Pasywny dom jednorodzinny prawie samowystarczalny energetycznie

Dzięki uprzejmości p. Marty Rizvi, prowadzącej blog „Autark mit Passivhaus” („Samowystarczalność z domem pasywnym”), a także grupę „Domy pasywne, OZE i auta elektryczne” na polskim Facebooku, w artykule możliwe było opisanie inwestycji w budynek jednorodzinny w standardzie domu pasywnego, który osiąga bardzo dobre wyniki energetyczne i zapewnia mieszkańcom wysoki komfort użytkowania. Sukces tej inwestycji to w dużej mierze efekt edukacji własnej inwestorów na temat aktualnej oferty rynkowej, wyboru odpowiednich celów i starannego zaplanowania budowy we współpracy z architektami, projektantami i wykonawcami, a także świadomej eksploatacji w celu zwiększania efektów energetycznych, z zachowaniem pełnego komfortu użytkowania budynku. Dane dotyczące produkcji i zużycia energii w tym obiekcie były sukcesywnie publikowane i potwierdzone są m.in. rachunkami od dostawcy energii elektrycznej z sieci.

Etap planowania i wyboru technologii

Przed podjęciem decyzji inwestorzy wnikliwie analizowali różne możliwości, szukając informacji m.in. na forach i blogach budowlanych oraz w literaturze fachowej. Działka, jaką dysponują, nie jest duża, dlatego komfortowy dom dla czterech osób wymagał dwóch kondygnacji – łącznie ok. 150 m2 powierzchni, bez piwnicy i garażu. Po rozpoznaniu rynku oczekiwania inwestorów były następujące: krótki czas budowy i niskie koszty utrzymania, duży salon z otwartą kuchnią, bez kominka i kominów oraz bez kotłowni, za to z fotowoltaiką i pompą ciepła oraz ogrzewaniem podłogowym i magazynem energii, a także systemem Smart Home. Wybór takich rozwiązań przyszedł im tym łatwiej, że na osiedlu mogły powstawać wyłącznie budynki o standardzie pasywnym, co wiąże się m.in. z koniecznością zastosowania instalacji fotowoltaicznej – taki był wymóg gminy sprzedającej działki. Warunkiem nieformalnym było zastosowanie rekuperacji (tego wymaga standard domu pasywnego) . W razie niewywiązania się z tego obowiązku inwestor musiałby odsprzedać działkę gminie, jeśli nie doprowadziłby budynku do wymaganego standardu, a nawet rozebrać dom na własny koszt. Koszt budowy budynku pasywnego był wyższy o 9,5% od wersji standardowej. Obejmował także wszystkie instalacje, poza fotowoltaiką i magazynem energii elektrycznej oraz systemem Smart Home.

Czytaj również: Jak wybrać najlepszy domek narzędziowy dla swojego ogrodu >>

Nasi inwestorzy postawili sobie za cel budowę domu możliwie samowystarczalnego energetycznie – na ile pozwolą na to: lokalizacja, warunki zabudowy i dostępne technologie. Kierowała nimi także troska o środowisko. Kolejną ważną kwestią przy wyborze projektu i rozwiązań była możliwość wydzielenia w przyszłości na parterze pokoju kosztem salonu (dla użytkowników w podeszłym wieku to duży plus) – dla tego pokoju uwzględniono odrębny obwód podłogowej instalacji c.o. Istotne było umieszczenie łazienki również na parterze (co zapewni mieszkańcom większą samodzielność, gdy z wiekiem zmaleje ich sprawność fizyczna). Z myślą o komforcie na emeryturze obie łazienki wyposażone zostały w toalety myjące Geberit.

Dom eksploatowany jest od 5 lat w małej miejscowości niedaleko Frankfurtu nad Menem. Użytkuje go czteroosobowa rodzina – dwie osoby dorosłe, dwoje dzieci oraz pies. Od marca 2020 r. konsumentem energii jest także samochód elektryczny.

Budowa i budynek oraz samowystarczalność energetyczna

Inwestorzy wybrali dom jednorodzinny prefabrykowany z litego drewna (bez konstrukcji szkieletowej). Budynek o standardzie pasywnym nie potrzebuje ogrzewania nawet przy dużych mrozach, jeśli dni są pogodne i występują zyski ciepła od słońca. Budowa została zakończona w lipcu 2017 r. W kolejnych latach eksploatacji budynek o powierzchni 156 m² osiąga średni poziom autarkii 75,4% – czyli do funkcjonowania wykorzystuje w skali roku maks. 25% energii z sieci energetycznej, a reszta zapotrzebowania pokrywana jest z produkcji własnej (rys. 1). Zapotrzebowanie standardowego budynku pasywnego na energię do ogrzewania wynosi 15 kWh/(m² · rok), czyli ok. 2400 kWh. Dane z podlicznika zasilania pompy ciepła wskazują na średnie roczne zużycie energii w wysokości ok. 1000 kWh (rys. 10) – zdecydowaną większość pochłania podgrzewanie c.w.u., a jej niewielką ilość ogrzewanie zimą (listopad–koniec lutego) i chłodzenie latem. Można przyjąć że przy SCOP pompy ciepła na poziomie 4,0 może to być ok. 200–250 kWh rocznie na c.o.

Całkowite roczne zużycie energii przez wszystkie użytkowane w budynku urządzenia wynosi blisko 5000 kWh. Zakupy energii z sieci dotyczą rocznie od 1000 do 1200 kWh. Wydatek ten jest rekompensowany przychodami z energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji PV i oddanej do sieci energetycznej.

Jest to budynek dwukondygnacyjny na planie prostokąta (rys. 2). Dach ma czterospadowy, aby instalacja PV mogła efektywnie pracować z trzech stron. Największa powierzchnia dachu skierowana jest na południowy zachód. Wejście do budynku znajduje się od strony północno-zachodniej, w związku z czym na tej ścianie jest najmniej przeszkleń, a od strony północno-wschodniej mamy tylko małe okno doświetlające schody. Dom ma duże przeszklenia na parterze, aby w chłodniejsze dni pozyskiwać energię ze słońca – wnętrze budynku ogrzewa się od bezpośredniego promieniowania. Przed przegrzewaniem latem chroni zacienienie od okapu dachu oraz zewnętrzne rolety. Gotowy, odrębny garaż kontenerowy zlokalizowano od strony północno-wschodniej – najmniej nasłonecznionej. Obniża to koszty budowy i nie przysparza niepotrzebnych strat energii.

Budynek uzyskał certyfikat domu pasywnego Instytutu Budownictwa Pasywnego w Darmstadt. Według danych znajdujących się w tym dokumencie powierzchnia ogrzewana budynku wynosi 155,6 m², a całkowite roczne zapotrzebowanie na energię do ogrzewania oszacowano na 2234 kWh. Zapotrzebowanie na energię do ogrzewania wynosi zatem 14 kWh/(m² · rok), a projektowe jednostkowe obciążenie cieplne to 10 W/m2. Zapotrzebowanie na energię do chłodzenia wynosi 1 kWh/(m2 · rok), natomiast projektowe jednostkowe obciążenie chłodnicze to 5 W/m2. Szczelność budynku 0,5 n50 1/h została potwierdzona testem Blower Door. Współczynnik EP – nieodnawialnej energii pierwotnej – wynosi 49 kWh/(m² · rok).

Osiągnięcie pełnej (100%) samowystarczalności energetycznej jest teoretycznie możliwe, ale konieczne byłoby spełnienie w tym celu wielu warunków, co jest niemożliwe na małych działkach i terenach zurbanizowanych oraz wymaga wysokich nakładów inwestycyjnych. Opisywany dom wymagałby zamontowania ponad 18 kWp na dachu, a obecna instalacja zajmuje już praktycznie całą użyteczną powierzchnię, oraz dwóch małych turbin wiatrowych (dla których i tak nie ma wiatru, bo na osiedlu jest też wysoka zabudowa), a także pojemniejszych magazynów energii. Przy obecnych zasadach rozliczeń z systemem energetycznym nie ma uzasadnienia ekonomicznego dla takiej inwestycji. W przyszłości jednak powinny być dostępne takie rozwiązania jak wirtualne elektrownie, z których zimą i w nocy można by „przechwycić” energię do swojego systemu magazynowania. Mogłyby to być także udziały w lokalnej energetyce wiatrowej. Największe nadzieje można jednak pokładać w elektromobilności – samochód to nie tylko konsument, ale i magazyn energii elektrycznej (w technologii V2G). A przede wszystkim tania eksploatacja, jeśli korzystamy z własnej instalacji PV.

Nowe modele biznesowe i wirtualne elektrownie czy zdalne magazynowanie energii są przyszłością i mile widzianą alternatywą dla energii pochodzącej od gigantów energetycznych. Podatki, akcyza i opłaty za przesyły sieciowe są już droższe niż sam prąd i jest to trend wzrostowy. Zatem dla konsumentów energii przyszłością jest produkcja zdecentralizowana według zasady: wytwarzaj i konsumuj lokalnie. Spadające ceny magazynowania energii elektrycznej na pewno przyspieszą ten proces.

Wentylacja

Efektywną wentylację budynku zapewnia centrala wentylacyjna z odzyskiem ciepła Paul Novus 300, wyposażona w wymiennik przeciwprądowy o sprawności odzysku do 90% i nagrzewnicę elektryczną jako zabezpieczenie przeciwzamrożeniowe wymiennika oraz skuteczne filtry powietrza. Centrala ma trzy stopnie wydajności. W sezonie grzewczym pracuje praktycznie tylko na 1 biegu, dzięki czemu łatwo utrzymać optymalny poziom wilgotności powietrza wewnętrznego. W letnie noce działa zaś na zasadzie free coolingu. Urządzenie posiada atest Instytutu Budownictwa Pasywnego w Darmstadt i spełnia kryteria efektywności elektrycznej – dla 200 m³/h i 100 Pa jest to 0,24 Wh/m³. Koszt wymiany filtrów nawiewnego i wywiewnego wynosi łącznie 20-45 euro w skali roku. Dom jest dobrze zaizolowany termicznie i szczelny, tym samym nie ma ryzyka wykraplania się wilgoci w przegrodach. System wentylacji skutecznie usuwa nadmiar wilgoci powstający wewnątrz budynku podczas użytkowania oraz nie wysusza powietrza w okresie grzewczym. Suche warstwy izolacji w pełni zachowują swoje parametry.

Instalacja c.o. i c.w.u. oraz chłodzenia

W budynku na obu kondygnacjach zastosowano wodne ogrzewanie podłogowe, a w łazienkach także elektryczne grzejniki drabinkowe wykorzystywane w praktyce jako suszarki. Ciepło do układów c.o. i c.w.u. dostarcza pompa ciepła powietrze/woda Alpha Innotec typu split na czynnik chłodniczy R290 (propan). W układzie hydraulicznym zastosowano dwa zasobniki – o pojemności 300 l dla c.w.u. oraz 100 l wykorzystywany w funkcji ogrzewania i chłodzenia płaszczyznowego. Chłodzenie płaszczyznowe podłogowe (czyli instalacja c.o.) jest wydajne i zapewnia komfort w budynku nawet przy wysokiej temperaturze zasilania, powyżej 20°C, dochodzącej czasem do 24°C, nie ma tym samym ryzyka wykraplania się wilgoci. Mieszkańcy utrzymują w domu przez cały rok stałą temperaturę ok. 24°C. Zimą zapewnia ona pełny komfort temperaturowy użytkownikom w lekkim ubraniu (krótki rękaw), a w czasie upałów nie grozi przeziębieniem z powodu różnicy względem wysokiej temperatury zewnętrznej. Dom ma tak wysoką izolacyjność termiczną i szczelność, że w sezonie grzewczym pod nieobecność mieszkańców i przy wyłączonym układzie c.o. nawet przez kilka tygodni temperatura wewnętrzna nie spada nigdy poniżej 18°C, także w czasie dużych mrozów. W instalacji c.w.u. świadomie zrezygnowano z cyrkulacji, ponieważ odcinki rur z ciepłą wodą są krótkie, a straty energii na potrzeby cyrkulacji mogłyby być znaczne – 600 kWh i więcej rocznie.

Innowacyjnym rozwiązaniem zastosowanym w budynku jest odzysk ciepła z ciepłej wody z prysznica. To z technicznego punktu widzenia proste rozwiązanie daje wymierne efekty energetyczne i redukuje zapotrzebowanie na energię do podgrzewania wody zużywanej do kąpieli. W domach energooszczędnych i w standardzie budynków pasywnych spory udział w zużywanej energii ma bowiem podgrzewanie c.w.u. na cele higieniczne. O ile latem instalacja PV produkuje nadmiar energii elektrycznej, zimą nie ma jej wiele i każda ilość energii ma znaczenie dla bilansu. W czteroosobowym gospodarstwie domowym zużywa się w ciągu roku stosunkowo stałą ilość ciepłej wody do celów higienicznych i zastosowanie odzysku ciepła daje wymierne efekty energetyczne.

W budynku zastosowano proste technicznie urządzenie ECOshower firmy Wagner Solar. Woda z prysznica o temperaturze ok. 40°C trafia do odpływu kanalizacji i spływa do wymiennika przeciwprądowego, omywając go powolnym strumieniem, tak aby ścieki przekazały jak najwięcej ciepła zimnej wodzie napływającej do prysznica (rys. 3) – jest ona podgrzewana z ok. 8–10 do 20°C. Można tym samym odzyskać ok. połowę ciepła ze ścieków z prysznica w czasie, gdy jest on używany. Zużyjemy zatem o blisko 50% mniej ciepłej wody na mieszanie z zimną, gdyż woda zimna będzie mieć stosunkowo wysoką temperaturę. ECOshower ma rekomendacje Instytutu Budownictwa Pasywnego. Montaż tego urządzenia jest prosty i nadaje się ono do stosowania w budynkach każdego typu, zarówno istniejących, jak i nowych.

Instalacja PV, magazyn i odbiorniki

Energię odnawialną budynek pozyskuje z instalacji fotowoltaicznej o mocy 9,8 kWp. Składa się ona z 31 modułów monokrystalicznych LG o mocy 315 W każdy. Instalacja na dachu czterospadowym z nachyleniem 25° podzielona jest na trzy strefy: 8 modułów od strony południowo-wschodniej, 15 od południowej (193°) i 8 od południowo-zachodniej. Taki podział jest optymalny dla tego budynku i możliwości, jakie daje działka (zacienienia od sąsiednich budynków). Umożliwia bowiem instalacji PV jak najbardziej efektywną pracę w ciągu całego dnia, co pozwala skutecznie ładować magazyn energii elektrycznej i zasilać urządzenia AGD oraz wydłużać pracę pomp ciepła i ładować zasobniki c.w.u., a także instalację c.o. Dach został wykorzystany optymalnie pod względem wielkości instalacji PV – zostało jedynie miejsce od strony północnej. Ponadto nie warto było przekraczać mocy 10 kWp z uwagi na kwestie taryfowe dotyczące produkowanej energii, gdyż instalacja działa na zasadach taryfy gwarantowanej na 20 lat za oddaną do sieci energię w cenie 0,122 euro za 1 kWh.

W budynku zastosowano akumulator energii elektrycznej firmy E3/DC o pojemności 14 kWh i maks. mocy 3 kW, z funkcją zasilania awaryjnego. Obiekt ma ponadto system zarządzania Smart Home Fibaro. Zastosowano w nim oświetlenie ledowe oraz energooszczędny sprzęt AGD z możliwością programowania pracy.

Przeciętny budynek jednorodzinny jest w stanie wykorzystać ok. 30% własnej energii słonecznej z instalacji PV bez jej magazynowania w formie energii elektrycznej. Zasobnik c.w.u. to akumulator ciepła, który może wykorzystywać także grzałkę elektryczną, gdy występuje nadmiar energii z PV. Chcąc jednak istotnie zwiększyć wykorzystanie własnej energii elektrycznej, należy zastosować magazyn energii elektrycznej – umożliwia to wykorzystanie nawet ponad 70% własnej energii w skali roku. Bieżące koszty eksploatacyjne znacznie się zatem obniżają dzięki takiej inwestycji. Można tak dobrać magazyn energii, że będzie on latem z instalacją PV zaspokajać pełne zapotrzebowanie na energię elektryczną, nawet po zachodzie słońca (nie kupujemy energii z sieci). Ponadto w sezonie grzewczym także zdarzają się krótkie słoneczne dni i instalacja PV jest w stanie zapewnić bieżące zasilanie budynku i urządzeń przez parę godzin, a nawet doładować zasobnik c.w.u. i akumulator. Zgromadzona energia służy również do zasilania wieczorem urządzeń AGD, wymaga to jednak zastosowania wspomnianego systemu domu inteligentnego. Stale prowadzony monitoring decyduje, kiedy określone urządzenia AGD, takie jak odkurzacz, pralka czy zmywarka, powinny działać, by optymalnie korzystać z własnej energii.

Wielkość akumulatora zależy od rodzaju budynku i oczekiwań jego mieszkańców. W opisywanym obiekcie zastosowano magazyn energii elektrycznej S10 E12 All In One o pojemności 13,8 kWh i maks. mocy 3 kW (zasila nawet piekarnik), by najefektywniej wykorzystać produkowaną energię elektryczną i zredukować koszty eksploatacyjne. Ponadto inwestorzy przez pierwsze miesiące i lata doskonalili funkcjonowanie całego systemu, wprowadzając drobne korekty i zmiany w użytkowaniu. Efektem zebranych doświadczeń było m.in. przejście na ręczne sterowanie pracą pompy ciepła w funkcji c.o. – system Smart Home nie jest bowiem w stanie przewidzieć, jak długo będzie trwał spadek temperatury zewnętrznej i „ładuje” ciepło, gdy wieczorem spada temperatura. Nie ma to jednak uzasadnienia energetycznego, gdyż instalacja c.o. ma dużą bezwładność i nie występuje potrzeba szybkiej reakcji i ciągłych zmian. Ponadto dom pasywny pozyskuje ciepło do ogrzewania bezpośrednio od promieniowania słonecznego. Kiedy występują duże dobowe spadki temperatury, mamy raczej do czynienia z małym zachmurzeniem w ciągu dnia. Dobre efekty można uzyskać, sterując zdalnie (ręcznie) i „zmuszając” pompę ciepła do pracy w dzień na potrzeby c.w.u., gdy temperatura zewnętrza jest wyższa i tym samym COP pompy lepsze, a dostępna jest energia z PV. Efektywność pracy pompy ciepła zwiększa także bardzo staranny dobór oraz unikanie przewymiarowania i wysokiego ryzyka taktowania. Doświadczenia z eksploatacji wskazują, że w okresie niskich temperatur i dobrego nasłonecznienia lepiej wyłączyć pompę ciepła w funkcji c.o., gdyż prowadzi to do przegrzania domu.

Ilość energii produkowanej w instalacji fotowoltaicznej w okresie od września 2017 do marca 2023 ilustruje rys. 4. Zestawienie danych dotyczących całkowitego zużycia energii (w kWh), w tym na ogrzewanie, przygotowanie ciepłej wody, wentylację, chłodzenie i inne potrzeby gospodarstwa domowego oraz ładowanie samochodu elektrycznego, zawiera rys. 5, a zakupów energii z sieci – rys. 6.

Zobacz także: Pierwsza w Polsce samowystarczalna energetycznie dzielnica powstaje na Górnym Śląsku

Koszty eksploatacyjne

Najważniejszą informacją dla gospodarstwa domowego są wydatki na zakupy energii z sieci energetycznej i przychody z jej sprzedaży do operatora systemu energetycznego. W Niemczech są to dwie odrębne usługi i umowy z różnymi podmiotami – jedna z odbiorcą energii, a druga z dostawcą. Łączny koszt pobranej energii z sieci energetycznej za 2022 rok wyniósł 393,82 euro. Ale przychody z energii odprowadzonej z instalacji PV w taryfie gwarantowanej 0,122 euro dały przychód w kwocie 695,89 euro, a to oznacza roczny zysk 302 euro. To był rok dobrego nasłonecznienia. Łączny zysk ze sprzedaży energii od początku eksploatacji wyniósł 737 euro. Kwota ta pokrywa część wydatków za inne usługi komunalne – wodę i śmieci. Taki wynik jest możliwy dzięki wysokoefektywnej technologii budynku oraz jego instalacji c.o. i c.w.u., odzyskowi ciepła z wentylacji, własnej produkcji energii, a także jej magazynowaniu.

Rozliczenie za energię elektryczną zużytą i wyprodukowaną w roku 2022 obrazuje rys. 7. Rys. 8 informuje o łącznej ilości energii elektrycznej, w wysokości 7108 kWh, pobranej z sieci od 28 sierpnia 2017 do 9 czerwca 2023, czyli w całym okresie użytkowania budynku. Z kolei rys. 9 pokazuje wskazania licznika nt. łącznej ilości energii elektrycznej odprowadzonej do sieci energetycznej w tym okresie – w wysokości 29 461 kWh. O tym, ile energii zużywa pompa ciepła, informuje rys. 10 – w ciągu dwóch pełnych sezonów, od 19 kwietnia 2021 do 9 czerwca 2023, było to 2040 kWh, czyli ok. 1000 kWh rocznie.

Zestawienie kosztów zużytej energii z sieci oraz przychodów z energii wyprodukowanej w instalacji PV o mocy 9,76 kWp i oddanej do sieci ilustruje rys. 11. Rodzina od marca 2020 r. korzysta z samochodu elektrycznego i do marca 2023 roku przejechała nim łącznie 18 640 km. Do ładowania jego akumulatorów starała się korzystać w jak największym stopniu z własnej energii z instalacji PV. Rezultaty takiej eksploatacji są zachęcające, ale uzyskane wyniki wymagają szczegółowej analizy, tak aby można było obiektywnie wyodrębnić je z pozostałych kosztów spożytkowanej energii.

Edukacja, czyli jak nie popełniać błędów

Jak wspomniano, także sąsiedzi naszych inwestorów mieszkają w domach pasywnych wyposażonych w wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła oraz powietrzne pompy ciepła i instalacje PV. Gmina, sprzedając działki, celowo nie uzbroiła ich w sieć gazową i promowała budownictwo efektywne energetycznie, zrównoważony rozwój oraz korzystanie z OZE.

Doświadczenia wskazują, że o sukcesie decydują nawet drobne szczegóły, także na etapie użytkowania. Mogą one istotnie wpływać na koszty eksploatacyjne. A to na ich podstawie ocenia się poziom zadowolenia inwestorów i one są źródłem opinii o zastosowanych standardach i technologiach.

Spośród niedociągnięć eksploatacyjnych, jakie zostały zidentyfikowane i naprawione na opisywanym osiedlu, można wymienić m.in.:

1. Zastosowanie taniej taryfy nocnej dla pomp ciepła jako ich podstawowego zasilania. Na pierwszy rzut oka jest to rozsądna decyzja – pompa pracuje, gdy energia jest tania, spada jednak jej efektywność ze względu na niższe temperatury nocą, tym samym zużywa ona więcej energii, która jest przecież kumulowana w dużym zasobniku c.w.u. i w dużej pojemności cieplnej instalacji ogrzewania podłogowego.

2. Oddawanie energii z instalacji PV do sieci oraz odkupywanie z sieci o co najmniej 80% drożej, zamiast jej bezpośredniego kierowania z PV do pompy ciepła.

3. Brak optymalizacji godzin pracy pompy ciepła, magazynu i urządzeń. To, kiedy włączą się i wyłączą pompy ciepła oraz inne urządzenia, ma duże znaczenie. Warto analizować ich pracę, aby zoptymalizować i obniżyć zużycie energii. Przy optymalnym ustawieniu można zaoszczędzić wiele energii, nie pobierając jej z sieci, ale z własnej instalacji PV i magazynu. Liczniki dwukierunkowe pokazują to wyraźnie – można m.in. zaprogramować urządzenia do prania i zmywania oraz odkurzania, a nawet wieczorem do gotowania na kuchence indukcyjnej, używając własnej energii z magazynu. Nie obejdzie się bez zakupów energii, ale można je bardzo okroić.

4. Zmiany w użytkowaniu w zależności od tego, czy mieszkańcy pracują w domu, czy wychodzą do pracy. Kiedy przebywają w budynku, dobre efekty daje ręczne włączanie i wyłączanie urządzeń. Jeśli wychodzą do pracy, warto skorzystać z automatyki, zwłaszcza rolet, pralki i zmywarki, tak by zużywały one jak najwięcej własnej energii. Zimą rolety korzystniej zostawić podniesione przez cały dzień – dom „łapie” wtedy każdy promień słońca. Z kolei latem należy unikać przegrzania z powodu nieopuszczonych rolet. Najprościej użytkować dwa programy automatyki pracy rolet – letni i zimowy.

5. Dobre efekty daje praca pompy ciepła w funkcji przygotowania c.w.u. w godzinach największego nasłoneczniania instalacji PV i wysokiej dobowej temperatury zewnętrznej, czyli w okresach maksymalnego i efektywnego korzystania z własnej energii.

Inwestor ma też ciekawe spostrzeżenia praktyczne, warte uwagi przed rozpoczęciem inwestycji:

1. Kredyt należy wziąć w banku, w którym rozumieją, że inwestycja w efektywność zwiększa zdolność kredytową i pewność spłaty – bo eksploatacja jest tania i wystarczy na spłatę nawet nieco wyższych rat niż w technologii budowy wymaganej przepisami.

2. Izolacje pod ogrzewaniem podłogowym – warto przeanalizować, czy wybrać XPS, czy szkło piankowe; ten drugi wariant jest droższy, ale ma wiele zalet.

3. Okna na południe – oprócz dużych okien warto zastosować także przeszklone drzwi (jak na balkon), bo to bardziej praktyczne rozwiązanie.

4. Staranność wykonania jest bardzo ważna, a test szczelności powietrznej Blower Door obnaża błędy, które trzeba później naprawiać.

5. Pralnia zlokalizowana na górze – szkoda powierzchni na dole, a najwygodniej jest, gdy pralnia znajduje się blisko sypialni i pokojów dziecięcych, bo nie trzeba nosić koszy z bielizną po schodach.

6. Aplikacje dla Smart Home pozwalają zlokalizować pożeraczy energii i unieszkodliwiać ich – warto z nich korzystać. Czasem bardziej się opłaca sterować urządzeniami „ręcznie” i zdalnie za pomocą smartfona – jak w opisywanym powyżej przykładzie powietrznych pomp ciepła, aby wydajnie pracowały w ciągu dnia, gdy mają najwyższą efektywność i często także trochę energii z własnej instalacji PV.

Literatura

1. Blog „Autark mit Passivhaus” – więcej informacji nt. opisywanej inwestycji, https://autarkmitpassivhaus.blogspot.com/

2. „Domy pasywne, OZE i auta elektryczne” – grupa na Facebooku, https://www.facebook.com/groups/379613832410928/