukcesywnym zmniejszaniem zapotrzebowania na energię grzewczą (chłodniczą) budynków. Rośnie zatem znaczenie poziomu konsumpcji energii elektrycznej – wielkość jej zużycia przez systemy wentylacyjno-klimatyzacyjne jest coraz ważniejszym aspektem doboru urządzeń.

mgr inż. Katarzyna Rybka Wentylacja na żądanie sterowana stężeniem CO2 w pomieszczeniach

Wentylacja na żądanie sterowana stężeniem CO2 w pomieszczeniach Wentylacja na żądanie sterowana stężeniem CO2 w pomieszczeniach

Nowoczesne systemy regulacji strumienia powietrza umożliwiają oszczędność energii przy jednoczesnym zapewnieniu komfortu użytkownikom. Wykorzystanie do sterowania wentylacją czujników zamontowanych w pomieszczeniach...

Nowoczesne systemy regulacji strumienia powietrza umożliwiają oszczędność energii przy jednoczesnym zapewnieniu komfortu użytkownikom. Wykorzystanie do sterowania wentylacją czujników zamontowanych w pomieszczeniach sprawia, że instalacja pracuje tylko wtedy, gdy jest to konieczne.

mgr inż. Krzysztof Kaiser Wentylacja pomieszczeń centralnej sprężarkowni i centralnej próżni

Wentylacja pomieszczeń centralnej sprężarkowni i centralnej próżni Wentylacja pomieszczeń centralnej sprężarkowni i centralnej próżni

Pomieszczenia, w których montowane są sprężarki wchodzące w skład instalacji sprężonego powietrza i agregaty pomp próżniowych, wymagają odpowiedniej wentylacji i chłodzenia, a także czystości powietrza....

Pomieszczenia, w których montowane są sprężarki wchodzące w skład instalacji sprężonego powietrza i agregaty pomp próżniowych, wymagają odpowiedniej wentylacji i chłodzenia, a także czystości powietrza. Ma to istotny wpływ na eksploatację tych urządzeń – nieprawidłowa wentylacja grozi bowiem ich przegrzewaniem się i awarią.

dr inż., arch. Karolina Kurtz-Orecka, dr inż. Agata Siwińska Nowa charakterystyka energetyczna – przewodnik po normach | cz. 1. Straty ciepła przez przenikanie i wentylację

Nowa charakterystyka energetyczna – przewodnik po normach | cz. 1. Straty ciepła przez przenikanie i wentylację Nowa charakterystyka energetyczna – przewodnik po normach | cz. 1. Straty ciepła przez przenikanie i wentylację

W artykule poruszono problem zakresu stosowalności norm do obliczeń związanych z bilansowaniem energetycznym budynku na potrzeby sporządzenia świadectw charakterystyki energetycznej według nowej metodyki.

W artykule poruszono problem zakresu stosowalności norm do obliczeń związanych z bilansowaniem energetycznym budynku na potrzeby sporządzenia świadectw charakterystyki energetycznej według nowej metodyki.

mgr inż. Krzysztof Kaiser Izolatki na oddziałach dziecięcych – wymagania

Izolatki na oddziałach dziecięcych – wymagania Izolatki na oddziałach dziecięcych – wymagania

W artykule przedstawiono i omówiono wymagania stawiane izolatkom, dotyczące m.in. wentylacji oraz wyposażenia.

W artykule przedstawiono i omówiono wymagania stawiane izolatkom, dotyczące m.in. wentylacji oraz wyposażenia.

dr inż. Maciej Besler, dr inż. Wojciech Cepiński, dr inż. Michał Fijewski Uzdatnianie powietrza w wymienniku gruntowym dla pomieszczeń o różnych wymaganiach

Uzdatnianie powietrza w wymienniku gruntowym dla pomieszczeń o różnych wymaganiach Uzdatnianie powietrza w wymienniku gruntowym dla pomieszczeń o różnych wymaganiach

O konieczności oszczędzania energii pierwotnej w instalacjach wentylacyjnych przekonana jest coraz większa rzesza użytkowników budynków. W związku z tym rozwiązania ograniczające zapotrzebowanie na energię...

O konieczności oszczędzania energii pierwotnej w instalacjach wentylacyjnych przekonana jest coraz większa rzesza użytkowników budynków. W związku z tym rozwiązania ograniczające zapotrzebowanie na energię stosowane są coraz powszechniej. Zastosowania wymienników odzyskujących ciepło i chłód wymagają także obowiązujące przepisy.

dr inż. Szymon Firląg, mgr inż. Artur Miszczuk Szczelność powietrzna budynków energooszczędnych a instalacje

Szczelność powietrzna budynków energooszczędnych a instalacje Szczelność powietrzna budynków energooszczędnych a instalacje

Osiągnięcie standardu budynku energooszczędnego jest często niemożliwe z uwagi na małą szczelność powietrzną obudowy obiektu. Zastosowanie mechanicznej wentylacji nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła...

Osiągnięcie standardu budynku energooszczędnego jest często niemożliwe z uwagi na małą szczelność powietrzną obudowy obiektu. Zastosowanie mechanicznej wentylacji nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła w znacznym stopniu ogranicza straty ciepła na podgrzanie powietrza wentylacyjnego. Dużo większego znaczenia nabierają wtedy straty ciepła spowodowane przez infiltrację.

dr inż. Maria Kostka, dr inż. Małgorzata Szulgowska-Zgrzywa Obliczenia energetyczne gruntowych rurowych wymienników ciepła

Obliczenia energetyczne gruntowych rurowych wymienników ciepła Obliczenia energetyczne gruntowych rurowych wymienników ciepła

Autorki w oparciu o przywołaną w literaturze normę techniczną dotycząca metody obliczania strat energii w budynkach spowodowanych wentylacją i infiltracją powietrza dokonały obliczeń energetycznych strumienia...

Autorki w oparciu o przywołaną w literaturze normę techniczną dotycząca metody obliczania strat energii w budynkach spowodowanych wentylacją i infiltracją powietrza dokonały obliczeń energetycznych strumienia ciepła przepływającego z gruntu do powietrza przez gruntowe wymienniki ciepła. Tę metodę można także stosować przy obliczeniach dla central wentylacyjnych.

dr inż. Andrzej Bugaj System wentylacji na żądanie – zasady stosowania

System wentylacji na żądanie – zasady stosowania System wentylacji na żądanie – zasady stosowania

Wentylacja na żądanie może być stosowana głównie w pomieszczeniach ze zmienną bądź okresową obecnością ludzi. Poprawna eksploatacja takiego systemu w obiektach typu sale wykładowe, konferencyjne i kinowe...

Wentylacja na żądanie może być stosowana głównie w pomieszczeniach ze zmienną bądź okresową obecnością ludzi. Poprawna eksploatacja takiego systemu w obiektach typu sale wykładowe, konferencyjne i kinowe może przynieść oszczędność kosztów eksploatacyjnych na poziomie 50–60%, natomiast w biurach ok. 20%.

mgr inż. Krzysztof Kaiser Metody obniżania strat energetycznych i kosztów wentylacji mechanicznej i klimatyzacji (cz. 1)

Metody obniżania strat energetycznych i kosztów wentylacji mechanicznej i klimatyzacji (cz. 1) Metody obniżania strat energetycznych i kosztów wentylacji mechanicznej i klimatyzacji (cz. 1)

Energia cieplna i elektryczna mają decydujący wpływ na koszty działania układów wentylacji i klimatyzacji. Koszty te można redukować, wykorzystując m.in. automatyczną regulację parametrów instalacji, w...

Energia cieplna i elektryczna mają decydujący wpływ na koszty działania układów wentylacji i klimatyzacji. Koszty te można redukować, wykorzystując m.in. automatyczną regulację parametrów instalacji, w tym płynną zmianę mocy dostarczanej do nagrzewnic i chłodnic. Istotną rolę w działaniach energooszczędnościowych odgrywa także eliminowanie wzajemnego niekorzystnego oddziaływania instalacji klimatyzacji i wentylacji oraz instalacji c.o. Koszty zużycia energii cieplnej mogą być także obniżane poprzez...

Redakcja RI Jaki marketing dla budowlanki jest najbardziej opłacalny?

Jaki marketing dla budowlanki jest najbardziej opłacalny? Jaki marketing dla budowlanki jest najbardziej opłacalny?

Małe firmy poszukują i skutecznie odnajdują klientów w Internecie. Przedstawiamy historie tych, które zarobiły na pozycjonowaniu strony internetowej w Google.

Małe firmy poszukują i skutecznie odnajdują klientów w Internecie. Przedstawiamy historie tych, które zarobiły na pozycjonowaniu strony internetowej w Google.

dr Michał Michałkiewicz, mgr inż. Karolina Popłonek Mikrobiologiczna jakość powietrza w hali kortów tenisowych

Mikrobiologiczna jakość powietrza w hali kortów tenisowych Mikrobiologiczna jakość powietrza w hali kortów tenisowych

Powietrze w obiektach sportowych powinno mieć jakość pozwalającą na podejmowanie dużego wysiłku fizycznego. Nadmiernemu stężeniu dwutlenku węgla oraz tworzeniu się bioaerozolu z bakteriami i grzybami mikroskopowymi...

Powietrze w obiektach sportowych powinno mieć jakość pozwalającą na podejmowanie dużego wysiłku fizycznego. Nadmiernemu stężeniu dwutlenku węgla oraz tworzeniu się bioaerozolu z bakteriami i grzybami mikroskopowymi zapobiega wymiana powietrza, a urządzenia i instalacje wentylacyjne należy systematycznie czyścić. Ma to szczególne znaczenie w sezonie zimowym.

mgr inż. Karol Kuczyński, mgr inż. Katarzyna Rybka Klimatyzacja precyzyjna

Klimatyzacja precyzyjna Klimatyzacja precyzyjna

Utrzymanie właściwych warunków mikroklimatu w pomieszczeniach, w których znajdują się wyjątkowo wrażliwe na zmiany temperatury urządzenia elektroniczne, należy do podstawowych zadań klimatyzacji precyzyjnej....

Utrzymanie właściwych warunków mikroklimatu w pomieszczeniach, w których znajdują się wyjątkowo wrażliwe na zmiany temperatury urządzenia elektroniczne, należy do podstawowych zadań klimatyzacji precyzyjnej. Jest ona stosowana przede wszystkim w serwerowniach, pomieszczeniach, w których gromadzone są bazy danych, oraz centralach telekomunikacyjnych, a także laboratoriach.

dr inż. Michał Szymański, dr inż. Łukasz Amanowicz, dr inż. Katarzyna Ratajczak, dr inż. Radosław Górzeński Instalacje HVAC laboratoriów chemicznych – wyposażenie techniczne. Wentylacja technologiczna

Instalacje HVAC laboratoriów chemicznych – wyposażenie techniczne. Wentylacja technologiczna Instalacje HVAC laboratoriów chemicznych – wyposażenie techniczne. Wentylacja technologiczna

W poprzednim artykule ("Rynek Instalacyjny" nr 11/2015) omówiono elementy technicznego wyposażenia pomieszczeń laboratoriów chemicznych z punktu widzenia wentylacji ogólnej i jej współpracy z wentylacją...

W poprzednim artykule ("Rynek Instalacyjny" nr 11/2015) omówiono elementy technicznego wyposażenia pomieszczeń laboratoriów chemicznych z punktu widzenia wentylacji ogólnej i jej współpracy z wentylacją technologiczną. Poniżej przedstawione zostały elementy związane z wentylacją technologiczną, takie jak digestoria, filtry/skrubery, ssawki, okapy oraz szafy wentylowane.

Uniwersal, mgr inż. Krzysztof Nowak Szukanie maksymalnej efektywności wywietrzników grawitacyjnych Zefir-150

Szukanie maksymalnej efektywności wywietrzników grawitacyjnych Zefir-150 Szukanie maksymalnej efektywności wywietrzników grawitacyjnych Zefir-150

Wymagania stawiane przez współczesny świat techniki nie pozwalają spocząć na laurach. Również ambitny projektant urządzeń wentylacyjnych ciągle poszukuje nowych rozwiązań, które wdrożone w nowy wyrób lub...

Wymagania stawiane przez współczesny świat techniki nie pozwalają spocząć na laurach. Również ambitny projektant urządzeń wentylacyjnych ciągle poszukuje nowych rozwiązań, które wdrożone w nowy wyrób lub już istniejący ale będący na etapie modyfikowania , pozwoli postawić go na wyższym poziomie jakości i zwiększy efektywność jego działania.

dr inż. Magorzata Basińska, dr Michał Michałkiewicz Zanieczyszczenia powietrza i ich wpływ na zdrowie człowieka

Zanieczyszczenia powietrza i ich wpływ na zdrowie człowieka Zanieczyszczenia powietrza i ich wpływ na zdrowie człowieka

Zagadnienia w artykule dotyczą takich spraw jak: charakterystyka powietrza (jego jakość, udział składników gazowych, określenie zanieczyszczeń naturalnych i antropogenicznych), zanieczyszczenia pyłowe...

Zagadnienia w artykule dotyczą takich spraw jak: charakterystyka powietrza (jego jakość, udział składników gazowych, określenie zanieczyszczeń naturalnych i antropogenicznych), zanieczyszczenia pyłowe i mikrobiologiczne oraz ich wpływ na zdrowie człowieka, wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie człowieka, a także tzw. syndromy chorego budynku (SBS) w budynkach mieszkalnych, biurowych, czy szkolnych.

dr inż. Jarosław Müller, mgr inż. Edyta Ciesielska Porównanie systemów klimatyzacji obiektu biurowego wyposażonego w dwa typy okien

Porównanie systemów klimatyzacji obiektu biurowego wyposażonego w dwa typy okien Porównanie systemów klimatyzacji obiektu biurowego wyposażonego w dwa typy okien

Okna przeciwsłoneczne redukują ilość energii słonecznej wpadającej do przeszklonych pomieszczeń w stopniu umożliwiającym projektowanie mniej obciążonych układów chłodzących. W analizowanym budynku redukcja...

Okna przeciwsłoneczne redukują ilość energii słonecznej wpadającej do przeszklonych pomieszczeń w stopniu umożliwiającym projektowanie mniej obciążonych układów chłodzących. W analizowanym budynku redukcja kosztów eksploatacyjnych jest na tyle znacząca, że dodatkowe nakłady inwestycyjne na okna przeciwsłoneczne zwracają się po około 3 latach eksploatacji.

dr inż. Magorzata Basińska, dr Michał Michałkiewicz, dr inż. Radosław Górzeński Jakość powietrza - Przepisy i wymagania dotyczące komfortu termicznego - minimalnego strumienia powietrza - stężenia ditlenku węgla i pyłów

Jakość powietrza - Przepisy i wymagania dotyczące komfortu termicznego - minimalnego strumienia powietrza - stężenia ditlenku węgla i pyłów Jakość powietrza - Przepisy i wymagania dotyczące komfortu termicznego - minimalnego strumienia powietrza - stężenia ditlenku węgla i pyłów

Artykuł przedstawia metody oceny jakości powietrza wewnętrznego w budynkach zgodnie z obowiązującymi przepisami zawartymi w normach i rozporządzeniach. Zwrócono w nim uwagę na komfort cieplny pomieszczeń,...

Artykuł przedstawia metody oceny jakości powietrza wewnętrznego w budynkach zgodnie z obowiązującymi przepisami zawartymi w normach i rozporządzeniach. Zwrócono w nim uwagę na komfort cieplny pomieszczeń, warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki, jakość powietrza wewnętrznego, minimalny strumień powietrza, stężenie dwutlenku węgla, a także obecność pyłów.

dr inż. Anna Charkowska, mgr inż. Andrzej Różycki, mgr inż. Radosław Lenarski Projekt wytycznych projektowania, wykonania, odbiorów i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji obiektów służby zdrowia – cz. 2

Projekt wytycznych projektowania, wykonania, odbiorów i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji obiektów służby zdrowia – cz. 2 Projekt wytycznych projektowania, wykonania, odbiorów i eksploatacji systemów wentylacji i klimatyzacji obiektów służby zdrowia – cz. 2

W pierwszej części artykułu (Rynek Instalacyjny 7–8/2016) omówiono założenia dla klasyfikacji pomieszczeń przyjętej w projekcie „Wytycznych…” oraz opisano wymagania względem czystości powietrza w pomieszczeniach...

W pierwszej części artykułu (Rynek Instalacyjny 7–8/2016) omówiono założenia dla klasyfikacji pomieszczeń przyjętej w projekcie „Wytycznych…” oraz opisano wymagania względem czystości powietrza w pomieszczeniach poszczególnych klas. Poniżej scharakteryzowano zagadnienia dotyczące procesu inwestycyjnego, odbiorowego oraz eksploatacyjnego.

dr inż. Magorzata Basińska, dr Michał Michałkiewicz, dr inż. Radosław Górzeński Stan systemu wentylacyjnego w budynku edukacyjnym i jego wpływ na jakość powietrza – analiza przypadku

Stan systemu wentylacyjnego w budynku edukacyjnym i jego wpływ na jakość powietrza – analiza przypadku Stan systemu wentylacyjnego w budynku edukacyjnym i jego wpływ na jakość powietrza – analiza przypadku

W analizowanym obiekcie pomimo modernizacji instalacja wentylacji naturalnej nie spełniła swojej funkcji. Poprawa układu wywiewnego bez prawidłowego doprowadzenia odpowiedniej ilości świeżego powietrza...

W analizowanym obiekcie pomimo modernizacji instalacja wentylacji naturalnej nie spełniła swojej funkcji. Poprawa układu wywiewnego bez prawidłowego doprowadzenia odpowiedniej ilości świeżego powietrza zewnętrznego nie skutkuje polepszeniem jakości powietrza wewnętrznego. W obiektach szkolnych o zakresie prac modernizacyjnych decydują często ograniczone środki inwestycyjne, a w trakcie eksploatacji wentylacja pomieszczeń jest nierzadko świadomie ograniczana w celu obniżenia kosztów ogrzewania budynku.

Bartłomiej Adamski Wymiarowanie instalacji do odzysku ciepła przegrzania i skraplania ze sprężarkowych agregatów chłodniczych

Wymiarowanie instalacji do odzysku ciepła przegrzania i skraplania ze sprężarkowych agregatów chłodniczych Wymiarowanie instalacji do odzysku ciepła przegrzania i skraplania ze sprężarkowych agregatów chłodniczych

Wymiarowanie instalacji do odzysku ciepła przegrzania i skraplania ze sprężarkowych agregatów chłodniczych, Bartłomiej Adamski

Wymiarowanie instalacji do odzysku ciepła przegrzania i skraplania ze sprężarkowych agregatów chłodniczych, Bartłomiej Adamski

dr inż. Kazimierz Wojtas Wymagania i zasady nowej klasyfikacji filtrów w systemach wentylacji budynków

Wymagania i zasady nowej klasyfikacji filtrów w systemach wentylacji budynków Wymagania i zasady nowej klasyfikacji filtrów w systemach wentylacji budynków

Z punktu widzenia energii i kosztów filtracja powietrza jest w wentylacji zjawiskiem niekorzystnym, gdyż każdy, szczególnie zabrudzony filtr generuje zwiększone zużycie energii oraz zwiększa koszty inwestycyjne...

Z punktu widzenia energii i kosztów filtracja powietrza jest w wentylacji zjawiskiem niekorzystnym, gdyż każdy, szczególnie zabrudzony filtr generuje zwiększone zużycie energii oraz zwiększa koszty inwestycyjne i eksploatacyjne. Jest to konsekwencją konieczności zastosowania wentylacji mechanicznej, której rozwój wspierany jest przez budownictwo energooszczędne, przede wszystkim potrzebę hermetyzacji budynków i kontrolowania wentylacji z odzyskiem ciepła.

dr inż. Kazimierz Wojtas Konsekwencje wprowadzenia nowej klasyfikacji filtrów dla wentylacji wg normy EN-ISO 16890

Konsekwencje wprowadzenia nowej klasyfikacji filtrów dla wentylacji wg normy EN-ISO 16890 Konsekwencje wprowadzenia nowej klasyfikacji filtrów dla wentylacji wg normy EN-ISO 16890

Nowa norma EN-ISO 16890 wprowadza m.in. 30 klas filtrów w miejsce obecnych 5 i zmienia zasady ich doboru w systemach wentylacji mechanicznej. Nie ma niestety prostej metody przeliczania dotychczasowych...

Nowa norma EN-ISO 16890 wprowadza m.in. 30 klas filtrów w miejsce obecnych 5 i zmienia zasady ich doboru w systemach wentylacji mechanicznej. Nie ma niestety prostej metody przeliczania dotychczasowych klas na nowe. Z tego powodu przed producentami urządzeń wentylacyjno-klimatyzacyjnych stoi m.in. zadanie sformułowania całkowicie nowych wymagań w zakresie ochrony powierzchni wymienników ciepła przed ich zanieczyszczeniem w trakcie eksploatacji. W artykule zawarto propozycję prostego wskaźnika...

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.