Instalacje mleczarskie zużywają znaczące ilości ciepła i chłodu, a media muszą zostać do nich dostarczone w sposób niezawodny i ekonomiczny. Powszechnie stosowane rozwiązania opierają się na sprężarkowych agregatach chłodniczych z parownikami zanurzonymi w zbiorniku wody lodowej. Taka konstrukcja umożliwia z jednej strony zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa dzięki buforowaniu przygotowanej wody zimnej, a z drugiej wiąże się ze znaczącymi kosztami eksploatacyjnymi układu ze względu na niekorzystne parametry pracy sprężarek. Rozwiązaniem tego problemu jest modernizacja instalacji chłodniczej za pomocą agregatu absorpcyjnego wstępnie chłodzącego wodę zimną powracającą z instalacji produkcyjnej.
Wymagania wobec systemów wentylacyjnych w szkołach i przedszkolach rosną z roku na rok. Nowe przepisy budowlane, zaostrzone normy higieniczne i większa świadomość wpływu jakości powietrza na zdrowie uczniów...
Wymagania wobec systemów wentylacyjnych w szkołach i przedszkolach rosną z roku na rok. Nowe przepisy budowlane, zaostrzone normy higieniczne i większa świadomość wpływu jakości powietrza na zdrowie uczniów sprawiają, że projektanci i wykonawcy muszą sięgać po coraz bardziej zaawansowane rozwiązania. Firma Alnor opracowała urządzenie, które precyzyjnie odpowiada na te potrzeby – rekuperator TeachAIR, stworzony specjalnie dla sektora edukacyjnego.
Instalacje oraz urządzenia wentylacyjne często projektowane są w sposób zapewniający zbilansowanie strumieni powietrza nawiewanego oraz usuwanego z pomieszczeń. Dzięki temu uzyskujemy najwyższą efektywność...
Instalacje oraz urządzenia wentylacyjne często projektowane są w sposób zapewniający zbilansowanie strumieni powietrza nawiewanego oraz usuwanego z pomieszczeń. Dzięki temu uzyskujemy najwyższą efektywność pracy systemu oraz wysoki stopień sprawności odzysku ciepła.
Choć główną funkcją klimatyzatora jest chłodzenie powietrza w upalne okresy roku, panuje błędne przekonanie, że na schłodzeniu mieszkania kończy się funkcja systemu klimatyzacji. Tymczasem nowoczesne jednostki...
Choć główną funkcją klimatyzatora jest chłodzenie powietrza w upalne okresy roku, panuje błędne przekonanie, że na schłodzeniu mieszkania kończy się funkcja systemu klimatyzacji. Tymczasem nowoczesne jednostki nie ograniczają się jedynie do pojedynczych zadań.
W artykule:
• Poprawa efektywności energetycznej • Chłodziarka absorpcyjna • Sprawność produkcji chłodu • Modernizacja instalacji • Korzyści z przeprowadzenia modernizacji • Wariant przedsięwzięcia z dofinansowaniem • Podsumowanie
Poprawa efektywności energetycznej
Istotnym elementem działań prowadzących do poprawy efektywności energetycznej jest optymalizacja wykorzystania ciepła w sposób umożliwiający jego zamianę na energię użyteczną: ciepło o wyższej temperaturze, energię elektryczną czy chłód [1]. Krajowym celem w obszarze efektywności energetycznej jest ograniczenie zużycia energii o 20% w porównaniu z prognozami na 2020 rok [2]. Efektywność energetyczna jest w centrum zainteresowania Unii Europejskiej jako najskuteczniejsza metoda ograniczenia zużycia energii pierwotnej, prowadząca bezpośrednio do ograniczenia emisji szkodliwych substancji do atmosfery, a co za tym idzie, poprawy jakości powietrza i ograniczenia zmian klimatu.
Najbardziej efektywną metodą zwiększania mocy produkcyjnych jest poprawa efektywności energetycznej, głównie ze względu na pomijalnie małe koszty eksploatacyjne. W krajach EU28 systemy chłodzenia są odpowiedzialne za zużycie 50% energii pierwotnej [3], z czego znacząca większość wykorzystywana jest w postaci energii elektrycznej zasilającej sprężarki układów chłodniczych. Prowadzi to bezpośrednio do występowania szczytowego zapotrzebowania na energię elektryczną w okresie letnim, kiedy to moc krajowego systemu elektroenergetycznego jest najmniejsza.
Sytuacja taka może powodować lokalne deficyty mocy, których przykłady pojawiały się już niejednokrotnie. Mimo przeprowadzonych działań w obszarze poprawy efektywności energetycznej Polska nadal zużywa 3,4 razy więcej energii do wyprodukowania dóbr tej samej wartości niż najbardziej efektywna energetycznie gospodarka Danii i 2,2 raz więcej niż średnia UE [4].
Chłodziarka absorpcyjna
W odróżnieniu od chłodziarek sprężarkowych chłodziarki absorpcyjne mogą być zasilane energią o niższej jakości, która może zostać pozyskana także ze źródeł ciepła odpadowego bądź nieużytecznego. Czynniki wykorzystywane w agregatach absorpcyjnych zostały uznane za przyjazne środowisku, w odróżnieniu od czynników wykorzystywanych w agregatach sprężarkowych [5].
Sprawność urządzeń absorpcyjnych, rozumiana jako stosunek użytecznego efektu chłodzenia do energii zasilającej urządzenie, jest niższa niż urządzeń sprężarkowych, jednak możliwości zasilania ich ciepłem nieużytecznym bądź odpadowym sprawiają, że niejednokrotnie zużycie energii pierwotnej na wyprodukowaną jednostkę chłodu jest niższe niż w przypadku rozwiązań konwencjonalnych [6].
W absorpcyjnych agregatach chłodniczych energia jest doprowadzana w postaci ciepła pochodzącego ze spalania paliwa (np. gazu, biogazu, oleju [7]), ciepłej wody (np. z sieci ciepłowniczej, jako ciepło nieużyteczne z urządzenia kogeneracyjnego bądź procesu technologicznego, kolektorów słonecznych), pary (np. para nieużyteczna z procesów technologicznych albo produkowana specjalnie na potrzeby zasilania urządzenia) bądź energii elektrycznej (np. za pomocą grzałki). Chłodzonym czynnikiem jest najczęściej woda bądź jej niezamarzająca mieszanina, powietrze lub inny czynnik pośredniczący w wymianie ciepła.
Absorpcyjny agregat chłodniczy działa na zasadzie wykorzystania efektu absorpcji (pochłaniania czynnika chłodniczego) i desorpcji (wydzielania czynnika chłodniczego z roztworu). Wrzenie czynnika chłodniczego pochłania ciepło, zapewniając użyteczny efekt chłodzenia [8]. Układ absorbera i desorbera w agregatach absorpcyjnych nazywany jest sprężarką chemiczną i odpowiada funkcjonalnością sprężarce zasilanej energią elektryczną w konwencjonalnych agregatach chłodniczych. Na rys. 1 przedstawiono schemat pokazujący zasadę pracy komercyjnie dostępnego absorpcyjnego agregatu chłodniczego opartego na wodnym roztworze bromku litu.
Wielu autorów przeanalizowało zastosowanie czynników wykorzystywanych w agregatach absorpcyjnych. Yoon i inni [9] skoncentrowali się w swoich pracach na H2O/LiBr, H2O/LiBr + HO(CH2)3OH oraz NH3/H2O i NH3/LiNO3, natomiast Sun [10] na NH3/NaSCN. Ich prace miały na celu określenie optymalnych warunków pracy dla poszczególnych rozwiązań. Dostępne na rynku produkty komercyjne wiodących światowych producentów urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych wykorzystują, w zależności od wymaganego parametru czynnika chłodniczego, mieszaniny woda/bromek litu (H2O/LiBr) bądź amoniak/woda (NH3/H2O).
Wybór konkretnego rozwiązania zależy głównie od wymaganej temperatury czynnika chłodniczego oraz jakości dostępnego ciepła. Wszędzie tam, gdzie potrzebny jest czynnik chłodniczy o temperaturze nie niższej niż 4°C (głównie klimatyzacja oraz chłodzenie procesów technologicznych i przemysłowych), wykorzystywany jest wodny roztwór bromku litu. W przypadku niższego zakresu temperatury (nawet do –50°C) używany jest roztwór amoniak/woda. Nie bez znaczenia są także nakłady inwestycyjne na wybrane rozwiązanie absorpcyjne – dla rozwiązań opartych na mieszaninie wody i amoniaku są ponad dziesięciokrotnie wyższe w porównaniu do rozwiązań opartych na mieszaninie bromku litu i wody.
Ogromną zaletą agregatów absorpcyjnych opartych na mieszaninie bromku litu (LiBr) z wodą (H2O) jest praca z w pełni ekologicznym czynnikiem chłodniczym i roboczym o długiej żywotności oraz wykorzystanie stosunkowo niskiego parametru ciepła zasilającego (może to być nawet woda gorąca o temperaturze ok. 80°C). LiBr jest solą, dzięki czemu nie odparowuje w generatorze i jego ciśnienie cząstkowe w parze czynnika chłodniczego jest tak małe, że można je uznać za pomijalne, zatem desorber (warnik) opuszcza czysta para wodna, niewymagająca procesu rektyfikacji tak jak w urządzenia opartych na mieszaninie woda/amoniak.
Oczywiście sole charakteryzują się znaczącymi własnościami korozyjnymi, które dzięki odpowiednim inhibitorom korozji (najczęściej stosowany jest chromian litu bądź molibden litu) oraz działaniu urządzenia przy ciśnieniu bliskim próżni zostały ograniczone do minimum i w wieloletnim cyklu życia urządzenia ich wpływ na jego pracę został zminimalizowany. W razie awarii prowadzącej do wycieku roztwór roboczy nie stanowi praktycznie żadnego zagrożenia dla ludzi bądź środowiska naturalnego [11]. Dodatkowo podczas wieloletniego cyklu pracy istnieje możliwość regeneracji roztworu i ewentualnego dopełnienia (urządzenia tego typu pracują przy ciśnieniu niższym od atmosferycznego, więc straty czynnika są praktycznie zerowe), jeśli ze względu na nieprawidłową eksploatację (np. zasilanie urządzenia ciepłem o zbyt wysokiej temperaturze) pojawi się taka potrzeba.
Za zaletę agregatów absorpcyjnych uznano także zminimalizowanie liczby części ruchomych (np. zastąpienie zaworu rozprężnego kapilarą), co znacząco ograniczyło wpływ pracy i czasu na ich zużywanie się i konieczną wymianę. Oczywiście agregaty absorpcyjne oparte na wodnym roztworze bromku litu nie są pozbawione wad. W stosunku do układów sprężarkowych są znacząco większe i cięższe, a więc większe są nakłady inwestycyjne i zapotrzebowanie miejsca na nie (od około dwukrotnie do nawet pięciokrotnie). Sam roztwór bromku litu po przekroczeniu stężenia granicznego dla danej temperatury może krystalizować [12], jednak w tym wypadku zaawansowane układy sterowania oraz zabezpieczenia mechaniczne i elektroniczne skutecznie zapobiegają takiej sytuacji.
Zgodnie z rys. 1 ciepło (w postaci gorącej wody, pary, spalin, energii elektrycznej itd.) jest doprowadzane do warnika w celu odparowania wody z rozcieńczonego roztworu bromku litu. Powstały stężony roztwór kierowany jest do absorbera, a para wodna pod wysokim ciśnieniem do skraplacza. Para wodna w skraplaczu ulega skropleniu na ściankach miedzianych rur bądź płyt wymiennika, w którym płynie ciecz chłodząca (pochodząca najczęściej z wieży chłodniczej, źródła gruntowego, chłodnicy wentylatorowej itp.) odprowadzająca ciepło skraplania. Powstały kondensat zasila parownik.
Do parownika rurami wpływa woda przeznaczona do schłodzenia. Rury wymiennika zraszane są czynnikiem chłodniczym (skroploną wcześniej wodą), która parując, dzięki obniżeniu ciśnienia w parowniku odbiera ciepło i w postaci zimnej pary wodnej trafia do absorbera, gdzie stężony wcześniej w warniku roztwór ją absorbuje. Dzięki ciągłemu i stałemu przebiegowi procesu absorpcji i desorpcji ciśnienie w absorberze i parowniku utrzymywane jest na stale niskim poziomie, a w warniku i skraplaczu na stale wysokim. Na rys. 1 przedstawiono schemat pokazujący zasadę pracy komercyjnie dostępnego absorpcyjnego agregatu chłodniczego opartego na wodnym roztworze bromku litu.
Sprawność produkcji chłodu
Sprawność produkcji chłodu, rozumiana jako współczynnik COP (Coefficent of Performance) będący stosunkiem uzyskanej mocy chłodniczej do użytecznej energii zasilającej, dla chłodziarek absorpcyjnych zasilanych parą kształtuje się na poziomie 1,3–1,4 (przy teoretycznym wskaźniku na poziomie 2,0 – różnica jest spowodowana stratami energii w urządzeniu). Scharakteryzowany powyżej COP równy 1,3 oznacza, że z jednej jednostki ciepła użytecznego wprowadzonego do układu wyprodukowane zostanie 1,3 jednostki chłodu. Sprawność produkcji chłodu wyższa od 1,0 jest możliwa dzięki ponownemu wykorzystaniu ciepła skraplania czynnika chłodniczego z generatora wysokociśnieniowego w generatorze niskociśnieniowym. Tego typu urządzenia nazywane są agregatami dwuefektowymi.
Podstawowa różnica pomiędzy urządzeniami Double Effect (DE) i Single Effect (SE) polega na zdublowaniu w tych pierwszych warnika i skraplacza w celu maksymalnego wykorzystania wyższej temperatury energii zasilającej do odparowania czynnika chłodniczego z rozcieńczonego roztworu LiBr/H2O. Istnieje wiele wariacji cyklu – na rys. 2 zaprezentowano schemat najbardziej popularnego (przepływ równoległy).
Rys. 2. Schemat cyklu chłodzenia bromo-litowego agregatu absorpcyjnego typu Double Effect na wykresie ciśnienie/temperatura; HT – wysokotemperaturowy, NT – niskotemperaturowy [17].
Warnik wysokotemperaturowy zasilany jest ciepłem o wysokim parametrze (najczęściej parą wodną pod ciśnieniem bądź spalinami), dzięki czemu ze stężonego roztworu LiBr/H2O odparowuje czynnik chłodniczy, który jest następnie kierowany do warnika niskotemperaturowego przez skraplacz, gdzie oddając ciepło do stężonego roztworu czynnika roboczego, umożliwia dalsze odparowanie H2O z roztworu.
W urządzeniach typu Double Effect na jedną jednostkę doprowadzonej energii uzyskujemy dwie jednostki czynnika chłodniczego (pary wodnej), co znacząco poprawia współczynnik sprawności całego układu. Dostępne na rynku urządzenia osiągają współczynnik sprawności produkcji chłodu COP na poziomie 1,1–1,5 [13, 14, 15, 16, 17] z teoretycznie możliwych 2,0. Konstrukcja układów typu DE jest znacznie bardziej skomplikowana, a same urządzenia narażone są na gorsze warunki eksploatacyjne spowodowane pracą przy wyższych ciśnieniach i temperaturze w stosunku do urządzeń typu Single Effect, co prowadzi do wyższych kosztów produkcji i sprzedaży agregatów dwuefektowych dostępnych na rynku. Z drugiej strony, umożliwiają one wykorzystanie wyższej temperatury zasilającej oraz produkcję chłodu z wyższą sprawnością, obniżając jego koszt finalny.
Modernizacja instalacji
To właśnie dwuefektowy bromolitowy agregat absorpcyjny zasilany parą stał się podstawą modernizacji istniejącej instalacji produkcji chłodu. Specyfiką pracy instalacji produkcji i dostawy chłodu na cele produkcji sera żółtego jest nierównomierne, zależne od cyklu produkcyjnego, zapotrzebowanie na wodę lodową o temperaturze ~1°C. Zmienność zapotrzebowania jest bardzo wysoka i w ciągu doby może wahać się od 0 do 200% mocy chłodniczej zainstalowanych agregatów chłodniczych.
W celu minimalizacji nakładów inwestycyjnych na eksploatację instalacji powszechną praktyką jest wyposażanie jej w zbiornik wody lodowej, w którym zatopione są parowniki agregatów chłodniczych. W analizowanym przypadku w zbiorniku buforowym wody lodowej zatopione są cztery parowniki o mocy chłodniczej 250 kW każdy. Dzięki takiemu rozwiązaniu agregaty sprężarkowe, wykorzystując okresy braku zapotrzebowania na wodę lodową, budują bufor wody zimnej, umożliwiający pokrycie występującego (krótko) szczytowego zapotrzebowania na chłód. Także odbiór ciepła z instalacji przebiega w sposób nierównomierny, podgrzewając technologiczną wodę lodową do temperatury od 7 do nawet 15°C. Ideowy schemat takiej instalacji został zaprezentowany na rys. 3.
Rys. 3. Schemat ideowy instalacji przed modernizacją; SPR – agregaty sprężarkowe, EV – parowniki zatopione, INST – instalacja odbioru chłodu
Kluczowym problemem zdefiniowanym w tego rodzaju instalacjach jest zatem pokrycie szczytowego oraz bazowego zapotrzebowania na chłód w sposób niezawodny i ekonomiczny. Bromolitowe agregaty absorpcyjne mają fizyczne ograniczenie temperatury medium chłodzonego do ok. 4°C wynikające z wykorzystania wody jako czynnika chłodniczego, dlatego implementacja agregatu w systemie technologicznym wymaga zlokalizowania go w miejscu gwarantującym bezpieczeństwo urządzenia połączone z maksymalizacją czasu pracy układu oraz efektu ekonomicznego.
Dobrany agregat absorpcyjny SL Eco Energy Systems o mocy 500 kW został zainstalowany w sposób umożliwiający wstępne chłodzenie niezależnie od temperatury wody powracającej z systemu technologicznego do zbiornika buforowego wody lodowej. Zaimplementowane rozwiązania instalacyjne, takie jak sterowanie temperaturą wody lodowej bezpośrednio przez sterownik wbudowany w agregat oraz ciepłe podmieszanie wykorzystujące „ciepłą” wodę lodową, zapewniło bezpieczeństwo pracy układu oraz pracę systemu z mocą zbliżoną do maksymalnej w całym cyklu eksploatacji, umożliwiło też implementację tańszego rozwiązania absorpcyjnego – opartego na mieszaninie LiBr/H2O, a nie H2O/NH3. Ideowy schemat instalacji po modernizacji zaprezentowano na rys. 4.
Korzyści z przeprowadzenia modernizacji
Korzyści płynące z modernizacji instalacji widoczne są na wielu poziomach: wykorzystane urządzenie absorpcyjne o mocy 500 kW zwiększa o połowę chłodniczą moc zainstalowaną, podnosząc bezpieczeństwo instalacji oraz umożliwiając docelowe zwiększenie produkcji w zakładzie. Jednocześnie urządzenie do produkcji chłodu wykorzystuje ciepło w danym momencie nieużyteczne, co prowadzi do poprawy efektywności energetycznej całego układu oraz znacząco obniża zarówno koszty eksploatacyjne, jak i oddziaływanie na środowisko w postaci emisji zanieczyszczeń do atmosfery.
Tabela 1. Porównanie kosztów skumulowanych dla rozwiązania sprężarkowego oraz absorpcyjnego.
Uwzględniając dane historyczne, przeprowadzono analizę korzyści dla jednego roku eksploatacji instalacji. Algorytm zakładał wstępne chłodzenie wody powracającej z instalacji do temperatury docelowej 5°C bądź wyższej w wypadku zapotrzebowania na moc większą od 500 kW. Taka konstrukcja sterowania układem prowadzi wprost do ograniczenia zużycia energii elektrycznej przez istniejące urządzenia sprężarkowe. W analizie przyjęto cenę ciepła nieużytecznego równą cenie rynkowej umożliwiającej sprzedaż go do odbiorców zewnętrznych (30 zł/GJ) oraz cenę rynkową energii elektrycznej kupowanej przez zakład (500 zł/MWh).
Rys. 5. Porównanie kosztów skumulowanych dla rozwiązania sprężarkowego oraz absorpcyjnego.
Do porównania wykorzystano nowe agregaty chłodnicze o COP na poziomie 3,0 oraz 1,35, odpowiednio dla rozwiązania sprężarkowego oraz absorpcyjnego. Nakłady inwestycyjne przyjęto na bazie cen rynkowych zgodnie z ofertami dostawców tego rodzaju rozwiązań. W tabeli 1 podano skumulowane koszty inwestycyjne oraz eksploatacyjne, na rys. 5 – koszty skumulowane, a na rys. 6 – porównanie kosztu wytworzenia 1 GJ chłodu dla każdego z rozwiązań.
Rys. 6. Porównanie kosztu wytworzenia GJ chłodu dla technologii sprężarkowej (kolor niebieski) oraz absorpcyjnej (kolor zielony).
Dla przyjętych założeń inwestycja osiąga czas zwrotu na poziomie 5 lat w porównaniu z rozwiązaniem sprężarkowym przy o ok. 20% niższym koszcie wytworzenia GJ chłodu na cele technologiczne. Dane pokazują bardzo dużą rezerwę, zakładającą tylko jeden cykl produkcyjny dziennie, a więc pracę agregatu tylko przez 35% możliwego czasu. Analiza nie uwzględnia także możliwych do pozyskania dofinansowań inwestycji związanych z jej proekologicznym oraz proefektywnościowym charakterem. Uwzględnienie dofinansowania na poziomie umożliwiającym ograniczenie kosztu inwestycyjnego urządzenia do porównywalnego z agregatem konwencjonalnym, a więc historycznie osiągalnym dla inwestorów, skraca czas zwrotu inwestycji do mniej niż jednego roku, podobnie jak przyjęcie niższego kosztu ciepła nieużytecznego wszędzie tam, gdzie sprzedaż ciepła do zewnętrznych odbiorców po cenie rynkowej jest niemożliwa.
Wariant przedsięwzięcia z dofinansowaniem
Dostępne na krajowym rynku instrumenty umożliwiają jednorazowe ograniczenie nakładów inwestycyjnych na instalację poprawiającą efektywność energetyczną bądź prowadzącą do ograniczenia emisji szkodliwych substancji do atmosfery. Modernizacja maszynowni chłodniczej na rozwiązanie wykorzystujące ciepło nieużyteczne jest niewątpliwie takim przedsięwzięciem. Poziom możliwych do uzyskania wartości ograniczenia nakładów inwestycyjnych zależy w dużej mierze od wybranych instrumentów oraz lokalizacji inwestycji, jednak dla warunków krajowych najczęściej sięga on 30% nakładów na kompletną instalację. Energia zasilająca urządzenie absorpcyjne niejednokrotnie nie może zostać sprzedana odbiorcom po cenie rynkowej bądź nie może zostać sprzedana wcale. W takim wypadku koszt ciepła traktowany jest jako pomijalnie niski – obejmujący głównie amortyzację instalacji odzysku energii. Mając na uwadze możliwość ograniczenia nakładów inwestycyjnych o 30% oraz koszt ciepła na poziomie 10 zł/GJ, inwestycja w kompletne rozwiązanie zwraca się w ok. 12 miesięcy, zapewniając inwestorowi 3 mln zł oszczędności w 20-letnim cyklu życia instalacji.
Podsumowanie
W artykule przedstawiono ogólną charakterystykę oraz spodziewane rezultaty modernizacji maszynowni chłodniczej dla popularnej wśród zakładów produkujących ser żółty instalacji produkcji wody lodowej. Na bazie skonstruowanego modelu oraz danych historycznych oceniono spodziewane rezultaty i zestawiono je z nakładami inwestycyjnymi – z uwzględnieniem możliwości pozyskania dofinansowania inwestycji oraz bez tej możliwości. Przy podanych założeniach produkcja chłodu na cele technologiczne z wykorzystaniem agregatu absorpcyjnego prowadzi do niższego kosztu wyprodukowania chłodu. Uwzględnienie w analizie możliwego do pozyskania dofinansowania bądź przyjęcie ceny ciepła nieużytecznego niższej od rynkowej prowadzi do skrócenia czasu zwrotu z inwestycji nawet poniżej jednego roku.
Literatura
Strategia Rozwoju Kraju do 2020 r., załącznik do uchwały nr 157 Rady Ministrów z dnia 25 września 2012 r. (MP 2012, poz. 882).
Obwieszczenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2009 r. w sprawie polityki energetycznej państwa do 2030 r. (MP nr 2/2010, poz. 11).
Heating and Cooling Facts and Figures – The transformation towards a low-carbon Heating & Cooling sector, Heat Roadmap Europe 2050, June 2017.
Dołęga W., Efektywność energetyczna w aspekcie bezpieczeństwa dostaw energii i bezpieczeństwa ekologicznego, „Rynek Energii” nr 2 (111), 2014, s. 24–28.
Saravanan R, Maiya M.P., Thermodynamic comparison of water based working fluid combinations for vapor absorption refrigeration system, „Applied Thermal Engineering” 18, 1998, p. 553–568.
McQuiston F.C, Parker J.D., Heating, Ventilation and Air conditioning: analysis and design, 4th edition, John Wiley and Sons Inc., 1994.
Kotowski W., Doliński B., Zastosowanie oleju opałowego w nagrzewnicach sorpcyjnych, „Energia Gigawat” nr 6–7/2013.
Yoon J-I, Kwon O-K., Cycle analysis of air-cooled absorption chiller using a new working solution, „Energy” 24, 1999, p. 795–809.
Sun D.W., Comparison of Performance of NH3-H2O, NH3-LiNO3 and NH3-NaSCN absorption refrigerant systems, „Energy Conversion and Management” 39, 1998, p. 357–68.
Lithium Bromite Solution SDS report, Pony Testing International Group, 2014.
Gaziński P., Technika klimatyzacyjna dla praktyków. Komfort cieplny, zasady obliczeń i urządzenia, Systherm, 2005.
Carrier Sanyo Single effect hot water absorption chiller manual, Sanyo Electric Co. Ltd.
Instrukcja zasad bezpieczeństwa, instalacji i obsługi dla dwustopniowej bromolitowej chłodziarki absorpcyjnej typu H2 zasilanej gorącą wodą, Jiangsu Shuangliang Air Conditioning Equipment Co. Ltd., 2008.
York/JCI H2 type absorption chiller manual, JCI International, 2010.
Instrukcja instalacji i eksploatacji amoniakalnej chłodziarki absorpcyjnej, Mattes AG, 2013.
Gerland P.W., Gerland R.W., Absorption Chillers: Technology for the Future, „Energy Engineering” Vol. 94, No. 6, 1997.
Polska jest jedną z najbardziej obiecujących lokalizacji na globalnym rynku data center. Brak zagrożenia trzęsieniami ziemi, huraganami, powodziami czy ekstremalnymi temperaturami sprawia, że nasz kraj...
Polska jest jedną z najbardziej obiecujących lokalizacji na globalnym rynku data center. Brak zagrożenia trzęsieniami ziemi, huraganami, powodziami czy ekstremalnymi temperaturami sprawia, że nasz kraj jest postrzegany jako bezpieczny pod względem warunków terenowych. Data center będą jednak musiały konkurować z mocami obliczeniowymi zasobów rozproszonych, tym samym zwiększy się znaczenie ich wydajności i efektywności energetycznej, w tym procesów chłodzenia.
Hałas to jeden z istotnych elementów komfortu użytkowania budynków – obok jakości powietrza, jego czystości, temperatury i wilgotności oraz oświetlenia. W nowoczesnych obiektach, m.in. z uwagi na wymagania...
Hałas to jeden z istotnych elementów komfortu użytkowania budynków – obok jakości powietrza, jego czystości, temperatury i wilgotności oraz oświetlenia. W nowoczesnych obiektach, m.in. z uwagi na wymagania energetyczne i dotyczące jakości powietrza wewnętrznego, niezbędne jest stosowanie wentylacji mechanicznej. Ta z kolei może wpływać nie tylko na poczucie komfortu termicznego, ale i akustycznego. Obok działań projektowych i montażowych dotyczących optymalnego doboru urządzeń i elementów instalacji...
Opublikowane 7 września 2021 r. rekomendacje Eurovent 6/16-2021 to kodeks dobrych praktyk opracowany przez Product Group „Air Handling Units” (PG-AHU). Zawierają zalecenia dotyczące ochrony central wentylacyjnych...
Opublikowane 7 września 2021 r. rekomendacje Eurovent 6/16-2021 to kodeks dobrych praktyk opracowany przez Product Group „Air Handling Units” (PG-AHU). Zawierają zalecenia dotyczące ochrony central wentylacyjnych przed korozją i wyjaśniają, jak prawidłowo dopasować materiały i elementy tych urządzeń do korozyjności środowiska pracy. Wytyczne przeznaczone są dla projektantów i wykonawców. Poniżej przedstawiono wybrane fragmenty dotyczące central basenowych.
Podczas projektowania, a nawet odbiorów budynków zdarzają się przypadki różnej interpretacji przepisów regulujących kwestie zabezpieczeń przeciwpożarowych przejść instalacyjnych. Zdarza się, że projektanci...
Podczas projektowania, a nawet odbiorów budynków zdarzają się przypadki różnej interpretacji przepisów regulujących kwestie zabezpieczeń przeciwpożarowych przejść instalacyjnych. Zdarza się, że projektanci i wykonawcy są przekonani, iż przepusty mniejsze niż 4 cm w ogóle nie wymagają zabezpieczeń. Do takiego przekonania prowadzi ich złożone brzmienie § 234 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Czwarty kwartał roku od kilku lat wiąże się z powrotem problematyki zanieczyszczenia powietrza wewnątrz pomieszczeń. Nasilają się wówczas dwa zjawiska – zanieczyszczenie pyłem zawieszonym oraz rozprzestrzenianie...
Czwarty kwartał roku od kilku lat wiąże się z powrotem problematyki zanieczyszczenia powietrza wewnątrz pomieszczeń. Nasilają się wówczas dwa zjawiska – zanieczyszczenie pyłem zawieszonym oraz rozprzestrzenianie wirusów przenoszonych drogą kropelkową. Choć w przypadku obu tych zagrożeń – smogu i wirusów – kluczowa jest profilaktyka, nadal znajdujemy się w sytuacji, w której bardzo ważne jest radzenie sobie ze skutkami sezonu grzewczego i wirusowego, czyli wyraźnie pogorszoną czystością powietrza...
Wiele obiektów potrzebuje nie tylko grzania i wentylacji, ale i chłodzenia, a proces ten realizowany w sposób konwencjonalny, czyli przez układy sprężarkowe, wymaga znacznych nakładów energii. Dlatego...
Wiele obiektów potrzebuje nie tylko grzania i wentylacji, ale i chłodzenia, a proces ten realizowany w sposób konwencjonalny, czyli przez układy sprężarkowe, wymaga znacznych nakładów energii. Dlatego w coraz większej liczbie inwestycji zarówno na potrzeby utrzymania komfortu, jak i procesów technologicznych wykorzystuje się chłodzenie uzyskiwane poprzez odparowanie wody, określane chłodzeniem adiabatycznym.
Wiele groźnych urazów i wypadków śmiertelnych jest skutkiem zatruć i omdleń spowodowanych brakiem odpowiedniej jakości powietrza i napowietrzania w miejscu wykonywania pracy. Wypadków tych można uniknąć,...
Wiele groźnych urazów i wypadków śmiertelnych jest skutkiem zatruć i omdleń spowodowanych brakiem odpowiedniej jakości powietrza i napowietrzania w miejscu wykonywania pracy. Wypadków tych można uniknąć, stosując nie tylko aparaty zabezpieczające drogi oddechowe, ale także przenośne urządzenia wentylacyjne.
O tym, na ile budynek jest „inteligentny”, decyduje nie tylko zastosowanie programów do analizy danych, ale przede wszystkim wyposażenie go w czujniki, liczniki, zawory i siłowniki. Elementy pomiarowe...
O tym, na ile budynek jest „inteligentny”, decyduje nie tylko zastosowanie programów do analizy danych, ale przede wszystkim wyposażenie go w czujniki, liczniki, zawory i siłowniki. Elementy pomiarowe i wykonawcze zapewniają energooszczędność i komfort oraz bezpieczeństwo mieszkańców i użytkowników – to elementy nieodzowne dla uzyskania statusu „smart building”.
Wymagania dla nowych budynków w zakresie izolacji termicznej oraz sprawności odzysku ciepła z powietrza wentylacyjnego są na tyle wysokie, że pole do dalszych działań jest niewielkie i należy go szukać...
Wymagania dla nowych budynków w zakresie izolacji termicznej oraz sprawności odzysku ciepła z powietrza wentylacyjnego są na tyle wysokie, że pole do dalszych działań jest niewielkie i należy go szukać w sterowaniu wentylacją reagującą na rzeczywiste, zmienne zapotrzebowanie oraz liczbę przebywających w budynku osób. Z kolei w budynkach istniejących, które będą poddawane modernizacji, możliwości działania w kwestii poprawy wentylacji ograniczają m.in. przepisy nienadążające za rozwojem techniki.
Na rynku istnieje grupa rozwiązań grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, które mają sprostać nie tylko szczególnym wymaganiom technicznym, ale także związanym z przeznaczeniem danego budynku oraz...
Na rynku istnieje grupa rozwiązań grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, które mają sprostać nie tylko szczególnym wymaganiom technicznym, ale także związanym z przeznaczeniem danego budynku oraz jego architekturą i wystrojem wnętrz.
Środowiska naukowe zajmujące się jakością i ochroną środowiska, w tym lekarskie, z zadowoleniem przyjęły zmianę po 16 latach wytycznych WHO dotyczących jakości powietrza zewnętrznego. Nowe zalecenia powinny...
Środowiska naukowe zajmujące się jakością i ochroną środowiska, w tym lekarskie, z zadowoleniem przyjęły zmianę po 16 latach wytycznych WHO dotyczących jakości powietrza zewnętrznego. Nowe zalecenia powinny się przełożyć na większą popularność wentylacji mechanicznej i filtracji powietrza w obiektach, w których spędzamy najwięcej czasu i gdzie powinniśmy być najbardziej wydajni – zwłaszcza w zakładach pracy, biurach i szkołach.
Przetłaczanie powietrza w instalacjach wentylacyjnych wywołuje skutki uboczne, z których najdokuczliwszym, a jednocześnie najtrudniejszym do eliminacji jest hałas. Działania zmierzające do tłumienia hałasu...
Przetłaczanie powietrza w instalacjach wentylacyjnych wywołuje skutki uboczne, z których najdokuczliwszym, a jednocześnie najtrudniejszym do eliminacji jest hałas. Działania zmierzające do tłumienia hałasu w instalacji powinny być podejmowane już na etapie projektowania i doboru urządzeń. Warunkiem skutecznego ograniczenia emisji hałasu jest przede wszystkim ograniczenie źródła jego powstawania poprzez stosowanie cichobieżnych wentylatorów i elementów wytłumiających oraz odpowiedne prowadzenie instalacji...
Komfortowa wentylacja pozwala ograniczyć koszty ogrzewania, a latem naturalnie i zdrowo schłodzić powietrze. Co więcej, pomaga zapobiegać uczuciu duszności w okresie upałów, a zimą dowilżać suche powietrze...
Komfortowa wentylacja pozwala ograniczyć koszty ogrzewania, a latem naturalnie i zdrowo schłodzić powietrze. Co więcej, pomaga zapobiegać uczuciu duszności w okresie upałów, a zimą dowilżać suche powietrze w budynku. Dobrze, jeśli działa także prozdrowotnie, redukując stężenie bakterii i grzybów w powietrzu wentylacyjnym.
Podane poniżej wytyczne dotyczące zasad projektowania wentylacji opierają się na wynikach realizacji unijnego projektu HealthVent. Wstępne wytyczne opublikował Paweł Wargocki w „REHVA Journal” 2/2021,...
Podane poniżej wytyczne dotyczące zasad projektowania wentylacji opierają się na wynikach realizacji unijnego projektu HealthVent. Wstępne wytyczne opublikował Paweł Wargocki w „REHVA Journal” 2/2021, następnie zostały one rozwinięte przez ekspertów Nordic Ventilation Group i zredagowane przez P. Wargockiego i Ollego Seppänena.
Praca instalatora wymaga korzystania z odpowiednich urządzeń. Są wśród nich zarówno narzędzia z codziennego warsztatu, jak i dające szerokie możliwości diagnostyczne kamery termowizyjne oraz elementy ochrony...
Praca instalatora wymaga korzystania z odpowiednich urządzeń. Są wśród nich zarówno narzędzia z codziennego warsztatu, jak i dające szerokie możliwości diagnostyczne kamery termowizyjne oraz elementy ochrony osobistej, takie jak przenośne mierniki gazów, głównie toksycznych i wybuchowych.
Budownictwo zrównoważone wymaga nowego, wielokryterialnego podejścia do zagadnień związanych z jakością środowiska wewnętrznego, jakością powietrza wewnętrznego, charakterystyką i efektywnością energetyczną,...
Budownictwo zrównoważone wymaga nowego, wielokryterialnego podejścia do zagadnień związanych z jakością środowiska wewnętrznego, jakością powietrza wewnętrznego, charakterystyką i efektywnością energetyczną, emisjami – słowem: szeroko rozumianym wpływem na środowisko. Zmiany klimatyczne oraz zwiększenie zainteresowania zagadnieniami ESG (Environmental, Social and Corporate Governance) w firmach w połączeniu z ostatnimi wzrostami kosztów energii spowodowały zmiany w procesach inwestycyjnych i eksploatacyjnych...
Początek roku szkolnego oznacza tradycyjny już powrót do dyskusji o tym, w jakich warunkach uczy się ponad 4,5 mln uczniów i pracuje ponad 690 tys. nauczycieli. Świadomość znaczenia warunków środowiska...
Początek roku szkolnego oznacza tradycyjny już powrót do dyskusji o tym, w jakich warunkach uczy się ponad 4,5 mln uczniów i pracuje ponad 690 tys. nauczycieli. Świadomość znaczenia warunków środowiska wewnętrznego – parametrów akustycznych, oświetlenia i jakości powietrza – wciąż jeszcze niedostatecznie przekłada się na wdrażanie w szkołach odpowiednich rozwiązań technicznych. Podejmowane są głównie działania doraźne w miejsce rozwiązań systemowych.
Dostawcy wprowadzający po raz pierwszy na rynek unijny nowe modele produktów związanych z energią są od 1 stycznia 2019 r. zobowiązani do ich wcześniejszego zarejestrowania w bazie EPREL. W czerwcu 2022...
Dostawcy wprowadzający po raz pierwszy na rynek unijny nowe modele produktów związanych z energią są od 1 stycznia 2019 r. zobowiązani do ich wcześniejszego zarejestrowania w bazie EPREL. W czerwcu 2022 r. udostępniono użytkownikom panel publiczny tej bazy. Trwa doskonalenie jej funkcji dla dostawców, a organizacje branżowe, w tym Eurovent, zwracają uwagę na potrzebę aktualizacji danych i ich weryfikacji.
Idea inteligentnych budynków i sieci energetycznych nabiera znaczenia wraz z rozwojem technologii cyfrowych. Szczególnym impulsem do jej rozwoju są jednak kwestie efektywności energetycznej i redukcji...
Idea inteligentnych budynków i sieci energetycznych nabiera znaczenia wraz z rozwojem technologii cyfrowych. Szczególnym impulsem do jej rozwoju są jednak kwestie efektywności energetycznej i redukcji emisji w celu zapobiegania szybkim zmianom klimatycznym. Wykorzystanie potencjału inteligentnych budynków i sieci zmieni nasze budownictwo nie tylko w kontekście dekarbonizacji, ale też komfortu i bezpieczeństwa, a także stylu życia użytkowników.
Nasza firma od lat zajmuje się przygotowaniem rozwiązań mających na celu zapewnienie odpowiedniego komfortu cieplnego magazynów, warsztatów, centrów logistycznych oraz hal produkcyjnych. Doświadczenie,...
Nasza firma od lat zajmuje się przygotowaniem rozwiązań mających na celu zapewnienie odpowiedniego komfortu cieplnego magazynów, warsztatów, centrów logistycznych oraz hal produkcyjnych. Doświadczenie, jakie zbudowaliśmy przez ten czas, pozwala nam odpowiednio reagować na bieżącą sytuację i oczekiwania klientów.
Pełne przygotowanie powietrza dla takich obiektów, jak centra handlowe, sale sportowe, hale magazynowe i inne budynki wielkokubaturowe, z powodzeniem realizują jednostki dachowe. Te kompaktowe, zintegrowane...
Pełne przygotowanie powietrza dla takich obiektów, jak centra handlowe, sale sportowe, hale magazynowe i inne budynki wielkokubaturowe, z powodzeniem realizują jednostki dachowe. Te kompaktowe, zintegrowane urządzenia przystosowane do pracy zewnętrznej na dachu obsługiwanego budynku często stanowią najlepsze rozwiązanie dla obiektów o zróżnicowanych zyskach ciepła, w których szczególnie liczy się ekonomia inwestycji i eksploatacji wyposażenia technicznego.
Podczas projektowania obiektów hotelarskich coraz ważniejsze dla architektów oraz projektantów branżowych stają się kwestie związane z racjonalnym zużyciem energii. Efekt ten jest osiągany poprzez zastosowanie...
Podczas projektowania obiektów hotelarskich coraz ważniejsze dla architektów oraz projektantów branżowych stają się kwestie związane z racjonalnym zużyciem energii. Efekt ten jest osiągany poprzez zastosowanie rozwiązań architektoniczno-budowlanych, które zmniejszają potrzeby cieplne budynku oraz likwidują mostki termiczne. Stosuje się też systemy instalacyjne, które zapewniają odpowiedni komfort cieplny, zmniejszają koszty eksploatacyjne budynku oraz podnoszą prestiż ekologiczny obiektu. Jakie rozwiązania...
W nowo budowanych obiektach powstają wielopoziomowe garaże z windami, na rynku przybywa także pojazdów z alternatywnymi technologiami zasilania, w tym na metan i wodór. Stawia to nowe wyzwania w projektowaniu...
W nowo budowanych obiektach powstają wielopoziomowe garaże z windami, na rynku przybywa także pojazdów z alternatywnymi technologiami zasilania, w tym na metan i wodór. Stawia to nowe wyzwania w projektowaniu i eksploatacji systemów wentylacji garaży oraz detekcji gazów toksycznych i palnych. Niezmienna jest jednak zasada, że na uwadze należy mieć przede wszystkim zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa oraz gwarancję niezawodności działania wybranych rozwiązań.
Podczas urządzania łazienki coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na funkcjonalność wyposażenia, ale również na jego stronę wizualną. Jednym z rozwiązań, które łączy estetykę z wygodą użytkowania, jest...
Podczas urządzania łazienki coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na funkcjonalność wyposażenia, ale również na jego stronę wizualną. Jednym z rozwiązań, które łączy estetykę z wygodą użytkowania, jest umywalka wolnostojąca przyścienna. Taki model pozwala stworzyć nowoczesną aranżację, a jednocześnie nie wymaga rezygnowania z praktycznych rozwiązań ułatwiających codzienne korzystanie z łazienki.
Właściciele domów jednorodzinnych mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, odliczając od dochodu lub przychodu wydatki związane m.in. z zakupem i montażem pompy ciepła, instalacji fotowoltaicznej czy...
Właściciele domów jednorodzinnych mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, odliczając od dochodu lub przychodu wydatki związane m.in. z zakupem i montażem pompy ciepła, instalacji fotowoltaicznej czy ociepleniem budynku. Dzięki temu inwestycje poprawiające efektywność energetyczną domu stają się bardziej dostępne finansowo, a maksymalna kwota odliczenia wynosi 53 tys. zł na podatnika.
Exit interview to dobrowolna rozmowa z pracownikiem, który zdecydował się na zmianę miejsca zatrudnienia i opuszcza firmę. Sprawdź, jaki jest jej główny cel i jakie pytania padają podczas takiego spotkania...
Exit interview to dobrowolna rozmowa z pracownikiem, który zdecydował się na zmianę miejsca zatrudnienia i opuszcza firmę. Sprawdź, jaki jest jej główny cel i jakie pytania padają podczas takiego spotkania najczęściej.
Chcesz wiedzieć, co dzieje się w domu, gdy jesteś w pracy, na urlopie lub poza mieszkaniem? Sprawdzić, czy dziecko pod opieką dziadków jest bezpieczne, pies spokojnie odpoczywa, a przesyłka faktycznie...
Chcesz wiedzieć, co dzieje się w domu, gdy jesteś w pracy, na urlopie lub poza mieszkaniem? Sprawdzić, czy dziecko pod opieką dziadków jest bezpieczne, pies spokojnie odpoczywa, a przesyłka faktycznie została zostawiona pod drzwiami? Nowoczesne kamery Wi-Fi umożliwiają zdalny podgląd w dowolnym momencie, bez skomplikowanego montażu i dużych kosztów. Sprawdź smart kamery Sonoff i wybierz model dopasowany do swoich potrzeb.
Wentylowanie domu nie jest jedynie wymogiem związanym z literą prawa budowlanego, ale powinno być postrzegane jako ochrona naszego zdrowia i komfortu, ale i stanu technicznego domu, narażonego przez niewłaściwą...
Wentylowanie domu nie jest jedynie wymogiem związanym z literą prawa budowlanego, ale powinno być postrzegane jako ochrona naszego zdrowia i komfortu, ale i stanu technicznego domu, narażonego przez niewłaściwą cyrkulację powietrza lub co gorsza jej brak na zawilgocenia ścian i wynikające z tego konsekwencje.
Narzędzia pneumatyczne dla przemysłu są wybierane wszędzie tam, gdzie liczy się ciągłość pracy, powtarzalność operacji i odporność sprzętu na intensywną eksploatację. W zakładach produkcyjnych, montowniach,...
Narzędzia pneumatyczne dla przemysłu są wybierane wszędzie tam, gdzie liczy się ciągłość pracy, powtarzalność operacji i odporność sprzętu na intensywną eksploatację. W zakładach produkcyjnych, montowniach, serwisach technicznych, odlewniach, lakierniach czy firmach utrzymania ruchu narzędzie nie może być przypadkowym dodatkiem do stanowiska. Musi pracować stabilnie, przewidywalnie i zgodnie z wymaganiami procesu.
W upalne dni dom może być prawdziwą oazą. Jeśli jednak wysokie temperatury zaczynają dawać się we znaki, warto przemyśleć system chłodzenia pomieszczeń.
W upalne dni dom może być prawdziwą oazą. Jeśli jednak wysokie temperatury zaczynają dawać się we znaki, warto przemyśleć system chłodzenia pomieszczeń.
Rynek pomp ciepła dojrzewa. Coraz większe znaczenie mają stabilność producenta, zaplecze technologiczne, dostępność serwisu oraz realna trwałość urządzeń potwierdzona długością gwarancji.
Rynek pomp ciepła dojrzewa. Coraz większe znaczenie mają stabilność producenta, zaplecze technologiczne, dostępność serwisu oraz realna trwałość urządzeń potwierdzona długością gwarancji.
Wystartował konkurs „Zabierz pingwina na wakacje!”, w którym uczestnicy mogą puścić wodze fantazji i pokazać, gdzie pingwin spędza swój wymarzony urlop. Aby wziąć udział, wystarczy dodać w komentarzu pod...
Wystartował konkurs „Zabierz pingwina na wakacje!”, w którym uczestnicy mogą puścić wodze fantazji i pokazać, gdzie pingwin spędza swój wymarzony urlop. Aby wziąć udział, wystarczy dodać w komentarzu pod postem konkursowym grafikę, mem, kolaż, rysunek lub edycję zdjęcia przedstawiające pingwina na wakacjach.
Informacja o cookies
Klikacjąc "Zgoda" akceptujesz zapisywanie wszystkich danych na twoim urządzeniu. Kliknięcie "Odmowa" oznacza zapisywanie tylko danych niezbędnych do funkcjonowania strony. Administratorem danych jest Grupa Medium sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Karczewska 18. Dane są przetwarzane w celu zapewnienia funkcjonalności strony, analizy ruchu oraz dostosowania reklam. Masz prawo do wycofania zgody w dowolnym momencie. Dane przetwarzamy w celu realizxacji zamówienia (art. 6 ust. 1 lit. b RODO). Szczegółowe informacje o przetwarzaniu danych znajdziesz w
Polityce prywatności
