Niedobory energii elektrycznej w Polsce stają się coraz bardziej realne. Będą one wynikiem zarówno wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną, jak i starzejącej się (żeby nie powiedzieć: sypiącej) bazy wytwórczej, wymagającej pilnego odtworzenia lub gruntownej rewitalizacji.
Dla każdego klienta sklepu spożywczego najważniejsze są świeżość produktów, ich wygląd i smak. Takie kwestie jak wyposażenie sklepu, wystrój czy profesjonalizm obsługi są dla niego ważne, ale nie priorytetowe....
Dla każdego klienta sklepu spożywczego najważniejsze są świeżość produktów, ich wygląd i smak. Takie kwestie jak wyposażenie sklepu, wystrój czy profesjonalizm obsługi są dla niego ważne, ale nie priorytetowe. Dlatego kwestia odpowiedniego chłodzenia jest w sklepach kluczowa, ponieważ niektóre produkty tracą przydatność do spożycia, jeśli nie są przechowywane w odpowiednio niskiej temperaturze. Do jej zapewnienia przeznaczone są między innymi agregaty wykorzystujące naturalny czynnik chłodniczy.
Ważnym aspektem, który należy wziąć pod uwagę podczas projektowania instalacji sanitarnych w obiektach gastronomicznych, jest konieczność zapewnienia nie tylko komfortu cieplnego, ale też bezpieczeństwa...
Ważnym aspektem, który należy wziąć pod uwagę podczas projektowania instalacji sanitarnych w obiektach gastronomicznych, jest konieczność zapewnienia nie tylko komfortu cieplnego, ale też bezpieczeństwa pracowników i gości restauracji. Zastosowane rozwiązania wentylacyjne i grzewczo-klimatyzacyjne muszą być energooszczędne, ponieważ gastronomia potrzebuje dużych ilości energii przygotowania posiłków i wentylacji.
Elektryczne schodołazy towarowe produkowane są z myślą o szczególnych warunkach pracy w branży budowlanej, transportowej i instalatorskiej - konieczności szybkiego wejścia po schodach, transportu nieporęcznych...
Elektryczne schodołazy towarowe produkowane są z myślą o szczególnych warunkach pracy w branży budowlanej, transportowej i instalatorskiej - konieczności szybkiego wejścia po schodach, transportu nieporęcznych ładunków, ich załadunku do samochodu czy automatycznego poziomowania. Pozwalają zmniejszyć obciążenie pracowników oraz zwiększyć bezpieczeństwo ich pracy.
Skutkiem niedoborów mogą być okresowe braki energii elektrycznej oraz drastyczny wzrost jej ceny. Ten ostatni związany będzie także z kosztami nabywania na aukcjach, począwszy od 2013 r., coraz większej liczby uprawnień do ponadlimitowej emisji CO2 [1, 2]. Budowa nowych bloków energetycznych jest bardzo kosztowna, niezależnie od tego, czy są to niskoemisyjne bloki węglowe na parametry nadkrytyczne, czy bloki jądrowe generacji III+, czy też znacznie droższe źródła odnawialne dużej mocy, np. farmy wiatrowe liczące tysiąc i więcej wiatraków.
Potencjał efektywności energetycznej
Z zarysowanej powyżej perspektywy niezwykle obiecująco wygląda możliwość wykorzystania istniejącego potencjału efektywności energetycznej, bardzo znacznego zwłaszcza w Polsce. Efektywność energetyczną (tj. sprawność energetyczną) dowolnego procesu produkcyjnego lub eksploatacyjnego definiuje się jako:
gdzie:
E – efekt, to jest wymierny wynik danego procesu, np. ilość wyprodukowanego cementu, W – wkład, to jest ilość energii (elektrycznej, ciepła lub ton paliwa umownego) zużytej do osiągnięcia efektu E.
W ten sposób można oszacować także efektywność energetyczną całej gospodarki. Ocenia się (m.in. [3]), że energochłonność wytworzenia jednostki PKB jest w Polsce 2,5–3 krotnie większa niż w krajach tzw. piętnastki UE i 5,5 razy większa niż w Japonii. Realne jest jej zmniejszenie o 25–30% [4], a nawet – wg innych źródeł – o 40%.
Zmniejszenie energochłonności wszystkich procesów w całej gospodarce o 25–30% oznaczałoby zmniejszenie zużycia energii elektrycznej o 38–45 TWh/a, pozwalające na uniknięcie budowy nowych źródeł energii o mocy 6800–8200 MW albo racjonalne rozłożenie w czasie budowy nowych, wysokosprawnych i niskoemisyjnych źródeł z równoczesnym wycofaniem z eksploatacji źródeł najbardziej przestarzałych.
Potencjał efektywności energetycznej jest więc ważnym zasobem, który można pozyskiwać poprzez bardzo opłacalne i szybko rentujące się inwestycje i przedsięwzięcia modernizacyjne [5].
Wykorzystanie zasobów efektywności energetycznej w przemyśle, energetyce i gospodarce komunalnej
W opublikowanych niedawno artykułach [6, 7] zestawiono roczne oszczędności energii ?E [kWh/a] uzyskane dzięki modernizacji kilkunastu wybranych instalacji pompowych w energetyce, ciepłownictwie i w pompowniach wodociągowych oraz dodatkowo dzięki różnym modernizacjom w kilkunastu zakładach przemysłowych.
Modernizacje w układach pompowych polegały m.in. na:
wymianie pomp zasilających tzw. 50-procentowych w blokach 200 MW na 100-procentowe o wyższej sprawności, zaopatrzone w przetwornice częstotliwości zamiast sprzęgieł hydrokinetycznych,
lepszym dopasowaniu parametrowym pomp 50-proc. przez wytoczenie łopatek wirników,
zmianie miejsca poboru wody zasilającej na wtryski regulacyjne do przegrzewaczy pary,??
zamianie regulacji dławieniowej pomp sieciowych w niektórych elektrociepłowniach (EC) i ciepłowniach (CK) oraz pompowniach wodociągowych na regulację zmiennoobrotową,
wymianie elementów przepływowych w dużych pompach, niedopasowanych parametrowo do warunków pracy w obiektach jw.,
zmniejszeniu prędkości obrotowej (przez przezwojenie silników) pomp sieciowych o wysokościach podnoszenia przekraczających o blisko 80% wartości wymagane przez układy,
wymianie wyeksploatowanych pomp na nowe, wysokosprawne i lepiej dobrane parametrowo,
likwidacji strat dławienia w obiegach zimnego zmieszania w CK.
Inne modernizacje, w zakładach przemysłu chemicznego, spożywczego, kosmetycznego i chemii gospodarczej, dotyczyły m.in.: instalacji sprężonego powietrza, ogrzewania, oświetlenia, ciepła technologicznego i napędów. Oszczędności energii ΔE w instalacji pracującej przez Ta ≤ 8760 h w ciągu roku pozwalają obliczyć moc „unikniętą” Pun, to znaczy moc nowego źródła energii, którego budowy uniknięto dzięki modernizacji:
gdzie:
ε ≅ 1,1 – współczynnik strat przesyłu energii elektrycznej w sieci energetycznej; dla elektrowni i elektrociepłowni ε = 1.
Znając koszt Km każdej modernizacji, oszacowano każdorazowe jednostkowe koszty uniknięcia kun budowy nowych źródeł:
Są one odpowiednikiem kosztów inwestycyjnych nowych źródeł energii. W tabeli 1 zestawiono uśrednione koszty uniknięte kun, osobno dla modernizacji wysokonakładowych i niskonakładowych, oraz średnie wartości kun dla wszystkich modernizacji wymienionych w [6, 7, 8].
Porównanie z kosztami budowy nowych źródeł
W celach porównawczych w tabeli 2 zestawiono jednostkowe koszty budowy kilku wybranych rodzajów nowych źródeł energii elektrycznej dużych mocy (600–1000 MW). Poszczególne źródła energii mają różne produktywności Ta. Jest to czas, w którym dane źródło, pracując cały czas z pełną mocą równą mocy zainstalowanej, wyprodukowałoby tyle samo energii, ile w rzeczywistości (pracując z mniejszą mocą lub krócej) wyprodukuje w ciągu roku, tj. w ciągu 8760 h.
Aby źródło o małej produktywności (np. Ta = 2000 h) mogło wyprodukować tyle energii, co źródło o większej produktywności (np. Ta = 6000 h), jego moc zainstalowana Pinst powinna być większa, w danym przykładzie – trzykrotnie. Źródła o małej produktywności Ta będą więc relatywnie droższe niż źródła o dużej produktywności.
Można to uwzględnić poprzez współczynnik wykorzystania mocy zainstalowanej (capacity factor):
Porównując różne źródła energii, powinno się więc uwzględniać nie jednostkowy koszt inwestycyjny kinw mocy zainstalowanej, ale koszt efektywny (ekwiwalentny):
W takim ujęciu pozornie tanie farmy wiatrowe są o połowę droższe od elektrowni jądrowych. A jeśli uwzględnić koszt niezbędnych do współpracy z farmami wspomagających (brak wiatru) elektrowni gazowych i baterii akumulatorów [7] – ponad trzykrotnie droższe od uznanych za najdroższe elektrowni jądrowych. Z porównania wartości kun ef (tab. 1) i kinw ef (tab. 2) wynika, że nawet stosunkowo tanie elektrownie węglowe są o połowę droższe niż najdroższe modernizacje w energetyce i blisko trzykrotnie droższe niż uśrednione kosztowo modernizacje w całej gospodarce.
W przypadku modernizacji niskonakładowych, których jest bardzo dużo, stosunek ww. kosztów rośnie do 6–10. Nie jest to jedyna przewaga wykorzystania potencjału efektywności energetycznej nad budową nowych źródeł energii. Odpadają przecież dodatkowe, bardzo ważne składniki całkowitych kosztów wytwarzania energii elektrycznej, którymi są:
koszty paliwa,
koszty zatrudnienia personelu, obsługi i remontu urządzeń itp.,
koszty strat energii w sieciach przesyłowych,
koszty ponadlimitowej emisji CO2 – emisja ta w sposób oczywisty ulega zmniejszeniu, a nie zwiększeniu,
koszty związane ze skutkami emisji szkodliwych odpadów (pyły, tlenki siarki i azotu, izotopy promieniotwórcze).
Odpadają także dodatkowe niezbędne koszty inwestycyjne związane z budową nowych źródeł, tj. koszty infrastruktury (teren, drogi dojazdowe, składowiska popiołu itp.) czy koszty podłączenia do sieci energetycznej. Inne ważne zalety wykorzystania efektywności energetycznej to:
bardzo krótki czas wykonania modernizacji, w porównaniu do czasu budowy nowych źródeł,
najkrótszy okres zwrotu kosztów realizacji, wynoszący zwykle 1–2 lata, ale często krótszy niż 1 rok.
Przykład liczbowy
Przypuśćmy, że w ciągu kilku najbliższych lat zabraknie nam realnie (w czasie Ta = 8760 h) P = 1000 MW w systemie energetycznym. Możemy:
zbudować elektrownię na węgiel brunatny o mocy zainstalowanej Pinst = αP = 1460 MW, dla Ta = 6000 h,
wykonać w całej gospodarce modernizacje skutkujące mocą „unikniętą” Pun o takiej samej wartości.
W przypadku a):
koszt budowy wyniesie Kinw = 1500×1460 = 2190×1000 = 2,19 mld €, nie licząc kosztów związanych z infrastrukturą, podłączeniem do sieci oraz kosztami obsługi kredytu. Do tego dojdą koszty eksploatacyjne [9] Kekspl = 41 €/MWh×1460×6000 ≅ 0,360 mld €/a oraz koszty wykupienia na aukcjach limitów emisji ok. 1,08×1460×6000 = 9,46 mln ton CO2; przyjmując koszt pozwolenia w latach 2014–2020 rzędu 35 €/t CO2 [9], otrzyma się koszty emisji wynoszące 0,33 mld €/a. Koszt budowy i koszty eksploatacji tylko dla 5 lat pracy elektrowni wyniosą więc co najmniej 2,19+5 (0,36+0,33) = 5,64 mld €.
W przypadku b): należy ponieść tylko koszty modernizacji, które dla bardzo różnych, w tym także bardzo drogich modernizacji w gospodarce nie powinny przekroczyć:
Należy dodać, że w przypadku a) czas inwestycji, łącznie z przygotowaniem projektu, wynosi co najmniej 6–8 lat, a okres zwrotu kosztów 10–12 lat. W przypadku b) czas wykonania modernizacji, łącznie z czasem wykonania projektów dla dużych modernizacji, nie przekroczy 2–3 lat, a okres zwrotu to najczęściej 1–2 lata. Stąd dodatkowe znaczne korzyści nieujęte w powyższym rachunku. Przewaga inwestowania w modernizacje dotyczące oszczędzania energii jest więc ogromna.
Podsumowanie i wnioski końcowe
Rezerwy ukryte w możliwości podwyższenia efektywności energetycznej procesów produkcyjnych i eksploatacyjnych, w tym m.in. transportu cieczy, sprężonego powietrza oraz ciepła, należy uznać za bardzo poważny zasób energetyczny i dążyć do znacznego zwiększenia jego wykorzystania. Sięgnięcie do powyższego zasobu pociąga za sobą dwu-, a w wielu przypadkach dziesięciokrotnie niższe nakłady inwestycyjne niż budowa najtańszego z porównywanych źródeł energii. Liczne dodatkowe korzyści pogłębiają jeszcze te dysproporcje.
Wykorzystanie potencjału efektywności energetycznej w skali całej gospodarki pozwoliłoby uniknąć budowy nowych źródeł energii o mocy min. 6800–8200 MW lub racjonalne rozłożenie w czasie budowy nowych, wysokosprawnych i niskoemisyjnych źródeł energii z równoczesnym stopniowym wycofywaniem z eksploatacji źródeł najgorszych pod tym względem.
Dodatkową korzyścią byłoby zmniejszenie emisji CO2 o 34–41 mln ton rocznie, to jest więcej, niż wynika z wymagań pakietu energetyczno-klimatycznego UE do 2020 r.
Użytkownicy energii mają wciąż zbyt słabą motywację do jej oszczędzania, mimo realnych korzyści ekonomicznych. Ze względu na ogromne korzyści dla całej gospodarki wykorzystanie potencjału efektywności energetycznej powinno stać się priorytetem państwa, które może stworzyć motywacje znacznie silniejsze niż wynikające z obecnej ustawy o efektywności energetycznej. Taką zachętą mogłyby być premie analogiczne do dopłat za produkcję energii zielonej, powodujących, że tak chętnie buduje się coraz większe farmy wiatrowe lub spala się – jako biomasę – dobre drewno w kotłach energetycznych.
Nowe źródła energii są niezbędne. Biorąc pod uwagę wszystkie koszty, warto inwestować w źródła odnawialne, lecz o stosunkowo małych mocach: rozproszone lub rozsiane. Duże moce należy pozostawić dla wysokosprawnych niskoemisyjnych bloków węglowych (ale bez instalacji CCS), co będzie nie tylko najtańsze, ale i najbardziej ekologiczne.
Literatura
Jędral W., Technologie CCS i ochrona klimatu – za i przeciw, „Rynek Energii” nr 3/2010.
Żmijewski K., Analiza gospodarczych i technicznych skutków skokowego wprowadzenia do sektora energetycznego (100%) systemu aukcyjnego dla emisji CO2, w: „Pakiet energetyczno-klimatyczny. Analityczna ocena propozycji Komisji Europejskiej”, Urząd Komitetu Integracji Europejskiej, Warszawa 2008.
Skoczkowski T., Rola KAPE S.A. we wspieraniu poprawy efektywności energetycznej u przemysłowych odbiorców energii, materiały III Konferencji „Efektywność energetyczna. Niższe koszty energii w przemyśle”, Warszawa, listopad 2008, Ministerstwo Gospodarki.
Skoczkowski T., Potencjał efektywności energetycznej gospodarki Polski i sposób jego wykorzystania, „Wiadomości Elektrotechniczne” nr 8/2007.
Surówka J., Audyty energetyczne w zakładach przemysłowych, materiały seminaryjne XVIII Spotkania Zespołu Merytorycznego Forum Energia-Efekt-Środowisko, Warszawa, marzec 2011, NFOŚiGW.
Jędral W., Efektywność energetyczna jako ważny zasób energetyczny – porównanie z wybranymi źródłami energii, „Rynek Energii” nr 4/2011.
Jędral W., Comparison between the costs of utilization of energy efficiency reserves in thermal power plants and heating plants and the costs of construction of new energy sources, „Journal of Power Technologies” nr 1/2012.
Łaziński A., Ograniczanie energochłonności typowych instalacji i urządzeń przemysłowych – wnioski z audytów oraz prezentacja projektu CARE plus, materiały seminaryjne XVIII Spotkania Zespołu Merytorycznego Forum Energia-Efekt-Środowisko, Warszawa, marzec 2011, NFOŚiGW.
Suwała W., Kudełko M., Janusz-Pawletta B., Analiza problemu: relokacja źródeł energii elektrycznej dla polskiego systemu elektroenergetycznego w wyniku polityki klimatycznej UE, w: „Pakiet energetyczno-klimatyczny. Analityczna ocena propozycji Komisji Europejskiej”, Urząd Komitetu Integracji Europejskiej, Warszawa 2008.
W Polsce coraz chętniej stosuje się wielokryterialną certyfikację budynków pod kątem spełnienia szeroko rozumianych kryteriów budownictwa zrównoważonego. Wykorzystywane systemy certyfikacji, takie jak...
W Polsce coraz chętniej stosuje się wielokryterialną certyfikację budynków pod kątem spełnienia szeroko rozumianych kryteriów budownictwa zrównoważonego. Wykorzystywane systemy certyfikacji, takie jak BREEAM, LEED, WELL, DGNB, HQE czy GBS, kładą duży nacisk na aspekty związane z inżynierią środowiska.
Dostępnych jest wiele kalkulatorów oraz metod obliczeń kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych dla różnych systemów grzewczych. Narzędzia te pozwalają inwestorom dokonać optymalnego wyboru bez narażania...
Dostępnych jest wiele kalkulatorów oraz metod obliczeń kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych dla różnych systemów grzewczych. Narzędzia te pozwalają inwestorom dokonać optymalnego wyboru bez narażania się na niepotrzebne koszty inwestycyjne lub wysokie koszty podczas eksploatacji. W każdym z wykorzystanych narzędzi dla wybranego niskoenergetycznego domu jednorodzinnego najkorzystniejszy okazał się wybór powietrznej pompy ciepła.
Projektowanie i budowa budynków niemal zeroenergetycznych wymaga powiązania ze sobą wielu istotnych elementów z różnych branż. Należy uwzględnić wszystkie szczegóły i detale, gdyż z pozoru niewielki element,...
Projektowanie i budowa budynków niemal zeroenergetycznych wymaga powiązania ze sobą wielu istotnych elementów z różnych branż. Należy uwzględnić wszystkie szczegóły i detale, gdyż z pozoru niewielki element, np. mostki cieplne, może mieć duży wpływ na efektywność energetyczną całego budynku. Dobór odpowiednich elementów konstrukcyjnych i izolacyjnych musi zawsze iść w parze z projektem instalacji oraz źródeł ciepła i chłodu.
Promocji instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii służą m.in. termomodernizacje budynków użyteczności publicznej. Zwiększają one wiedzę społeczeństwa i dowodzą, że możliwe jest ogrzewanie...
Promocji instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii służą m.in. termomodernizacje budynków użyteczności publicznej. Zwiększają one wiedzę społeczeństwa i dowodzą, że możliwe jest ogrzewanie i oświetlenie dzięki wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii. W opisywanym budynku urzędu gminy przeprowadzono głęboką termomodernizację, a starą kotłownię węglową zastąpiono gruntową pompą ciepła i kondensacyjnym kotłem olejowym oraz instalacją PV.
Przeglądy energetyczne budynków powinny zawierać część budowlaną, instalacyjną i dotyczącą zaopatrzenia w media i nośniki energii oraz zyskać rangę podobną jak tzw. przeglądy pięcioletnie. Warunkiem skorzystania...
Przeglądy energetyczne budynków powinny zawierać część budowlaną, instalacyjną i dotyczącą zaopatrzenia w media i nośniki energii oraz zyskać rangę podobną jak tzw. przeglądy pięcioletnie. Warunkiem skorzystania z publicznych instrumentów pomocy finansowej powinien być przegląd energetyczny – narzędzie wspomagające ocenę efektywności energetycznej budynku. Narodowa Agencja Poszanowania Energii opracowała autorską metodykę oceny energetycznej przeznaczoną dla budynków mieszkalnych, składającą się...
W sektorze mieszkaniowym mikrokogeneracja może zmniejszyć koszty eksploatacji budynków i jednocześnie obniżyć emisję zanieczyszczeń do środowiska. Technologia ta jest opłacalna w przypadku większych budynków...
W sektorze mieszkaniowym mikrokogeneracja może zmniejszyć koszty eksploatacji budynków i jednocześnie obniżyć emisję zanieczyszczeń do środowiska. Technologia ta jest opłacalna w przypadku większych budynków wielorodzinnych (powyżej 200 mieszkańców), w których występuje stosunkowo wysokie i stabilne zapotrzebowanie na energię i tym samym możliwe jest efektywne wykorzystanie czasu pracy układu i uzyskanie szybkiego zwrotu nakładów inwestycyjnych.
Z analizy przepisów budowlanych jednoznacznie wynika, że po 2020 roku nowe i modernizowane budynki będą niemal zeroenergetyczne i wykorzystujące OZE. Już dziś dostępne są gotowe projekty takich domów,...
Z analizy przepisów budowlanych jednoznacznie wynika, że po 2020 roku nowe i modernizowane budynki będą niemal zeroenergetyczne i wykorzystujące OZE. Już dziś dostępne są gotowe projekty takich domów, ale nie zawsze kładzie się w nich nacisk na koszty eksploatacji i wpływ na środowisko w całym cyklu życia. Zainicjowany przez PORT PC projekt „Dom bez rachunków”, poparty przez najważniejsze organizacje branżowe, ma szansę zmienić postrzeganie społeczeństwa, a zwłaszcza inwestorów indywidualnych, jak...
Wszystkie nowe budynki od 2021 roku mają być obiektami o niemal zerowym zużyciu energii. Wymagania dla nich zostały określone w Warunkach Technicznych – m.in. izolacyjność cieplna przegród oraz wskaźnik...
Wszystkie nowe budynki od 2021 roku mają być obiektami o niemal zerowym zużyciu energii. Wymagania dla nich zostały określone w Warunkach Technicznych – m.in. izolacyjność cieplna przegród oraz wskaźnik zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną. Sprostanie tym wymogom nie będzie proste.
Programy do projektowania są cały czas dynamicznie rozwijane w celu udostępnienia projektantom i audytorom energetycznym coraz bardziej zaawansowanych narzędzi, które odciążą ich przy wykonywaniu żmudnych,...
Programy do projektowania są cały czas dynamicznie rozwijane w celu udostępnienia projektantom i audytorom energetycznym coraz bardziej zaawansowanych narzędzi, które odciążą ich przy wykonywaniu żmudnych, powtarzalnych prac, umożliwiając poświęcenie czasu na zajęcia bardziej kreatywne (prace koncepcyjne, optymalizacja instalacji itp.). Programy te potrafią ze sobą dobrze współpracować w ramach procesu modelowania budynków.
Odpowiedni dobór wielkości płyt w wymienniku ciepła oraz sposobu ich łączenia pozwala uzyskać rozwiązania w pełni spełniające założenia. Prosta konstrukcja wymiennika płytowego i jego powtarzalne elementy...
Odpowiedni dobór wielkości płyt w wymienniku ciepła oraz sposobu ich łączenia pozwala uzyskać rozwiązania w pełni spełniające założenia. Prosta konstrukcja wymiennika płytowego i jego powtarzalne elementy umożliwiają modyfikacje odpowiadające zmiennym warunkom procesowym. Zaprezentowany ciąg obliczeń pozwala efektywnie obliczać i dobierać płytowe wymienniki ciepła do konkretnych potrzeb technologicznych w wymiennikach płytowych współpracujących nie tylko z systemami chłodniczymi, ale także z innymi...
Od dziesięcioleci poszukuje się rozwiązań usprawniających proces budowlany i umożliwiających jego skuteczną kontrolę na wszystkich etapach. Modelowanie budynków doszło do fazy 6D, obejmującej także kompleksowy...
Od dziesięcioleci poszukuje się rozwiązań usprawniających proces budowlany i umożliwiających jego skuteczną kontrolę na wszystkich etapach. Modelowanie budynków doszło do fazy 6D, obejmującej także kompleksowy model powykonawczy. Proces ten przewartościowuje role jego uczestników i wymaga sprawnego zarządzania przez menedżera, a nie architekta.
Norma ASHRAE 90.1-2019 wykorzystywana przy certyfikacji LEED wymaga całościowego ujmowania wymagań energetycznych dla budynków, co ułatwia projektowanie zintegrowane i optymalizację energetyczną. Modelowanie...
Norma ASHRAE 90.1-2019 wykorzystywana przy certyfikacji LEED wymaga całościowego ujmowania wymagań energetycznych dla budynków, co ułatwia projektowanie zintegrowane i optymalizację energetyczną. Modelowanie energetyczne w procesie LEED ma m.in. za zadanie wykazanie oszczędności w kosztach energii zużywanej przez projektowany budynek i jest narzędziem do przeprowadzania oceny wariantów projektowych i analiz opłacalności zastosowania danych rozwiązań instalacji i własności izolacyjnych budynku.
Praca instalatora wymaga korzystania z odpowiednich narzędzi. Są wśród nich zarówno narzędzia z codziennego warsztatu, jak i dające szerokie możliwości diagnostyczne kamery termowizyjne oraz elementy ochrony...
Praca instalatora wymaga korzystania z odpowiednich narzędzi. Są wśród nich zarówno narzędzia z codziennego warsztatu, jak i dające szerokie możliwości diagnostyczne kamery termowizyjne oraz elementy ochrony osobistej, takie jak przenośne mierniki gazów, głównie toksycznych i wybuchowych.
Posiadanie przydomowego ogródka to nie tylko sama przyjemność, ale również obowiązek dbania o niego. Trawnik wymaga regularnego przystrzyżenia, dlatego niezbędnym urządzeniem w każdym gospodarstwie domowym...
Posiadanie przydomowego ogródka to nie tylko sama przyjemność, ale również obowiązek dbania o niego. Trawnik wymaga regularnego przystrzyżenia, dlatego niezbędnym urządzeniem w każdym gospodarstwie domowym jest kosiarka. Sporo posiadaczy małych trawników uważa, iż wystarczająca do prawidłowego przycinania zieleni jest wykaszarka, to jednak błędne założenie. Narzędzie to może posłużyć do pielęgnacji trudno dostępnych miejsc, jednak całość powinno się przycinać klasycznymi kosiarkami. Tańszą opcją...
Popularność, jaką cieszą się rolety zewnętrzne, wynika przede wszystkim z oferowanych przez nie możliwości. Przydają się i latem, i zimą, nocą oraz w ciągu dnia. Są chętnie wybierane, gdyż zaciemniają...
Popularność, jaką cieszą się rolety zewnętrzne, wynika przede wszystkim z oferowanych przez nie możliwości. Przydają się i latem, i zimą, nocą oraz w ciągu dnia. Są chętnie wybierane, gdyż zaciemniają i zabezpieczają przed promieniami słonecznymi skuteczniej niż rolety montowane wewnątrz. Gwarantują także opcje dodatkowe, jak choćby wyciszenie czy ochronę przed nagrzewaniem. Jaki rodzaj rolet zewnętrznych wybrać?
Intensywny rozwój budownictwa mieszkaniowego w zabudowie bliźniaczej i szeregowej, a także budynków wielolokalowych spełniających wymagania jak dla wolnostojących budynków jednorodzinnych oraz stosowanie...
Intensywny rozwój budownictwa mieszkaniowego w zabudowie bliźniaczej i szeregowej, a także budynków wielolokalowych spełniających wymagania jak dla wolnostojących budynków jednorodzinnych oraz stosowanie w nich dwufunkcyjnych kotłów gazowych wymaga szczególnego podejścia przy obliczaniu instalacji oraz sieci gazowych. Zależy od niego bowiem, czy w godzinach szczytowego poboru gazu zapewnione zostanie wymagane ciśnienie dla urządzeń gazowych. Miarodajne wyniki takich obliczeń zapotrzebowania na gaz...
Wytyczne projektowania systemów ogrzewania podłogowego w pomieszczeniach mieszkalnych zawiera norma PN-EN 1264, przyjęta do katalogu PKN w języku angielskim. Zawarta w niej procedura jest jednak złożona...
Wytyczne projektowania systemów ogrzewania podłogowego w pomieszczeniach mieszkalnych zawiera norma PN-EN 1264, przyjęta do katalogu PKN w języku angielskim. Zawarta w niej procedura jest jednak złożona i czasochłonna. Do projektowania można wykorzystać poradniki i programy oparte na tej normie, przygotowane przez producentów systemów ogrzewania i chłodzenia płaszczyznowego oraz firmy oferujące programy do projektowania. Narzędzia te zawierają biblioteki elementów osprzętu różniącego się parametrami...
Można w Polsce budować domy zeroenergetyczne i tzw. domy bez rachunków – udowadnia to m.in. Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC). W ramach organizowanego przez nią konkursu towarzyszącego...
Można w Polsce budować domy zeroenergetyczne i tzw. domy bez rachunków – udowadnia to m.in. Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC). W ramach organizowanego przez nią konkursu towarzyszącego akcji „Dom bez rachunków” wyłoniono kilku laureatów, których przedstawiamy poniżej.
Instalacje centralnego ogrzewania stanowią niezbędne wyposażenie budynków. Dzisiejsze instalacje ogrzewcze mają zapewnić nie tylko odpowiednią temperaturę w pomieszczeniach, ale też komfort cieplny i możliwości...
Instalacje centralnego ogrzewania stanowią niezbędne wyposażenie budynków. Dzisiejsze instalacje ogrzewcze mają zapewnić nie tylko odpowiednią temperaturę w pomieszczeniach, ale też komfort cieplny i możliwości regulacji – tak, by można było dopasować temperaturę do potrzeb użytkowników oraz racjonalnie gospodarować zużyciem energii.
Jednym z najistotniejszych zagadnień współczesnego budownictwa jest jego energooszczędność. Przeprowadzone analizy, m.in. w ramach poradnika POBE „Jak spełnić wymagania, jakim powinny odpowiadać budynki...
Jednym z najistotniejszych zagadnień współczesnego budownictwa jest jego energooszczędność. Przeprowadzone analizy, m.in. w ramach poradnika POBE „Jak spełnić wymagania, jakim powinny odpowiadać budynki od 2021 roku?”, wyraźnie wskazują, że ważnym elementem oszczędzania energii w budynku jest uzyskanie jego szczelności i zapewnienie zorganizowanej, kontrolowanej wymiany powietrza.
Budowa domu w standardzie pasywnym wymaga nie tylko poprawnych założeń projektowych, ale i bardzo starannych prac budowlanych, z zastosowaniem materiałów oraz wyposażenia instalacyjnego ściśle zgodnych...
Budowa domu w standardzie pasywnym wymaga nie tylko poprawnych założeń projektowych, ale i bardzo starannych prac budowlanych, z zastosowaniem materiałów oraz wyposażenia instalacyjnego ściśle zgodnych z dokumentacją projektową. Ważne jest też dopasowanie budynku do warunków na działce i wykorzystanie energii słonecznej.
Za parę miesięcy wejdą w życie kolejne wymagania dla budynków nowych i modernizowanych. Wiele pracowni projektowych oferuje już od dawna gotowe, typowe projekty domów jednorodzinnych zaprojektowanych według...
Za parę miesięcy wejdą w życie kolejne wymagania dla budynków nowych i modernizowanych. Wiele pracowni projektowych oferuje już od dawna gotowe, typowe projekty domów jednorodzinnych zaprojektowanych według przyszłych standardów. Przegląd oferowanych projektów wskazuje, że o ile kwestie wymagań dot. izolacyjności termicznej budynków są w nich dokładnie analizowane i przemyślane, to technologie ogrzewania i wentylacji nie zawsze są analogicznie analizowane pod względem przyszłych wymagań w zakresie...
Na głęboką termomodernizację składają się m.in. działania na rzecz ograniczenia zużywanej energii nieodnawialnej i szkodliwych emisji oraz zwiększenia sprawności instalacji i komfortu w budynkach. To często...
Na głęboką termomodernizację składają się m.in. działania na rzecz ograniczenia zużywanej energii nieodnawialnej i szkodliwych emisji oraz zwiększenia sprawności instalacji i komfortu w budynkach. To często także jedyny skuteczny sposób ratowania istniejących budynków przed ich całkowitą degradacją. Działania takie wpisują się w politykę przeciwdziałania zmianom klimatu w skali globalnej oraz krajowe zadania w zakresie efektywności energetycznej i zapobiegania ubóstwu energetycznemu, a także programy...
Samopoziomująca wylewka to jeden z kluczowych elementów każdej nowoczesnej inwestycji, zarówno w budownictwie mieszkaniowym, jak i komercyjnym, która wpływa na trwałość, komfort użytkowania i estetyka...
Samopoziomująca wylewka to jeden z kluczowych elementów każdej nowoczesnej inwestycji, zarówno w budownictwie mieszkaniowym, jak i komercyjnym, która wpływa na trwałość, komfort użytkowania i estetyka ukończonej posadzki. Marka Baumit, od lat obecna na rynku chemii budowlanej, oferuje szeroką gamę profesjonalnych mas samopoziomujących Baumit Nivello, które odpowiadają na zróżnicowane potrzeby wykonawców i inwestorów. Zapraszamy do zapoznania się aktualnymi informacjami w których zalety stosowania...
Podczas urządzania łazienki coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na funkcjonalność wyposażenia, ale również na jego stronę wizualną. Jednym z rozwiązań, które łączy estetykę z wygodą użytkowania, jest...
Podczas urządzania łazienki coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na funkcjonalność wyposażenia, ale również na jego stronę wizualną. Jednym z rozwiązań, które łączy estetykę z wygodą użytkowania, jest umywalka wolnostojąca przyścienna. Taki model pozwala stworzyć nowoczesną aranżację, a jednocześnie nie wymaga rezygnowania z praktycznych rozwiązań ułatwiających codzienne korzystanie z łazienki.
Właściciele domów jednorodzinnych mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, odliczając od dochodu lub przychodu wydatki związane m.in. z zakupem i montażem pompy ciepła, instalacji fotowoltaicznej czy...
Właściciele domów jednorodzinnych mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, odliczając od dochodu lub przychodu wydatki związane m.in. z zakupem i montażem pompy ciepła, instalacji fotowoltaicznej czy ociepleniem budynku. Dzięki temu inwestycje poprawiające efektywność energetyczną domu stają się bardziej dostępne finansowo, a maksymalna kwota odliczenia wynosi 53 tys. zł na podatnika.
Exit interview to dobrowolna rozmowa z pracownikiem, który zdecydował się na zmianę miejsca zatrudnienia i opuszcza firmę. Sprawdź, jaki jest jej główny cel i jakie pytania padają podczas takiego spotkania...
Exit interview to dobrowolna rozmowa z pracownikiem, który zdecydował się na zmianę miejsca zatrudnienia i opuszcza firmę. Sprawdź, jaki jest jej główny cel i jakie pytania padają podczas takiego spotkania najczęściej.
Chcesz wiedzieć, co dzieje się w domu, gdy jesteś w pracy, na urlopie lub poza mieszkaniem? Sprawdzić, czy dziecko pod opieką dziadków jest bezpieczne, pies spokojnie odpoczywa, a przesyłka faktycznie...
Chcesz wiedzieć, co dzieje się w domu, gdy jesteś w pracy, na urlopie lub poza mieszkaniem? Sprawdzić, czy dziecko pod opieką dziadków jest bezpieczne, pies spokojnie odpoczywa, a przesyłka faktycznie została zostawiona pod drzwiami? Nowoczesne kamery Wi-Fi umożliwiają zdalny podgląd w dowolnym momencie, bez skomplikowanego montażu i dużych kosztów. Sprawdź smart kamery Sonoff i wybierz model dopasowany do swoich potrzeb.
Wentylowanie domu nie jest jedynie wymogiem związanym z literą prawa budowlanego, ale powinno być postrzegane jako ochrona naszego zdrowia i komfortu, ale i stanu technicznego domu, narażonego przez niewłaściwą...
Wentylowanie domu nie jest jedynie wymogiem związanym z literą prawa budowlanego, ale powinno być postrzegane jako ochrona naszego zdrowia i komfortu, ale i stanu technicznego domu, narażonego przez niewłaściwą cyrkulację powietrza lub co gorsza jej brak na zawilgocenia ścian i wynikające z tego konsekwencje.
Narzędzia pneumatyczne dla przemysłu są wybierane wszędzie tam, gdzie liczy się ciągłość pracy, powtarzalność operacji i odporność sprzętu na intensywną eksploatację. W zakładach produkcyjnych, montowniach,...
Narzędzia pneumatyczne dla przemysłu są wybierane wszędzie tam, gdzie liczy się ciągłość pracy, powtarzalność operacji i odporność sprzętu na intensywną eksploatację. W zakładach produkcyjnych, montowniach, serwisach technicznych, odlewniach, lakierniach czy firmach utrzymania ruchu narzędzie nie może być przypadkowym dodatkiem do stanowiska. Musi pracować stabilnie, przewidywalnie i zgodnie z wymaganiami procesu.
W upalne dni dom może być prawdziwą oazą. Jeśli jednak wysokie temperatury zaczynają dawać się we znaki, warto przemyśleć system chłodzenia pomieszczeń.
W upalne dni dom może być prawdziwą oazą. Jeśli jednak wysokie temperatury zaczynają dawać się we znaki, warto przemyśleć system chłodzenia pomieszczeń.
Rynek pomp ciepła dojrzewa. Coraz większe znaczenie mają stabilność producenta, zaplecze technologiczne, dostępność serwisu oraz realna trwałość urządzeń potwierdzona długością gwarancji.
Rynek pomp ciepła dojrzewa. Coraz większe znaczenie mają stabilność producenta, zaplecze technologiczne, dostępność serwisu oraz realna trwałość urządzeń potwierdzona długością gwarancji.
Wystartował konkurs „Zabierz pingwina na wakacje!”, w którym uczestnicy mogą puścić wodze fantazji i pokazać, gdzie pingwin spędza swój wymarzony urlop. Aby wziąć udział, wystarczy dodać w komentarzu pod...
Wystartował konkurs „Zabierz pingwina na wakacje!”, w którym uczestnicy mogą puścić wodze fantazji i pokazać, gdzie pingwin spędza swój wymarzony urlop. Aby wziąć udział, wystarczy dodać w komentarzu pod postem konkursowym grafikę, mem, kolaż, rysunek lub edycję zdjęcia przedstawiające pingwina na wakacjach.
Informacja o cookies
Klikacjąc "Zgoda" akceptujesz zapisywanie wszystkich danych na twoim urządzeniu. Kliknięcie "Odmowa" oznacza zapisywanie tylko danych niezbędnych do funkcjonowania strony. Administratorem danych jest Grupa Medium sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Karczewska 18. Dane są przetwarzane w celu zapewnienia funkcjonalności strony, analizy ruchu oraz dostosowania reklam. Masz prawo do wycofania zgody w dowolnym momencie. Dane przetwarzamy w celu realizxacji zamówienia (art. 6 ust. 1 lit. b RODO). Szczegółowe informacje o przetwarzaniu danych znajdziesz w
Polityce prywatności
![Tabela 1. Koszty uniknięcia dla wybranych modernizacji w energetyce, gospodarce komunalnej i przemyśle [6, 7]](https://www.rynekinstalacyjny.pl/media/cache/typical_view/data/202104/efektywnosc-energetyczna-6.jpg)
![Tabela 2. Jednostkowe koszty inwestycyjne różnych źródeł energii elektrycznej [7]](https://www.rynekinstalacyjny.pl/media/cache/typical_view/data/202104/efektywnosc-energetyczna-7.jpg)
