RynekInstalacyjny.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Stosowanie odzysku ciepła, OZE oraz zdecentralizowanych systemów wentylacyjnych w kontekście wymagań WT 2021

The use of heat recovery, renewable energy and decentralized ventilation systems in the context of the requirements of WT 2021

Powietrzny gruntowy wymiennik ciepła

Powietrzny gruntowy wymiennik ciepła

Wymagania tzw. ekoprojektu stawiane centralom wentylacyjnym przeznaczonym dla budynków mieszkalnych sprzyjają energooszczędności wentylacji oraz dostosowywaniu jej wydajności do chwilowych potrzeb. Nakład energii pierwotnej na potrzeby wentylacji można zmniejszyć m.in. dzięki zastosowaniu powietrznego gruntowego wymiennika ciepła. Rzetelne uwzględnienie takiego wymiennika w charakterystyce energetycznej budynku jest trudne, ale późniejsze praktyczne stosowanie potwierdza jego skuteczność. Również zastosowanie systemów zdecentralizowanych z możliwością odzyskiwania ciepła z powietrza usuwanego, zwłaszcza w budynkach remontowanych, przynosi dobre wyniki, choć tworzy problemy z przestrzeganiem niektórych regulacji zawartych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych.

Zobacz także

Flowair Oszczędności wynikające z zastosowania kompaktowych rooftopów Cube

Oszczędności wynikające z zastosowania kompaktowych rooftopów Cube Oszczędności wynikające z zastosowania kompaktowych rooftopów Cube

W czasach, kiedy coraz większy nacisk kładziony jest na terminy realizacji inwestycji, poszukuje się rozwiązań maksymalnie upraszczających proces projektowania i wykonawstwa. Jednym z nich jest zastosowanie...

W czasach, kiedy coraz większy nacisk kładziony jest na terminy realizacji inwestycji, poszukuje się rozwiązań maksymalnie upraszczających proces projektowania i wykonawstwa. Jednym z nich jest zastosowanie rooftopów Cube firmy FLOWAIR.

VTS Polska Sp. z o.o. VOLCANO i WING z silnikami EC w standardzie - energooszczędna nagrzewnica i kurtyna powietrzna VTS wyznacza nowy rynkowy trend

VOLCANO i WING z silnikami EC w standardzie - energooszczędna nagrzewnica i kurtyna powietrzna VTS wyznacza nowy rynkowy trend VOLCANO i WING z silnikami EC w standardzie - energooszczędna nagrzewnica i kurtyna powietrzna VTS wyznacza nowy rynkowy trend

Znaczący udział w poborze energii elektrycznej na świecie mają silniki stosowane w przemyśle. Wartości te są na tyle duże, że ich zmniejszeniem zainteresowani są nie tylko ponoszący koszty użytkownicy...

Znaczący udział w poborze energii elektrycznej na świecie mają silniki stosowane w przemyśle. Wartości te są na tyle duże, że ich zmniejszeniem zainteresowani są nie tylko ponoszący koszty użytkownicy silników, ale też parlamenty wielu krajów. Unia Europejska wydaje odpowiednie przepisy nakładające na producentów urządzeń elektrycznych obowiązek stosowania coraz bardziej sprawnych napędów. Firma VTS – podążając za swoją długotrwałą strategią, odpowiadając na potrzeby swoich wieloletnich klientów...

Rosenberg Polska sp. z o.o. CLEVER CONTROL. Inteligentne sterowanie

CLEVER CONTROL. Inteligentne sterowanie CLEVER CONTROL. Inteligentne sterowanie

Wszystkie przeprowadzone badania i testy potwierdzają, że prawidłowo dobrane i zamontowane kurtyny powietrzne są wysoce skuteczne. Chronią cenną energię cieplną pozwalając zaoszczędzić nawet 80% energii...

Wszystkie przeprowadzone badania i testy potwierdzają, że prawidłowo dobrane i zamontowane kurtyny powietrzne są wysoce skuteczne. Chronią cenną energię cieplną pozwalając zaoszczędzić nawet 80% energii przy jednoczesnej ochronie klimatu wewnętrznego i zwiększeniu komfortu ludzi.

W artykule:

• Wymagania Komisji UE dotyczące systemów wentylacji
• Odzysk ciepła
• Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii i GWC

Streszczenie

Projektowanie systemów wentylacyjnych dla budynków energooszczędnych wymaga dbałości o wiele aspektów. Część z nich została omówiona w poprzednim artykule, w którym podkreślono np. istotne znaczenie szczelności powietrznej obudowy budynku (wpływającej na wartość strumienia powietrza infiltrującego do pomieszczeń) dla wartości zapotrzebowania na energię użytkową i w konsekwencji energię pierwotną, szczególnie w przypadku dobrze zaizolowanych obiektów spełniających aktualne wymaganie prawne odnośnie do ochrony cieplnej. W niniejszym artykule skrótowo omówiono wymagania tzw. ekoprojektu dotyczące systemów wentylacyjnych, jak również możliwość wykorzystania energii odnawialnej dzięki powietrznym wymiennikom ciepła w celu obniżenia zapotrzebowania na energię na cele wentylacyjne oraz spełnienia wymagań co do maksymalnej wartości współczynnika EP, zaostrzonych w styczniu 2021 r. Omówiono również zalety zdecentralizowanych systemów wentylacyjnych, w przypadku których rzeczywista oszczędność energii i oszczędności finansowe związane z ich stosowaniem mogą okazać się większe niż wynikające z obliczeń wykonanych wg metodologii sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej. W artykule zwrócono uwagę na istotne znaczenie odzyskiwania ciepła z powietrza usuwanego oraz na wyniki badań i analiz podchodzące z innych prac, wskazujące, że rekuperatory ścienne mogą zostać w łatwy sposób zamontowane w budynkach już istniejących (podczas modernizacji), realizując odzyskiwanie ciepła i wykazując zalety charakterystyczne dla zdecentralizowanych systemów wentylacyjnych. W dyskusji odwołano się do analizy wymagań Warunków Technicznych w zakresie lokalizacji czerpni i wyrzutni w kontekście możliwości legalnego stosowania ściennych urządzeń wentylacyjnych w praktyce.

Abstract

Designing ventilation systems for energy-efficient buildings requires attention to many aspects. Some of them were discussed in the previous article, which emphasized, for example, the significant importance of the air tightness of the building envelope (influencing the value of the air stream infiltrating into the rooms) for the value of the demand for useful energy and, consequently, primary energy, especially in the case of well-insulated buildings meeting the current requirements. This article briefly discusses the requirements of the so-called “Ecodesign” regarding ventilation systems, as well as the possibility of using renewable energy thanks to air heat exchangers in order to reduce energy demand for ventilation purposes and to meet the requirements for the maximum value of the PE coefficient tightened in January 2021. The advantages of decentralized ventilation systems were also discussed, where the actual energy and financial savings associated with their use may turn out to be greater than those resulting from the calculations made according to the methodology for preparing energy performance certificates. The article emphasizes the importance of recovering heat from the exhaust air and the results of research and analyzes from other works, indicating that wall-type recuperators can be easily installed in already existing buildings (during modernization), realizing heat recovery and demonstrating advantages of decentralized ventilation systems. In the discussion, reference was made to the analysis of the requirements of the Technical Conditions for the location of air intake and exhaust air outtake in the context of the possible legal use of wall ventilation devices in practice.

W poprzednim artykule („Rynek Instalacyjny” 6/2021, s. 46–52 [8]) omówiono zalecenia odnośnie do projektowania energooszczędnych systemów wentylacji w kontekście zużycia energii pierwotnej i spełnienia wymagań warunków technicznych (WT) dotyczących charakterystyki energetycznej budynku. Zwrócono uwagę na konieczność stosowania wentylacji kontrolowanej oraz zalety wynikające z dopasowania intensywności przewietrzania do chwilowych potrzeb użytkowników (sterowanie obciążeniem, DCV). Na przykładzie obliczeniowym (charakterystyka energetyczna połowy „bliźniaka”) wykazano istotne znaczenie szczelności powietrznej budynku dla spełnienia wymagań WT w zakresie wskaźnika nieodnawialnej energii pierwotnej EP. Zwrócono również uwagę, że szczelność powietrzna ma znaczenie dla poprawnej współpracy budynku z systemem wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

W publikacji tej omówiono także zagadnienie braku jasnych wytycznych odnośnie do przyjmowania wartości strumienia powietrza wentylacyjnego podczas obliczeń charakterystyki energetycznej, podkreślając, że nie zawsze powinno się przyjmować wartości wynikające z projektu systemu wentylacji. Krótko podsumowano również zalety systemów wentylacji zdecentralizowanej.

W niniejszym artykule omówione zostaną zalecenia dla systemów wentylacji budynków w kontekście obniżania ich energochłonności oraz wpływu na charakterystykę energetyczną (stosowanie odzysku ciepła z powietrza usuwanego z pomieszczenia), a co za tym idzie, na możliwość spełnienia obowiązujących wymagań WT, szczególnie w kontekście odzyskiwania ciepła oraz stosowania zdecentralizowanych systemów wentylacyjnych z rekuperatorami ściennymi.

Wymagania Komisji UE dotyczące systemów wentylacji

1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Komisji UE nr 1253/2014 z dnia 7 lipca 2014 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla systemów wentylacyjnych. Zawiera ono szereg wymagań dotyczących central wentylacyjnych o mocy elektrycznej powyżej 30 W (czyli w praktyce wszystkich). Zostały one podzielone na centrale przeznaczone dla budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Wszystkie centrale o wydajności mniejszej niż 250 m3/h są traktowane jako centralne przeznaczone do budynków mieszkalnych, a centrale o większej wydajności są automatycznie klasyfikowane jako przeznaczone do budynków niemieszkalnych. Wyjątek stanowią urządzenia o wydajności 250–1000 m3/h, które w karcie katalogowej mają wskazane zastosowanie: „tylko do budynków mieszkalnych”. Wymagania stawiane przez rozporządzenie sprzyjają energooszczędności. Wprowadzono w nim zapis dotyczący konieczności stosowania napędu wielobiegowego albo bezstopniowej regulacji prędkości obrotowej wentylatora, a także konieczności stosowania odzysku ciepła w tzw. systemach dwukierunkowych (nawiewno-wywiewnych).

Od 1 stycznia 2018 filtry muszą mieć sygnalizację zabrudzenia (przekroczenia zadanych oporów przepływu), aby energia nie musiała być tracona na wytworzenie przez wentylatory zwiększonego ciśnienia. Sprawność temperaturowa systemu odzysku ciepła określona dla warunków suchych (bez kondensacji) i równych strumieni powietrza przy ∆T = 20 K wg EN 13053 oraz EN 308 nie może być mniejsza niż 73% w układach bezpośrednich i 68% w pośrednich (np. wymienniki glikolowe). Centrale wentylacyjne przeznaczone do stosowania w budynkach mieszkalnych nie mogą przekraczać pewnej wartości „jednostkowej maksymalnej wewnętrznej mocy wentylatora” – JMWint, natomiast centrale wentylacyjne przeznaczone do stosowania w budynkach niemieszkalnych pewnej wartości „jednostkowego zużycia energii” – JZE. Metoda obliczania poszczególnych wskaźników sprawia, że preferowane są rozwiązania energooszczędne, umożliwiające dostosowanie wydajności do chwilowych potrzeb, stosowanie gruntowych powietrznych wymienników ciepła i in. Więcej szczegółów odnośnie do wymagań rozporządzenia można znaleźć w przeglądowym artykule [12]. Z kolei w artykule [5] zaprezentowano analizę czynników wpływających na wartość JZE dla budynków mieszkalnych, wskazując na decydującą rolę systemu sterowania, umożliwiającego dopasowanie wydajności wentylacji do aktualnych potrzeb, co w znaczący sposób poprawia energooszczędność.

Odzysk ciepła

Skierowanie strumieni powietrza nawiewanego i wywiewanego z pomieszczeń do jednego urządzenia (centrali wentylacyjnej) umożliwia zastosowanie jednej z wielu metod odzyskiwania ciepła z powietrza usuwanego. Świeże powietrze wentylacyjne jest podgrzewane (zimą) lub schładzane (latem) dzięki wymianie ciepła pomiędzy nim a powietrzem usuwanym z pomieszczenia. W systemach wentylacji grawitacyjnej byłoby ono wyrzucane wprost do atmosfery pomimo jego potencjału energetycznego (powietrze wywiewane z pomieszczenia zimą ma ok. 20–23°C). Najbardziej obszerną pozycją literaturową, w której przedstawione zostały różne sposoby realizacji odzysku ciepła z powietrza usuwanego, jest książka pt. Odzyskiwanie ciepła w wybranych technologiach inżynierii środowiska [17]. W książce tej szczegółowo opisana została zasada działania oraz procedura bilansowania cieplnego następujących metod odzysku ciepła: płytowy wymiennik ciepła, obrotowy wymiennik ciepła, obrotowy entalpiczny wymiennik ciepła, rurka ciepła, glikolowe wymienniki ciepła oraz pompa ciepła.

Koszt zakupu i eksploatacji modułu do odzysku ciepła w systemach wentylacji nawiewno-wywiewnej jest niski w porównaniu do zysku. Z tego powodu WT narzucają, żeby takie systemy o wydajności większej niż 500 m3/h były wyposażone w wymiennik do odzyskiwania ciepła o skuteczności przynajmniej 50%. Biorąc pod uwagę wcześniej opisane wymagania ekoprojektu, można zauważyć, że wymogi WT są obecnie spełniane automatycznie przez wszystkie urządzenia wentylacyjne, które są dopuszczone do obrotu. Stosowanie odzysku ciepła z powietrza usuwanego w systemach wentylacji mechanicznej wydaje się uzasadnione zarówno ekologicznie, jak i ekonomicznie, dlatego zdaniem autorów zalecenie to nie wymaga dodatkowego komentarza, ponieważ jest korzystne dla wszystkich – i inwestorów, i użytkowników.

Zastosowanie systemu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła w oczywisty sposób pomaga w osiągnięciu mniejszego zapotrzebowania na energię użytkową, a co za tym idzie, spełnieniu wymagań WT odnośnie do maksymalnej wartości wskaźnika EP. Należy jednak zwrócić uwagę, że samo ograniczenie zapotrzebowania na energię użytkową może nie być wystarczające, aby osiągnąć odpowiednio niską wartość wskaźnika EP. W różnych sytuacjach niezbędne może być zastosowanie dla budynku źródła ciepła charaktertyzującego się mniejszą wartością współczynnika nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej wi, co wykazano w analizach przeprowadzonych np. w artykułach [11,14].

W artykule [14] znaleźć można wyniki obliczeń charakterystyki energetycznej dla budynku wielorodzinnego, z których wynika, że zastosowanie wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła ze sprawnością na poziomie 50% spowodowało obniżenie wskaźnika zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną na cele grzewcze EPH o 13–31% w porównaniu do budynku z wentylacją grawitacyjną, a o 29–47% w przypadku zastosowania wymiennika odzysku ciepła o sprawności 70%. Co prawda wymagania ekoprojektu mówią o minimalnej skuteczności odzysku ciepła na poziomie 73%, jednak to nie tę wartość powinno się uwzględniać w obliczeniach charakterystyki energetycznej. Powinna to być średnioroczna sprawność odzysku ciepła, która w obliczeniach umożliwia lepsze odzwierciedlenie rzeczywistego zapotrzebowania na energię i jest zazwyczaj o od kilku do kilkunastu procent niższa niż wartość nominalna, do której odnoszą się wymogi ekoprojektu. W artykule [14] można również przeczytać, że wartość wskaźnika zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną na cele ogrzewania i przygotowania ciepłej wody EPH+W spełniającą wymagania WT 2021 uzyskano dla wariantu budynku z wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła o sprawności 70% oraz źródłem ciepła w postaci kotła gazowego kondensacyjnego współpracującego z kolektorami słonecznymi wykorzystywanymi na cele przygotowania ciepłej wody użytkowej. Nie jest to zaskakujące, jeśli uświadomimy sobie, że w budynku bardzo dobrze zaizolowanym cieplnie, którego przegrody spełniają zalecenia WT 2021, a także z wentylacją mechaniczną z wysokosprawnym wymiennikiem do odzyskiwania ciepła z powietrza usuwanego największy udział w całkowitym bilansie energii przypada zapotrzebowaniu na ciepło na cele przygotowania c.w.u. Przy okazji warto wspomnieć, że analizy rzeczywistego zużycia ciepłej wody w kontekście obliczeń charakterystyki energetycznej wykazały, iż wartości sugerowane przez metodologię są zawyżone, co może prowadzić do zafałszowania wniosków na temat znaczenia c.w.u. dla rzeczywistego zużycia energii przez budynek [22].

Wnioski te potwierdza również analiza charakterystyki energetycznej budynków użyteczności publicznej przeprowadzona w artykule [16]. Autorka pracy wykazała, że w budynkach tego typu, użytkowanych okresowo i o znikomym zapotrzebowaniu na energię na cele podgrzewania ciepłej wody użytkowej, o wiele więcej wariantów systemów ogrzewania i wentylacji oraz źródeł ciepła jest w stanie spełnić najnowsze wymagania odnośnie do wskaźnika EP.

Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii i GWC

Wysoka sprawność odzysku ciepła, zgodna z wymaganiami ekoprojektu, może zostać osiągnięta w centralach wentylacyjnych z płytowymi wymiennikami ciepła poprzez zmniejszenie rozstawu płyt, a co za tym idzie, wzrost oporów przepływu oraz wzrost temperatury, przy której powierzchnia płyt wymiennika ulega szronieniu zimą. Oznacza to, że wymienniki takie muszą być odszraniane częściej. W praktyce stosuje się wówczas nagrzewnice wstępne. Są one najczęściej elektryczne, dzięki czemu eliminowane jest ryzyko zamarzania czynnika grzewczego, można też zrezygnować z cieczowego (wodnego lub glikolowego) obiegu instalacji grzewczej do nagrzewnicy wstępnej. Biorąc pod uwagę współczynnik nakładu energii pierwotnej dla energii z sieci elektroenergetycznej równy w Polsce 3, rozwiązanie to powoduje zwiększenie współczynnika EP. Korzystniejszym rozwiązaniem z punktu widzenia zapotrzebowania na energię pierwotną jest zastosowanie powietrznego gruntowego wymiennika ciepła (GWC).

Gruntowe wymienniki ciepła najogólniej dzielą się na przeponowe (rurowe) i bezprzeponowe (żwirowe, płytowe, modułowe itp.). Zasada ich działania polega na wykorzystaniu akumulacyjności cieplnej gruntu, którego temperatura na głębokości ok. 2 m jest względnie stała w ciągu roku i zimą wynosi ok. 2–6°C, a latem 8–12°C. Powietrze przepływające przez GWC zimą ulega podgrzaniu, a latem ochłodzeniu. Więcej na temat zasady działania, konstrukcji oraz efektywności rurowych wymienników ciepła można przeczytać w artykułach [1, 6, 7,] a przegląd bezprzeponowych GWC znaleźć w artykule [10]. Przykładowe konstrukcje powietrznych gruntowych wymienników przedstawiono na rys. 1.

Konstrukcja wymiennika ciepła

Rys. 1. Konstrukcja powietrznego gruntowego wymiennika ciepła typu żwirowego: 1 – czerpnia, 2 – przewód doprowadzający powietrze, 3 – izolacja termiczna, 4 – izolacja wilgociowa, 5 – złoże żwirowe, 6 – geowłóknina, 7 – przewód zbierający powietrze, 8 – grunt rodzimy; Źródło: [10]

Szczegółową instrukcję, jak prawidłowo przeprowadzić obliczenia GWC w charakterystyce energetycznej przy wyznaczaniu zapotrzebowania na energię pierwotną, podano w artykule [13]. Zwrócono w nim uwagę na fakt, że rzetelne uwzględnienie GWC w charakterystyce energetycznej jest trudne, szczególnie w przypadku stosowania zmiennego strumienia powietrza wentylacyjnego (zalecanego dla uzyskania energo­oszczęd­ności), oraz na duży wpływ systemu sterowania na efektywność układu. Po raz kolejny warto podkreślić, że obliczenia wykonane zgodnie z metodologią sporządzania charakterystyki energetycznej budynku nie oddają w pełni potencjału GWC do zmniejszania energochłonności budynku, podobnie jak w przypadku zastosowania różnego typu sterowania czy zastosowania wentylacji DCV (kontrolowanej chwilowym zapotrzebowaniem), ponieważ uproszczony algorytm obliczeń nie przewiduje takiej możliwości. Pewnym rozwiązaniem tego problemu może być wprowadzenie tzw. ekwiwalentów, tzn. wartości strumienia powietrza i/lub wartości skuteczności odzysku ciepła, które będą lepiej odzwierciedlać rzeczywiste zapotrzebowanie na energię dla budynku. Rzetelne wyznaczenie wartości ekwiwalentnych jest jednak bardzo trudne i wymaga niestandardowego podejścia do obliczeń charakterystyki energetycznej. Nie jest zatem polecane i może być źle postrzegane, jako próba dopasowywania danych wejściowych do oczekiwań względem wyników.

Innym sposobem na wykorzystanie odnawialnych źródeł energii jest zastosowanie tzw. ciepłej czerpni lub komina solarnego. Są to rzadko spotykane elementy systemu wentylacyjnego, które umożliwiają wykorzystanie energii promieniowania słonecznego. Powietrze wentylacyjne przed skierowaniem do centrali wentylacyjnej może np. przepływać przez przezroczystą komorę z wypełnieniem akumulacyjnym (żwirowym, kamiennym), ulegając zimą wstępnemu podgrzaniu. Z kolei kominy słoneczne wykorzystują różnicę gęstości wywołaną podgrzewaniem się warstw powietrza, prowadzącą do powstania ciągu kominowego wymuszającego przepływ (np. przez GWC) bez konieczności wykorzystywania do tego celu energii elektrycznej do napędu wentylatorów. Dokładne projektowanie i bilansowanie energetyczne tego typu systemów jest skomplikowane, dlatego w praktyce stosuje się intuicyjne inżynierskie rozwiązania ciepłych czerpni (bez wykonywania obliczeń i doboru), a kominy solarne są raczej rzadkością. Uwzględnienie wpływu tego typu systemów na charakterystykę energetyczną nie jest zalgorytmizowanie i wymaga indywidualnego podejścia, dlatego w większości przypadków jest milcząco pomijane. Jest to kolejny przykład systemów, które przynoszą zyski energetyczne i ekonomiczne w trakcie eksploatacji, jednak ich wpływ nie jest ujmowany w obliczeniach charakterystyki energetycznej. Między innymi z tego powodu rozwiązania te nie są popularne, ponieważ ich zastosowanie nie powoduje znaczącego obniżenia obliczeniowej wartości EP, co przekłada się na małe zainteresowanie projektantów oraz inwestorów tymi systemami.

Wentylacja zdecentralizowana w kontekście wymagań WT

Rozwiązaniem, które może zapewnić właściwą jakość powietrza w budynkach istniejących, szczególnie poddawanych termomodernizacji, jest wentylacja zdecentralizowana. Dostępnych jest wiele urządzeń, dzięki którym do pomieszczeń można doprowadzić w sposób kontrolowany wymaganą ilość powietrza zewnętrznego, zapewniającą właściwą jakość powietrza.

Urządzenia przeznaczone do wentylacji zdecentralizowanej to np. systemy jednorurowe wyposażone w wentylatory rewersyjne pracujące naprzemiennie w różnych konfiguracjach oraz wymienniki ciepła lub minicentrale wentylacyjne o małej wydajności. Urządzenia takie montowane są zwykle w ścianach zewnętrznych budynku (rys. 3). Jeżeli tylko w pomieszczeniu jest miejsce na wykonanie otworu, możliwe jest wstawienie tam wentylatorów ściennych uzupełnionych o wymienniki do odzysku ciepła lub kanału nawiewnego i wywiewnego do lokalnych centralek wentylacyjnych o małych wydajnościach.

Budowa jednorurowego systemu wentylacyjnego

Rys. 3. Budowa jednorurowego systemu wentylacyjnego z ceramicznym wymiennikiem odzysku ciepła Vento Expert, Blauberg [20]; 1 – panel wewnętrzny, 2 – wymiennik ciepła, 3 – wentylator, 4 i 5 – filtr G3, 6 – filtr F8, 7 – kanał, 8 – izolacja akustyczna, 9 – okap zewnętrzny, 10 – czujnik wilgotności, 11 – podłączenie USB, 12 – wbudowany panel sterujący; Źródło: Blauberg, [4]

Urządzenia przeznaczone do wentylacji zdecentralizowanej charakteryzują się małym zużyciem prądu przez wentylatory, ponieważ ich spręż jest niewielki z uwagi na brak oporów miejscowych instalacji kanałowej. Stosowane obecnie wymienniki ceramiczne do odzysku ciepła są wysokosprawne, dzięki czemu do pomieszczeń nawiewane jest powietrze wstępnie ogrzane, co ma istotne znaczenie w okresie zimowym. Dużą zaletą takich urządzeń jest również możliwość zainstalowania w nich filtru wysokiej klasy, dzięki czemu redukuje się narażenie ich na zanieczyszczenia obecne w powietrzu zewnętrznym, takie jak m.in. pyły. Urządzenia wentylacji zdecentralizowanej są kompaktowe, ponieważ mają one mieć zastosowanie również w budynkach istniejących, w których kłopotliwe może być znalezienie miejsca na dużą centralę wentylacyjną oraz prowadzenie kanałów wentylacyjnych, które w zależności od rozległości instalacji mogą wymagać dużej ilości przestrzeni pod sufitem. Kompaktowe są również czerpnia i wyrzutnia.

Urządzenia wentylacji zdecentralizowanej nie są pozbawione wad. Należą do nich z pewnością: określony wąski zakres wydajności, niedostateczne doprowadzenie powietrza w każde miejsce wentylowanego pomieszczenia, szczególnie w przypadku nieprzemyślanego projektu takiego systemu, oraz wysokie koszty inwestycyjne.

W Polsce problem stanowi konstrukcja czerpnio-wyrzutni w tych urządzeniach. W przypadku małych central wentylacyjnych z wymiennikami ciepła otwory czerpni i wyrzutni są na stałe od siebie oddzielone, jednak z uwagi na łatwość i techniczną wykonalność montażu tych elementów są one lokalizowane blisko siebie (zwykle w odległości mniejszej niż 1,5 m). Z kolei w przypadku systemów jednorurowych z wentylatorami rewersyjnymi w ścianie lokalizuje się jeden otwór, będący w zależności od trybu pracy raz czerpnią, a innym razem wyrzutnią.

Wymagania stawiane czerpniom i wyrzutniom w § 152 WT mają na celu zapewnienie właściwej jakości powietrza dostarczanego do pomieszczeń, w których przebywają ludzie. Szczegółowa analiza przepisów WT w zakresie lokalizacji czerpni i wyrzutni została omówiona w artykule [4]. Wśród najważniejszych wymagań, które wydają się być niespełnione w przypadku urządzeń wentylacji zdecentralizowanej, jest wzajemna lokalizacja czerpni i wyrzutni, która przy ich ulokowaniu na ścianie musi wynosić co najmniej 1,5 m. Taka odległość ma zapewnić niemieszanie się strumienia nawiewanego z powietrzem usuwanym z pomieszczenia. W przypadku kompaktowych urządzeń wentylacji zdecentralizowanej czy wentylatorów rewersyjnych nie ma możliwości oddalenia od siebie czerpni i wyrzutni na tę odległość. W celu sprawdzenia, czy w urządzeniach wentylacji zdecentralizowanej niespełnienie warunku o oddaleniu od siebie czerpni i wyrzutni na 1,5 m powoduje, że strumienie powietrza wywiewanego i nawiewanego się mieszają, przeprowadzono badania na stanowisku laboratoryjnym [6, 7]. Wyniki pokazują, że do mieszania się strumieni powietrza nie dochodziło.

Podobnie trudne do spełnienia jest wymaganie dotyczące odległości wyrzutni od okien (§ 152 WT), które wydaje się adekwatne dla dużych systemów wentylacyjnych, ale nie dla pojedynczych mieszkań czy pomieszczeń. Według tego zapisu odległość między wyrzutnią a oknem w pionie powinna wynosić min. 2 m od dolnej krawędzi wyrzutni i min. 2 m od górnej, co oznacza, że w tej sytuacji odległość między oknami powinna wynieść ponad 4 m. W praktyce nie stosuje się jednak w budynkach tak wysokich kondygnacji, a więc systemy wentylacji ściennej w typowym budynku wielorodzinnym nie są w stanie spełnić wymagań WT (pod warunkiem, że są traktowane jak system wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, a nie jak rodzaj nawiewnika/nawietrzaka). Odległość między oknem a wyrzutnią w poziomie powinna wynosić min. 3 m.

Osobną kwestią jest, czy istnieje potrzeba otwierania okna, podczas gdy działa system wentylacyjny. Stosowanie odpowiednich odległości między oknem a czerpnią czy wyrzutnią powinno mieć zastosowanie w przypadku, gdy urządzenie wentylacyjne działa i usuwa powietrze wewnętrzne, a w tym samym czasie otwarte będzie okno. Jeżeli wietrzenie nie będzie się odbywało podczas pracy systemu wentylacji mechanicznej, to odległość urządzenia od okna nie powinna mieć znaczenia. Otwarcie okna jest bardzo niekorzystne w przypadku działania systemu wentylacji mechanicznej. Zamiast przepisu dotyczącego odległości należałoby raczej wprowadzić zakaz otwierania okien po załączeniu się systemu wentylacyjnego.

Warto wspomnieć, że w przypadku zblokowanych urządzeń wentylacyjnych dopuszczalne jest stosowanie mniejszej odległości między czerpnią a wyrzutnią, jednak WT podają, że może to mieć miejsce jedynie w odniesieniu do urządzenia wentylacyjnego zlokalizowanego na dachu budynku. Tym zapisem znowelizowano przestarzałe wymogi WT, które narzucały minimalną odległość czerpni od wyrzutni na dachu 10 m (przy wyrzucie poziomym) oraz 6 m (przy wyrzucie pionowym), co przez lata skutkowało prowadzeniem na dachu zbędnych, jak się okazuje dzisiaj, kanałów tylko po to, aby spełnić wymagania, i pomimo że zblokowane konstrukcje były już na rynku dostępne. To jeden z przykładów pokazujących, że prawo nie nadąża za zmianami w technice i często odnosi się do przestarzałych technologii lub stawia takie same wymagania odpowiedzialnym, dużym systemom i małym, przeznaczonym do wentylacji bytowej mieszkań. Wydaje się zatem zasadne, aby kolejna aktualizacja WT umożliwiała stosowanie systemów z czerpnio-wyrzutniami ściennymi.

Badania doświadczalne czerpnio-wyrzutni ściennych

Wspomniane badania dotyczące możliwości mieszania się strumieni powietrza nawiewanego i wywiewanego w zintegrowanych czerpnio-wyrzutniach urządzeń do wentylacji zdecentralizowanej przeprowadzone zostały na stanowisku laboratoryjnym. Szczegóły konstrukcji tego stanowiska oraz wyniki badań wraz z ich interpretacją opisano w artykułach [2,3]. Komorę badawczą imitującą pomieszczenie wypełniano gazem znacznikowym oraz dymem. W komorze testowej montowano urządzenia wentylacyjne: wentylatory rewersyjne lub centrale wentylacyjne o małej wydajności ze zintegrowanymi czerpnio-wyrzutniami. Mierzono stężenie gazu znacznikowego (dwutlenku węgla) w komorze testowej, na czerpni i wyrzutni oraz w niewielkiej odległości od czerpnio-wyrzutni. Komorę testową również wypełniano dymem i oceniano wizualnie, czy dochodzi do zawracania usuwanego strumienia powietrza wentylacyjnego z powrotem do pomieszczenia (fot. 2).

Komora testowa

Fot. 2. Komora testowa wykorzystywana podczas badań nad możliwością mieszania się strumieni powietrza nawiewanego i wywiewanego w zintegrowanych czerpnio-wyrzutniach ściennych [2]

W trakcie badań wykazano, że spadek stężenia CO2 w komorze testowej odpowiada obliczeniowemu spadkowi wyznaczonemu z równania zaniku zanieczyszczeń. Wskazuje to, że do zawracania powietrza usuwanego z pomieszczenia nie dochodzi. Wizualizacja z użyciem dymu potwierdziła wyniki pomiarów. W przypadku centrali wentylacyjnej o małej wydajności pomimo zlokalizowania czerpni i wyrzutni w odległości 55 cm od siebie konstrukcja zintegrowanej czerpnio-wyrzutni zapewniła dostateczne rozdzielenie strumieni powietrza.

W przypadku wentylatorów rewersyjnych, w których ten sam otwór pełni funkcję czerpni w jednym trybie pracy, po czym po krótkiej przerwie (około 10 s) pełni funkcję wyrzutni, istniało podejrzenie, że część powietrza usuwanego może być nawiewana do pomieszczenia. Badania potwierdziły, że przerwa pomiędzy kolejnymi trybami pracy wentylatora rewersyjnego pozwala na dostateczną dyspersję strumienia powietrza usuwanego przed rozpoczęciem trybu nawiewu. Wyniki badań pokazały, że jeżeli urządzenie wentylacyjne wyposażone jest w zintegrowaną czerpnio-wyrzutnię, która jest elementem fabrycznym i powtarzalnym w procesie produkcji, ryzyko mieszania się strumieni powietrza właściwie nie występuje. Takie urządzenia powinny być zwolnione z obowiązku spełnienia wymagania dotyczącego lokalizowania czerpni i wyrzutni w odległości minimum 1,5 m, tak jak ma to miejsce w przypadku zblokowanych urządzeń wentylacyjnych lokalizowanych na dachu. Urządzenia te mogą być dobrym rozwiązaniem problemu jakości powietrza w budynkach istniejących [9], szczególnie przy braku możliwości montażu tradycyjnej, kanałowej, centralnej wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej.

Wnioski

Podsumowując informacje przedstawione w artykule wcześniejszym [8] i niniejszym, można sformułować następujące wnioski:

  1. Duże znaczenie dla energochłonności współczesnych budynków ma szczelność powietrzna; powinna ona wynosić ok. 1–1,5 h-1 w przypadku budynków energooszczędnych oraz ok. 0,6 h-1 dla budynków prawie zeroenergetycznych (nZEB).
  2. Powinno się stosować wentylację kontrolowaną, najlepiej zdecentralizowaną lub strefowaną, która umożliwia dopasowanie wydajności do aktualnych potrzeb użytkowników danego pomieszczenia.
  3. Wartość strumienia powietrza wentylacyjnego nie powinna być zwiększana ponad wartość wynikającą z kryterium higienicznego, co miałoby na celu odebranie obciążeń chłodniczych lub cieplnych; na cele grzania i chłodzenia powinno się wykorzystywać inne systemy, np. wodne.
  4. Powinno się stosować odzyskiwanie ciepła z powietrza usuwanego, najlepiej równolegle z odnawialnymi źródłami energii, dzięki wykorzystaniu powietrznych gruntowych wymienników ciepła, ciepłych i zimnych czerpni, kominów solarnych, pomp ciepła.
  5. W przypadku termomodernizacji istniejących budynków warto rozważyć oprócz docieplenia ścian i wymiany stolarki okiennej również zastosowanie systemu wentylacji ściennej, umożliwiającego odzyskiwanie ciepła z powietrza usuwanego.
  6. Wartości strumieni powietrza wentylacyjnego w projekcie systemu wentylacji zwykle nie powinny być zakładane do obliczeń charakterystyki energetycznej, ponieważ mogą skutkować uzyskaniem zawyżonych wartości zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną.
  7. W budynkach mieszkalnych o dobrej izolacyjności cieplnej przegród budowlanych, zgodnej z wymaganiami WT 2021, oraz o szczelnej obudowie, z zainstalowanym systemem wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła największy procentowy udział, a zatem i wpływ na wartość wskaźnika EP ma zapotrzebowanie na ciepło na cele podgrzewu ciepłej wody użytkowej.
  8. Analiza literatury w kontekście możliwości spełnienia wymagań WT 2021 odnośnie do projektowej charakterystyki energetycznej budynku pokazuje, że decydującą rolę odgrywa wybór źródła ciepła o odpowiednio niskiej wartości współczynnika nakładu energii pierwotnej. Pozostałe elementy budynku, takie jak np. systemy wentylacji, są w tym kontekście mniej znaczące, z uwagi na brak odpowiednich zależności umożliwiających ocenę ich rzeczywistego wpływu na charakterystykę energetyczną w algorytmie metodologii obliczeń.

Literatura

  1. Amanowicz Ł., Influence of geometrical parameters on the flow characteristics of multi-pipe earth-to-air heat exchangers – experimental and CFD investigations, „Applied Energy” 226, 2018, p. 849–861
  2. Amanowicz Ł., Ratajczak K., Szczechowiak E., Badania jednorurowych systemów wentylacyjnych pod kątem oceny mieszania się strumieni powietrza w czerpni i wyrzutni, „Ciepłownictwo Ogrzewnictwo Wentylacja” 6(52)/2019, s. 231–238
  3. Amanowicz Ł., Ratajczak K., Szczechowiak E., Analiza możliwości stosowania systemu wentylacji zdecentralizowanej w budynkach edukacyjnych, „Instal” 10/2019, s. 20–26
  4. Amanowicz Ł., Ratajczak K., Szczechowiak E., Stosowanie rekuperatorów ściennych w budynkach nowych i modernizowanych cieplnie w świetle aktualnych wymagań prawnych, „Rynek Instalacyjny” 11/2019, s. 58–62
  5. Amanowicz Ł., Szczechowiak E., Zasady projektowania systemów wentylacji budynków energooszczędnych, „Ciepłownictwo Ogrzewnictwo Wentylacja” 2(48)/2017, s. 72–78
  6. Amanowicz Ł., Wojtkowiak K., Badania eksperymentalne wpływu zmian sposobu zasilania powietrznego gruntowego wymiennika ciepła typu rurowego na jego charakterystykę przepływową. Cz. 1. Równomierność rozpływu, „Ciepłownictwo Ogrzewnictwo Wentylacja” 6(41)/2010, s. 208–212
  7. Amanowicz Ł., Wojtkowiak J., Badania eksperymentalne wpływu zmian sposobu zasilania powietrznego gruntowego wymiennika ciepła typu rurowego na jego charakterystykę przepływową. Cz. 2. Straty ciśnienia, „Ciepłownictwo Ogrzewnictwo Wentylacja” 7–8(41)/2010, s. 263–266, 282
  8. Amanowicz Ł., Ratajczak K., Praktyczne aspekty projektowania energooszczędnych systemów wentylacyjnych, „Rynek Instalacyjny” 6/2021, s. 46–52
  9. Basińska M., Michałkiewicz, M., Ratajczak K., Impact of physical and microbiological parameters on proper indoor air quality in nursery, „Environment International” 132, 2019, 105098
  10. Chmielewski K., Amanowicz Ł., Bezprzeponowe powietrzne gruntowe wymienniki ciepła w układach wentylacji mechanicznej, „Rynek Instalacyjny” 5/2017, s. 76–80
  11. Jadwiszczak P., Trząski A., Wentylacja i ogrzewanie w nowych przepisach. Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki – stan na 2017 i 2021, Grupa MEDIUM, Warszawa 2016
  12. Kostka M., Wymagania ekoprojektu dla systemów wentylacyjnych, „Rynek Instalacyjny” 5/2016, s. 47–52
  13. Kostka M., Szulgowska-Zgrzywa M., Obliczenia energetyczne gruntowych rurowych wymienników ciepła, „Rynek Instalacyjny” 6/2015, s. 64–68
  14. Zaborowska E., Charakterystyka energetyczna budynków mieszkalnych wielorodzinnych w perspektywie wymagań 2017–2021, „Rynek Instalacyjny” 1–2/2017
  15. Zaborowska E., Charakterystyka energetyczna budynków zamieszkania zbiorowego w perspektywie wymagań 2017–2021, „Rynek Instalacyjny” 3/2017
  16. Zaborowska E., Charakterystyka energetyczna budynków użyteczności publicznej w perspektywie wymagań 2017–2021, „Rynek Instalacyjny” 4/2017
  17. Rosiński M., Odzyskiwanie ciepła w wybranych technologiach inżynierii środowiska, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2008
  18. Jak spełnić wymagania, jakim powinny odpowiadać budynki od 2021 roku? Ogrzewanie i wentylacja w warunkach technicznych, POBE, 2020
  19. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1253/2014 z dnia 7 lipca 2014 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla systemów wentylacyjnych (Dz.Urz. UE L 337/8 z 25.11.2014)
  20. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 czerwca 2014 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw charakterystyki energetycznej (DzU 2014, poz. 888)
  21. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2002, nr 75, poz. 690, z późn. zm.)
  22. Artykuł niepublikowany, w trakcie recenzji czasopisma „Energies”

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

  • kszyho kszyho, 28.10.2021r., 20:20:57 Ciekawy artykuł ale nie zgadzam się z: "Wartości strumieni powietrza wentylacyjnego w projekcie systemu wentylacji zwykle nie powinny być zakładane do obliczeń charakterystyki energetycznej, ponieważ mogą skutkować uzyskaniem zawyżonych wartości zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną." Równie dobrze możemy nie uwzględniać zapotrzebowania na ciepłą wodę. Wymogi zgodnie z WT są zbyt rygorystyczne.

Powiązane

Redakcja RI Nasady kominowe

Nasady kominowe Nasady kominowe

Częstym problemem w wentylacji naturalnej (grawitacyjnej) są zaburzenia siły ciągu w kanałach wywiewnych. Powoduje to brak odpowiedniej wymiany powietrza w budynku, a skutkiem tego są zawilgocenia i zła...

Częstym problemem w wentylacji naturalnej (grawitacyjnej) są zaburzenia siły ciągu w kanałach wywiewnych. Powoduje to brak odpowiedniej wymiany powietrza w budynku, a skutkiem tego są zawilgocenia i zła jakość powietrza, które negatywnie wpływają na samopoczucie i zdrowie mieszkańców. Wraz ze zjawiskiem osłabienia ciągu kominowego występuje często odwracanie kierunku przepływu powietrza w kanałach wywiewnych. Do zapobiegania tym negatywnym zjawiskom stosuje się nasady kominowe.

Waldemar Joniec Przewody oddymiające

Przewody oddymiające Przewody oddymiające

Celem systemów odprowadzających dym jest wytworzenie nad podłogą warstwy wolnej od niego. Systemy grawitacyjne wykorzystują zjawisko unoszenia się dymu. Mechaniczne odprowadzanie dymu pełni te same funkcje...

Celem systemów odprowadzających dym jest wytworzenie nad podłogą warstwy wolnej od niego. Systemy grawitacyjne wykorzystują zjawisko unoszenia się dymu. Mechaniczne odprowadzanie dymu pełni te same funkcje co odprowadzanie naturalne. Zaletą oddymiania wymuszonego jest to, że pełna moc wolumetryczna jest dostępna natychmiast i może być użyta także wobec zimnego dymu. Jednak przepływ gazów spowodowany przez wentylatory zmniejsza się w miarę wzrostu temperatury tych gazów, dlatego tak ważna jest odporność...

mgr inż. Krzysztof Kaiser Tłumiki akustyczne w instalacjach wentylacyjnych

Tłumiki akustyczne w instalacjach wentylacyjnych Tłumiki akustyczne w instalacjach wentylacyjnych

Na coraz powszechniejsze stosowanie wentylacji mechanicznej wpływa poprawianie się szczelności budynków, spowodowane działaniami energooszczędnościowymi, takimi jak wymiana stolarki okiennej i drzwiowej...

Na coraz powszechniejsze stosowanie wentylacji mechanicznej wpływa poprawianie się szczelności budynków, spowodowane działaniami energooszczędnościowymi, takimi jak wymiana stolarki okiennej i drzwiowej na bardziej szczelną, wykonanie termoizolacji budynku itp. jednak instalacja wentylacyjna może stać się przyczyną zwiększonego poziomu hałasu w pomieszczeniu. Aby temu zapobiec, wszędzie tam, gdzie tłumienie dźwięków okazuje się niewystarczające, należy wprowadzić dodatkowy element konstrukcyjny...

dr inż. Edmund Nowakowski Nawiewniki i wywiewniki wentylacyjne

Nawiewniki i wywiewniki wentylacyjne Nawiewniki i wywiewniki wentylacyjne

W artykule opisano problemy, które występują przy wyborze nazewnictwa elementów składowych instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Niejednoznaczne nazwy związane są prawdopodobnie z faktem tłumaczeń...

W artykule opisano problemy, które występują przy wyborze nazewnictwa elementów składowych instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Niejednoznaczne nazwy związane są prawdopodobnie z faktem tłumaczeń normy europejskiej EN 12792:2003 przez osoby nieznające słownictwa technicznego określonej branży wyrobów.

Materiały PR Co to jest wentylacja hybrydowa?

Co to jest wentylacja hybrydowa? Co to jest wentylacja hybrydowa?

System wentylacji naturalnej ma swoje wady i zalety, czasami wręcz nie spełnia w ogóle swojej funkcji. Z kolei wentylacja mechaniczna to dobre rozwiązanie, ale bardzo kosztowne. Co w takim przypadku robić?...

System wentylacji naturalnej ma swoje wady i zalety, czasami wręcz nie spełnia w ogóle swojej funkcji. Z kolei wentylacja mechaniczna to dobre rozwiązanie, ale bardzo kosztowne. Co w takim przypadku robić? Skorzystać z systemu mieszanego, czyli wentylacji hybrydowej. Na czym polega taka wentylacja i w jakich sytuacjach ją stosować?

Materiały PR Systemy dystrybucji powietrza

Systemy dystrybucji powietrza Systemy dystrybucji powietrza

System dystrybucji powietrza to element całościowego systemu komfortowej wentylacji, montowanego zgodnie z wymaganiami klienta. System wentylacji obejmuje centralną jednostkę wentylacyjną, innowacyjny...

System dystrybucji powietrza to element całościowego systemu komfortowej wentylacji, montowanego zgodnie z wymaganiami klienta. System wentylacji obejmuje centralną jednostkę wentylacyjną, innowacyjny system dystrybucji powietrza oraz wymiennik gruntowy.

Mariusz Jędrzejewski, Sebastian Brzoza Regulacja i równoważenie w instalacjach grzewczych i chłodniczych (cz. 2). Systemy HVAC – aplikacje rekomendowane i niezalecane

Regulacja i równoważenie w instalacjach grzewczych i chłodniczych (cz. 2). Systemy HVAC – aplikacje rekomendowane i niezalecane Regulacja i równoważenie w instalacjach grzewczych i chłodniczych (cz. 2). Systemy HVAC – aplikacje rekomendowane i niezalecane

Dobór właściwego rozwiązania ma podstawowe znaczenie dla poprawności działania instalacji, co przekłada się bezpośrednio na zadowolenie inwestora lub użytkownika. Ma także ogromny wpływ na ilość czasu...

Dobór właściwego rozwiązania ma podstawowe znaczenie dla poprawności działania instalacji, co przekłada się bezpośrednio na zadowolenie inwestora lub użytkownika. Ma także ogromny wpływ na ilość czasu poświęcanego na proces projektowania, uruchamiania i oddawania instalacji do użytku. W tej części artykułu (cz. 1 – „RI” nr 6/2009) przedstawiono zalecane i niezalecane rozwiązania projektowe mające zastosowanie w systemach HVAC.

mgr inż. Marcin Łuczak Triki automatyki

Triki automatyki Triki automatyki

W artykule scharakteryzowano rozwiązania zmierzające do optymalizacji zużycia energii przy wykorzystaniu odpowiednich algorytmów sterowania centralą wentylacyjną, czyli bez konieczności ponoszenia dodatkowych...

W artykule scharakteryzowano rozwiązania zmierzające do optymalizacji zużycia energii przy wykorzystaniu odpowiednich algorytmów sterowania centralą wentylacyjną, czyli bez konieczności ponoszenia dodatkowych nakładów inwestycyjnych na urządzenia.Więcej na str. 75 Rynku Instalacyjnego 9/2009

Jerzy Kosieradzki Odzysk ciepła – regeneratory

Odzysk ciepła – regeneratory Odzysk ciepła – regeneratory

W odróżnieniu od rekuperacyjnych wymienników ciepła, w których ciepło ze strumienia powietrza cieplejszego przenika do strumienia chłodniejszego przez nieruchome ścianki rozdzielające te strumienie, wymienniki...

W odróżnieniu od rekuperacyjnych wymienników ciepła, w których ciepło ze strumienia powietrza cieplejszego przenika do strumienia chłodniejszego przez nieruchome ścianki rozdzielające te strumienie, wymienniki regeneracyjne wyposażone są w wirniki stykające się kolejno z obydwoma strumieniami powietrza.

mgr inż. Krzysztof Drab Systemy kontrolowanej wentylacji pomieszczeń mieszkalnych

Systemy kontrolowanej wentylacji pomieszczeń mieszkalnych Systemy kontrolowanej wentylacji pomieszczeń mieszkalnych

Do utrzymania zdrowego klimatu w pomieszczeniach konieczna jest kontrolowana wentylacja mechaniczna. Osiągnięta poprzez izolację cieplną budynku oszczędność energii prowadzi dzięki kontrolowanej wymianie...

Do utrzymania zdrowego klimatu w pomieszczeniach konieczna jest kontrolowana wentylacja mechaniczna. Osiągnięta poprzez izolację cieplną budynku oszczędność energii prowadzi dzięki kontrolowanej wymianie powietrza z odzyskiem ciepła do dalszej poprawy bilansu energetycznego.

EBM-PAPST Polska Sp. z o.o., Jacek Skotak Wentylatory typu „Plug Fans”

Wentylatory typu „Plug Fans” Wentylatory typu „Plug Fans”

Nowe wentylatory typu „Plug Fans” firmy ebm-papst zostały specjalnie zaprojektowane tak, by spełnić wymagania nowoczesnych central wentylacyjnych, ale mogą być także używane tam, gdzie wymagane są: wysoka...

Nowe wentylatory typu „Plug Fans” firmy ebm-papst zostały specjalnie zaprojektowane tak, by spełnić wymagania nowoczesnych central wentylacyjnych, ale mogą być także używane tam, gdzie wymagane są: wysoka sprawność, wydajność, możliwość sprostania dużym oporom przepływu, kompaktowa konstrukcja i płynna regulacja prędkości.

praca zbiorowa Projekt wentylacji mechanicznej i klimatyzacji budynku Poczty w Warszawie

Projekt wentylacji mechanicznej i klimatyzacji budynku Poczty w Warszawie Projekt wentylacji mechanicznej i klimatyzacji budynku Poczty w Warszawie

Projekt klimatyzacji i wentylacji budynku biurowo-usługowego siedziby Dyrekcji Generalnej Poczty Polskiej zlokalizowanego przy ul. Chmielnej róg Żelaznej w Warszawie Projekt, który postanowiliśmy przedstawić...

Projekt klimatyzacji i wentylacji budynku biurowo-usługowego siedziby Dyrekcji Generalnej Poczty Polskiej zlokalizowanego przy ul. Chmielnej róg Żelaznej w Warszawie Projekt, który postanowiliśmy przedstawić naszym Czytelnikom, jest ciekawym rozwiązaniem architektonicznym, ale także bardzo interesującym ujęciem roli klimatyzacji w budynkach biurowo-usługowych. Klimatyzowane atrium, z którego można pobrać świeże powietrze poprzez otwarcie okna w pokoju, to rozwiązanie warte poznania. Mimo że realizacja...

dr inż. Anna Charkowska Przyczyny i źródła zanieczyszczeń instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych

Przyczyny i źródła zanieczyszczeń instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych Przyczyny i źródła zanieczyszczeń instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych

Artykuł, będący pierwszą z cyklu publikacji o problemach związanych ze stanem higienicznym instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, jest powrotem do prezentowanych wcześniej przez autorkę na łamach...

Artykuł, będący pierwszą z cyklu publikacji o problemach związanych ze stanem higienicznym instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, jest powrotem do prezentowanych wcześniej przez autorkę na łamach „Rynku Instalacyjnego” zagadnień związanych z czystością i czyszczeniem instalacji. Przedstawione zostaną najnowsze informacje na ten temat, wynikające m.in. z pojawienia się w lipcu 2008 r. wersji roboczej normy europejskiej dotyczącej czystości instalacji.

Agnieszka Zając Organizacja wymiany powietrza

Organizacja wymiany powietrza Organizacja wymiany powietrza

W artykule przeanalizowano systemy organizacji przepływu powietrza w pomieszczeniach bogato wyposażonych w sprzęt komputerowy, w tym m.in. w szkołach, bankach i urzędach. Zwrócono uwagę na zalety i wady...

W artykule przeanalizowano systemy organizacji przepływu powietrza w pomieszczeniach bogato wyposażonych w sprzęt komputerowy, w tym m.in. w szkołach, bankach i urzędach. Zwrócono uwagę na zalety i wady stosowania wymiany powietrza typu dół – góra (system wyporowy) oraz góra – góra i góra – dół (system mieszający). Zaprezentowano także prototypowy nawiewnik sufitowy przeznaczony dla organizacji wymiany powietrza typu góra – góra.

mgr inż. Kamil Więcek Wentylacja hal basenowych. Obliczenia wg znowelizowanych wytycznych VDI 2089

Wentylacja hal basenowych. Obliczenia wg znowelizowanych wytycznych VDI 2089 Wentylacja hal basenowych. Obliczenia wg znowelizowanych wytycznych VDI 2089

W artykule zawarto wybrane fragmenty znowelizowanych wytycznych VDI 2089, szczególnie istotnych przy obliczeniach wentylacji w halach basenowych.

W artykule zawarto wybrane fragmenty znowelizowanych wytycznych VDI 2089, szczególnie istotnych przy obliczeniach wentylacji w halach basenowych.

dr inż. Anna Charkowska Filtracja i oczyszczanie powietrza (cz. 1)

Filtracja i oczyszczanie powietrza (cz. 1) Filtracja i oczyszczanie powietrza (cz. 1)

W pierwszej części artykułu podano najważniejsze definicje oraz normy dotyczące filtracji powietrza, zamieszczono także aktualną klasyfikację filtrów powietrza. W kolejnych częściach cyklu zostaną zawarte...

W pierwszej części artykułu podano najważniejsze definicje oraz normy dotyczące filtracji powietrza, zamieszczono także aktualną klasyfikację filtrów powietrza. W kolejnych częściach cyklu zostaną zawarte informacje o materiałach stosowanych obecnie do wykonania filtrów powietrza, a także o budowie filtrów powietrza oraz podstawowe wymagania dotyczące odbioru instalacji zawierających filtry powietrza.

dr inż. Bogdan Nowak Wentylacja w budynkach niemieszkalnych wg PN-EN 15251

Wentylacja w budynkach niemieszkalnych wg PN-EN 15251 Wentylacja w budynkach niemieszkalnych wg PN-EN 15251

W poprzednim numerze Rynku Instalacyjnego (3/08, s. 32.) w artykule pt. "Warunki środowiska wewnętrznego..." opisano ogólne wymagania zawarte w normie PN-EN 15251, w tym m.in. zasady obliczeń strumienia...

W poprzednim numerze Rynku Instalacyjnego (3/08, s. 32.) w artykule pt. "Warunki środowiska wewnętrznego..." opisano ogólne wymagania zawarte w normie PN-EN 15251, w tym m.in. zasady obliczeń strumienia powietrza wentylacyjnego w budynkach mieszkalnych wynikające z warunków higienicznych. Obecnie szerzej omówione zostaną wymagania opisane w tej normie dotyczące budynków niemieszkalnych.

dr inż. Anna Charkowska Czyste instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne (cz. 2.)

Czyste instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne (cz. 2.) Czyste instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne (cz. 2.)

W poprzednim numerze Rynku Instalacyjnego (3/08, s. 51.) opublikowano pierwszą część artykułu, w której zawarto zagadnienia prawne, a także kwestie dotyczące zanieczyszczeń oraz kontroli czystości instalacji...

W poprzednim numerze Rynku Instalacyjnego (3/08, s. 51.) opublikowano pierwszą część artykułu, w której zawarto zagadnienia prawne, a także kwestie dotyczące zanieczyszczeń oraz kontroli czystości instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. W drugiej i ostatniej części opisano metody czyszczenia oraz rozwiązania dotyczące eksploatacji i konserwacji tych systemów. W artykule zachowano ciągłość numeracji rysunków oraz tabel.

dr inż. Anna Charkowska Czyste instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne (cz. 1.)

Czyste instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne (cz. 1.) Czyste instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne (cz. 1.)

Zanieczyszczenia ze środowiska zewnętrznego poprzez instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne przenikają do wnętrza budynków. Wiele z nich zatrzymywanych jest przez filtry powietrza, a pozostałe osiadają...

Zanieczyszczenia ze środowiska zewnętrznego poprzez instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne przenikają do wnętrza budynków. Wiele z nich zatrzymywanych jest przez filtry powietrza, a pozostałe osiadają we wnętrzu instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych lub są przenoszone do pomieszczeń. Osiadłe w instalacjach zanieczyszczenia stałe, namnażające się drobnoustroje świadczą o stanie higienicznym instalacji, który wpływa na czystość oraz jakość powietrza nawiewanego do wentylowanych lub klimatyzowanych...

dr inż. Bogdan Nowak Kryteria środowiska wewnętrznego wg PN-EN 15251

Kryteria środowiska wewnętrznego wg PN-EN 15251 Kryteria środowiska wewnętrznego wg PN-EN 15251

Na wniosek Komitetu Technicznego nr 279 Polskiego Komitetu Normalizacji w sierpniu 2007 r. normie europejskiej EN 15251:2007 [1] został nadany status Polskiej Normy. Omawia ona własności środowiska wewnętrznego,...

Na wniosek Komitetu Technicznego nr 279 Polskiego Komitetu Normalizacji w sierpniu 2007 r. normie europejskiej EN 15251:2007 [1] został nadany status Polskiej Normy. Omawia ona własności środowiska wewnętrznego, które uwzględniane są przy projektowaniu instalacji oraz podczas oceny efektywności energetycznej budynków wynikającej z dyrektywy EPBD (energy performance of buildings directive) [2].

mgr inż. Bartłomiej Adamski Wymiarowanie instalacji freonowych (cz. 2.)

Wymiarowanie instalacji freonowych (cz. 2.) Wymiarowanie instalacji freonowych (cz. 2.)

W niniejszym artykule przedstawione są dodatkowe informacje na temat projektowania rurociągów instalacji chłodniczych. Po obliczeniu średnic rurociągów instalacji chłodniczej i ustaleniu ich odpowiednich...

W niniejszym artykule przedstawione są dodatkowe informacje na temat projektowania rurociągów instalacji chłodniczych. Po obliczeniu średnic rurociągów instalacji chłodniczej i ustaleniu ich odpowiednich długości oraz po narysowaniu podstawowego schematu ich przebiegu należy przemyśleć szczegóły rozwiązania instalacji. Dodatkowe informacje zamieszczone poniżej przydadzą się podczas tej fazy projektowania...

mgr inż. Bartłomiej Adamski Systemy free coolingu pośredniego. Analiza i symulacja oszczędności pod kątem nakładów eksploatacyjnych (cz. 1)

Systemy free coolingu pośredniego. Analiza i symulacja oszczędności pod kątem nakładów eksploatacyjnych (cz. 1) Systemy free coolingu pośredniego. Analiza i symulacja oszczędności pod kątem nakładów eksploatacyjnych (cz. 1)

W „Rynku Instalacyjnym” nr 7/8 z 2007 r. [1] autor szczegółowo przedstawił zasadę działania jednej z metod wykorzystania funkcji pośredniego free-coolingu w sprężarkowych agregatach chłodniczych. Z uwagi,...

W „Rynku Instalacyjnym” nr 7/8 z 2007 r. [1] autor szczegółowo przedstawił zasadę działania jednej z metod wykorzystania funkcji pośredniego free-coolingu w sprężarkowych agregatach chłodniczych. Z uwagi, że metod pozwalających na wykorzystanie darmowych nakładów chłodu jest na rynku dużo, w niniejszym artykule dokonano prezentacji najczęściej wykorzystywanych metod i przedstawiono krótko ich wady i zalety. W drugiej części artykułu, w oparciu o najczęściej wykorzystywaną metodę free coolingu pośredniego...

Jerzy Kosieradzki Instalacja wentylacyjna i klimatyzacyjna Biblioteki Publicznej w Warszawie

Instalacja wentylacyjna i klimatyzacyjna Biblioteki Publicznej w Warszawie Instalacja wentylacyjna i klimatyzacyjna Biblioteki Publicznej w Warszawie

Odpowiednia wentylacja czy klimatyzacja pomieszczeń użytkowych nie tylko gwarantuje komfort przebywania w tych pomieszczeniach, ale wpływa również na właściwą pracę znajdujących się w nich urządzeń (np....

Odpowiednia wentylacja czy klimatyzacja pomieszczeń użytkowych nie tylko gwarantuje komfort przebywania w tych pomieszczeniach, ale wpływa również na właściwą pracę znajdujących się w nich urządzeń (np. w serwerowniach) lub zapewnia wymagane parametry powietrza, np. do przechowywania dzieł sztuki czy księgozbiorów. W artykule przedstawiono projekt instalacji wentylacyjnej i klimatyzacyjnej wykonany dla budynku Biblioteki Publicznej m. st. Warszawy przez firmę PROBAD-BIS, w którym dodatkowo uwzględniono...

dr inż. Anna Charkowska Kontrola poprzedzająca czyszczenie instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Stan prawny

Kontrola poprzedzająca czyszczenie instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Stan prawny Kontrola poprzedzająca czyszczenie instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Stan prawny

Projektant instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych powinien tak zaprojektować instalację, aby poza zapewnieniem właściwych warunków cieplno- -wilgotnościowych dla przebywających w klimatyzowanych...

Projektant instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych powinien tak zaprojektować instalację, aby poza zapewnieniem właściwych warunków cieplno- -wilgotnościowych dla przebywających w klimatyzowanych pomieszczeniach ludzi dostarczała ona powietrze o oczekiwanej czystości pyłowej, gazowej oraz mikrobiologicznej. Kontynuacją działań projektanta powinna być regularna kontrola w trakcie eksploatacji instalacji, zarówno ze względu na jej prawidłowy stan techniczny, jak i higieniczny, a także ze względu...

Wybrane dla Ciebie

Jak wybrać odpowiednie urządzenie »

Jak wybrać odpowiednie urządzenie » Jak wybrać odpowiednie urządzenie »

Łatwy montaż systemów podtynkowych? Przekonaj się »

Łatwy montaż systemów podtynkowych? Przekonaj się » Łatwy montaż systemów podtynkowych? Przekonaj się »

Czy wiesz, co skutecznie zadba o instalacje CO? »

Czy wiesz, co skutecznie zadba o instalacje CO? » Czy wiesz, co skutecznie zadba o instalacje CO? »

Klimatyzatory pokojowe, jakie dobrać »

Klimatyzatory pokojowe, jakie dobrać » Klimatyzatory pokojowe, jakie dobrać »

Czego jeszcze nie wiesz o pompach ciepła »

Czego jeszcze nie wiesz o pompach ciepła » Czego jeszcze nie wiesz o pompach ciepła »

Poznaj nowe metody zasilania rezerwowego »

Poznaj nowe metody zasilania rezerwowego » Poznaj nowe metody zasilania rezerwowego »

Czy wiesz, jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego? »

Czy wiesz, jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego? » Czy wiesz, jakich elementów potrzebujesz do projektu fotowoltaicznego? »

Zarejestruj urządzenie i odbieraj nagrody »

Zarejestruj urządzenie i odbieraj nagrody » Zarejestruj urządzenie i odbieraj nagrody »

Jakie korzyści dla instalatora »

Jakie korzyści dla instalatora » Jakie korzyści dla instalatora »

Zobacz jak profesjonaliści pomagają sobie w projektowaniu instalacji »

Zobacz jak profesjonaliści pomagają sobie w projektowaniu instalacji » Zobacz jak profesjonaliści pomagają sobie w projektowaniu instalacji »

Poznaj skuteczne metody odprowadzania spalin »

Poznaj skuteczne metody odprowadzania spalin » Poznaj skuteczne metody odprowadzania spalin »

Czy istnieją naturalne czynniki chłodzące? »

Czy istnieją naturalne czynniki chłodzące? » Czy istnieją naturalne czynniki chłodzące? »

Jakie rozdzielacze do ogrzewania podłogowego poleciłby ekspert? »

Jakie rozdzielacze do ogrzewania podłogowego poleciłby ekspert? » Jakie rozdzielacze do ogrzewania podłogowego poleciłby ekspert? »

Odkryj nowy sposób próżniowania »

Odkryj nowy sposób próżniowania » Odkryj nowy sposób próżniowania »

Dołącz do grona super instalatorów »

Dołącz do grona super instalatorów » Dołącz do grona super instalatorów »

Która pompa zapewni stałe ciśnienie wody w kranie »

Która pompa zapewni stałe ciśnienie wody w kranie » Która pompa zapewni stałe ciśnienie wody w kranie »

Podpowiadamy, jaki grzejnik zainstalować w pomieszczeniu »

Podpowiadamy, jaki grzejnik zainstalować w pomieszczeniu » Podpowiadamy, jaki grzejnik zainstalować w pomieszczeniu »

Pobierz tabelę z parametrami armatury ogrodowej »

Pobierz tabelę z parametrami armatury ogrodowej » Pobierz tabelę z parametrami armatury ogrodowej »

Poznaj, nowe rozwiązania w projektowaniu instalacji »

Poznaj, nowe rozwiązania w projektowaniu instalacji » Poznaj, nowe rozwiązania w projektowaniu instalacji »

Które płyty styropianowe mają najwyższy wskaźnik energooszczędności »

Które płyty styropianowe mają najwyższy wskaźnik energooszczędności » Które płyty styropianowe mają najwyższy wskaźnik energooszczędności »

Najnowsze produkty i technologie

Panasonic Marketing Europe GmbH Sp. z o.o. news Panasonic świętuje 20 lat czystszego powietrza dzięki technologii nanoe™

Panasonic świętuje 20 lat czystszego powietrza dzięki technologii nanoe™ Panasonic świętuje 20 lat czystszego powietrza dzięki technologii nanoe™

W dzisiejszym świecie coraz większą wagę przywiązujemy do tego, w jaki sposób ćwiczymy, co spożywamy oraz przede wszystkim do powietrza, którym oddychamy. Panasonic Heating & Cooling Solutions, biorąc...

W dzisiejszym świecie coraz większą wagę przywiązujemy do tego, w jaki sposób ćwiczymy, co spożywamy oraz przede wszystkim do powietrza, którym oddychamy. Panasonic Heating & Cooling Solutions, biorąc te kwestie pod uwagę, świętuje właśnie drugą dekadę rewolucjonizowania przestrzeni wewnętrznych za pomocą technologii nanoe™. Od momentu powstania w 1997 r. do dnia dzisiejszego nanoe™ ewoluowało w innowację zmieniającą zasady gry i przekształcającą powietrze, którym oddychają ludzie, w czystsze i przyjemniejsze...

SCHIESSL POLSKA Sp. z o.o. news Jak piknik, to tylko z marką Hisense!

Jak piknik, to tylko z marką Hisense! Jak piknik, to tylko z marką Hisense!

Do każdego klimatyzatora Konola marki Hisense dodajemy koc piknikowy gratis!

Do każdego klimatyzatora Konola marki Hisense dodajemy koc piknikowy gratis!

SCHIESSL POLSKA Sp. z o.o. news Premiera: Nowy katalog narzędzi serwisowych CPS w wersji polskiej już dostępny online!

Premiera: Nowy katalog narzędzi serwisowych CPS w wersji polskiej już dostępny online! Premiera: Nowy katalog narzędzi serwisowych CPS w wersji polskiej już dostępny online!

Katalog narzędzi CPS w polskiej wersji językowej!

Katalog narzędzi CPS w polskiej wersji językowej!

Panasonic Marketing Europe GmbH Sp. z o.o. news Kolejne spotkanie z cyklu „Webinarowej Środy” z Panasonic

Kolejne spotkanie z cyklu „Webinarowej Środy” z Panasonic Kolejne spotkanie z cyklu „Webinarowej Środy” z Panasonic

Konsumenci nierzadko mają problem ze znalezieniem przyczyny, dlaczego ich pompa ciepła zaczęła nagle pobierać więcej prądu i nadwyrężać domowy budżet. Panasonic wraz z redakcją GlobEnergia przychodzą z...

Konsumenci nierzadko mają problem ze znalezieniem przyczyny, dlaczego ich pompa ciepła zaczęła nagle pobierać więcej prądu i nadwyrężać domowy budżet. Panasonic wraz z redakcją GlobEnergia przychodzą z odpowiedzią, organizując treściwy webinar w tej tematyce.

SCHIESSL POLSKA Sp. z o.o. news Największa kampania reklamowa marki Hisense w Polsce!

Największa kampania reklamowa marki Hisense w Polsce! Największa kampania reklamowa marki Hisense w Polsce!

Marka Hisense – wiodący producent urządzeń klimatyzacyjnych, pomp ciepła, sprzętu AGD i RTV rozpoczyna intensywną kampanię promocyjną. Ogólnopolski zasięg działań reklamowych w telewizji i radio, a także...

Marka Hisense – wiodący producent urządzeń klimatyzacyjnych, pomp ciepła, sprzętu AGD i RTV rozpoczyna intensywną kampanię promocyjną. Ogólnopolski zasięg działań reklamowych w telewizji i radio, a także intensywna obecność online i w mediach społecznościowych, zostały zaplanowane na gorący okres piłkarskiego szaleństwa EURO 2024, którego marka Hisense jest Oficjalnym partnerem.

SCHIESSL POLSKA Sp. z o.o. news Klima(t) do współpracy – zostań instalatorem pomp ciepła Hisense Hi-Therma

Klima(t) do współpracy – zostań instalatorem pomp ciepła Hisense Hi-Therma Klima(t) do współpracy – zostań instalatorem pomp ciepła Hisense Hi-Therma

Zostań instalatorem pomp ciepła Hisense Hi-Therma

Zostań instalatorem pomp ciepła Hisense Hi-Therma

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - rynekinstalacyjny.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.rynekinstalacyjny.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.rynekinstalacyjny.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.